Kaart van den Ned. Ind. Archipel BEWERKT DOOR Dr. C. M. KAN Hoogleeraar te Amsterdam. Schaal 1: 6000000. Met Toelichting.
Deze kaart bestaat uit 2V2 blad groot imperiaal formaat, gedrukt in 12 verschillende tinten en kleuren.
De kaart van den Archipel (groot VA blad) geeft, behalve de gewone geographische voorstellingen, de diepten der zeeën, de zee- Btroomingen, de zeilrotites in den Archipel (heen- en terugreis), de cijfers der scheepvaartbeweging, de cijfers der kustvaart, .spoorwegen, standplaatsen van ambtenaren, cijfers van in- en uitvoer, terwijl onder de kaart graphische voorstellingen zijn aangebracht betreffende de bevolking, den landbouw, de veeteelt, den handel, de scheepvaart en den uitvoer der voornaamste stapelproducten over de jaren 1880 tot en met 1889. Het 3e blad bevat: 1». 4 Cartons van den geheelen Archipel waarop in kleuren en cijfers zijn voorgesteld : a. Het klimaat van den lndischen Archipel; b. Geologisch onderzoek en geologische gesteldheid van den lndischen Archipel. Exploitatie der delfstoffen; c. Bevolking van den lndischen Archipel, afstamming, samenstelling, dichtheid van bevolking; d. Cultuurgewassen van den lndischen Archipel. &'. Een groote kaart van Java met de indeeling in residentiën, de standplaatsen van residenten, assistent-residenten, controleurs, aspirant-controleurs; spoorwegen en spoorwegen in aanleg ; tramwegen; hoofd- en andere verbindingswegen, telegraaflijnen (lokaal en internationaal) enz. enz. 3°. 4 Cartons van Java, waarop in kleuren en cijfers zijn voorgesteld: a. De regenval op Java; b. Cultuurgewassen op Java; c. Dichtheid en samenstelling der bevolking op Java; d. Veestapel op Java. De Toelichting — een boek van 116 bladz. Bvo., compres gedrukt — bevat, behalve eene verklaring van alles wat op de kaart vermeld wordt, tal van bijzonderheden, die niet in kaart gebracht konden worden, vooral vele- opgaven over de litteratuur van de behandelde onderwerpen en statistische tabellen. Deze kaart (2% blad in koker), die in den gewonen handel minstens ƒl2.— zou kosten, ¦wordt onzen geabonneerden aangeboden voor slechts ƒ1.50 franco aan huis. De Directie vertrouwt, dat eene kaart, bewerkt door Prof. Dr. C. M. Kan, te Amsterdam; op steen gebracht door Trap te Leiden, tegen zulk een buitengewoon geringen prijs geen verdere aanbeveling behoeft en aan zeer vele geabonneerden bijzonder welkom zal zijn.
De Kaart en toelichting is te bekomen door onze Agenten, door de Postadministratie of aan ons Bureau, na ontvangst van postwissel groot ƒ 1.50.
De datum van verzending wordt later hier ter plaatse bekend gemaakt. De Directie van Het Nieuws van den Bag, te Amsterdam. Amsterdam, 21 Mei 1892.
---

Tweede Blad.
De Directie van Het Nieuws van den Bag stelt in het begin van Juni voor geabonneerden verkrijgbaar:
---

Indische Praatjes. Padang, Maart 1892. DE AR'TISTEN THUIS.
Waar we in het artiston huis ook gingen of «tonden, van overal sloeg ons de onaangename, doordringende, zoete lucht van opium tegen. Alhoewel ik meermalen opium had zien schuiven, was ik, niettegenstaande mijn langjarig verblqf in Indië, nog nooit in de gelegenheid geweest op mijn gemak en met attentie de handelingen van een schuiver gade te slaan, en ik hond 't er voor, dat verreweg de meeste menschen, die over opiumzaken schrijven en praten, hun wijsheid meer verkregen hebben van hooren zeegen, dan van eigen aandachtige beschouwing Zoo gaat 't trouwens met meer dingen in Indië; de meeste lieden hier vinden 't der moeite niet waardig hun ethnographische kennis te vermeerderen door bij het volk zelf ter school te gaan — ze zouden zich hierdoor geblameerd achten, — in vogelvlucht zien ze het een en ander,' dat opmerkenswaardig is, voor de rest gaan ze af op hetgeen ze van anderen hooren, die 't ook weer van derden hebben, en in Nederland teruggekomen, poseeren ze voor Indische specialiteit. Nu is 't waar, dat — hoe vreemd t ook moge klinken — een ópiumkit niet de beste plaats is om de faits et gestes der schuivers duidelijk waar te nemen. ?._,-¦, _. , , Vooreerst is 't in zoo n kit heidensch donker ; men ziet er geen ander licht dan dat van de kleine lampjes, waarbij de schuivers hun pijp aansteken, en al went het oog ook langzamerhand aan duisternis, 't blijft toch te donker om alles goed te bekijken. Ten tweede zijn in zoon hol de atmosfeer en de omgeving van dien aard, dat men or zich niet bepaald op zijn gemak gevoelt, en de weinige Europeesche nieuwsgierigen, die het met een bezoek vereeren, zijn blij, wanneer ze zich weer in de buitenlucht bevinden, zoodat slechts een vluchtige blik in het rond wordt geworpen. Ten derde is 't lastig voor een volbloed Euro-
v. peaan — dien men in zoon kit liever ziet gaan dan komen, omdat men hem, al bestaat daarvoor ook in het minst geen reden, wantrouwt — bij menschen, die hij in hot geheel niet kent, wier taal hij bovendien gewoonlijk slechts gebrekkig verstaat en spreekt, inlichtingen in te winnen betreffende iets, dat hem, volgens het begrip van den schuiver, geen belang kan inboezemen, omdat hij er zioh niet aan bezondigt. Het toeval «ilde, dat ik het opiuinrooken onder gunstiger omstandigheden kon waarnemen dan gewoonlijk het geval is. In een der kamertjes van het artistenhuis, hetwelk onze geleider voor zich en de leden zijner congsee iv beslag had genomen, om een pied-d--terre te hebben, wanneer hij meer intiem niet cle kunstenaars of kunstenaressen wilde spreken of ongestoord dobbelen, zag ik op een grooten baleh-baleh een (Jhinces liggen, dio bezig was zich te bedwelmen met het heulsap. Dit kamertje iets grooter dan die, waarvan ik vroeger reeds melding maakte, was zeer goed verlicht, er stonden eenige stoelen, en onze mentor wilde volstrekt hebben, dat we er bier zouden drinken. We namen dit aanbod aan, om den schuiver beter te kunnen observeeren.
De man, die daar lag, was, als alle opinmrookers van professie, zeer mager en had een lijkkleurige tint en doffe, wezenlooze oogen, die ons aankeken als in een droom; zijn stem was zacht en toonloos en het geheele lichaam dicteerde overgroote uitputting. Was hij onder den direeten invloed van den lndischen volkskanker d. w z gedurende en eenige minuten na het rooken '— dan leefde hij op eu in zijn oogen kwam glans, dan lachte en praatte hij met ons en was in éen woord een geheel ander mensch dan een paar minuten te voren. Daarna verviel hij echter weer iv een lethargie, die hem als 't ware noodzaakte de oogen te sluiten en het hoofd op een kussen te leggen; hij bewoog zich niet, scheen bij voorkeur op den rug te liggen, en alle leven scheen geweken. Was zijn gelukzalige droom uitg edroomd en het heerlijke visioen, hem door het opium voor den geest getooverd, verdwenen, dan ontwaakte de man met een diepen zucht en sloeg de oogen open met een blik, die verwondering te kennen «af over de oingeving.waarin bij zich bevond. Soms bedwelmde hij zich onmiddellijk weer door het rooken van nog ecu pijpje, maar 'c gebeurde ook wel, dat hij opstond, om zich een oogenblikje te vcrpoozen aan de speeltafel. Onder het gaan — vooral wanneer hij pas wakker was — waggelde hij als een dronken man, ol', beter gezegd, als iemand die duizelig is. Deze zwakheid in de beenen' scheen echter over te gaan, wanneer hij een poosjei gestaan had: iets wat men van dronken lieden gewooulijk niet zeggen kan. Behalve onzen schuiver en zijn rookbenoodi^dheden bevond zich op den ba'leh-baleh ook een Chineesch meisje van een jaar of 13, dat de vriendelijkheid had hem bij te staan door met groote vaardigheid zijn pijp klaar te maken. — Of die kinderen dat ook vroeg leeren ! Zij nam hiertoe een metalen staafje, in den vorm vau een breinaald, stak dit in het hoornen doosje met tjandoe (bereide opium) — die er ongeveer uitziet als on-ze Hollandsche koukenstroop, echter minder donker van kleur en taaier — en nam er, de breinaald steeds ronddraaiend, een hoeveelheid amfioen uit ter grootte van een bruine boon. Nu hield ze het einde der naald, waaraan het opium zich bevond, boven de vlam van een klein lampje, zoodat de vochtdeelen ontweken. Men zag het heulsap zich kronkelen als spek, dat in een gloeiende pan wordt geworpen, het zette zich vrij sterk uit en er kwamen overal gaatjes in. Toen alle vochtdeelen er uitgetrokken waren, nam het kind de pijp ter hand en begon het aan de breinaald bevestigde opiumballetje langzaam over het boveiivlak van den pijpekop te ïolle^* *}et zoolang totdat de amfioen, die onder het braden den vorm van een zeer langwerpige, poreuse, bruine boon had aangenomen, zoo klein en rond als een erwt werd. Deze erwt werd zorgvuldig op 't gaatje gelegd dat zich in den pijpekop bevond — dit gaatje is niet grooter dan een millimeter in doorsnee — en de bereide pijp aan den schuiver overhandigd, die het opiumballetje aanstak bij het lampje, dat vlak onder zijn bereik was. Eerst werden snel achter elkaar eenige korte trekken gedaan en daarna een paar lange, diepe teugen genomen, waarvan hij den rook geheel inslikte en eerst ettelijke seconden later weer uitblies. Een opiumpijp kan men zich het best voorstellen, wanneer men zich een fluit zonder kleppen of gaten denkt. Op twee-derde gedeelte van de lengte der pijp bevindt zich de kop, die echter met de pijp niet een geheel uitmaakt, maar er afgenomen kan worden. De kop is niet, zooals van onze tabakspijpen, hol; er is slechts een gaatje in van een millimeter in doorsnee, waar het opium op gelegd wordt.
Onze schuiver was een goedmoedig en nogal mededeelzaam man, waar wel mee te praten vfel, wanneer hij uit zijn droomhemel weer op deze aarde was neergedaald. Ik vroeg hem hoeveel pijpjes hij op een dng rookte. „'s Avonds tien, meneer, maar overdag doe ik er niet aan." „In hoeveel tijd rook je die op ?" „Ik begin gewoonlijk om een' uur of elf en schei tegen twee uur, halfdrie uit." „Zou je er niet buiten kunnen ?" „Onmogelijk, meneer!" „Maar het is niet goed voor-je, dat zie je wel; je bent zoo mager als een hout en zoo bleek als een geest." „Ja meneer, maar als ik 't niet deed, zou ik niet kunneii_ slapen en dan doodgaan." „Zóó ga je ook dood en nog veel gauwer, want jo krachten zullen steeds afnemen en je opiumgebruik grooter worden." „Wel neen, meneer, ik rook al sinds twee jaar, eiken avond tien pijpjes, en dat zal wel zoo blijven." „Neen, man, dat zal niet zoo blijven. Toen je pas begon te schuiven rookte je toch niet dadelijk tien pijpen." „Neen, meneer, dat is waar." „Nu, evengoed als je langzamerhand van 1 tot 10 bent geklommen, zullen er nog wel meer bijkomen." „Ha, ja, meneer, daar hebt u gelijk aan; maar wat zal ik er aan doen ? Soedah, als ik sterven moet, kan ik daar immers toch niets aan verhelpen."
Daar kwam weer het Oostersch fatalisme boven, waar niet tegen te redeneeren valt; ik begon daarom maar over iets anders. „Hoeveel kost je dat schuiven wel?" „In dat hoornen doosje, wat u daar ziet, gaat juist voor ƒ 20 tjandoe, en daar heb ik veertien 'dagen genoeg aan." IDe man verrookte dus voor ruim ƒ4O aan opium in de maand. Daar kan in Holland een werkman met zijn geheele gezin vrij behoorlijk van leven. Een dergelijke som durft men in 't beschaafde Nederland als traktement een onderwijzer aanbieden, die jarenlang gestudeerd heeft en ziju beste krachten wijdt aan de göestesontwikkeling onzer.,spes patiïae." 't Is droevig, zoowel 't laatste als 't eerste.
Mijn nieuwe kennis, de opiuuischnivcr, offreerde mij ook een pijpje, waarvoor ik vriendelijk bedankte, omdat ik wel eens gehoord heb dat'iemand, die voor de eerste maal in zijn leven schuift, zich allerellendigst gevoelt, nog ellendiger dan een kleine jongen, die in stilte zijn eerste sigaar in rook doet opgaan, en dat zegt nogal iets. Toen ik den man onder het loopen weer eens een geheel verkeerden kant zag oplaveeren en steun zoeken tegen den muur om niet te vallen, maakte ik er hein attent op, dat dit het gevolg van de amfioen was. Hij wilde hier niets van weten en beweerde, dat het kwam, omdat hij den vorigen nacht niet geslapen had. „Wat heb je dan zoolang uitgevoerd ?" „Gespeeld, meneer." „Bn ben je nogal gelukkig geweest?" „Een klein beetje, meneer, ik heb twee a driehonderd gulden gewonnen."
Ik dacht bij me zelven : ik wou, dat my een jaar lang eiken avond zoon gelukje gebeurde, dan zou ik „rijk Oostinje" vriendelijk groeten en maar weer terngkeeren naar 't ongekend kleinood, verscholen in moerassen, zooals wijlen onze brave Tollens eenmaal zong. Twee-, driehonderd gulden te winnen of te verliezen, dat noemde zoon man, dien men op 't eerste gezicht een dubbeltje zou gegeven hebben, een kleinigheid. Dat was geen „opsnijerij" van den man: in datzelfde vertrek bevond' zich een jonge Chinees, van ruim twintig jaar, die eenige dagen te voren op éen avond, ongeveer drieduizend gulden had verloren, en dat was nog niet eens de zoon van wat men een gefortuneerd Chinees noemt.
Men behoeft niet te vragen wat er omgaat aan een Chineesche speeltafel, zelfs onder lieden, die gewoonlijk door hard werken hun brood moeten verdienen. Ze onthouden zich en de hunnen vaak het hoognoodige, om maar te kunnen dobbelen en schuiven.
Sic Pandjang
---

Binnenlandsch Nieuws. 23 Mei.
In bijvoegsels tot de Bt.-Ct. NMI2 worden medegedeeld de lusten der hoogstaangeslagenen in de Rijks directe belastingen, verkiesbaar tot leden . u de Eerste Kamer der Staten-Generaal in de provinciën Groningen en Zeeland.
In de jongst gehoudenvergadoring van den Raad der gemeente Hilversum is medegedeeld, dat uit het verslag en de rekening der gasfabriek over 1890 blijkt, dat de fabriek iv bloeienden staat verkeert en in weerwil van een buitengewone uitgave voor ééns, toch een netto-winst heeft opgeleverd. Het kohier der plaatselijke directe belasting naar het inkomen is met een percentage van J 4/]0 pCt. vastgesteld. Te Hoorn is Vrüdag eene bü eenkomst gehouden, waarin gesproken werd over de wenschelijkheid om aldaar eene fabriek op te richten van gecondenseerde melk. De vergadering weid geleid door den Heer Mnnnikhuis, van Purmerend, en de Heer Mr. A. P. de Lange, uit Alkmaar, stelde de aanwezigen op de hoogte aangaande het plan der oprichters. Hg toonde met cgfers aan, dat (zelfs bü mogelijken tegenspoed) de zaak toch voldoende levensvatbaarheid bezit, en dat het daarin belegde kapitaal zeer winstgevend kan zijn. Met / 200,000 kan de zaak begonnen worden.
Uit de gemeente Hoorn zelve waren slechts weinig belangstellenden opgekomen. Ongeveer dertig der aanwezigen verbonden zich om het plan te steunen.
In eene verleden weel; te Franeker gehouden vergadering is het reglement vastgesteld van den nieuw opgerichten Arbeidsraad, overeenkomstig hot daarvan reeds medegedeelde ontwerp, alleen met dit onderscheid, dat de leeftijd van toelating niet op 23, maar op 20 jaar is gesteld. Bestuurders echter moeten ten minste 23 jaar zijn.
Het bestuur is samengesteld als volgt: van patroons de heeren W. Pars, F. Oostwoud, L. Hoekstra en R. Nakken, laatstgenoemde voorzitter van de meeting op 1 Mei jl.), — en van de zgde der werklieden: P. v. d. Loon, A. Zülstra, W. Koopmaus en P. van Marrum', laatstgenoemde voorzitter der afdeeling Franeker van Patrimonium en ontwerper
Tot dusver zgn toegetreden 20 patroons en 30 werklieden.
van den raad.
Te Groningen is bü art. 97 van het reglement van politie bepaald, dat geene gebouwen worden opgetrokken, tenzij voorzien-van een trasraam, ten minste ter dikte van de opgaande muren en ten minste 0.5 M. hoog, de halve hoogte onder en de andere helft boven den beganen grond, en samengesteld uit besten klinkersteen le soort en waterkeerende metselspecie.
Bij het bouwen van het nieuwe mil. hospitaal is echter deze bepaling, waaronder de vergunning door B. en W. was verleend, vanwege het genie-departement niet nagekomen, omdat zü niet was opgenomen in het bestek. B. en W. eischten van den bouwer naleving van de overeengekomen voorwaarde, waaraan echter door den; fortificatie-opzichter W. E. Oudraad, die met het toezicht op het bouwen was belast, niet kon worden voldaan, omdat hij zich te houden had aan zijn bestek, dat door den Min. van Oorlog was goedgekeurd.
B. en W. deden door een gemeente ambtenaar een proces-verbaal opmaken tegen genoemden opzichter van fortificatien, welke zaak voor den krijgsraad te Leeuwarden is aangebracht. Hü werd beschuldigd van in de maand September of October IS9J niet te hebben gebouwd overeenkomstig de voorwaarden waarop door B. en W. van Groningen aan hem vergunning was verleend tot het gedeeltelük afbreken van het bestaand gebouw in de St. Walburgstraat en het bouwen van een gebouw op den open grond van dat perceel.
De krggsraad heeft echter den mil. opziuhtei Oudraad, hoewel hü in strüd met de aan de schriftelijke vergunning van B. en W. verbonden voorwaarden een gebouw had opgetrokken, vrügesproken, omdat hü, als opzichter der genie, de bevelen, hem door zün chef gegeven, behoorde op te volgen, en hü in het volle vertrouwen van in de eerste plaats aan de bevelen zijner meerderen te moeten gehoorzamen moet geacht worden te goeder trouw te hebben gehandeld, terwijl die handeling binnen den kring züner ondergeschiktheid was gelegen.
De Heer J. Suk, landmeter 3 e kl. t e Amsterdam, is gedurende den aanstaanden zomer overgeplaatst naar Hendrik-Ido-Ambacht.
Te Medemblik is tot g emeent e-v r o e dvrouw benoemd: Mej. 3. van der Meer, te Hoog-
karspel.
De „Independant Order of good Templars" zal op het 4e Internationaal Congres tot bestrijding van Drankmisbruik, in September a. s. te 's-Gravenhage te [houden, worden vertegenwoordigd door Prof. Foref, hoogleeraar te Zurich.
De Heer L. J. de Sonnaville, ingenieur b\i de Exploitatie-Maatscbappü te Zutfen, is, in de plaats van wülenj den Heer Kip, benoemd tot ohet van de afdeeling „Weg en Werken," te Utrecht.
De directie van het post- en telegraafkantoor te Sluis is vacant.
Sollieitatiëii naar die betrekking, waaraan eene jaarwedde van ƒ 1600 en vnje woning is verbonden, zullen uiterlgk 1 Juui a. s. moeten zün ingediend bü het Departement van Waterstaat, Handel en Nüverheid.
De na volg en de Rü ks telegraaf kant o ren zullen voortaan op werkdagen open zün: dat te Vlümen van 8 tot 12 uren voor- en van 2 tot 5 en 6 tot 7 uren namiddags; — dat te Wemeldinge van 1)4 tot 11>£ uur voor- en van 2 tot 4 en 6 tot 7 uren namiddags ; — dat met telephoondienst te Nieuwkuik van 8 tot 9 en 11 tot 12 uren voor- en van 2 tot 4 én 6 tot 7 uren namiddags (Spoortijd).l
De diensturen van beide eerstgenoemde kantoren op Zon- en feestdagen blijven onveranderd; — het kantoor te Nieuwkuik zal op die dagen geluk tot heden gesloten zgn.
Den 18 Mei, omstreeks 3 uren namiddags, is in de rivier de IJssel, onder de gemeente Steenderen, even beneden kilometerraai LI aan den rechter-oever, een vaartuig aan den grond geraakt, genaamd Maria Roelvink, groot 129 ton, geladen met grind en gevoerd wordende door G. Kunst, te Hoo.
Op denzelfden datum is — geluk reeds werd medegedeeld — in de rivier de IJssel, onder de gemeenten Steenderen en Rheden, in kilometerraai LI, een vaartuig aan deu grond geraakt, genaamd Wilfried groot 1000 ton, geladen met basalt en gevoerd wordende door J. C. Strijp, te Waspik.
gezand
Beide vaartuigen, en voor zooveel noodig de lading, zullen onverwijld van Rijkswege worden opgeruimd, daar het vaartuig dwars in de rivier ligt en de vaart stremt.
Te Miedum, nabij Leeuwarden, is in 81-jarigen ouderdom overleden: de oud-strgder G. W. Bil, drager vau het Metalen Kruis. Hü had als ondeiofficier van het bataljon Friesche schutterü deelgenomen aau den Tiendaagscheu Veldtocht.
Te Lienden (Betuwe) is de oud-gtrjjder M. Vrijheid in 80 jarigen ouderdom overleden.
De geldigheidsduur der tweedaagsehe retourkaarten tusschen de stations der Exploitatie- Maatochappü (voormalige Rhünspoorweg) onderling wordt ter gelegenheid van den aanstaanden Hemelvaartsdag niet verlengd. Retourkaarten, afgegeven op Woensdag 25 dezer, zijn dus slechts geldig tot en met Donderdagavond.
Bü de aanbesteding van den kunstweg Almeloo—Ootinarsum—Denekamp waren de laagste inschrijvingen: Voor perceel I (keibestrat'ng) van F. Aberson, te Steenwijk, voor ƒ 15,837; voor perceel II (voorloopige herstelling aan de kunstwerken) van F. J. Burgers, te Zutfcn, voor ƒ 6131.72 ; voor perceel 111 (levering vau steenslag) van F. J. Burgers, te Zutfen, voor ƒ 27,987.
Door het Provinciaal Bestuur van Noord-Holland is den 19n dezer bij enkele inschrüving aanbesteed :
I°. De uitvoering van eenige werken tot voorzieniug der boorden vim het buitenkanaal te Uinuiden, geraamd op ƒ10,650; de laagste inschrijving was die van de heeren A. Volker Lzn. en P. A. Bos, te Sliedrecht, voor ƒ 9550.
2°. Het ninken van eene sleephelling met jukken en bijbehoorende werken op den verbreeden binnenberm van den afsluitdijk bg Schellingwoude en het herstellen en verbeteren van de noordelöke en zuidelijke binnenvleugel-bremmingen der Oranjesluizen aldaar, geraamd op ƒ 4060 ; hiervoor was de laagste inschrijving die van Heer H. J. Meekers, t» Amsterdam, voor ƒ i*533.
---

Veenkoloniale Landtaouwbond in Groningen. Jaarlijksche vergadering, gehouden te Wildervank, op Woensdag 18 Mei.
De Heer J. P. Boer, voorzitter van den bond, zette in een lange rede uiteen, waarom 't noodig is eens per jaar samen te komen. In zgne rede werd ook de overleden Heer W. A. Scholten, de grootste industrieel uit Nederland, herdacht.
Uit het jaarverslag vau den secretaris bleek o. a, dat door de vereeniging aan H. M. de Koningin-Regentes een adres is verzonden tot het doen ophouden van de bod- en verhooggelden.
De penningmeester deelde in zijn verslag mede dat de toestand der kas gunstig was.
Ter vergadering waren vertegenwoordigd de afdeelingen : Veendam, Wildervank, Stadskanaal. Nieuw-Buineu, Musselkanaal, Borgercompagnie, Oinïuelanderwijk— Zuidwending, Borger—Tripscompagnie en Kieineiueer en Scharnier—Harkstede.
Verder, werden o. a. de volgende punten behandeld :
a. Door de afdeeling Scharnier Harkstede: H°e kan men den afvoer van water in de veenkolome»' doen plaats hebbeu, zoo, dat men van deu overlas van water geheel bevrgd wordt ? Voor een 40 jaren, sprak de inleider, werden yv- gingen aangewend om een afvoerkanaal te krijgen van Zuidbroek of Hoogezand naar Delfzül. Gelden werden èn door gemeentebesturen èn door particulieren bijeengebracht om die plannen door te zetten; de stad Groningen evenwel, die de scheepvaart voor haar wilde houden, kantte zich voorgoed daartegen; 20 jaren geleden werd ten voordeele van Groningen en ten nadeele van den landbouw het Eemskanaal tot stand gebracht. Vóór 12 jaren werden plannen geopperd voor een kanaal Zuidbroek—Sappemeer— Woltersum—Dgkshorn, voor binnenschepen: een plan dat inleider het beste toesohgnt, maar tot heden is alles blauw blauw gelaten.
De Heer Hunninga, van Musselkanaal, wenscht, dat er stappen gedaan worden om het bestuur der kanalisatie van Westerwolde krachtig te steunen- De opsnijding der venen in Drente geeft jaar op jaar meer water, en daarom dienen er pogingen aangewend te worden. Hü wensoht ook afvoer over Westerwolde naar Statenzül.
Over dit punt, een der belangrg'kste in de veenkoloniën, voerden vele sprekers, o. a.Jde heeren Krugt, te Stadskanaal; W. Wollerich, te Veendam ;W. de Levi, te Wildervank; Meursing, te Stadskanaal; J. P. Boer, te Borgercompagnie, Oosterwgk, te Stadskanaal; K. Veldhuis, te Scharmer, en Star Nauta, te Kleinemeer, het woord.
De Heer E. Bentum, te Wildervank, stelt daarna de volgende motie voor: „De algemeene vergadering van den Veenkolonialen Landbouwbond, alhier,vergaderd, spreekt als haar gevoelen uit, dat het hoofdbestuur steeds middelen beraamt om tot een gewenschte uitvoering te komen, noodig geacht tot den afvoer van water."
nomen.
Deze motie werd met algemeene stemmen aange-
b. Door de afdeeling Ommelanderwük—Znidwen- Zou het niet wenschelük zgn eene veeverzekering onder de leden van den bond op te richten ?
Na langdurige bespreking werd het voorstel van de afdeeling met acht stemmen tegen een verworpen.
Zou 't niet wenschelük zün, dat handelaren in landbouwartikelen zich schriftelük door koop en verkoop verbinden tegenover landbouwers, teneinde bü niet tüdige ontvangst of het in gebreke blijven de gekochte waar te ontvangen, betere maatregelen te kunnen nemen en desnoods de leden van den bond voor nalatige kooplieden te waarschuwen door middel van een landbouwblad '.
c. Van de afd. Borgercompagnie
De inleider, de Heer B. ter Borg, deelde o. m. mee, dat vele opkoopers of kooplui, wanneer de gekochte artikelen, te leveren op tijd, lager in prijs worden, zich niet laten zien of hooien; maar als de markt hooger op gaat verschijnen ze oogenblikkelük. Onsolide kooplui koopen b.v. stroo en aardappelen tegen hoogere prg'zen dan de solide kooplui en maken de laatsten daardoor onmogelijk.
De Heer Meursinge wenschte ook daarbü op te nemen de levering van vee op tüd en het maken b.v. van een contract tussehen kooper en verkooper met een te storten handgeld. Komt de kooper op tijd niet het gekochte in ontvangst nemen, dan is zün gestort handgeld ten bate van den verkooper.
Na verdere beraadslaging werd 1° door den Heer Beerta voorgesteld, dat aan ieder lid der afdeeling een gedrukte contractlg'st wordt verstrekt en dat hg den kooper op dat contract laat teekenen ; verkoopt hü evenwel zonder den kooper te laten teekenen, dan heeft hij geen recht klachten bü het klachtenboek in te leveren.
Een andere motie, van den Heer Armbrust, luidde als volgt: De vergadering spreekt den wensch uit, dat elke afdeeling een klachtenboek aanlegge en het de bondssecretaris op bepaalde tijden ter verspreiding aan de afdeelingen toezende.
De vergadering ging daarna aan den maaltijd, van 3 tot i% uur-
Vervolgens kwam in behandeling punt d., van de aid. Stadskanaal : Zou het niet wenschelük zijn. dat de artikelen van de voorschriften, handelende over het trekken en verzenden van monsters, gewgzigd worden '.
De inleider, de Heer R. Armbrust, te Stadskanaal, heeft gecorrespondeerd met het proefstation te Groningen, en er werden toen onderzoekingen gedaan naar de verschillende krachten der ingezonden
De resultaten van die correspondentie deed de afd. Stadskanaal voorstellen twee conclusies aan te nemen en wel: I°. dat men aan alle vier proefstations onderzoekingen kan laten doen, en 2°. dat de namen van de leveranciers niet behoeven te worden opgegeven aan den directeur van het proefstation.
monsters.
Door eenige sprekers werd geen vertrouwen gesteld iv de proefstations, door anderen wel.
Nadat die conclusies aangenomen waren, werd de uitvoering daarvan opgedragen aan het hoofdbestuur.
c. Door de afdeeling Borger-Tripscompagnie en Kleineineer : Kan men door kruising vau verschillende variëteiten of sorteering daarvan de graanopbrengst verhoogen ?
Door • eenige voorbeelden trachtte de inleider, de Heer G. Veenhuizen, dit punt in dien geest als waarheid te doen aannemen.
Het slot der uitgebreide discussiën was, dat de vergadering vertrouwde, dat de Heer Veenhuizen alle noodige proeven daartoe wel zou nemen. f. Van het hoofdbestuur :
Op welke wijzo kan men het oprichten eener onder linge brandwaarborg-maatschappg in de veenkoloniën bevorderen?
De conclusie van dit punt was, dat het hoofdbestuur en tevens de vergaderden van raeening waren, dat ieder zich gerustelijk kan aansluiten bij de bestaande assurantie-maatschappijen.
De punten der agenda waren hiermee afgedaan
De Heer R. W. Panman, te Wildervank, gaf ten slotte in overweging maatregelen te beramen tot coöperatieven aankoop van Groninger compost. Na dat nog eenige wenschen, na afloop der agenda, bekend gemaakt waren, werd de vergadering te ongeveer zes uren gesloten.
---