Gemengd Nieuws. Het meer dan vier eeuwen oude schutsgilde der Heilige Catharina, te Helmond, is voornemens op Zondag 10 Juli a.s. een grooten schietwedstrijd met het geweer te houden, waartoe alle schutsgilden of schuttergen worden uitgenoodigd. De wedstrijd zal worden voorafgegaan door een, optocht, waarvan ieder deelnemend gezelschap verplicht zal zijn deel uit te maken met ten minste tien personen, voorzien van vaa.ndel en trom, en zooveel mogelijk ook van koningsschilden, sjerpen, pluimen en andere waardighcidsteeken en, uit vroegere tijden afkomstig. Voor dezen wedstrijd worden elf gouden en zilveren prgzen uitgeloofd, waaronder éene zilveren medaille voor het oudste gilde, éene voor het gilde, dat de meeste koningaschilden medebrengt, éene voor het gilde, dat het oudste koningsschild medebrengt, en twee voor het beste vaandelslaan. Omtrent echtheid en ouderdom der koningsschilden zal worden uitspraak gedaan door den eere-voorzitter van het gilde St. Catharina, den Heer Ang. Sassen, archivaris der gemeente Helmond. De Rechtbank te 's-Hertogenbosch heeft de gevangenhouding bevolen van de Gebr. 8., gewezen machinisten van de boterfabriek van 'de firma Van Leeuwen, te Os. Zg worden verdacht van diefstal ten nadeele van die firma en ook dat zij op de een of andere wijze betrokken zouden zijn in den vermoedelijken aanslag op het leven van den Heer Van Leeuwen. Ter gelegenheid van de landbouwtentoonstelling te Oosterhout, bij Breda, zal aldaar den I9n September, vanwege de Kon. Muziekvereeniging „Harmonie", een groot festival worden gehouden, waarvoor uu reeds vele gezelschappen hunne medewerking hebben toegezegd. Te Tilburg is de vorige week feest gevierd op de fabriek van de heeren Van Dooren en Dains. Er waren drie jubilarissen, namelijk Jans Brouwer, die 62. _ jaar, Josef Goosens, die 50 jaren, en Kee Beerens, die 25 jaren bij deze meer dan eene eeuw bestaande firma werkzaam waren. Alle drie ontvingen vele geschenken van hun patroon, den directeur en het overige personeel, onder hartelijke toespraken. Ook de burgemeester, de Heer Janssen, en de Heer Dr. de Kuyper, inspecteur van den arbeid in de le inspectie, waren bij het feest tegenwoordig en wezen vooral op de goede harmonie welke hier tusschen werkgever en werkman bestaat. Er werden volksspelen gehouden, waartoe fraaie prijzen beschikbaar waren gesteld, terwijl een feestmaal den dag tot aller genoegen besloot. Bij een wedstrijd der Zuid-Limburgsche handboogschutterijen, te Vaasrade gehouden, is de le prijs behaald door „Vriendschap zij ons doel," te Krawiiikel—Geleen. De marechaussee P. Robij n, die, terwijl hij in den avond van 24 Januari j. 1. te Berlikum op surveillance was, is oangevallen, mishandeld en met een steen tegen het linkeroog geslagen, heeft het militaire hospitaal te Leeuwarden verlaten, doch is, wegens het verlies van dat oog, voor den militairen dienst afgekeurd. Hem is, wegeii3 een in en door deu dienst ontstaan lichaamsgebrek, toegekend een jaarlijksch pensioen van ƒ4lO. Zooals men weet, is de dader veroordeeld tot 3 jaren gevangenisstraf. Te Hiiizum, niib ij Leeuwa r d e n, zullen stallingen gebouwd worden, ingericht voor 600 stuks rundvee, waarop de stalvoedering zal worden toegepast, ten behoeve van de stoomzuiveifabriek „Leeuwarder Kaas- en Roombcfcerfabriek", van den Heer P. Wichers Wierdsma, te Schrans. Te Vries (D r.) is in de woning van zekeren A. L. eene wieg, waarin een slapende zuigeling lag, bij afwezigheid van de moeder, in brand geraakt. Het kiud is door den rook gestikt. Men heeft te Havre proeven genomen met een snelvuurkanon, welks projectiel, zonder buitengewone drukking, 1000 meter per seconde doorvliegt — een tot dusverre nog niet verkregen snelheid. Deze nieuwe kanonnen zijn bestemd voor gebruik op schepen en ter kust verdediging. Een weldadigheidsfe est in de Opéra te Parijs — waarbij ook Sara Bernhardt medewerkte — ten voordeele van de hongersnoodlijdenden in Rusland heeft 80,000 francs opgebracht. De schilder Arnold Böcklin, te Zurich, heeft een aanval van beroerte gehad, waardoor hij aan éen zijde is verlamd. Er is echter kans, dat de 65-jarige man nog jaren in leven blijft. Inhoud van De Portefeuille van 21 Mei: W. van Tricht, De Kunst in Amerika. — R. Q. M. van de Berckerode, Ingezonden. — Leestafel: Nieuwe Uitgaven. — Muziek: Gottfried Mann, Muziek in de Residentie, XIV. -- Tooneel: J. K., Het Tooneel in de Hoofdstad. — Schilderkunst: Uit den Haag. --- Pers-Overzicht. Ultramontanisme. /De Stand., die er zich toe zette om het verschijnsel, dat den naam van TJltramontan i s m e draagt, in twee achtereenvolgende artikelen te bespreken, betoogt allereerst, dat er, op zichzelf genomen, geen kwaad in steekt, wanneer men, „bij het nemen van zijn positie te midden der nationale verhoudingen, zich drijven en leiden laat door een motief, dat van buiten de grenzen van ons vaderland op ons werkt." Zoo doet elk, die aan een leven na den dood gelooft. „Hij moet wel de belangen van die eeuwige existentie hooger schatten dan de voorbijgaande belangen van dit korte leven." Daarom verliet menigeen uit trouw aan Christus zijn vaderland en toog in vrijwillige ballingschap. En staan in onze dagen de zaken anders, is het thans de vraag of iemand in deze of gene quaestie de nationale belangen voor de geestelijke zal laten wijken, dat verandert aan het standpunt eigenlijk niets. „Immers : al wie dan de geestelijke belangen primeeren laat, doet dit in de vaste overtuiging, dat dit op den duur ook voor zijn aardsche vaderland rijke winsten zal opleveren." Toen b.v. omstreeks '80 een deel derjßooraschleidslieden zich met alle kracht tegen Grondwetsherziening verzetten, omdat de G.W. van '48 een succes voor de Roomsche Kerk was geweest, en zij van elke revisie verlies duchtten, deden zij dit, niet omdat zij onverschillig waren voor de nationale belangen, maar omdat zij in den bloei hunner Kerk ook den rijksten zegen voor het vaderland zien. En toen, om een ander voorbeeld te nemen, enkele jaren geleden vele Calvinisten in doleantie gingen, voorzagen zij van deze scheuring wel tijdelijke schade voor de antirev. partij, maar zij weten, dat op den duur alleen heil te wachten is van de weeropbloeiing van de zuivere calvinistische beginselen. En zoo doet niet alleen dk Christen, zoo doei ook elk revolutionnair idealist, hij heete dan liberalist of radicaal of soc.-dem. Immers : dier idealen zgn „niet specifiek vaderlandsch, maai algemeen menschelijk van aard" ; het vaderlandsch type uit de nationale instellingen nemen zij weg, om eenzelfde cosmopolitisch leven allerwege in te voeren. Formeel is er geeu verschil in het rekenen met een hooger vaderland, het zrj dan boven het firmament, of wel over de bergen of wel in cosmopolitischen zin. Dat niettemin De Standaard zijnerzijds een zeer ernstig gevaar ziet in het ultramontanisme, ligt aan de toepassing van het beginsel. Zoowel de Calvinist als de revolutionnaire idealist, al laten zij zich leiden door motieven van elders, maken ten slotte altoos zelf de conclusie op. Daardoor worden zij zich. te hunner waarschuwing, van den innerlijken strijd tusschen „nationaal" en „hooger" leven bewust. Ook vinden zij, met meerderen levend, een natuurlijk correctief voor eenzijdigheid in het gewijzigde besluit van anderen. De ultramonlaan daarentegen geeft niet zelf de formule, zoekt niet zelf de toepassing. Hg „wordt gebonden aan geformuleerde stellingen, die opgemaakt zijn door een man, die geheel buiten onze nationale instellingen staat en geen correctief door de schakeering der opiniën toelaat." Dit gevaar nu blijft nog gering bij algemeene uitspraken, wier toepassing wordt overgelaten aan de politieke leiders in de onderscheidene landen. Bedenkelijk wordt het, als Rome ook de toepassing gaat maken. Aan dit gevaar, meent De Stand., stelt Leo XIII ons alweer bloot. Reeds in zijn voorlaatste Encycliek leerde Leo, dat in binnenlandsche politieke verwikkelingen de raad van den Opperherder te volgen is, en dat, waar Rome nog niet gesproken heeft, de bisschoppen in de onderscheidene landen de natuurlijke leidslieden der schare moeten zijn. Dit stelsel leidde b.v. ten onzent, reeds bij de stembus van '91, tot het feit, dat Monseigneur zijn steun aan de heeren Vos de Wael c. s. onttrok, en later tot eene „Brabantsche motie", die voorschreef hoe de Kamerleden stemmen moesten, onder dreigement van mandaatverlies. Doch Loo's jongste Encycliek doet ons een nóg bedenkelijker stadium intreden. Hierin schreef de Paus aan wederspaimige Fransche bisschoppen eenvoudig hun gedragslijn iv de politiek voor. Dogmatisch — dit kan De Stand, niet verhelen — is het blad het met Leo eens. Het goddelijk gezag der Overheid is niet gebonden aan een Monarchie. Zelfs een democratisoh-republikeinsche Regeering kan haar gezag wel van God hebbon. De Maasbode, meent De Stand., zal er vreemd van opgezien hebben, dat Leo hierin slechts uitsprak wat calvinistische schrijvers steeds erkend hebben en ook in art. 6 van het antir. program staat. Maar het gevaar schuilt hierin, dat de Paus aan de bisschoppen en aldus aan de geloovigen voorschrijft, dat ze aan royalisten en imperialisten den rug hebben toe te keeren, en zich dus rechtstreeks mengt in de binnenlandsche politiek. Op tweeërlei moeielijkheid stuit men hierbij, Eerst heette het: volgt liet advies onzer bisschoppen. Thans blijkt, dat een bisschop het geheel mis kan hebben, dat de Paus diens adviet kan casseeren. Mogelijk ware het dus geweest, dat de Paus het voor den Heer Vos de Wael had opgenomen, indien de geringheid van het belang niet maakte, dat de Paus zich met de politiek der Staten van den tweeden rang niet bemoeit. Een tweede bezwaar schuilt in de onzekerheid, wanneer een uitspraak van den Paus bindt, wanneer niet. Het leerstuk der onfeilbaarheid leert niet, gelijk men weet, dat elke uitspraak onfeilbaar is. Dat kan ook niet; daartoe kwam het te dikwijls voor, dat de eene Paus den anderen weersprak. Daarom ware het billijk en waardig, dat bij elke uitspraak werd gezegd of ze ex cathedra is of niet. Thans weten geloovigen, noch ongeloovigen waar zij aan toe zijn. Of nu de jongste Encycliek aan de Fransche bisschoppen ex cathedra zij, ja of neen"— De Stand, gelooft van neen — en of Rome veelvuldig of slechts zeldzaam gebruik zal maken van het nu aangematigd recht, doet er weinig toe. Het beginsel is thans in toepassing gebracht, dat te Rome, zelfs tegen den wil der Landsbisschoppen, kan worden beslist en uitgemaakt welke houding de Roomsche kiezers, Kamerleden, enz., in een bepaald land en tegenover bepaalde verwikkelingen hebben aan te nemen. Hiermee, acht De Stand., treedt het ultramontanisme in een zeer bedenkelijke phase, vooral met het oog op pausen „van zeer geringe beteekenis, gelijk er meer dan eens geweest zijn en ook later kunnen komen". Te meer bedenkelijk, daar de Roomsche Curie voor alles het herstel van de wereldlijke macht des Pausen bedoelt. Daardoor zal de Roomsche politiek in landen, waar de Paus de wet gaat voorschrijven, zich niet meer richten naar de vraag wat voor de landen dienstig is, maar ten principale naar de vraag wat bij zekere toekomstige verwikkelingen er toe leiden kan, om den Pauselijken Staat, zoo al niet geheel, dan toch in Rome zelf en haar naasten omtrek, te herstellen. --- Marine en Leger. De permanente militaire spoorwegcommissie heeft de militaire oefeningen op de spoorwegbrug bij Mook, op 25 dezer, wegens de pokken-epidemie, voorloopig uitgesteld. De voor het 0.-I. leger bestemde officier van gez. 2e kl. T. Ameschot zal den _n Juni a. s. met het s. s. Prins Akzander via Genua zgne bestemming volgen. Er hebben zich 255 adspiranten aangemeld voor het in Juni en Juli af te nemen toelatingsexamen voor de K. M. A. Het aantal opengestelde plaatsen bedraagt, ten behoeve van het leger hier te lande: 10 voor de infanterie; 4 voor de cavalerie; 6 voor de artillerie; 6 voor de genie; — ten behoeve van het leger in Ned. Indië: 18 voor de infanterie; 8 voor de artillerie; 2 voor de genie. --- Schoolnieuws. Voor het examen van apotheker s-b ediende, dat te 's-Hertogenbosch zal worden gehou. den, hebben zich 59 candidaten aangemeld. De Heer J. van der Veen, te Oldetrgne, benoemd onderwijzer aan de o. 1. s. te Eist (0.-B.), heeft voor die benoeming bedankt. Door den Gemeenteraad van Tolen is besloten eene oproeping van een onderwijzer met akte Fransch eu vrije- en orde-oefeningen te doen, op een traktement van I'7oo, aangezien niemand zich aangemeld heeft bü de oproeping van ƒ 600. Na herhaalde oproeping heeft zich voor de betrekking van onderwijzeres te Brandwük (jaarw. ƒ 450) geen enkele sollicitante aangemeld. Thans zal eene oproeping op ƒ 500 geschieden en een voor een onderwgzer 0p.... ƒ 400. Voor de betrekking van onderwijzeres aan een der scholen voor g. 1. o. te Oterleek (jaarwedde ƒ 500 heeft zich geen enkele sollicitant aangemeld. B e noem d: tot onderwüzers teHolte n(0.) H. van Doorn, te Kampeu en K. van Genne, te Zwolle; — tot ouderwgzeres in het Duitsch te Goes Mej. E. H. de Wal, te Leiden ; — tot onderwgzers aan de school met den Bijbel te Kinderdyk J. J. Sitton, te Alblasserdam, en P. Maaskant, te Ridderkerk. Voordracht: voor 2 onderwjser. tè Bakhuizen, in de Friesche gemeente Gaasterland, P. Miedema, te Mantgum ; A. Reitsma, te Witveen; J. Zwarteveen, te Hommerts M. W. Bosma, té Drachten ; J. van Solkeina, te Langweer; D. Zooistra, te Nieuweschoot. --- Kerknieuws. Algemeene Synodale Commissie der Ned. Herv. Kerk. In een der zittingen kwam een belangrijk boekgeschenk ter tafel, aangeboden door de schrüvers, de hh. Prof. Dr. J. Reitsma en Dr. S. D. van Veen, beiden te Groningen. Het was het eerste deel der door deze geleerden ondernomen uitgave van de Acta der Provinciale en Particuliere Synode tot omstreeks 1620. Er werd besloten voor de aanbieding van dit werk genoemde heeren den hartelüken dank der vergadering te betuigen. in. Door den Heer Verhoeff werd, namens de commissie ad hoc, rapport uitgebracht over het voorstel van het classicaal bestuur van Appingedam tot uitbreiding van art. 27 van het reglement op de vacaturen; strekkende tot betere regeling van het beheer der pastoriegoederen gedurende een predikants-vacature. Het beheer dier pastoralia berust bij de pastor loei. Tijdens een vacature wordt het echter gevoerd dooide kerkvoogden, doch de inkomsten, voor zoover zg de som van ƒ 1200 niet te boven ga,an, komen ten goede aan den ring. Nu had zich het geval voorgedaan, dat in een gemeente het land door den vertrokken predikant verwaarloosd was en dat de kerkvoogden het een vierde gedeelte der opbrengst van de pastoralia hadden besteed om het weder in goeden staat te brengen. Het classicaal bestuur voornoemd wenschte een bepaling in het leven te roepen waardoor in zulke omstandigheden de kerkvoogden slechts een klein bedrag, het een tiende b. v., konden besteden aan landverbeteriug. De conclusie van het rapport, berustende op verschillende gronden, o. a.. dat het niet aangaat voor een enkel geval de wet te veranderen en dat de bestaande reglementen het middel aan de hand deden om predikanten, die wederrechtelük hun plicht alstrouwe beheerders van goederen, waarvan zg het vruchtgebruik hadden, verzaakten, tot rede te brengen en de verwaarloozing van den grond te voorkomen, zoodat de kerkvoogden niet in een vacature tot buitengewone maatregelen zoudeu behoeven te besluiten, strekte om de Synode te adviseeren : niet tot de aanneming van het voorstel over te gaan, maar tevens haar te wgzen op hetgeen zou kunnen geschieden bij grieven, als in de toelichting waren te berde gebracht en die aanleiding hadden gegeven tot het indienen van het voorstel. Met die conclusie vereenigde zich de vergadering. Door den Heer Hagen werd verslag gedaan over den uitslag van het hem opgedragen onderzoek van twee staten van koeten, de eene van een class. bestuur voor een tuchtzaak, de andere van een provinciaal kerkbestuur wegens examen-kosten. De quaestor-generaal werd gemachtigd tot uitbetaling overeenkomstig de conclusie des rapporteurs. De bespreking van het rapport des heeron Boelos over het beklag van het classicaal bestuur van Leeuwarden, nopens een besluit van het prov. kerkbestuur van Friesland, ter zake de ophefffing van tuchtuitspraken ten aanzien van lidmaten te St- Anna-Parochie, leidde tot den uitslag, dat de ver. gaderii-g, in overeenstemming met de conclusie van den rapporteur, besloot hot beklag over te brengen bü de Synode, daar het in deze materie een bestuurszaak gold, welke, dit college behoorde te behandelen. Daar de volledige uitslag van de pogingen, aangegewend tot het aangaan eener geldleening, |ten einde een gebouw voor de Herv. kerk te stichten, nog niet kan worden meegedeeld, aangezien de berichten uit een aantal classen nog worden tegemoet gezien, besloot de Syn. Comm. aan de Synode veor te stellen haar te dezer zake diligentverklaring te verleenen en haar de vraag voor te leggen: of het, met het oog op deu steeds verergerden toestand van het kostbaar óud-archiof, welks behoud een der i ven was, die aanleiding hadden gegeven tot het opvatten vau het plan, niet raadzaam was inmiddels maatregelen tot betere bewaring te nemen. Het rapport der commissie, belast om de vergadering te prae-adviseereu nopens de haar door de Synode verstrekte opdracht om het bestaande tarief van reis-|en verblijfkosten te herzien en tevens een voorstel te doen betreffende de reis- en verblijfkosten der leden van de Synode en van de Synodale Commissie, die dienstreizen hadden te maken, gaf aanleiding- tot een langdurige gedaclitenwisseliag, die ten uitslag had, dat het beginsel, waarvan de herziening behoorde uit te gaan, werd vastgesteld. Dit beginsel is, dat tot een verhooging der verblgfkosten, welke een belangrüke vermeerdering van uitgaven voor de reeds zoo gedrukte Algemeene Kas tengevolge zou hebben niet mocht worden overgegaan, maar dat tot ontlasting der kas en ter wille der billijkheid de reiskosten volgens een anderen gelijkmatiger werkenden maatstaf dan de thans bestaande (ƒ1.20 per uur afstand voor de heen- en terugreis) moesten worden berekend, en wel volgens dezen, dat alle werkelijk gemaakte reiskosten en bü gebruikmaking van een vervoermiddel, welke gebruikmaking verplichtend werd gesteld waar daartoe de gelegenheid bestond, met toepassing van het hoogste tarief daarvoor, in rekening mochten worden gebracht. Om tegemoet te komen aan het bezwaar, dat de nieuwe regeling na zich zou sleepen voor de leden, die, op verren afstand woonachtig, thans in het hoogere bedrag der reiskosten een vergoeding vinden voor de kosten van éen of twee dagen langer verbluf, werd tevens bepaald, dat zij, die hun woonplaats reeds den dag vóór de opening der vergadering moeten verlaten of haar op den dag der sluiting niet meer kunnen bereiken, in beide gevallen voor dien dag verblijfkosten zullen kunnen declareeren. Aan de rapporteerende commissie werd opgedragen de vergadering voor te lichten omtrent de wgzigingen in de reglementen, daar de toepassing van dat beginsel behoorde te wordeu voorgesteld aan de Synode. De commissie volbracht deze taak. Door de hh. Hagen en Mertens werd bü monde van den eerstgenoemde rapport uitgebraoht over het verzoek om voorlichting van een Provinciaal Kerkbestuur ter zake van de beroeping van een onder zijn ressort woonachtig oud-predikant, tegen wiens beroeping bezwaren waren uitgebracht. Overeenkomstig de conclusie der commissie werd de voorlichting vastgesteld. Met de behandeling der financieele aangelegenheid, ter voorbereiding van den arbeid der Synode te dezen aanzien, werd voorts een aanvang gemaakt. Ned. Herv. Kebk. Beroepen-.naarß, ij noord Karres, te Gevemuiden; — naar St. Annaland P. J. Kromsigt, cand. te Dordrecht. ---