DE KLEEREN MAKEN den MAN. Wel, vader! wat zal er toch van onzen jan worden ? vroeg de zorgvolle vrouw strykuit , op zekeren winteravond , haren echtvriend, clie zich een paar uurtjes bezig had gehouden met het bijschrijven van zijn kleermakers grootboek , dat hein met het aanstaande nieuwe-jaar weder eene brou van voordeeb'ge ontvangsten stond te worden , daar hij het sedert een dozijn jaren gelukkig zoo ver gebragt had van bijna voor niemand dan solide klanten te werken, op wier prompte voldoening hij tot hiertoe altijd veilig had kunnen rekenen. — Wat er van _*._ worden Z-l, moeder! was het antwoord? — Wel een kleermaker. Er is geen heter broodwinning onder de zon. Mijn overgrootvader , grootvader en vader hebben dat beroep altijd met het bestegevolg gehanteerd. Zitten wij niet nog op hetzelfde plekje gronds , dat mijn vader zaliger vóór ruim zestig jaren reeds zijn eigendom noemde. Zijn dat cle zelfde muren niet, die even zoo vele jaren getuigen waren van de heerlijke tijdpassering diens zuinigen en overleggenden mans, het natellen zijner ontvangene penningen en het knippen zijner coupons ? Heelt zijne nalatenschap mij niet het eerst in staat gesteld om ons huis naar den laatsten smaak geheel te laten veranderen , en zetten wij. er niet, sedert zes en twintig jaren , met het grootste genoegen de voorvaderlijke affaire in voort ? — s\ju ja — hernam vrouw lief — dat is altemaal waar. Wij hebben het oezegend en zouden zonde doen van te klagen. Maar - gij weet toch ook even zoo goed als ik, dat wij jan eene fatsoenlijke burgerlijke opvoeding hebben doen geven en hem veel meer hebben doen leeren , dan er voor liet kleermakers vak noodig is. En wat zal de jongen nu met al die kunde doen , als hij zijn leven lang met de schaar en de el in de hand moet staan ? — En wiens schuld was het — viel stoykuit haar in de reden — dat de jongen zoo veel, zoo magtig, veel moest leeren. Hebt gij, met uwe hoogdravende gezindheid, daar toe niet alleen aanleiding gegeven. Volgens mijn plan , had hij genoeg aan goed schrijven , rekenen, het grondig leeren van zijne moedertaal en ten overvloede, omdat het nu en dan wel eens te p;ts komt, aan het beoefenen der Fransche taal. Maar uwe wijze van zien —om met de geleerden te spreken — was anders dan de mijne. Gij vondt het beter, dat hij een letterkundig pedantje wierd en zich van lijd tot tijd met den geringeren graad Van wetenschap zijns vaders vermaakte; dat hij in zoogenaamde letterkundige genootschappen kwam en bij de wereld doorging voor een jongeling van hoogen aanleg en groote talenten ; dat hij concerten en danspartijen bezocht, in kotlijhuizen liep en dikwijls bij nacht en ontijdeu te huis kwam. Hoe veel hartzeer mij dit laatste menigmaal veroorzaakte Weet gij te wel om het mij tegentespreken. Ik heb , helaas I uit eene verkeerde inschikkelijkheid, u tot hiertoe in de opvoeding van ons eenig kind het vrije beheer gelaten, omdat mijne drukke beroeps-bezigheden mij zelden den tijd lieten er mij geregeld aan toe te wijden: maar dat beheer moet een einde nemen. Ik zie te duidelijk, wat er de gevolgen van zouden zijn, en daarom heb ik vast besloten om jam bij mij aan het werk te zetten, en hem onherroepelijk voor mijn vak op te leiden. Bovendien heb ik geen verstand genoeg om den jongen na te gaan als het met hem op een studeren ging, en die zorg aan vreemden toe te verlrou~wen, bolt mij in het geheel niet. Ik moet zelf kunnen zien of hij vordert en bekwaam wordt, eu dat kan ik het best als er een kleermaker "van hem groeit. Kort en ged! gij weet mijn voornemen, moeder! en zult er mij niet in tegen werken , hoop ik. Met nieuwe-jaar aanvaardt Jan de naald en de schaar. Zonder één woord verder te spreken, verliet de teleurgestelde moeder zuchtende de kamer eu zocht haar' troost in het beknorren vau de meid, die zij juist in de keuken bezig vorid met iets te doen , dat tegen haar zm was. Ja, ja, — vervolgde vader strykuit in zich zelven — men mag zeggen wat men wil, er is geen beter beroep dan het kleermakers beroep , en vooral m onze dagen. Er komen zeker vele vreemde snoeshanen , die ons, gevestigde naalden-helden, het gras voor de voeten zoeken weg te maaijen en, door kunstig Verzonnen uithangborden, de Meeren behoevende menigte tot zich zoeken te trekken; maar wat nood! de meesten dier gelukzoekers vertrekken ook weder even spoedig met de noorderzon en kunnen mij eu mijne confraters geen leed doen , die zich te regt op den voordeeligeu titel van familie-kleermakers mogen verhoovaarcligen. — Welk ¦ eene heerlijke uitvinding is toch de kleederendragt. Alle menschen moeten haar verschuldigde hulde bewijzen en aan ons, bezorgers van het onontbeerlijke fatsoen, dat thans meer dan ooit iv het uiterlijke bestaat, billijken tol betalen. De kleeren gelden immers van jaar tot jaar meer dan deugd, verdiensten en eerlijkheid; en een braaf knap en goedhartig man in een slecht gewaad maakte voor honderd jaren reeds een even misselijk figuur als , iii vroegere eeuwen een tournooi-ridder zonder blinkende en uitstekende wapenrusting. — Jammer maar, dat in ons , anders nog al vrij verlicht vaderland , de kleermakersstand nog altijd met een zeker air de me'prls beschouwd Wordt en wel meest door dezelfde heeren, die aan mij en mijns gelijken hun uiterlijk aan-i zien alleen te danken hebben , en niet zelden een paar jaar ten. onzen koste den fatsoenlijken man uithangen! Jammer, dat wij hier, zoo als in Engeland, den toegang tot staatsambten len eenemale afgesloten zien, en, al lellen wij ons ook onder de gegoede , welgestelde ingezetenen eener provincie , om ons beroep ,- verstoken blijven van eene eer , die daar door zoo vele naaldenvoerders reeds genoten is en nog voor zoo velen te genieten staat! Doch waartoe die hoogmoedige gedachte, vader strykuit I Smaakt gij in uwen burgerkring niet meer genoegen en eer dau cle meeste leden van de kamer der gemeenten ? Zonder uwe hulp of die uwer confraters kunnen daar ,in de eerste plaats, geene hoogedele grootachtbaren verschijnen ; want een lid van de eerste of tweede kamer zonder kleeren, of met een oude, kale versleten rok, mist zijn beste en voornaamste geloofsbrief, en zou er even gezien zijn als een rotte appel bij eene fruitvrouw. Wij kleermakers verschaffen eigenlijk gezegd de kwaliteit aan. de zelfstandigheid van den staatsman, en behooren daarom lot de nuttigste leden der maatschappij. En slaan wij het oog op den geestelijken of militairen stand: o , hoe veel hooger rijst dan onze waarde! Óp den kansel of voor het altaar moet men, deftig uitgedoscht, verschijnen, en naar de parade gaande, behoort de held en grand tenu te zijn ; want komt hij daar in het eenvoudige gewaad vau een burger mannetje gehuld, dan ontbeert hij zijnen marlialen vorm en daalt tot de kwaliteit Vau den soldaat uit den landstorm af, dien wij bij den aanvang onzer gezegende omwenteling zoo menigmaal met een' schamperen glimlach zagen optrekken. Kleeren zijn de beste aanbevelingsbrieven, en het zekerste middel om bij de wereld in aanzien te staan. Verbeelden wij ons een man, in wiens binnenste deugd en braafheid huisvesten , wiens geest toegerust is met kundigheden en talenten ; maar wien het fortuin zoo stiefmoederlijk bedeelt, dat hij ter naauwer nood hat dagelijksch kostje kan vinden. Hij verschijnt in een zeer aanzienlijk gezelschap van rijke domkoppen , bij wier kleedij cle zijne zoo zeer afsteekt als een boomblad in den herfst bij een dito iv de lente. Men kent hem niet en vindt j naar het uiterlijke af te meten , ook weinig punten van aanraking in hem. Hij is beleefd , spraakzaam , geestig , men verwaardigt zich hem een poos geduldig aan te hooren. Maar — dat is ook het al I den volgenden clag, hem op straat ontmoetende, gaat men hein voorbij zonder eenig blijk van kennismaking of draait het hoofd om , ten einde niet in cle noodzakelijkheid te komen hem te moeten wedergroeten. Hoe geheel anders gaat het met den sierlijk uilgedoschten fortuin-zoeker. Deze heeft nog naauwelijks zijn eeue voet in de kamer of dadelijk keert zich het geheele gezelschap naar hem toe; hij wordt nederig bögroct, minzaam toegesproken; <—¦ wat geg ik? het is voor velen eene hooge eer, eene onbetaalbare genade, door hem met eeuen vriend-lijken blik begroet te worden £u waarom—omdat het hem sedert een paar jaren gelulct is in den zoo„giioemden windhandel, een half millioen bijeen te schrapen en thans 'onder de gegoeden en aanzien lijken eene eerste plaats te bekleeden ; omdat zijn uiterlijke vorm het geldende patent van ecu falso.nüjk man is en de crediet-bivjf, die hem overal den toegang ontsluit. Hoe veel achting en eerbied is men derhalve aan ons , bevorderaars van uiterlijk aanzien en kwaliteit, dan niet verschuldigd ! Onze winkels z;ju tempels aan de dienst der aanbiddenswaardige mode-godin wewijd Fabrijken van rang en verdiensten, waar nielswaardigen iv personen van groote beteekems worde.ll herboren; waar excellenties, maarschalken , generaals , regters , hoogleeraren , geneesheeren , advocaten geestelijken , kortom alle soort van wereldlingen worden geknipt en "evornid • waar petits-maitres en minnaars uit verschillende klèure;i\vordnpn zaaml gesteld ja zelfs cle beminnelijke sexe niet zelden een voornaam gedeelte harer uiterlijke waarde deelachtig worden kan Neen ! geen ander beroep voor mijn zoon ,' dan het. mijne. De stam der sniYKOTTEx moet in dat beroep voortbloeijen , en behage het de Heme . lot aan den alloop der eeuwen, vruchten dragen, der edele kleermakerskunst dubbel waardig. Het bepaalde tijdstip, dat de jonge strykuit naast zijnen vader zijne werkzaamheden zou aanvangen, verscheen; en, hoe strijdig ook met moeders verhevener plannen, de nog niet geheel vergroeide telg vanden ede.en familie-kleermaker, schoot binnen weinige jaren zoo heerlijk op , dat hij thans reeds met frissche loten prijkt, die den wensch des vromen vaders naar allen schijn zullen verwezenlijken , indien namelijk het meilsclidonï met het vereeren van den uiterlijkon tooi en het afmeten van 's menschen innerlijke waarde naar dien maatstaf zoo loffelijk blijft voortgaan , als wij in onzen leeftijd zien plaats grijpen. --- De ondergeteekenden telden het steeds onder de grootste roorregten , die hun ten dccle vielen, dat zij het Akademisch Onderwijs hebben mogen genieten van den te vroeg gestorvenen jan mEIchIOR KErnper , en in zijnen gemeenzamen omgang dikwerf gelegenheid vonden, om zijne uitstekende bekwaamheden, zoo wel als zijne voortreffelijke deugden te bewonderen, en daaruit voor zich zelven onwaardeerbare lessen voor verstand en hart in te zamelen. Zij zullen dus niet behoeven te verzekeren , dat de treurige maar van zijn onverwacht afsterven hen diep griefde, en dat-zij met geheel hun hart (teelden in den algemeenen roaw, welke dat onherstelbare verlies onder alle standen verspreidde. Zij betreurden nog bovendien, buiten de mogelijkheid te zijn om het aandoenlijke feest zijner uitvaart persoonlijk bij to wonen , hunne tranen te mengen met zoo velen daar zoo hartelijk geschreid, en de welverdiende hulde aan zijne nagedachtenis te hooren toebrengen door zijnen onnavolgbare» vriend , van dkr pai.m. Zij trachteden dat gemis te vergoeden door de gretige lezing en herlezing i*an die lijkrede , door vak kampen eene heerlijke lafrede genaamd, en bleven telkens met zekere geestvervoering stil staan bij (ie woorden : daar ligt hij nu onder eenen eenvoudigen steen; het dankbaar vaderland besliste, u-at het daarop schrijven , wat het daarop stichten zal. Die steen bleef hun steeds in de gedachten , en dat schrijven, dat .stichten op denzelvea was in hunne oogen een heilige. pligt, tot welks vervulling velen geroepen werden. Ook zij gevoelden zich., van den beginne af daa>tc,e aangespoord; zij blaakten van ijver, om daartoe mede een' stap te wagen; met ieder oogenblik groeide dit hun verlangen , j door de levendigste erkentenis aangevuurd; en toen, na een jaar tijds-verlo'op ,de treurige dag wederom aanbrak, die het aandenken aan het geleittig verlies'zoo treffend vernieuwde, was het hun bijkans onmodeze begeerte langer te onderdrukken. Ook meenden zij aan dezelve, zonder de bescheidenheid te kwetsen, voldoening te mogen geven. De betrekking van leerlingen tot de mannen, aan wie zij voor hunne vorming veel of alles te danken hebben, is immers heilig en aan kinderpligt gelijh. Hoe veel te meer tot eenen I.eeraar, die hun niet slechts den weg tot letterroem door zijn onderrigt aanwees , maar ook door lessen, omgang en voorbeeld , hen met de reinste geestdrift voor al wat groot en schoon en goed is bezielde; tot den Leeraar, in wien zij tevens eenen eter redders van het Vaderland in de beslissendste oogenblikken , eenen wijzen, deugdzamen en moedigen staatsman, een' bevorderaar van het algemeen belang in veelvuldige en uitgebreide betrekkingen, den grooten man in den waren zin des woords, eerbiedigden, en op wien hun jeugdig hart zich verhoogmoedigde, als zij hem hunnen Leeraar noemden. Indien de Gade voor haren Echtgenoot , het Kind voor zijnen Vader, de Vrienden voor hunnen Vriend het gedenkteeken stichten, dat deszelfs verdiensten enroemaan het late nageslacht zal verkondigen ; waarom zou die eer, die voldoening aan dankbare leerliii' gen voor hunnen onvergetelijken Leermeester geweigerd worden? De ondergeteekenden deelden, van deze gedachte vervuld , aan den man, die in zijne lijkrede het schrijven of stichten op kernpers grafsteen als een Vaderlandschen pligt had aangewezen, aan den Hoogleeraar van der pawh , hunnen wensch mede, dat die pligt in de eerste plaats door allen die zich met hen beroemen leerlingen van kkmpkr te zijn,, mogt worden vervuld; en tevens hun voornemen, om des noods daartoe aan die overigen de uitnodiging te doen. Zij hadden het gennegen op beide de goedkeuring van Zijn Hoog Geleerde weg te dragen. Zij gaven daarna aan de Weduwe en Kinderen van den overledenen van het een en ander kennis', en mogten ook van deze derzelver toestemming tot de uitvoering van hun ontwerp verkrijgen. Hiermede gesterkt, wagen zij het nu, zonder eenige aanmatiging, onder alle diegenen , die in vroegeren of lateren tijd het Akademische onderwijs van den Hoogleeraar kernper mogten genieten, op te treden en dezelve allen uit te noodigen om Eich met hen te vereenigen, ten einde voor gemeenschappelijke kosten op — óf in — de nabijheid van het graf, waarin het stoffelijk overblijfsel vau den dierbaren leermeester bewaard wordt,, een eenvoudig maar sierlijk grafteeken te stichten , ten einde voor tijdgenooten en nakomelingen de tolk te zijn van de warme dankbaarheid , welke zij den overledenen, voor de lessen der wijsheid uit zijnen mond gehoord , met een bewogen hart, steeds blijven toedragen. Overtuigd, dat allen , aan wie deze uituoodiging gerigt Js , dezelfde gevoelens met hen koesteren, en slechts de eerste gelegenheid wachten, om die gevoelens door deelneming in hun ontwerp te openbaren , hebben de ondergeteekenden gemeend , ten einde geen oogenblik onzekerheid omtrent de wijze van medewerking te doen bestaan, die gelegenheden voorloopig eenigzins nader te mogen en te moeten bepalen, en zich daarom ,in iedere plaats vau eenig aanbelang tot één of twee, hun meest bekende gewezene leerlingen des onvergetelijken gewend , met verzoek, om aan allen, hun mede als zoodanig bekend, eene lijst van inschrijving aan te bieden, en dezelven daardoor in de gelegenheid te stellen, ¦om voor eene bepaalde bijdrage aan het oprigten van het voormelde gedenkteeken Ceel te nemen: na afloop van welke voorloopige inschrijvingen de ondergeteekenden zich voorstellen aan de deelnemers eene nadere uitnoodiging te doen, om zich, hetzij in persoon, hetzij door afgevaardigden, of op iedere andere meest doeltreffende wijze over de middelen tot — de manier van — en het toezigt over de uitvoering van dit ontwerp, bij gemeenschappelijk overleg te verstaan. Arnhem, den 22. Februarij 1827. J. M. de KEMPENAER. J. T. 11. NEDERMEUER von ROSENTIIAL. ---