BROKKEN UIT HET DAGBOEK VAN DEN OUDE VAN HET MEER. Zoo de Staat geene ontevredenheid wil voeden, moet hij zorgvuldig vermijden daartoe redenen te geven. Zoo even ontvang ik, van eenen vriend mijner jeugd , den navolgenden britl, waarin onder anderen , omtrent zijnen zoon, ecu zeer bekwaam en ijverig ambtenaar, dit voorkomt: (f Gij weet, dal ik met al mijn hart ecu >r vaderlander ben ,en niet uit navolging, maar uit overtuiging den Kort ning vereer eu bemin; en echter heb ik onlangs op het punt gestaan « om wrevelig te worden, eu tegen ons staatsbestuur te morren. Ik heb « echter begrepen, dit men de zaken nemen moest zoo als zij zijn, en o dat hel de pligt vau een goed burger is, de dwalingen , die onder zijne il oogen kcynen , te betreuren , en, waar hel past, bescheiden aan te wijlt zen; nimmer zeker mag hij dezelve den monarch wijten, die niet al« omlegenwoordig zijn kan , die zich , meer dan eenig Vorst, met de delf tails der regering belast, en die zoo gaarne reglvaardig wil zijn. — Ik « wil dus liever mijne grieven in den schoot der vriendschap uitstorten. « Gij weet dat onze Willem; (dien ik niet behoef te prijzen) sinls jaren (( in het regterlijke vak geplaatst is; intusschen niet zoodanig, of hij zou« de zijne tegenwoordige betrekking gaarne met dien van lid van eenig-(( regtbank willen verwisselen. Er komt eene vacature in zijne woon(( plaats, hij solliciteert er om , doch wordt voorbijgegaan, en de post aan tl een ongehuwd persoon gegeven , van wien niemand weet of bij eenige tt bekwaamheid en verdiensten bezit, daar hij lot hiertoe altijd incognito (l heeft voortgeleefd. Is hij dus werkelijk geschikt voor den post, dan tl heeft hij zich binnenskamers gevormd, en hoe men daar bij bloote kali mer-studie een goed regter worden kan, is mij en, velen altijd een (l raadsel geweest , waarvan wij de oplossing nog altijd wachtende zijn; « doch ieder, die Willem kent, erkent dat hij bij herhaling proeven van « zijne geschiktheid heeft gegeven , en nu moet hij , die aan meerdere j i« ren meerdere ondervinding piart en huisvader is, voor zoo iemand achi! ter staan. — Ik was dan, even min als \vil_m, op mijn gemak , «n « liet door de" derde hand onderzoeken , waaraan dit toch wel mogt half peren ? eu het antwoord was aau kuiperij. Men had deze luien wert( ken voorden benoemden persoon, en aan den Monarch chefs gemaakt, « dat mijn zoon niet kon gemist worden in zijne tegenwoordige betrek« kir,g._ — Dit nu is vooreerst onwaar ; want hoe nuttig hij ook op het « standpunt zij, wairop hij thans zijn vaderland dient, menig ander bolt kwaam advocaat zou hem kunnen en voorzeker gaarne willen vervan« geit ; maar len tweede vraag ik n, beste vriend ! in geinoede af, of, de (I ledenen werkelijk waar zijnde, zulks mijn' zoon in zijne bevordering V. hinderlijk behonrde te zijn ? Ja, of niet veeteer het tegengestelde « moest plaats grijpen? De ministers hebben, ik weet dit, er wel meer 8 hel handje van — en ziedaar, weder eeue reden, waardoor men vele « ontevredenen maakt, ji dikwerf de besle en rustigste burgers in het « harnis jaagt — dat vooral in eenen tijd diende te worden vermeden , « waarin zoo vele kwaadwillige vreemdelingen met Argus-blikken roncl« zien , en alles opzameien wat reden tot opruijing tegen het gouverne« ment geven kan.)) Ik las dezen brief aau mijnen broeder en onzen Dominé voor , en hij gaf aanleiding tot liet volgende gesprek : Oom gewiit. Onze vriend heeft gelijk: hij handelt in deze als een braaf man, als een goed burger; men moet, al wordt men ook verongelijkt, vasthouden inde liefde voor Koning en Vaderland. Maar het is niettemin hard zoo iets te moeten ondergaan, en ieder, die het wel mei Nederland meent, moet liet betreuren, dat het gouvernement, in zoo vele opzigten , de razende oppositie in de hand werkt. Dominé. Ja wel is dit te- bejammeren; en het weifelende gedrag, vooral in het laatste jaar gehouden, doet, naar mijn inzien , ook. veel kwaad. Eerst heeft men , misschien wel wat ontijdig, een Collegium Philosophicttm opgerigt, dat veel goeds had kunnen slichten ; doch later is deze inrigting, omdat de aanhangers der Jezuiten er tegen bliezen , weder geheel doelloos gemaakt. — Vervolgens gelast men, dat ieder Nederduitsch zal spreken en schrijven; de oppositie schreeuwt er tegen,gebruikt gronden om de quasi-onbilüjkheid er van aan te toonen , die ieder geschiedkundige met eene penneslreek konde omverwer|„n , en echter men geeft al weder toe , en brengt een besluit in de wereld , dat onze taal op nieuw den bastaarden ten prooi geeft. Hebben wij in den Franschen tijd Fransch moeten leeren : den Vlamingers , die oorspronkelijke Nederduitschers zijn , zoude het nu weinig moeite koslen mi ook Nederduitsch te leeren. Ik. De meeste behoeven dit niet fe doen. Toen ik dezen zomer door België reisde, heb ik vele buitenplaatsen en kasteelen bezocht, en nlle bedienden, die ik er aantrof, spraken Vlaamsch en verstonden Hollandsen. Ji, op één , toebehoorende aan een der hevigste leden van ele oppositie-partij , die altijd „1,011 onze faal uitvaart, verstond noch de hofmeester, die mij het kasleel liet zien, noch de tuinman , noch de arbeiders , die ik aansprak, Fransch, maar allen spraken lot mij, in voor mij zeer'verstaanbaar Vlaamse!) ; hoe zonde die kabalist nu met zijn eigen bedienden teregt komen, als hij zelf geen Vlaamsch verstond ? Maar het is onwil, lust om onrust te stoken, anders niet; eu hoe meer onze goede Koriiu»'toegeeft , hoe heftiger men zat eischen ; — het gaat hier even zoo mede als met de kinderen : geeft men hun dè vingers , zoo nemen zü de "-eheele hand. ¦ " Oom geruit. Er is echte» niets , dat mij zoo in de krop steekt, als dat ellendige Concordaat. Ik ben op het stuk van Godsdienst zoo verdraagzaam als iemand; maar wat behoeven zulke traktaten, waardoor men met een kerkelijk opperhoofd , die men als zoodanig niet erkent, verbinJlenissen .sluit. — Laai reder God' dienen-, naan.de inspraak van zijn geweien, _0o als oudtijds hier in ons goede land plaats had; iaat voor allen de regten gelijk zijn , of zij juiiomed of „ozes vereeren , of uist ziet; alleen het onderwijs wilde ik altijd onder bepaald toezigt des gouvernements laten. Ik. Dit spreekt, dunkt mij van zelven, het onderwijl is geen deel van de godsdienst, die men belijdt; —en hoezeer het mij geheel vrij moet staan, wat ik mijne kinderen wil laten leeren , moet het gouvernement toch altijd daarop dat toezigt uitoefenen, hetwelk het tot hiertoe gedaan heeft, en waardoor ons vaderland zoo zeer in ware verlichting en beschaving boven anderen volken uitmunt. — Of men echler iv België , bij de organisatie van het lager onderwijs, met die bedachtzame voorzigligheid is le werk gegaan, die wenschelijk geweest ware, is eene vraag, die ik niet gaarne toestemmende zou beantwoorden. — Mogt men tocli eenmaal begrijpen , dat onverstandige drift veel meer bederft in één oogenblik, dan jaren van berouw kunnen goed maken; mogl men van gouvernements wege niet langer onbekookte plannen zoeken door te dringen; dan zoude men zoo dikwerf niet in strijd met zich zelven komen, eu het eene uur afbreken , wat men in een vorig opgebouwd had ; dm zouden er vele , helaas ! gegroude redenen van misnoegen worden voorgekomen. Dominé. Bij de tegenwoordige vergadering der Slaten-Generanl , keur ik de beoefening van deze leer van veel gewigt voor den goeden afloop vau de beraadslagingen, waarbij het geheele volk zulk een groot belang heelt. Laat het gouvernement toch inzien , clat het alles moet- vermijden , watden onzijdigen en cdeldeiikenden verpligten zoude-1 om zich tegen het verlangen v.m het gouvernement te verklaren, en zich alzoo onwillekeurig bij die genen te scharen, die meer eene factie clan het land, dut zij vertegenwoordigen , dienen. Ik. Dat geve cle goede God, die ons noch ouzo vaderen in benarde omstandigheden heeft verlaten. — Op Hem vertrouwende, staren wij de toekomst onbevreesd aan; ook uit dezen nacht zal weliigt spoedig een heerlijk licht dagen , iv welker glanzen zich allen zullen verblijden , die het wel met Nederland meenen. --- UITTREKSEL UIT DE ADVERSARIA VAN U. Nieuwe proeve van groote onbeschoftheid. Als zoodanig wijzen wij onze lezers op zekeren brief, door den beruchlen heer clais aan den heer van maanen geschreven, in deti Courrier des Pays Bas van den i2doa Oetober jl. — Wij hebben meermalen , even als andere schrijvers , in de Arnhemsche Courant geloond , dat wij niet tol de aanhangers en vereerders van de 3 ministeis daden behooren; maar eenen zoodanigen brief te schrijven als de beer clais, dit kan alleen iemand, die tot razernij U vervallen of alle beginselen vau maatschappelijke wellevendheid heeft uitgeschud ; het kan dan o.ik niet wel missen , of ieder edeldenkend Nederlander zal deu briefschrijver verachten. Zoo men den heer van maanen bij hel Nederlandsch publiek wil doen rijzen , clan slaat de Courrier den regten weg in ; bescheiden aanmerkingen , luimige len toonstellingen , of, waar het noodig is, krachtige, mannelijke teregtwijzingen ; zie. daar de wapenen , die iemand , die gevoel heeft van eigen waarde, alleen bezige.i kan eu niag. — Tegen gebeurtenissen en maatregelen trekken wij te veld, niet tegen personen,