TWEEDE KAMER den STATEN-GENERAAL. Zitting van Woensdag den st. Februarij. De voorzitter brengt ter kennis der kamer eenen brief van Z. Exc. den minister van iïnancien , daarbij aankondigende, dat, uit hoofde van onvoorziene omstandigheden , de wet op het tarief van regten van in- , uit- en doorvoer niet met l. April, gelijk was voorgesteld, kan worden ingevoerd: weshalve in artikel 1 van het ontwerp, iv plaats van , April moet worden gelezen / Mei. Aangenotïien voor notificatie en zal van deze verandering melding worden gemaakt in het verslag der centrale afdeeling, wegens dat ontwerp van wet. De centrale afdeeling brengt rapport uit wegens dat ontwerp. De zoo even gemelde verandering- is daarin opgenomen. Het zal worden gedrukt en aan de leden rondgedeeld. Na eene korte woordenwisseling, waaraan de'heeren van Alphen en Beelaerts deel nemen, wordt bij appel nominaal besloten , dat de discussie dier wet zal plaats hebben op aanstaanden Zaturdag ten elf ure. . De heer van Asch van Wijck verontschuldigt zich andennaat wegens zijne afwezigheid en verzoekt dat in zijne plaats een ander benoemd worde tot lid van de commissie tot de petitien. De voorzitter benoemt daartoe den heer Corver Hooft. Van wege het ministerie van binnenlandsche zaken is aan de kamer hulde gedaan van het IV. deel van Stuarts Vaderlandsche Geschiedenis. — Plaatsing in de bibliotheek. De voorzitter brengt ter kennis der kamer eenige bij hem ontvangen verzoekschriften, als I.) van wege de stad Charleroi, welke haar verlangen te kennen geeft, dat, bij de nieuwe organisatie der regterlijke magt, de regtbank Van eersten aanleg aldaar moge behouden worden. — 2.) Van wege de stad Verviers, doende een gelijk verzoek voor de kamer van koophandel, welke daar thans bestaat; 3.) van wege de gemeente Warneton (in West-Vlaanderen.) ; St. Hubert (in de provincie Luik) Vielshalme, la Roche en nog eene andere gemeente in het groothertogdom Luxemburg; allen verzoekende dat de respective kantons-geregfen aldaar mogen blijven bestaan; .4.) van wege een aanzienlijk aantal inwoners der stad Luxemburg , verzoekende dat de regtbank van eersten aanleg aldaar niet moge worden vernietigd; 5.) van eenen burger van Brns3el, welke eenige bedenkingen aanbiedt over de noodzakelijkheid voor de regters, dat zij op eene van 's Rijks Hoogeschoolen zijn gegradueerd; 6.) van we«e eene gemeente in Noord-Braband, betrekkelijk de invoering van het nieuwe kadaster; 7.) van wege onderscheiden inwoners der provincie West-Vlaanderen, zich beklagende over de misbruiken, welke plaats hebben ten aanzien van den omslag in de admodiatie op het gemaal. Alle deze verzoekschriften worden naar de commissie tot de petitien verzonden. De heer de Meulenaere geeft zijn verlangen te kennen , dat de commissie zich ten eerste bezig boude met de petitien betrekkelijk de organisatie der regterlijke magt. De heer de Secus doet, namens die commissie, verslag ï.j aangaande het verzoekschrift van eenige fabriekanten in katoenen, lijnwaden en verwers, te Brussel, welke eene verhooging van regten vragen op de inkomende katoenen stoffen; 2.) wegens dat van den heer de Stappers , die wetgevende bepalingen vraagt, ten einde de gevolgen van het ontzetten van zijnen post, waardoor hij belet wordt zijne staatkundige regten uit te oefenen , té doen ophouden. De commissie stelt voor het nederleggen ter griffie , waartoe wordt besloten , na eene korte woordenwisseling tusschen den' heer de Meulenaere, die eene aanmerking maakt op de redactie van het rapport, en den heer de Secus, clie hetzelve verdedigt. De heer Hlnlopen doet verslag: 1.) wegens het verzoekschrift van de weduwe Fabreij, te Hasselt' (provincie Limburg] reclamerende tegen de bestaande wet op de branderijen; 2.) wegens dat van een ander van denzelfden inhoud. De heer Weerts doet verslag: 1.) wegens het verzoekschrift van den heer F. Broglia , fabriekant in schakko's en hoeden, te Antwerpen , clie wetfelijke bepalingen vraagt, ten einde zijne en andere partikuliere fabrieken zich kunnen staande houden tegen de mededinging der fabrieken in de gevangenhuizen; a.) wegens dat van eenen commies van Heester (Limburg). Nog wordt door een ander lid der commissie (de Langhe) rapport uitgebragt: 1.) wegens het verzoekschrift van eenige burgers van St. Truijen, zich beklagende over de wet op het gemaal; 2.) wegens dat van een particulier persoon, die eene wettelijke bepaling verlangt, waardoor die veroordeelden, welke hunne straf voleindigd hebben , ontheven worden van nog onder het toezigt der hooge politie te blijven. Alle deze verzoekschriften worden ter griffie nedergelegd; en de rapporten , uitgebragt op die van de wed. Fabreij, van de fabriekanten en verwers te Brussel , van de burgers van St. Truijen, zullen worden gedrukt en aan de leden rondgedeeld. De zitting wordt opgeheven en geadjourneerd tot aanstaanden Zaturdag ten elf ure. --- LUIK, den 22. Februarij. Er hebben bij de hooge school alhier eenige onlusten plaat gehad , ten gevolge der invoering van een reglement, dat de algemeene goedkeuring niet 'wegdraagt. Van de zijde van het ministerie wil men echter dit re«lement volstrekt in werking gebragt hebben. Volgens eene genoniene resolutie , moeten degenen , welke zich daaraan niet onderwerpen , van de akademie van Luik worden weggezonden, terwijl zij op geene andere hooge school meer zullen mogen toegelaten worden. --- ARNHEM, den 26. Februarij. Men heeft thans de zekerheid, dat Zr. Ms. schip van oorlog de Waterloo , in plaats van van Helgoland naar Cuxhaven te stevenen, naar Engeland is gezeild en zonder ongelukken de Theems is binnengeloopen. — Volgens berigten uit Londen , van den 20. dezer , is de minister Canning in zoo verre hersteld, dat hij weder eenige werkzaamheden heeft kunnen op zich nemen. Dan nu verkeert zijn vriend, de eerste minister graaf van Liverpool, in eenen uiterst gevaarlijken toestand. Hij is door eene beroerte aangetast, waardoor zijne geheele regter zijde is verlamd geworden. Men heeft geen hoop, dat hij, al mogt hij eenigzins herstellen, weder in staat zal geraken om zich met staatszaken te belasten. — De meeste Engelsche ministers zijn eenigzins ongesteld geworden door de ongemakken, welke zij bij de begrafenis van den hertog van Vork doorgestaan hebben. --- Mengelwerk. BEDENKINGEN over het ONTWERP vak WET OP de REGTERLYKE INSTELLINGEN. Elk onzer, die met een onpartijdig gemoed over de voor- en nadeelèn van het land onzer inwoning nadenkt, zal de laatste meestal vinden in den phijsiken en finantielen toestand van hetzelve ; cle meeste der voordeeleu daarentegen in de bevrediging onzer edelsle belneflen , het genot van eene gepaste staatkundige vrijheid, in gelijkheid voor de wet, in eene onpartijdige regtsniagt, in de zorg voor opvoeding, beschaving en wetenschap. Waar vinden wij ook anders eenige vergoeding voor den druk onzer lasten, voor de schrale bronnen va-.Kons bestaan? Waar anders eenigen troost in alle rampen , welke ons binnen en buiten 's lands treffen ? En wie zoude niet, zoo hij dit levensgenot niisle, voor minder opolferingeu een rijkelijker bestaan buiten den geliefden grond onzer vadereu zoeken ? . . Maar elk blijft gaarne daar; waar de persoonlijke hoedanigheden van den Vorst deu zekersten waarborg voor het geluk van deu onderdaan opleveren , waar hij bij zijn regt wordt gehandhaafd, waar hij dagelijks aan het hoofd van den Staat den lof van wijsheid en van regtvaardigheid hoort toekennen. En van waar die zoo gegronde lof? Omdat dat gedeelte der natie , hetwelk in staat is om over deze belangen het best te oordcelen, ook het meest overtuigd is, dat alle onze bezwaren noodzakelijk voortvloeijen uit den drang der tijden en der omstandigheden; alle onze voorregten daarentegen aan de wijsheid en het beleid van het hoofd onzer regering grootendeels verschuldigd zijn. Maar zoo wij den God .onzer vaderen moeten danken voor het geschenk van zulk een Vorst, ook hij erkent dankbaar het geluk van te regeren over het volk van Nederland. Door de wederkeerige overtuiging hiervan kunnen de grondslagen van ons staatkundig gebouw het meest worden bevestigd. Dezelve moet in onze wetten heferschen, gelijk dezelve heerscht in het hart van den Koning en in de gevoelens van het volk. Ook in den raad, welke den Koning omoeeft, moet een geest doorstralen , welke gegrond is op die overtuiging. Eerst dan is cle staatsman waarlijk groot, wanneer men in hem noch den man des volks , noch des Konings , maar den vertrouwden en beminden raadgever vau beiden aanschouwt! Most onze geschiedenis , mogten de wets-ontwerpen ons onze staatslieden als zoodanigen steeds doen kennen. Maar niet altijd zien wij hen in hetzelfde licht, waarin wij onlangs den minister van buitenlandsche zaken , bij gelegenheid van zekere bekende nota , aan het hof van Oostenrijk gerigt, hebben aanschouwd. In het lang verwachte wets-ontwerp op de regterlijke instellingen, kwam het ons bovenal voor, dat dez& geest van overeenstemming en vertrouwen niet heerselite. Het is echter niet alleen in dit opzigt, dat dit ontwerp onze wenschen onbevredigd laat. In de hoofdbeginselen strijdt hetzelve met de vereischten van eene gezonde staatkunde; in de détails is hetzelve onvolledig. Het is eene transactie tusschen beginsel eu datgeen , Wat, als gevolg, daaruit had moeten voortvloeijen; eene transactie tusschen het eigenbelang van velen, waarbij men net hoofdbelang der gemeenschap heeft uit het oog verloren ; een voortbrengsel van kleingeestiglieid , waarin men alles aan het belang van den Monarch meende te kunnen onderwerpen, terwijl men de monarchie geheel vergat. Onze Koning wil aan het volk zijner Nederlanden geven m zijne wetten , hetgeen hij aan hetzelve geschonken heeft in zijne gevoelens; dat is redvaardigheid , gepaste vrijheid, vertrouwen in het landsbestuur. Slrekke'n daartoe de bepalingen , waarin aan de regterlijke magt de beslissing der competentie en geschillen over adminislratieve of regterlijke bevoegdheid wordt onttrokken ? Wij bekennen, dat het tegenovergestelde niet vrij is van zwarigheden, maar deze zijn ligt te boven te komen, terwijl het voorgestelde op eene geheele miskenning van beginselen rast. Bij juiste wetsbepalingen, wat tot de administratieve bevoegdheid behoort, afgeleid uit de grondwet, uit monarchale beginselen , uit cle ondervinding van dertig jaren en naar later bevinding verbeterd, zal men dit struikelblok te boven zijn. Dan zoude Nederlands wetgever een voorbeeld o-even, nu volgt hij een spoor, hetwelk tot nog toe elk, die bet bewandelde , in eeneu doolhof van verwarring bragt. Dan was ieder regtvrager «erust, nu bekommerd; welligt zonder reden; maar toch mist het vertrouwen, welke de grondslag van burgerlijke rust en tevredenheid uitmaakt. Dan was er aan de wetenschap een nieuw veld geopend, nu wordt zij gestuit in hare vaart en weder in de Fransche duisternis opgesloten , van waar zij niets kan doen hooren dan eene onverhoorbare klaagslem. Dit zij hiervan genoeg. Maar wat zullen wij zeggen van de noodzakelijkheid eener vernieuwde vijfjarige benoeming van de arrondissementsregters ? Wij kunnen de grondwet niet tegen die bepaling aanvoeren , en er is een oogpunt onder hetwelk men dezelve als nuttig kan doen voorkomen. De 'ondervinding schijnt geleerd te hebben in J<'rankrijk, en het zonde bij ons ook zoo kunnen zijn , dat er regters bestaan , die ongeschikt zijn of worden voor de waardigheid van hunnen post, zonder dat men hen door de wetten zóó bereiken kan , dat daarop eene afzetting volgen mag. Hierbij zoude deze bepaling van nuttige toepassing kunnen Zijn , maar kan die toepassing ook niet verkeerdelijk plaats hebben ? Kan de Vorst zelf in het hart en iv de daden van een ambtenaar zien ? Kan hij niet verkeerd worden ingelicht ? Waar zal men beginnen , waar eindigen ? Zal de niet vernieuwde benoeming niet bij sommigen uit gunst worden nagelaten, 'medelijden met huishouden enz. niet terughouden van dezen maatregel? Zal de vrees er voor nimmer, ook ongemerkt, van invloed zijn op des regters uitspraak; ook'zelfs , wanneer hij geen reden heeft tot vrees voor niet-benoeming ? Ondermijnt deze wetsbepaling niet het vertrouwen in de waardigheid en de onpartijdigheid van den beslisser over ons regt? Nog vragen wij niet, even min, als wij het vooronderstellen , of ontevredenheid over de nilspraak van eenen regter immer deszelfs niet-benoeming zoude veroorzaken ? Neen wij geven het toe, nimmer zal deze maatregel zonder goede reden wolden toegepast , nimmer nagelaten uit gunst; deszelfs gevreesde toepassing met alle deszelfs gevolgen zal nimmer den Nederlandschen regter een haar breed doen wijken van cle inspraak van zijn geweten; —maar iuamovibilileit vau den toevertrouwden reeterspost, verheft in eene edele ziel het gevoel van pligt en van waarde ; het waart den zwakken vrij van den invloed van alle vrees ; — inamovibiliteit des regters is een Jievetings denkbeeld van het volk, daarop is zijne rust, zijn vertrouwen gevestigd; — laat aan beiden , gij magtigen des lands ! dat kleinood : moge het een herschenschim wezen'; Vorst en volk zullen er bij winnen. De onafhankelijkheid van de regterlijke magt is in eene welgeordende monarchie voor den Vorst zelven van de hoogste waarde. Zij verheft het oordeel over zijne regtvaardigheid boven alle bedenking. Eene ougeschondene regtsmagt, door hare onafhankelijkheid van allen invloed vrij'gewaard, beteugelt de misbruiken, waartoe de dienstijver van administrative ambtenaren aanleiding geven kan. Dezen, in hunne vaart gestuit, mogen daarom hare afhankelijkheid verlangen; maar Vet oog van den souverein omvat, van hooger standpunt, niet alleen cle belangen van zijne staatsdienaren, maar ook die van zijne burgers. De souvereine regtspraak is edeler en meer zijner waardig , naarmate zij zich meer boven alle bedenking van zijdelingschen invloed verheft. Bij het doen der keus , moet hij, die zijne magt delegeert, geheel vrij zijn; maar bij het doen dier keuze , waarbij hij zijne' belangen , dat zijn , die der regtvaardigheid , opdraagt , zegt hij : j) Oordeelt in mijnen naam, onafhankelijk , gelijk ik het zoude doen, en verantwoordt u aan uw geweten alleen." De pligten van den regter , als zoodanig , zijn , in verkleinden omvang , als die van den souver'ein ;en zou dan hij , die derzelver gewigt het meest gevoelt, den regter niet willen vrijwaren van alles , wat aan zijne standvastigheid en pligtsvervulling den minsten hinder zoude kunnen toebrengen ? Welke demotieven van cle regterlijke uitspraak mogen geweest zijn , dit zien partijen , dit ziet de Vorst en de Onderdaan in liet vonnis zelve, en wannee_ dus art. a 5 strekken mogt tot nader verantwoording te geven op .eene regterlijke uitspraak, dan is het even verwerpelijk, doch wij gelooven niet, dat er dien zin aan kan worden gegeven op grond van den af to leggen eed art. 3i. Doch wij zullen met geene aanmerkingen op artikelen aanvangen, daar hieraan geen einde zoude wezen. Wij bepalen ons alleen tot eene enkele bijdrage nog, tot dien geest van jaloezij en eigenbelang, welke in het ontwerp dier wet heerscht, en welke zoo zeer iri tegenspraak is met de gevoelens van onzen Koning. Uit welk oogpunt beschouwd , kan het nuttig zijn, dat elke provincie een Hof hebbe? Wegens nabijheid voor de partijen ? Maar als er toch, gelijk zeker in de meeste zaken in appèl andere regtsgeleerden noodig zijn , wat baten dan eenige uren meer of minder afstand ? Ter bevordering van monarchale eenheid ? Maar deze wordt hier altijd door verbroken. Ter voldoening van art. 182 der grondwet ? Maar dit laat de keus vrij. Ter bevordering der jurisprudentie? Wij vertrouwen gaarne, dat een ijverig procureur-generaal den Hoogen Raad , door art. 101 , zeer dikwijls als dispuut of casus collegie zal doen ageren, maar aan eenheid van jurisprudentie zal wel niet meer te denken zijn. Neen , uit het belang van elke provincie afzonderlijk en in tegeustelling vau alle , om de geschillen over de plaats van de residentie van het Hof (of liever , 0111 mij in dien geest uit te drukken , over cle plaats , welke begunstigd zonde worden met cle residentie van het hof) daarom krijgt nu elke provincie een Hofje. Dit Hofje zal zeer veel gemakken opleveren; men behoeft er maar deur uit deur in te gaan, om in het laagste en hoogste ressort regt te krijgen. Ook kan men , bij privilegie , in eens , genezen worden. Beide manieren komen in betzelfde collegie waarschijnlijk in de meeste gevallen op één uit. Ik zal mijne lezers niet uitnoodigen om lang in dat Hofje te verblijven. Het is van boven met een Panoptikon versierd, doch nog weinig voltimmerd en het togt er geweldig. Doch laat ons bij eene zoo ernstige zaak geen vrijen tengel vieren aan onvoegzame spotternij, maar wenscheu wij veel eer, dat elk, die eenigen invloed uitoefenen moet op onze wetgeving,, doordrongen zijn moge van het gevoel, dat individuele belangen onderdeelen zijn van het algemeene, en dat de eerste zeker kwalijk zijn begrepen , zoo uit derzelver vereeniging geen geheel gevormd wordt , hetwelk aan de eer der monarchie, aan de waardigheid der regtsmagt, aan de verlichting onzer tijden en de vordering der wetenschappen beantwoordt. Ongelukkig is het vooral in mijne oogen , dat men eene zaak als de besprokene behandelt, als of er een strijd was tusschen Volk en Vorst. Beide zijn één en onscheidbaar. Kleingeestigheid en onverstand , Machiavellisme alleen kan dezelve verdeelen. De oudheid hulde het beeld harer wetgeving in een goddelijk gewaad; wij hebben dien sluijer opgeligt en dat beeld verzinnelijkt. Ongelukkig voorwaar , zoo dit slechts strekken moet om bij den oorsprong der wetten niets te zien, dan hare naaktheid en de vlakken van hare geboorte. Maar gelukkig, zoo het ons nader voor oogen gesteld is , om zijue goddelijkheid meer te bewonderen'en ons te overtuigen, dat, waar menschen vergaderen om de hoogste belangen der menschheid op aarde te behartigen, de geest Gods , dat is clie van wijsheid, van liefde en overeenstemming hen niet geheel vreemd is. ---