BOEKBEOORDEELINGEN. In de Letteroefeningen voor November 182 b' staat een stukje, hetwelk eene beoordeeling heeten wil der vertaling van lord byeons bruid van Abijdos, door Mr. 1. van lenn-ei'. Wij moeten aangaande die zoogenaamde beoordeeling aanmerken , dat zij veel behelst, hetwelk met de beoordeelin" van de Abijdeensche bruid iv gèene de minste betrekking staat, daarentenen ter eigenlijke beoordeeling des werks weinig, en niets dat van eeun* "ewigt ware, zegt , terwijl de vorm en de zaken , die in deze zoogenaam-e recensie voorkomen , den stempel dragen van grimmigheid teen deu schrijver in persoon, en de beoordeelaar zich de onbetamelijkstè personaliteiten veroorlooft. Wie eenige kennis van byrons werken heelt, die weet dat eene vertaling van eenig stuk derzelve eene zeer moeijelijke zaak is , welker waarde of onwaarde eerst na de, door kennis beider talen ondersteunde, naauwkeurige vergelijking tusschen het oorspronkelijke en de vertaling mogelijk is. Van dusdanige grondige aanwijzing, ontvangt echter het publiek in die aankondiging niets. Alleen wordt op een paar bladzijden eene niet ongunstige getuigenis over het werk des heeren van i._nne_ afgelegd. , De 'reden waarom noch grond der beoordeeling , noch proeve van tiet werk wordt gegeven, schijnt gelegen te zijn in de voorrede , door den heer v. l. voor zijne vertaling der Abijdeensche bruid geplaatst. (Wij zelve hebben deze vertaling nog maar even ter loops gezien, en toen op de voorrede niet gelet.) In die voorrede schijnt de vertaler mét de Letteroefeningen een appeltje te hebben willen schillen, en hierop wordt hij nu in dit "verslag gediend; zoodat de lezer der Letteroefeningen het zich moet laten welgevallen, eenige paginas bittere repliek te ontvangen, zoodat er ten laatste plaats te kort kwam , voor datgeeu, wat een beoordeelend tijdschrift als hoofdzaak verpligt is te leveren, en waar het den lezer 0111 te doen is, die de waarde der werken wil leeren kennen , maar <.en belang heeft bij de persoonlijke veete, die tusschen schrijver en beoordeelaar in derzelver betrekkingen bestaan mag. Wij keuren daarom ook slechts de zaak af, öns geheel' niet bemoeïjende met het gelijk of ongelijk — hoezeer het ons ook moge voorgekomen zijn, dat in het twistgeding zelve (dat wij door deze' recensie eerst éenigzins leerden kennen) het"eerstgenoemde aan de zijde van het tijdschrift is. — Het staat eenen schrijver', hoeveel te meer eenen jongen schrijver, zeer kwalijk, in zijne voorredenen , clie eigenlijk alleen als inleiding lot het werk zijn aan te merken, geharnast te verschijnen tegen de beoordeeling, en het past geenen beoordeelaar, -om zich tot zoodanige voorrede eu dus tot zijne persoonlijke, verdediging, of het doen van wederkeerige aanvallen te .bepalen , en den lezer van het tijdschrift onbevredigd te laten , met opzigt tot hetgeen waar hij het om' leest, namelijk om kennis te verkrijgen aangaande het werk. Indien schrijver en beoordeeling iets met elkander te verhak-stukken hebben,- laten zij dit daar doen waar het, zonder schade voor eenig ander belang , geschieden kan. Wanneer wij ondertusscheu ook vooronderstellen wiilen , dat de beoordeeling der vertaling der' Abijdeensche ' bruid iv. de hoofdzaak gelijk had , heeft zij nootans zich zelve ten ergste bezoedeld door haren toon , door haar uit de'hoogte geveld vonnis, over zaken, die zij met. bewijzen kan en die van baai-ressort, als beoordeeling dor vertaling enz. met zijn, en bovenal door hare, alle beschaafdheid , achting voor geleerdheid en bescheidenheid in het aangezigt honende aanvallen op den vader des vertalers deu hoogleeraar- van mnnep. — Den g'ebeelen staat des geschils daarlatende, willen wij alleen ter staving van het bovenstaande, eenige weinige proeven bijbrengen. Het verslag begint aldus : ». De heer van _EN_Er, die waarachtig per extrapost den tempel deivermaardheid schijnt te willen bedraven , en weldra drie uitgevers te gelijk zal noodig hebben , om den verschrikkelijken brand zijner, door sclirijljenkte rustelooze vingeren éenigzins afteleiden enz. Hier komen natuurlijk de volgende vragen te pas : Hoe bewijst de beoordeeling het oogmerk des heeren v. _. om zoo !) pr. exlrapost enz. ?" — Waarmede kan 'de beoordeeling het staven , dat de werkzaamheid van v. _. enkel uit ;> den verschrikkelijken brand der scliriji'jeukte in deszelfs vingeren" ontstaat ? — Indien ook liet een en ander waarheid was, wat gaat dit' het tijdschrift aan , welks 'post en pligt eeniglijk is om onderhavig werk, maai- geenszins om roemziicht en "schrijfjeukte des schrijvers te beoordeelen? Gesteld dan ook dat v. e. weldra honderd uitgevers noodig had, om zijne voortbrengselen aan het licht te brengen ; wat gaat zulks het tijdschrift aan , dat ons zeggen moet hoe de vertaling der Abijdeensche bruid er uit ziet ? Gesteld wijders dat v. e. die honderd uilgevers tegelijk vond, dan zullen zij zijne werken drukken en uitgeven, en laten liet der beoordeeling , —1 die uit hare duisterheid ook over andere werken hare slem iaat hooren , verklarende wat gedrukt en wat niet gedrukt moest geworden zijn, wat nut doen en wat nutteloos zijn, wat gelezen zal worden, — aanzien. -Wanneer schrijvers schrijven enuiilgevers uitgeven willen, wagen de laatsten hun geld eu de eersten hunne eer, eu bedden Jijden er sti-al' voor wanneer zij' misdoen ; maar (behalve, ingeval de lafheid of schadelijkheid vau eenig werk kan bewezen worden) is de Uitspraak eener ïiamelooze beöordeebug, aangaande de onwaardigheid van een werk om gedrukt te worden, en de bepaling dat Let niet gelezen worden zal', zoo onbeschaamd als ongegrond; middelerwijl noch regtbank noch opinie aan do, iv. het duister schuilende, stellers der beoordeelingen ooit eenig regt tot die uitspraak verleend hebbon. Verder lezen wij in de onderhavige beoordeeling dit: .... i) Gelijk dan ook zijn (v. L) vader, op' deszelfs collegie, met veel geleerdheid datgeeu bewezen heeft, wat geen bewijs noodig 'had , namelijk dat efèvXï.iOv oorspronkelijk een klein gedichtje beteekende. — Zijn hooggeleerde (de aclitingswaardige man houde ons dit ten goede) had misschien eene nuttiger les voorgelezen, door er bij te voegen, dat het .«ebruik dergelijke onbepaalde woorden allengskens tot vaststaande benamingen maakt enz." Hier wordt dus het collegie'van den hoogleeraar v. e. gerecenseerd ,en Wel weinig minder er van gezegd, dan dat dezelve zijnen tijd met een nutteloos onderrigt gesleten , maar, indien hij wel had willen doen, dat had moeien zeggen wat recensent daar opgeeft. — Met regt mag men vragen: wat, in s hemels naam, doet toch de hoogl. v. e. in een verslag , aangaande een werk van deszelfs zoon ? Is het dan niet genoeg , dat de regter het waagt het inwendige van dezen te beoordeeleu , er doordravende roemgicrigheid en scliri'jljeukte in vast te stellen ? Moet nu de vader en desze.fs collegie er ook nog met de haren bijgehaald worden ? Nog één staaltje. .Dus, mijnheer van iE_f_.Tfep , wat ook de professor ,uw vader, zijnen Corijdons móge voor pr alen, (dil: woord slaat er curcijf) eu gij den hooggeleerden man thans napraten (dito) moo^t , ecu mislukt Idijllendichtèr blijft gij van nu af, tot in de lengte vau dagen." Weizoo! die recensent schijnt wel alwetend te zijn, niet opzigt tot hetgeen de jonge v. tX b-jven zal tot in de lengte van dagen. Wij wilden eigenlijk maar weten of' hij de Abijdeonsc'he bruid goed vertaald had ; met zijue Idijllen eu zijn Idijileudichterschap hadden wij thans niet te doen, en^ blijven der beoordeeling, met betrekking tot hetgeen v. l. als Idijlle-ndichter nog zou kunnen, worden , de mensehelijke feilbaarheid toekennen. Of zijn vader deszelfs Corijdons wat voorpraat en hij denzelven napraat, zijn ook • B. ---