Tweede Blad. Uit Midden-Java.*) De gezichteinder kleurt zich. Zal 't dag worden, eindelijk?.... ' lemand van geachten naam, in Nedei-land's hofstad, verzoekt mij om medewerking ten behoeve van een aiiti-opiumpachtverbond, dat hij, •"et andere mannen van gezag en daaronder ook It'deu der Kamer, in Nederland tot stand wil pachten te brengen. Men wil een ernstigen strijd aanvangen „tegen deze verderfelijke en onze natie onteerende schande." Goed, niets liever dan dat! Men wil .yeproeveii „eene beweging op touw te zetten en daartoe op te roepen een ieder, die van de ellende *an het tegenwoordige stelsel overtuigd is." . „Dö groote trom moet geroerd worden en de 'Olksconscientie wakker geschud." Juist wat ik reeds sedert jaren getracht heb 'e doen en nu weerklank begint te vinden ouder "e besten in den lande. Gced zoo! Ontwaak, mijn vaderland, en red uzelf!... Wat ik met mijn noodkreet bedoelde, is dus Seeu hersenschim. Men vjordt wakker. O, moge dat een helder en krachtig ontwaken zijn, m ernstige daden zich uitsprekend en vruchtdragend! **ecu i-illing, die door 't land vaart en verdwijnt, •naar ecu overtuiging, die blijft eu tot handelen dwingt, » Toen ik mijn beide laatste brieven schreef, .Vermoedde ik niet, dat zulke vaderlandsche manden de handen reeds ineengeslagen haddeu om te werken voor 'tzelfde doel: afschaffing van de opiv.mpacht, dat is: opheffing van den zwaarsten ca schandelijksten vloek, die Indië drukt en ons onteert en.... anderen bijna 't recht geeft ons toet den naam van „Chineezen van Europa" te teekenen. Ik wil toegeven, dat een plotselinge opheffing Van allen invoer en verkoop van opium onmogelijk i 3; maar niet omdat wij 't geld, dat we daarmede verdienen, nog niet kunnen missen. Als dat opging, zon ook een dief van beroep verzachtende omstandigheden, zoo al geen vrijspraak, kunnen pleiten, omdat door voortdurend stelen de opbrengst daarvan hem onmisbaar geworden *s. En toch is dat altgd het hoofdargument geweest van hen, die den opiumvloek handhaafden sa uitbreidden ten bate der schatkist. ' Cok niet, omdat enkele — zeg honderden en, *vilt ge, zelfs duizenden — opiumslaven door plotselinge onthouding zouden omkomen of tot oproer overslaan. De schuiver, die door gedwongen onthouding niet meer gered kan worden, hoeft ook geen kracht meer om op te staan, en hoe zou hij dan, uitgeput en krachteloos als hij is, Hnderen meesleepen in zijn verzet tegen een daad, die door de groote meerderheid veeleer toegejuicht dan gewraakt zou worden? En bovendien, tegenover die honderden of duizenden, die kunnen bezwijken, staan duizenden en tienduizenden, die herleven zouden en behouden blijven, voor altgd gevrijwaard voor het gevaar van even laag ie zinken en even ellendig te gronde te gaan ais die ongelukkigen en verlorenen, die de maatschappij niet meer tot nut en hun gezin slechts .tot last, tot schande en verderf zijn, en wier leven dus voor niemand meer waarde heeft, tenzij dan voor den pachter en voor de schatkist. Maar waarom dan wel? *) Zie Nieuws v/d Dag van 21 Pebr. Omdat ik begrijp, dat zulk een ingrjj pende daad slechts door eon alvermogend Minister volbracht zou kunnen worden, die zijn wil weet door te zetten, ondanks den tegenstand der Kamers, of door een volksvertegenwoordiging, in staat tot een mate van zelfverloochening, als de onze nooit getoond heeft te bezitten en ook nimmer ontwikkelen zal, om de eenvoudige reden, dat haar meerderheid uit gewone menschen bestaat. Men kan geen stoenvastheid verlangen van zand; van zwakken geen reuzenkracht; en toch moet men mot dat zand, met die zwakkon, rekening houden, omdat zij bestaan en dus ook recht van bestaan hebben. Maar hen tot een daad te bewegen als de afschaffing der pacht zou zijn, met behoud van de „nog onmisbare" voordcelen daarvan voor de schatkist — dat is wèl mogelijk, mits zij overtuigd worden van de noodzakelijkheid er van, en van de waarheid dat die daad geen uitstel meer lijden kan. En ook dat is uitvoerbaar, en dat moeten wij dus met allo overredingskracht die in ons is bewerken, onder anderen door aan te toontu welke goede gevolgen die daad al dadelijk hebben zou. Bij voorbeeld — want 't bestek van een bri.f gedoogt niet alle goede gevolgen te noemen tn toe te lichten .- De pachter, wiens eenig doel is zooveel geld te winnen als mogelijk is, en die daarvoor ontzaglijke uitgaven waagt en zich verbinden moot maandelijks, drie jaren achtereen, van een halve tot een heele tou gonds en meer als pachtschat aan 'slands kas af te dragen, is natuurlijk verplicht als 't mogelijke te doeu om al die uitgaven en pachtgelden en de groote winsten, waarvoor hij werkt, aan de schuivers te verdienen. Eu de Regeering, die tot dusver dien pachtschat steeds en dikwijls tot in 't overdrevene opdreef, was dus evenzeer genoodzaakt den pachter ep dien voor velen verderfelijken weg door alle bare middelen voort te helpen of door onvermijdelijke wanbetaling groote schade te lijden. Wanneer 'nn de pachter zich alleen tot wettige en eerlijke middelen bepaalde:— ïk heb éen voorbeeld daarvan gezien— dan zou hij zeker zijn dp->l niet bereiken. En indien de Regeering, die tce'u slechts wettige en eerlijke middelen op den voorgrond kan stellen, niet oogluikend toeliet, dat de pachter ver daarbuiten ging, zou zijzelf zijn stelling onhoudbaar en 't hem onmogelijk maken aan zijn geldelijke verplichtingen jegens haar te voldoen. Zoo werd onder meer door de Regeering bepaald, dat ter beperking van 't opium-gebruik (hoe mooi! maar waarom toch, als dat schuiven geen kwaad konP) iv elk gewest slechts een beperkt aantal kitten {petiken's, openbare verkoopplaatsen vaa opium in 't klein) mochten bestaan; maar tevens stilzwijgend geduld, dat dit aantal niet aMeeu telkens uitgebreid, maar ook en vooral door ttl vau verboden kitten (percmbe s) vermeerderd werd. Wanneer de residenten den pachter hierin niet ter wille waren, konden zij verzekerd zijn, dat hij zijn pachtschat niet betalen of dat de verpachting voor een volgenden termijn veel minder opbrengen zou; en een resident, die de belangen deschatkist zoo slecht diende, kon, zoo geen b invloeden hem beschermden, gerust alle hoop op bevordering of handhaving in 'slands dienst opgeven, terwijl daarentegen een belangrijke verhooging van den pachtschat wel eens door een Koninklijke onderscheiding gevolgd werd. Zoo werden soms hoofdambtonaren zedelijk gedwongen den pachter te ontzien en diens belangen te dienen, met verkrachting der wettelijke voorschriften en verwaarioozïng van de eischen der menschelqkheid, terwijl de Regeering zelf den volke bleef verkondigen, dat zij voortging door beperking van 't aantal kitten naar beperking van 't opmmverbruik te streven. De daarmede • lijnrecht strijdige, steeds hooger opgevoerde pacht-cqfers werden .dan aan toeneming der bevolking en der volkswelvaart (!) toegeschreven, en die der zaak onkundige volksvertegenwoordiging legde zich geloovig en met een gerust geweten daarbij neder eu ging voort de Regeering, die haar misleidde, ten volle te vertrouwen en te steunen. Nu kan men de schuivers in drie hoofdklassen verdeelen, ten eerste: de pas begiunenden, ten tweede: de matigen, die desnoods nog wel er buiten kunnen, en ten derde: de onverbeterlijke slaven van 't opinm-misbruik. Natuurlijk vormen de beide eerste klassen de meerderheid, omdat de schuivers eerst op den duur slaven worden van een onweerstaanbare behoefte tot schuiven; en nu eischt het belang van den pachter die meerderheid aan 't schuiven te houden en tot meer schuiven aan te moedigen. Een der eerste middelen daartoe is, haar 't schuiven zoo verleidelijk en gemakkelijk mogelijk te makeu. Pandhuizen en bordcelen naast of, kan 't zijn, in de kitten zelf ziju daarom in 't belang van den pachter; maar dit geldt vooral van de uitbreiding van 't aantal openbare en geheime kitten, waaide inlander zijn heulsap dag en nacht zonder veel moeite koopen kan. Want in de omgeving dezer kitten wordt veel meer geschoven dan daarbuiten, en op regenachtige dagen wordt daar veel minder verkocht dan anders, vooral wanneer zij ver uiteen liggen, omdat dan de afstand voor den kooper een bezwaar wordt, dat deu matigen en pas begiunenden schuiver terughoudt. Dit bezwaar wordt weggenomen door de kitten zooveel mogelijk te vermenigvuldigen, en dat, waar dit geschiedt, ook de schuivers talrijker worden, weten de pachters zoo goed, dat ze steeds er op uit zijn do toestemming van 't bestuur tot het openen van meer pétikcn's te verkrijgen, of, zonder die toestemming, nu hier, dan weder daar, !>e's op te richten, en zelfs daar, waar zulk een kit de kosten van haar bestaan niet zou dekken, door willige handlangers 't vergift aan de afgelegen kampoengbewoiiers te huis te doen opdringen. Immers, om schuivers te vormen moet de behoefte tot schuiven opgewekt worden, er. dit doet men door 't verdooviugsniiddol aanvankelijk als artsenij en dikwijls voor niet aau den man te brengen, 't Schuiven kweekt schuivers. Eu do ambtenaren, die dat alles even goed weten als de pachter, en wier plicht het dus zou ziju den inlander ook tegen deze ongerechtigheden in bescherming te nemeu, laten deu riaehter eu zijn handlaiigei-3 begaan of sterken hem door huu machtigen steun, liever dan de ontevredenheid der Regeering te verdienen door bemoeiiijking van haar werkzaamste geldwinners. De geschiedenis van de berucht geworden opiumkit op 't land Gemoelak, die zonder voorkennis van deu landheer opgericht en, ondanks diens herhaald protest, door 't gewestelijk bestuur en door de 'Regeering gehandhaafd werd, totdat eindelijk de Tweede Kamer besliste, dat die grondeigenaar niet gedwongen mocht worden zulk ecu inbreuk op zijn eigendomsrechten te dulden, bewijst hoe overmachtig de pachters zijn en hoe groot de bescherming is, die zij van Regeerhigs-, en dus ook van Bestuurswege, zelfs bij onrechtmatige handelingen genieten. Wat zou toch een Gouverneur-Generaal in ruste, die eenmaal zulk een besluit, als dat waarbij die kit op den in vollen eigendom bezeten grond van een ander gehandhaafd werd, teekende. wel doen, wanneer men, om zijn huislieden en huisbedienden goedkoop aan den drank te hi een tapperij op zijn buitengoed opzette? 't-Is waar: een tapper en een gouveraementsopiumpachter zijn twee zeer verschillende grootheden. Den een jaagt men van zijn erf af, dei ander ... nu, dat hebben wij gezien. Maar evenals dus de pachter zijn heil zoekt in het vormen en aanwinnen van schuivers, vooral door uitbreiding vau het aantal openbare en clandestiene kitten, zou een eerlijke regie voortdurende vermindering der verkoopplaatsen ook 't aantal schuivers belangrijk doen afnemen eu vooral hen van het kwaad terughouden, die, zonder de verleidingen, de talrijke Ingen en listen van den pachter en zijn handlangers, daartoe nooit zouden overgaan. Welnu, als het opiumschuiven een kwaad is, dat, zooals ik meermalen ook in andere opstellen aantoonde, niet alleen den schuiver en zijn gezin op den duur ten ondergang brengt, maar ook nog menig ander ten nadeele komt, dan is ons pachtstelsel onherroepelijk veroordeeld, omdat het dat kwaad voortdurend verergert en ooi onder de niet-schuivers uitbreidt, en dan moe een verstandige en eerlijke regie, die dat kwaac niet bevordert, maar beperkt en bedwingt, en op den duur volkomen uitroeit, reeds daarom alleoi een belangrijke verbetering zijn. En als men dan daarbij bedenkt, dat de veilheid van politiebeambten en bestuurs-en justitieambtenaren (niet de leden der rechterlijke macht bedoel ik % maar slecht bezoldigde griffiers van landraden en dergelijkeu) met de omkoopende pachters zal verdwijnen, en 't vervolgen en vèroordoelen van onschuldigen, 't „zoeken" en ten val brengen van niet-schuivers, met den door allo denkbare geweldenarijen tot schuiven dwiugenden aanhang der pachters te niet zal worden gedaan — dan wordt die verbetering een weldaad, die zoowel aan 't volk als aan de Regeering en aan 't gehalte harer dienaren ten goede moet komen, en daarom nooit te hoog gewaardeerd zal kunnen . worden. Moge 't de tegenwoordige Regeering nog dit jaar gegeven ziju Indië door zulk een weldaad aan zich te verbinden! Jogjakarta, 8 Januari ISB9. J. GKONEMA.N. 1) Ofschoon ik van éen rechtsgeleerd landraads» voorzitter weet, die voor zich en zgn gezin over de gastvrijheid, de dispeus en de equipage van een opiumpachter beschikte, wat zeker af keuring verdient omdat het hem tegenover dezen verplichtingen op legt, wat die pachter ten minste zeer goed begreep. --- Binnenlandsch Nieuws. — 28 Februari.— Het Hoog Militair Gereohtshof ta Utrecht heeft in hooger beroep het vonnis vernietigd van den Krijgsraad te Leeuwarden, waarbö A. J. A., oud 20 jaren, korporaal b« het 8e reg. inf., te Zutfen, — wegens inbraak met diefstal van/60 nit hot cantinelokaal'en van ƒ 160 van het bureau van den sergeantmajoor —is veroordeeld tot 1 jaar gevangenisstraf, met ontzegging van het recht om gedurende 5 jaren als militair of mil.-geëmploieerde te dienen by de gewapende macht. Het Hof, opnieuw rechtdoende, heeft den korporaal veroordeeld tot 3 jaren gevangenisstraf, en vervallen verklaring van den militairen stand. B\j het 3e regiment vestingg-artillerie hebben 10 miliciens van de lichting van 1888 voldaan aan het programma van examen tot het verkrügen van den verkorten diensttijd van 10 VSaanden; zü zullen alsnu op den 1 Maart a. s. met Verlof vertrekken, en wel: 4 voor onbepaalde töd en ö, die voor het blövende gedeelte zgn aangenomen, %tt den 1 Mei a. s. De Gemeenteraad van Hoeven (N.-Br.) heeft tot wethouder benoemd den Heer B. M. van Heer. Naar aanleiding van een vroeger bericht in ons nummer van 20 dezer, als zoude de Heer A. den Boer, te Hoogvliet, op grond van art. 23 lett. h. der Gemeentewet, niet als raadslid zijn toegelaten, omdat hö leerend ouderling is, meldt men ons thans, dat deze mededeeling onjuist is geweest. De Heer de Boer is wel toegelaten en heeft reede «itting genomen. Ale poldermeesters van donDiemerden Venser- en den Overdiemerpolder zgn herkozen: de heeren W. Pijl, G. van Sijtveld en J. Blokhuis. Onder de navolgende namen: Jozef Kern, Peehtold, Keinhold, Strausz, Wega en von Schwappelkafsky, houdt zich sedert eenige maanden in de Bijn-provincie, Luxemburg, België en Nederland een 30-jarig persoon op. krachtig gebouwd, 1,72 M. lang, met donker haar. Hij wordt beschuldigd van vele diefstallen. Door de politie van bovengenoemde landen wordt luj gezocht, doch daar hij zich steeds aan de grenzen ophoudt, is hij nog niet gevat kunnen worden. ---