AN TERUGBLIK OP DE ALGEMEENE DISCUSSIE OVER DE STAATSBEGROOTING. , *ton,??ene beraadslagingen over de Staatsbe^,.. hebb()n d-t _e . .B«Wm _>e,d:.dai kC alS«meene PollJ^ be;.rekkelijk weinig, de kolo'l Ultend bes.Proken Trd-- Wel Wer4 wat de eerste betreft ' * «elln e_a?nge^ona waf 00? wu v.«» denaanvang af op den voor- Vi ri *,> W,elke'_BÖ_d-e Jel?m^-»ü er eok in het kabinet aanwe<* **, *_? leidende gedachte, de cJende tracht „an de zamenstelling >H wJI ™erdea DU gecoDitatcerd en met bewijzen gestaafd, do ge- A Ult dM ra - gebrek vroeger of later noodwendig moesten ' '""iVe? zu"c? te s"^ e,lr«uren dat niet. Sedert dat de Heer Rochussen zich liet misleiden *%. , eine partij begunstigden en gelijk het in de discussie genoemd is, . % ™ het ministerie van Maart 1858 verliet, sedert de kort'
ja de beslissing van het Parlement (om het zoo eens te noemen) i V g rste koloniale belangen inroept als ware het eene oude, constante geij 'Cr»gen ? dat is een groote stap voorwaarts, als men er bij vergelijkt den «"feto ooninlBs9 aangeslagen over die albemoeijing en overdreven in« . H^r üet Tweede Kamer, waartegen de Memorie van Beantwoording ) Rochussen zóó zeer to velde trok, toegelicht door de thans i %_¦ VerBeten menigte van brochures, welke moesten strekken ter I &Va» .£ eener rigting, waarvan de Heer Wintgens zeide dat voor haar Ne*i Ster dan onhandige vrienden, geweest zijn h«u'egeene achting genieten on zoo zij dio ooit gehad hebben, ver- Jat tj,, is afgesloten. Het is nu ook duidelijk gebleken, deels nit tl, ei'tn tr mra'sters • deels uit voorgelezen gedeelten van den brief «heeft *aa Zuylen aan Z. M. den Koning, dat men aanvankelijk ge- SheKi ' de versleten rigtiüg des Heeren Rochussen en zijne omgeving van ,<. v eeden in het kabinet te leiden, doch dat dit is afgestuit zoowel lSek fetkracht des nieuwen ministers als op de afkeuring van schier in '* kabinet. En toen nu de klove was gebleken onherstelbaar te zijn, *• Ye. den ministerraad de Heer van Zuylen alleen was blijven staan, 'lo ?clleen den volgenden dag in zeker welbekend dagblad do welbe- Vl^Pe.he-circulaire van den Minister van Buitenl. Zaken aan de ne gezanten, waaromtrent wederom de Ministerraad nagenoeg & a'9 van gevoelen was dat de definitie van het cultuurstelsel zoo ' dj^fin voorkwam, niet overeenkwam methetprogiamma en waarin *H^ Koaverneur-generaal gesproken werd op eene wijze waaromtrent S> hr Van Koloniën mede allo verantwoordelijkheid van zich afwierp. H««tst C!t do Koning beslist «tusschen hem die de rigtiDg van den ' Hce, l 1 Minister zooveel mogelijk wenschte te zien behouden, en mij v. «•) die haar voor goed scheen te willen verlaten." rMi Ds da tijd nog niet ia het koloniale debat zelf te treden. Later 'jltn }[!n.verband tot vroegere opstellen, meer bepaald aantoonen waarin wy %r ""ster instemmen, maar ook waarin wij (wij zóó verknocht aan dien J* te' j'-t de suikerpers) pertinent met hem verschillen. Het is hier H'^eft fl n om een lichtstraal te werpen op de algemeene rigting en u'lg 0 ac reactionaire partij , nu reeds in laatste instantie , ook bg den jw figv 6rl)astnarder, baar proces onherroepelijk verloren. De zegevieim t.fin»!* 's de voorwaartsstrevende, de opbouwende, den gematigden Jk\:\f, 8 bavorderende. En bij dat alles regt voor allen, ook voor mis- Jw , onverschillig of de gouverneur generaal, of welke WWP in Indie, willens of onwillens, de bevelen van het Plein lw% °? §esteld bovan de eischen der regtvaardigheid. Ik? vo'o iw' all-ea welke dergelijke rigting afkeuren, onbewimpeld en * c.en ud » zonder achterdeur , hunne stem tegen Hoofdstuk XI v' Dat het> Dlet als verleden jaar, toen afkeurende sprekers goedu 0^.anas nitbragten, eindelijk blijke, hoo groot hoe sterk de partij 'tn '°»i' 1 'K-amer a, welke het gevallen stelsel van het laatste tijdperk D» Qee politick van den Heer Rochussen nog wenschten te zien hersi f(>rtep1Jo.corisideratien komen hier te pas. Men ontrukke dien slooper Le. Hiet C_lil'e * men late hem geen dag langer aan het bswind, maar I '.in_ ro* Tan den Heer Hartsen, die cene geheele acte van bo- C °let een requisitoir om van te beven tegen den Heer Loudon M af.ste Kamer uitsprak en op de sommatie van den Minister om zijn tl So«d4 s'enimen, om den slooper weerloos en onschadelijk te maken, . ht>«Ure,uie stem, zonder eenige verdere verklaring of opheldering, ko tinS gaf. ?Nt W,"1611 nimmer tot een zuiveren toestand. Maar uit datzelfde II farti; °en wij ook eene opmerking te maken ten aanzien der libe,H J- Het is herhaaldelijk gebloken, dat .zij de kolonialo ?8«hl_vail dezen minister in het algemeen is toegedaan on dat de « 2ij k Verschilpunten voor latere bespreking of oplossing vatbaar « o|)tt>repv ook nader kannen zien, dat het den minister niet aan gron.i^cer m' om *Un stelsel te verdedigen, en vooral het debat tusschen S te_. Jer en den minister heeft het bewijs geleverd, dat inderdaad r«n K • stelsel. geschiedkundig inzigt tegenover historische waardering C °ok eiderzijds met talent on overtuiging werd ontwikkeld. k «iha»*?061' dunkt ons, de liberale partij, waar de algemeene rigting J verhse Reniet , waar die adhaesio dubbele waarde erlangt door de :%.". (Senheid van de tot laster en oneerlijkheid uitspattendo 1 »ail r,IJ, ~_ nu ook moet zij, naar onze bescheiden meenmg, .% vbctrekkelijke kleinigheden blijven hangen, noch onder prokt>i4_ _° vertrouwen en bijsiernming en welwillendheid, smims/<%i et afstemmen; de een omdat er b. v. een post te veel of '«at d°P voorkomt, een ander omdat hij verschilt met den minister %,X grondslag van eene later aan te bieden wet, waarover de sVatl il! de latere gedachtenwisseliug inroept. De.Heeren Thorbecke cle , Jsse hebben, naar wij meerien, zoodanig voorbehoud gemsakt. je. j^'ooting Zfsó blijft, zon de eerste, onder protest dat het wan- CSs«CU uL,drukken , tegen dc begrooting stemmen en het vermoeden tl'«le t Wel de zekerheid, dat de minister tegen de vaststelling der »mu»cn,iegrootinS *. de mt is' zou ook den Heer van Bosse tot eene fe%«» • afstemming kunnen nopen. Wij geven beide geachte afge,3. a m bedenking, om de zaak nog eens in nadere overweging te ,% aJ. het eerste bezwaar kan welligt bij amendement te gemoet ) 4> rna?men- Wij kennen het financieel bezwaar niet. Het is niet getl^tvteirn °0^ a* m°gt een daartoe betrekkelijk salutair amendement wori '"k om"' ZOU dit dan moeten leiden tot de verwerping van het geheele t* Z°°doende met stem en vooral met het gezag van die stem het aanfrÜ de"n'«!' te vo,'Krooten 1 Datzelfde, maar met nog meer regt, en Heer van Bosse in overweging. HU weet dat wy wjnstel- sel nopens do comptabiliteitswet deelen en verdedigd hebben. Wij zullen hem daarin steeds ter zijde staan, te meer na de nieuwe opgedane ervaringen omtrent het beheer en de verantwoordiging der O. I. financiën. Maar die kwestie is nu immers niet aan de orde en diezelfde kwestie heeft den geachten afgevaardigde toch verleden jaar ook niet genoopt de begrooting van koloniën van dezen minister af te stemmen. Wij hopen dan ook dat in den loop der discussie over hoofdstuk XI het gerezen misverstand moge worden nit_ den weg geruimd. Beide afgevaardigden zijn te zelfstandig om zich, in iets wat hunne overtuging betreft, van den voorgenomen weg te laten afleiden, en wij zouden zoo vermetel niet zijn om iets dergelijks te beproeven, maar wij blijven alsnog gelooven dat de eene zaak voor opheldering vatbaar is en dat het bezwaar van den Heer v. Bosse nu reeds, en met betrekking tot die begrooting, te ver gedreven is.
---
BINNENLAND. Tweede Kamer der Staten-Generaal.
'SGRAVENHAGE, Zitting van Dingsdag 3 December 1861. Aan de orde is de voortzetting der BERAADSLAGINGEN OVER DE STAATSBEGROOTING voor 1862.
Bepaaldelijk is heden aan de orde Hoofdstuk IV (Justitie). De heer Cool heeft deswege het eerst het woord. Hij wenscht zich tot het gevangeniswezen te bepalen, en wel naar aanleiding van de gewisselde stukken; doch op eene aanmerking van den Voorzitter, dat het thans de algemeene beraadslagingen geldt, stelt hij dit uit tot de afzonderlijke Afdeeling over dit onderwerp. _ De heer Westebhom? zal tegen dit hoofdstuk stemmen om het hooge cijfer, in verband tot den ongunstigen financiélen toestand. Hij betuigt ook zijne afkeuring over de traagheid in de herziening onzer strafwetgeving, alsook der militaire wetboeken. Voorts is spr. tegen de kostbare cellulaire rijtuigen tot het vervoer van gevangenen. De heer van Zuylen komt terug op hetgeen de Minister van Justitie Zaturdag j.l. togen hem gezegd heelt. Spreker zet op den voorgrond, dat het volstrekt niet in z^jne bedoeling lag, den minister iets kwetseads te zeggen, toen hij over zijne optreding in dit kabinet gewaagde, benevens over zijne houding bij de verdediging der wet van den Raad van State. Sprekers verwijt is, dat dc minister in een kabinet heeft plaats genomen, dat niet van zijne vlag was, en dit te zeggen, daartoe is een Vertegenwoordiger bevoegd. Sprekers verwijt over zwakheid bij de wet omtrent den Raad van State, was, z. i., ook eene passende kritiek; maar als de minister daarover boos wordt, hoe kan dan het gemeene overleg met den minister bevorderd worden?
De heer Wiktgens treedt in eenige algemeene beschouwingen over twee voorname ouderdeelen der begrooting. Hij was rapporteur en heeft getrouwelijk teruggegeven wat in de sectien gesproken was. Daaronder behoort o. a. de tegenwoordige toestand van dc Rijkspolitie, welke tot levendige beantwoording door de Regering geleid heelt, en de Regering is met ernst opgekomen tegen beschuldigingen, die allen even ongegrond zouden zijn geweest. Het komt den Spr. niet ongepast voor, de opname van die opmerkingen in het verslag te regtvaardigen, en hij geeft daarom zgne gedachte over den tegenwoordigen toestand der Rijkspolitie, zoomede over het gevangeniswezen, eenigermate te kennen. Omtrent het eerste punt herinnert hij, dat deze Kamer steeds op wettehjkeregeling heeft aangedrongen en hij betoogt verder, dat men facto meer en meer de thans bestaande regeling consolideert buiten de taoschenkorast der wetgeving, waarvan het gevolg is, zoo als in het rourioopig verslag wordt gezegd, dat de wettelijke regeling óf tot ijdele formaliteiten zul afdalen ó!' tos eene geheele omkecriDg moet leiden. En hierop antwoordt de minister, dat dit alles ten eenenmale ongegrond is, dat er niets wordt georganiseerd en hij vraagt dringend naar opgave van feiten. Maar het voorloopig verslag sprak niet van circulaires, maar van de feitelijke organisatie. Intusschen zal hij toch eenige feiten opnoemen ter handhaving van de bedenkingen, in het voorloopig verslag vermeld. a. Is het personeel der Rijksveldwachters vermeerderd? b. Het voorstel om de kosten tot kazernering van de marechaussee, tot nu op de gemeenten rustende, op het Rijk over te brengen. Als men dit jaar wil maken eene wet op de Rijkspolitie, had men dan niet de marechaussee moeien laten rusten tot op het tijdstip der organisatie? Waarom nu de verandering, terwijl op de wettelijke organisatie wordt gewacht? c. Dc Regering zegt: alles blijft in statu quo en iets verder heft zij op de betrekking van hoofdinspecteur en de inspecteurs van politie en de opdragt van de inspectie der rijksveldwacht aan de regterlijke ambtenaren. — Is dit geen ingrijpen op de organisatie ?
Spreker maakt daarvan geen verwijt, maar het strekke ten tegenhanger war.Eeer men zegt dat alles ongegrond is. In de tweede plaats behandelt hij het gevangenisstelsel. Sedert de wet van 1854, wuarby het cellulair stelsel is aangenomen, is aan deze zaak niets gedaan; en, ofschoon men nog geen vast stelsel heeft, gaat men voort met het bouwen van allerlei gevangenissen, kantonnale huizen van bewaring, wagens, ijzereH alcoves, enz., en verwarmingstoestellen die cene ware calamiteit' voor het Land zijn geworden. Spr. vraagt op nieuw aan de Vergadering of de tijd niet gekomen is om aan het tweeslachtige stelsel thans een einde te maken. Spr. wyst daarbij op het belangrijk geschrift van den heer Cool, wegens het gevangeniswezen. De heer de Raadt kan zich vereenigen met de verklaring des ministers, dat vóór alles behoort gezorgd te worden voor de invoering der wet op de Regterlijke Organisatie, en dat daarop de groote wetgevende maatregelen moeten wachten. Maar Spr. wenscht dit niet uitgestrekt te zien tot onderwerpen van geringeren omvaieg, zooals eene betere regeling der overdragt van onroerende goederen en de daarmede in verband staande verbetering van het hypothecaire stelsel. De openbare registers zijn niet wat zij moeten wezen en leveren veelal geene zekerheid op. De heer Hotkck van P_pendkecht komt terug op een paar punten: a. De werking der zoogenaamde Zondagswet is volgens het Voorloopig Verslag zoowel in strijd met de heerschende begrippen van vrijheid van godsdienst, als met onze geschreven Staatswet. Spr. deelt die zienswijze grootendeels. Hij wil nu echter niet aantoonen den strijd van deze wet met latere Staatsregelingen, omdat vooral de toepassing de grond voor zijn beklag is. Er is: I°. ongelijkmatigheid van toepassing, en 2». onbillijkheid. Hij toont dit door verscheidene voorbeelden aan. Spr». meening is dat als de wet niet kan gewijzigd worden het dan beter is haar geheel in te trekken: de godsdienstviering van den Zondag zal er niet onder lijden. *. Nog een pnnt dat Spreker aanhaalt is de aanstelling en beëediging van translateurs. Hij geeft den minister alsnog in overweging wettelijke bepalingen voor te dragen , waarbij aan de regterlijke autoriteiten de bevoegdheid worde gegeven beëedigde translateurs in te stellen. De heer van Asoii van Wwck. betuigt mede zijne verwondering over het antwoord der Regering nopens dc translateurs. Ten andere dringt hij aan op de herziening van het Wctbcsk van Strafrcgt in verband met het gevangenisstelsel. Liever dan het algeheele wetboek zou Spr., in verband met het gevangenisstelsel, vooreerst maar het Eerste bock wenschen aangeboden te zien. Het is dringend noodzakelijk, dat men uit den tweeslaehtigen toestand ten aanzien van het strafstelsel gerake. Hij geeft dit punt den Minister ia nadere overweging, in de hoop dat deze mogs terug komen op zijue eerste beschouwing, om vóór alie_ iïet y^i^ ?an Strafreg. onderhanden te neman.
De Minister van •Justitie, de beer Godefeoi, is eenigzins verlegen met de beantwoording van vfoéiSlfenda punten, ófflüai «le voorzitter sommige sprekers verzocht heeir, ïv ij de afzonderlijke Afdeeling te behandelen. Ook de Minister «ebt het weuscheliik zich "nu te onthouden van alle beschouwingen betrekkelijk het gevangenisstelsel en z„l dan ook de heeren Wintgens en van Asch van Wijck later beantwoorden.
De Minister zon ook op den voorgrond moeten stellen het politiek element, maar na de gematigdheid en heuschheid van den heer van Zuylen behoeft hij daarover niet uit te weiden. Wat aangaat het gezegde door den heer Westerhoff, dat die spreker zijne stem tegen het budget zal uitbrengen als niet sommige posten verminderd worden, de billijkheid b;ea_t mede eene vergelijking met het loopeuds diea_!jaar ts maken, ca dan blijkt het dat de raming voor 1862 blijft beneden die voer het jaar 1861. Overigens moeten de bestreden posten om afkeuring te verdienen, blijken van weelde dragen. Spreker bragt bij: I°. Het Hoog-Militair Geregtshof. Maar ik antwoord, zegt de Minister, dat, zoolang niet de militaire wetgeving herzien is, zoolang er een Hoog-Militair Geregtshof bestaat, zoolang ook de instelling bekostigd moet worden. Het is onmogelijk aan hervorming op dit punt de hand te leenen zonder hervorming der burgerlijke strafwetgeving en strafvordering. Op dat gebouw moet de militaire wetgeving rusten. En nn deelde de , Minister mede, dat gisteren ontwerpen tot herziening der strafvordering aan den Koning zijn verzonden, met voorstel om die bij den Raad van ; State in te dienen. Overigens maakt het een punt van overwegi-g uit ]om de militaire regtspleging, houdende de latere hervormingen, zuiniger in te rigten. Op de tweede aanmerking van dien spreker zal de Minister later antwoorden, maar hij merkte toch nn reeds op, dat hij de uitgave voor cellulaire rijtuigen niet beschouwt als eene ongehoorde weelde. Daarna trad de Minister in een tegenbetoog der beschouwingen van den heer Wintgens omtrent den tegenwoordigen toestand der rijkspolitie. Deze spreker had aangedrongen op eene algemeene politiewet; maar de vraag moest zijn wat dis wet moest inhouden? Voor zoo ver hem betrof kon hy niet inzien dat zij de attributen der rijkspolitie moest aangeven, maar alleen bepalingen betrekkelijk de organisatie der rijkspolitie in verband met de gemeentepolitie. Zoo lang die wet niet bestond moest die zaak blijven in den tegenwoordigen toestand en daarin had hij geene verandering gebragt. Met opzigt tot de door den heer de Raadt behandelde kwestie toonde hij aan, dat de door dezen opgesomde gebreken by de overdragt van onroerende goederen en het hypotheekstelsel aan andere redenen, dan die spreker vermeende, moesten toegeschreven worden. Voornamelijk hadden die haren grond in het kadaster, waarvan eene herziening noodig was. . In beginsel zeide hij het met den heer Hoynck van Papendrecht omtrent de zaak der Zondagswet eens te wezen: hij erkende ook de ongelijkmatige en onbillijke werking daarvan, en verklaarde gaarne te willen medewerken om de daaromtrent gerezen klagten te verminderen door zijnen invloed te doen gelden bij dc ambtenaren van het openbaar ministerie. Van eene intrekking dezer wet, meende bij ondertusschen, kon geene sprake zijn, omdat, naar hij meende, de tijd daartoe nog niet gekomen was. Mogt men toch de Zondagswet van 1814 als uitgediend beschouwen, met het beginsel' was dit echter het geval niet, daar dit was ingeweven in dc latere wetgeving, bijv. in bet Wetboek van Strafvordering, en bet hand.lsregt, en zelfs in de laatstelijk vastgestelde jagtwetten. Dit moest men bij de beoordeeling van dit onderwerp wel in het oog houden. Ten laatste verklaarde hij nog niet in te zien de noodzakelijkheid ora in het algemeen belang eene voorziening te nemen in de kwestie van beëediging van translateurs. Ondertusschen zou hij gaarne zijne aandacht aan dat onderwerp wijden. De Voorzitter deed opmerken dat hij alleen heeft uitgenoodigd, niet het woord over bepaalde onderwerpen geweigerd heeft.
Hij deelde voorts rcede dat bij de Vergadering is ingekomen een. voorstel van vijf leden, tot het houden van eene enquête betreffende de inrigting van de Marine. — Dit voorstel is gedaan door de heeren Delprat, Poortman, Blussé, Dullert en van Hugenholtz. — Hetzelve zal worden gedrukt en aan de Afdeelingen verzonden.
Hierna zijn de discussien over het Hoofdstuk van Justitie voortgezet
De heer van dek Linden zeide zich te scharen aan de zijde van hen, die de zaak der be'éediging en aanstelling van translateurs behandeld hadden; hij drong vervolgens aan op eene regeling der consignatiekas, vroeg inlichtingen omtrent de bijzonderheid, dat onlangs een kweekeiing van de Militaire Akadcmie van Breda ter dispositie van den militairen regter was gesteld, wen-ohende hij te weten, op welke gronden dit was geschied ; bij kende ten minste daarvoor geene geldige bepaliDg. ïen slotte besprak hij de zondagswet, toonde aan, dat in bet betoog zelf des ministers bet bewijs gelegen lag, dat de tijd voor de intrekking gekomen ms, deed uitkomen, welke tegenstrijdigheid in de uitlegging en toepassing dier wet bestond, en uitte de vree?, dat de invloed van den minister tot weinig bevredigende uitkomsten voor de gelijkmatige toepa_sing zou leiden. Dit een en ander deed hem den wensth uiten, dat eene algemeer,e wetgeving omtrent de vierÏDg van de zon- en feestdagen mogt worden voorgedragen.
De heer de Brauw zeide, dat hij zich bij de stem, die hij over dit hoofdstak zoa v-itbrengen, zou laten leiden door het denkbeell, bij den aanvang der beraadslagingen door hem aan den dag gelegd, dat dit ministerie krank was, en dat hij daaraan zijne ondersteuning niet mogt verleenen. Verder zeide hij in het gevoelen des ministers te deelen omtrent den aard en het karakter, die cenc wet omtrent de rijkspolitie moest hebben. Met het stelsel des ministers omtrent de zondagswet, zeida bij, zich niet te kunnen vereenigen; volgens zijne meening lag het in den geest der Grondwet de godsdienstoefening te beschermen, en zou hij in dien geest eene wet tot stand gebragt willen zien. Eindelijk wees hij op de nadeelige gevolgen der intrekking van het Koninklijk besluit, waaruit de gemeentebesturen de bevoegdheid ontkenen,_ om lijfsdwang in som. mige gevallen toe te passen; uit welke intrekking zekere straffeloosheid was ontstaan.
De heer Delprat gaf eenige inlichtingen omtrent de redenen der onderwerping van eenen kweekeiing der akademie te Breda aan den militairen regter, en uitte den wensch, dat in gezette overweging mogt genomen worden de vraag, of jongelieden als de bedoelde niet van de toepassing der strenge werking van de krijgsartikelen, welke door de kweekelingen, na twee jaren op de akademie geweest te zijn, werden onderteekend, behoorden ontheven te worden. Dc heer Heemskerk Azn. zeide niet tevreden te zijn met de door den Minister van Justitie gegeven inlichtingen omtrent de gebreken in de zaak van overdragt van onroerende goederen en het hypotheekstelsel, terwijl hij voorts besprak het onderwerp door den heer da Brauw in de laatste plaats behandeld, de intrekking namelijk vau het Koninklijk besluit van 1825 betrekkelijk de kosten van gegijzelden ten verzoeke van gemeentebesturen. Dat besluit achtte hij te zijn geweest in strijd met de gemeentewet. De intrekking goedkeurende, vestigde hij de aandacht op dit onderwerp als nadere regeling behoevende. Nadat verder het woord was gevoerd door den heer Hoynck van Papendrecht, die zeide door den Minister van Justitie niet overtuigd te zijn van de ongegrondheid zijner bedenkingen ten aanzien van de beide door hem besproken onderwerpen, beantwoordde de Minister van Justitie nog kortelijk de onderscheiden sprekers, zeide in antwoord op den heer cle Brauw, dat hij niemand opdrong vertrouwen in hem te stellen; zette nader zijce eevcelens omtrent de Zondagswet en het daarin opgenomen beginsel alsmede over mogelijkheid der intrekking, eu het Demen van maatregekp omtrent eene gelijkmatige toepassing uiteen; verklaarde zijne aandacht te zullen wijden aan de zaak der consignatien; vereenigde zich met het ge-, voelen van hen die over de ongelukkige werking öeï militaire wetgeving geklaagd hadden, en zeide het besproken punt nader te zullen onderzoeken, terwijl hij ten slotte 'de intrekking van het besluit van 1825 betreffende de door den heer de Brauw besproken bevoegdheid der gemeentebesturen behandelde, alsmede de kwestien der regeling van het hypotheekstelsel en de overdragt van onroerende goederen en die der aanstelling en beëediging van translateurs. De heeren de Brauw en van der Linden beantwoordden nader den Ministervan Justitie, waarna de algemeene beraadslagingen gesloten werden. Morgen discussie over dc artikelen.
---
AMSTERDAM, Woensdag 4 December.
D" Heeren Delprat-, Poortman, Blnssé, Dv.lleit en Ter Brugg' geuhoïu hebben gelijk reeds kortelp is gemeld aan de Tweede Kan;..r voorgesteld het houden van een onderzoek foaiquête) o__tren: vraagpunten: I. Welke zeemagt behoeft Nederland. If. Welke is de tegenwoordige toestand va» het materieel onzer zeemagt en in hoe ver beantwoordt dit aan de behoefte. 111. Welke wijze van aanbouw van oorlogsbodems moet gevolgd worden ? Aan de Memorie van Toelichting ontkenen wij het volgende: In de Memorie van Toelichting tot het VHlste Hoofdstuk der Staatsbegrooting voor 1862 kwamen verklaringen van den Minister van Marir,e T.or,die de aandacht en zelfs de bezorgdheid der Volksvertegenwoordiging ia hooge mate moesten wekken. IJij sprak in dat -taatstukdeovertai&Lr.g ,tiit, dat onze zeemagt ongenoegzaam is; dat z|j niet in staat zou zijn, aan al de eischen, die van haar gevorderd konden worden ,te voldoen ,en dat deze toestand, zoo onze staat in oorlog mogt worden gewikkeld, de schrocaelijkste gevolgen na zich zou slepen. Tevens gaf hij te kennen, met opzigt tot den aanbouw van schepen en van het beheer der marine in het algemeen, een geheel ander voetspoor te willen volgen dan zijn voorganger in het departement; doch terwijl hij de grondtrekken van het door hem ontworpen plan ontwikkelde, verklaarde hij geene verandering van beteekenis in het door dien voorganger beraamde te zullen brengen, zoolang de Volksvertegenwoardiging niet door de middelen, welke ter harer beschikking staan, de overtuiging verkregen had, dat zijne voorstelling juist was en dat de aangegeven middelen tot herstel vertrouwen verdienden. Hij verlangde met andere woorden in staat te worden gesteld, om bij voorraad met opzigt tot de zeemagt het status quo te handhaven en om Vervolgens deswege eenen nieuwen weg te betreden. Maar ook dien nieuwen ¦weg wilde hij niet ingaan, dan nadat de Volksvertegenwoordiging door een opzettelijk onderzoek zich overtuigd had, dat hij de ware was. Aan niets sinders dan aan het houden van eene parlementaire enquête kon daarbij "worden gedacht. De Kamer wordt door de Regering zelve tot het houden eener parlementaire enquête omtrent den met opzigt tot onze marine te volgen weg aangemoedigd. De voorstellers meenen derhalve in het welbegrepen belang des lands en in den geest van een groot aantal hunner medeleden te handelen door let voorstel tot het houden eener enquête omtrent de ten aanzien der zeemagt te volgen rigting aan het oordeel der Kamer te onderwerpen.
Op het oogenblik dat een geschil van zeeregt tusschen Groot-Brittannie en de Vereenigde Staten ontstaan is, waaruit groote gebeurtenissen kunnen voortkomen, is het niet onbelangrijk te herinneren aan de verklaring op 25 Mei 11. door de (zuidelijke) Geconfederecrde Staten, omtrent het volkenregt ter zee gegeven. In dit stuk, hetwelk behoort bij de instructie der kapers en geheel ateunt op het gezag der beste schrijvers over het volkenregt van vóór het Parijsche congres (van 1856) leest men: «onzijdige vaartuigen, welke depêches van den vijand of in zijne dienst zijnde militairen overbrengen , verliezen daardoor hunne onzijdigheid , en mogen in beslag genomen en voor goeden prijs verklaard worden; doch deje regel is niet toepasselijk op_ onzijdige vaartuigen, welke depêches van gezanten des vijands uit onzijdige landen overbrengen." Past men deze leer toe op het geval van de Trent, dan is Groot-Brittannie volkomen in zijn regt, daar het schip I°.geene militairen in dienst van eene der oorlogvoerende partijen overbragt; 2°. wel gezanten met depêches aan boord had, maar deze van de neutrak haven Havana naar Engeland vervoerde. De (Noordelijke) Vereenigde Staten hebben wel is waar geene soortgelijke verklaring omtrent het zeeregt gegeven, omdat zij de Geconfedereerden als rebellen beschouwen, maar daardoor staan zij in deze volkenregtelijke kwestie niet op een gunstiger terrein. Rebellen toch of staatkundige misdadigers mogen zeer zeker niet op een vreemd grondgebied worden aangehouden; dus ook niet aan boord van een vrienden schip, varende tusschen twee bevriende landen.
In de aangehaalde verklaring van 25 Mei worden tot oorlogs-contrabande verklaard: alle wapenen en krijgstuig , ook paardentuig, seheepstimmertuig, pik, teer, hars, koper in bladen, zeilen, hennep, touwwerk en in het algemeen al wat regtstreeks tot het uitrusten van schepen kan dienen , met uitzondering alleen van bewerkt ijzer en planken. Men ziet, dat steenkolen daaronder niet zijn opgenoemd. Wij kunnen dan ook bezwaarlijk aan den Heer van Zuylen toegeven , hetgeen hij in de zitting der Tweede Kamer van eergisteren beweerde, dat het verstrekken van iteenkolen aan ds Sumter in de havens Curacao en Paramaribo een inbreuk op de neutraliteit zou zijn, te meer daar die kleine hoeveelheid steenkolen het eenige middel was om dat gewapende schip der .Geeonfedereerden te doen heengaan uit de Nederlandsche wateien.
Z. M. heeft bekrachtigd de benoeming van H. Zijp, burgem. van Midwoud , tot secret, dier gemeente. — Magtiging verkend aan eene commissie nit de staten der prov. Utrecht, belast met het onderzoek ofdeoprigting van een hoogheemraadschap van de Vecht mogelijk en wenschelijk is te beschouwen, om na de sluiting van de najaarsvergadering der staten hare werkzaamheden voort te zetten. — Herbenoemd tot burgem. van Borne, J. J. van Cleeff; van Harderwijk Mr. G. A. de Meester; van Vinkeveen en Waverveen J. F. Caspers.
Ofschoon wij de keuze der opera Charles VI voor de voorstelling in den Stads-Schonw van gisteren avond niet bijzonder gelukkig kunnen vinden, moeten wij echter volmondig bekennen, dat de uitvoering in vele opzigten zeer verdienstelijk was; niet alleen waren de meeste hoofdvertooners voor hunne partij berekend, maar ook het ensemble liet voor eene eerste voorstelling weinig te wenschen over; dat de uitmuntende koren daartoe hot meeste bijbragten, behoeft geen betoog. Bijzondere lof komt den Hr.Elaehat toe, die de moeijelijke partij van den ongclukkigen waanzintigen koning met veel waarheid wedergaf. In zijne groote scène van het 2de bedrijf waren stem, houding en gebaren gepast en vol uitdrukking. In het vierde bedrijf bij het duet. met Odette klonk zijne aangename stem rein en liefelijk door de zaal. Bij het daarop volgende tooneel dergeestverschijningen, liet zijn spel niets te wenschen over, terwijl zijne stem, vroeger melodieus en zacht thans dof en hol weergalmde. De Heer Philippe, als de dauphijn van Frankrijk, vervulde zijne rol niet minder voortreffelijk. De componist heeft echter zijne opera met zooveel voorliefde voor de baritonstemgeschreven, datdezezanger niet de gelegenheid had zijn veelzijdig talent volkomen te ontwikkelen. Mik. Bourgeois, die wij sinds de uitvoeringen van de Fovorite niet meer alhier hadden gehoord, doed aU Odette veel genoegen. Haar talent als actrice is onbetwistbaar; haar stemgeluid is zuiver en aangenaam, maar niet gelijk en eenigzins dof, voornamelijk in het lage register. Mlle. Deternoz is eene zangeres die ons het bewijs levert dut de kunst weinig vermag , daar waar de natuur niet mild is geweest. Hare coloratuur, hare methode, en hare voordragt verdienen veel lof, maar haar orgaan is zoo schraal en droog, dat de hoorder in plaats vau aangenaam dikwijls pijnlijk wordt getroffen. De Heer Filiol was als Raymond goed op zijne plaats; zijne partij is echter niet van veel belang. Onder de ensemblestukken werd met bijzonder veel aplomb en kracht het bekende kcor »Guerrc aux Tyrr.ns" aangeheven. De krachtige ihiuije stem van den tenor Philippe voldeed daarbij bijzonder. Ook het trio tusschen de Heeren Flachat, Philippe en Mlle. Bourgeois en het sehoone kwartet zonder orkestbegeleiding in het zesde tooneel van het derde bedrijf werden met zoo veel nuancering, met zoo veel reinheid van intonatie en zoo gelijk door de zangers wedergegeven, dat het publiek onder de levendigste bijvalsbetnigingen door terugroeping zijne tevredenheid betuigde. Wij uiten ten slotte den wensch, dat de directie weldra er toe moge overgaan eenige nieuwe alhier nog onbekende opera's ten tooneele te brengen. Wij noen^en: le Pardon de Ploêrmel van Meijerbeer, don meest dramatischen componist onzer eeuw, en den Faust van Gounod, die te Parijs en te Brussel zoo veelmalen zijn opgevoerd en grooten bijval hebben ondervonden.
Na eene staking van ruim veertien dagen werden de voorstellingen door het Italiaansche opera-gezelschap op gisteren avond voortgezet met de opvoering der opera I Lombardi van Verdi. Al dadelijk kunnen wij verklaren, dat wij, den uitslag dezer opvoering in aanmerking nemende, de tijdelijke staking, die wij vroeger met het oog op een geleidelijken gang van zaken betreurden, thans niet alleen billijken, maar zelfs goedkeuren. Die tijd, geen tijd van rust ot stilzitten zoo als thans blijkt, was noodig voor het gezelschap dat uit leden bestond, elkander meerendeels vreemd en dus niet gewoon met elkander te werken, waardoor het ensemble zooveel verliest: en het heoft dien besteed op eene wijze, welke lof en b|ival verdient. Elk kwam thans wel toegerust ten strijde; elk was zeker van zijne zaak, en geheel op de hoogte zijner rol, hetgeen, zonder dat wij hnn daarvan een verwijt maken , met de meesten der zangers bij vroegere opvoeringen niet het geval was. Koor en orkest hadden evenmin stilgezeten , en met verbazing bemerkten wij den snellen vooruitgang, welke in zoo korten tijd ten gevolge van krachtige inspanning heeft plaats gehad. Hadden velen geweten wat zij verzuimden, had men ook maar een vermoeden gehad, dat hier den liefhebbers en vereerders der sehoone toonkunst zulk een genotrijke avond bereid was, wij gelooven dat de opkomst van iet publiek op gisteren talrijker zou geweest zijn, dan thans het geval was. Dit is in meer dan een opzigt te bejammeren en strijdig met de billijkheid en het hooge begrip van regtvaardigheid onze natie eigen; ook in do kunstwereld veroordeelt men hij ons te lande in den regel niet zonder gehoord te hebben; zoo men in Nederland zegt: »G|j zijt te ligt bevonden,"gebeurt zulks niet dan nadat met billijkheid gewogen is. De Italiaanscho zangers hebben dus ook het regt gehoord te worden en daartoe sporen wij het publiek met ernst aan.
De voorstelling van ƒ Lombardi, van welke wij later bijzonderheden gullen mededeelon, slaagde uitmuntend en het publiek dat aanvankelijk zeer bedaard, ja zelfs koel was, veranderde weldra van stemming; de onverschilligheid maakte voor aandacht plaats, deze voor bewondering en eindelijk juichte het met hand en mond uitbundig eene opvoering toe, welke zooveel uitstekends bevatte, dat wij die toejuichingen, welke inzonder- Mllo. Pirola en den Heer Mea golden, welverdiend noemen. Dat ook de -Lort»ii veel verbeterd zijn , hebben wij reeds gezegd; wij mogen niet eindi;:.-ti zonder een woord van lof voor het orkest en zijn wakkeren aanvoerder. I ¦-: herhaling dezer opera op morgen avond, bevelen wij bij het kunstmiiiuend publiek met aandrang aan.
-Zr. Ms. sehroefstoomsehip de Linge , onder bevel van den luit. t./z. Iste kl. P. M. van der Haak, is in den namiddag van 3 dezer van de reede van Helkvoetsluhs iiaar zee vertrokken ter opvolging zijner bestemming naar Oost-Indie," ...\ (Staats-Courant),
Bij de directie der marine te Vlissingen is Order ontvangen om voor de dienst in gereedheid te brengen het stoomfregat Adolf Hertog van Nassau tegen 1 April en de stoomkorvet Medusa tegen 1 Mei aanstaande.
Een politiek Lazaret, Staatslieden in quarantaine door Junius, is de titel van een klein boekje, dat dezer dagen bij den boekhandelaar M. J. Visser, te 's Hage, is uitgekomen. In dat gesticht bevinden zich than? drie voorname personen, die wel niet worden genoemd, maar toch duidelijk genoeg worden aangewezen, zoodat niemand er aan twijfelen kan of de schrijver bedoeld de Heeren Rochussen, van Hall en Baron van Zuykn. De^e zijn in het Lazaret afgezonderd en behooren daarin afgezonderd te blijven, opdat de politieke ziekte, waaraan zij lijden , zich niet onder het publiek verspreide. Zij hebben tot hunne dienst, den binnenvader van het gesticht, een man d'une parfaite distinction en nog een anderen helper, die de rol van roeper vervult en aan het publiek mededeelt, wat de bewoners van de quarantaine-inrigting aan de buitenwereld wenschen kenbaar te maken en hoe woedend de uitvallen van dezen zijn, zijn zij toch slechts wat in het eindverslag van do rapporteurs omtrent Hoofdstuk V der Staatsbegrooting wordt genoemd eene getemperde uitdrukking van hetgeen hem te zeggen wordt gegeven. Dit zij voldoende, om den lezer een denkbeeld te geven van den inhoud en de strekking van het boekje, waaraan de verdienste niet kan worden ontzegt van den lezer menig maal te doen lagchen.
'sGRAVENHAGE, 3 Dee. De audiëntie van den Minister van Oorlog zal op 10 Dec. aanst., niet plaats hebben. NIEÜWEDIEP, 3 Dec. De Iste luit. ingenieur E. W. Conrad, wordt van hier overgeplaatst naar W.esp en vervangen door den 2den luit. ingenieur Canter-Cremers, uit Gorinchem. LEEUWARDEN, 2 Dec. Wijlen de Heer H. J. Beizeit, in leven rustend onderwijzer alhier, heeft, onder aftrek van eenige legaten , tot zijne erfgenamen benoemd de diaconien der Nederd. Herv. gemeenten te Leeuwarden en Huizum, en wel de eerste voor % en de laatste voor ..¦. ZWOLLE, 3 Dec. Men verneemt dat van wege de hooge regering eeno opneming zal worden gedaan van het Zwarte Water tusschen Zwolle en Genemuiden om het tot een vaarwater van 2.20 of 2.50 el, A. P., diepte in te rigien tevens met daarstelling van een jaagpad alsmede om de leidammen van het Zwolsehe diep tot het punt in zee waar 2.20 el A. P. diepte gevonden wordt to verlengen. (Prov. Ov. Ct.) * STEENWIJK, 3 Dec. Niettegenstaande de overjarige turf in de lage veenderijen geheel is opgeruimd en de voorraad niet groot is, bij andere jaren vergeleken, is de handel in dit artikel op dit oogenblik zeer slap, ten gevolge van de weinige vraag; men besteedt thans Einde van het Diepen Kuknberg/4, 4.50 a 4.75 per duizend, Ees veener ƒ4 a 4.75. * ASSEN, 2 Dec. Heden avond is ter dezer stede het gas ontstoken. De deelneming van particulieren alhier is bijzonder groot. Men twijfelt dus niet of deze onderneming zal de beste resultaten opleveren. * MIDDELBURG, 2 Dec. Naar men verneemt, zoude de in hechtenis neming van <3e Heeren J. P. en P. 5.... ,te Vlissingen , waarvan wij gisteren melding maakten, in verband staan met handelingen, door hen als seheepsmakekars gepleegd, ten opzigte van het in het voorjaar bij Breskens gestrande brikschip Dollard, kapt. J. J. Koster, dat geladen was met stukgoederen en van Antwerpen naar Buenos Ayres was bestemd. ZIERIKZEE, 2 Dee. Men verneemt, dat in den polder Stavenisse (eiland Thokn) een zware dijkval is ontstaan, waarvan de grootte nog niet is op te geven. De Heer Jhr. van den Santheuvel , ingenieur van den waterstaat alhier, is onmiddellijk naar de plaats des gevaars vertrokken. * 's HERTOGENBOSCH , 3 Dec. De marechaussee die, volgens berigt van de vorige week in deze courant, teregt stond voor de arrondissementsregtbank alhier, ter zake van opligting en misbruik van vertrouwen, is, bij vonnis van heden, van alle regtsvervolging ontslagen.
Bn's'er van binnenlandsche zaken, de Heer v<__ Heemstra, ls her_ Üelin Woon