Tweede Blad. me aan den Paus! ! en Iwinlig jaren is de vrij- Marij heerscheres over den Kerj„en Staat. sen iwintigsten September zal de p den dag herdenken, waarop .e »hel geluk had liet grootste, _sl gedenkwaardig feit te volbrengen, 'lelijk de vernieling van dc tijdelijke .iht des Pausen» 1) Wel een groot, gedenkwaardig feil! Groot en gedenkwaardig vooral ir Italië, dat het »geluk" had, wijl het den Paus uil de rij der marehen schrapte, zich voortaan te 'en regeeren door lieden als Lemmi, .;'n voor diefstal veroordeelden jood. _) Gestolen goed brengt nooit geluk ïa: le minder goed ontstolen aan an Paus, aan Christus' Kerk. Hiervan kan liaiiö getuigen. j Intusschen, terwijl men in Italië il le aanschouwen krijgen de comédie 'an eene feestvierende armoede, zullen se Katholieken, aangezet door Paus ~,eo XIII, hunne stem luide verhefïen, legen den heiligschennenden roof. En het Katholieke Nederland, dal, toen het er op aan kwam den Paus-Koning le verdedigen, aan de spits slond, blijft ook nu niet achter, en zal gaan protesteeren le 's Hertogenbosch, protesteeren op krachtige wijze. De groote beteekenis van zulk protest ligt hierin, dat gehandhaafd wordt en srehuldigd het goede, ware beginsel. Het beginsel van hel Recht, van het Geloof, van hel Christendom. Dit beginsel voor le slaan, eiseht voorstander te zijn, van de wereldlijke macht des Pausen. Wij Katholieken, moeten er vooral van overtuigd zijn, dal herslel van 's Pausen wereldlijk rijk noodig is, voor de Ketk van Christus; dal door het voortduren van den bestaanden tcesland, ook de vrijheid van handelen van den Paus gevaar dreigt en lijdt van den kant der Vrijmetselarij. »Terwijl zij (de Loge), zoo zeide Leo XIII in zijne allocutie van den _en Mei 1885, den Stedehouder van Jezus-Chrislus in hare macht heeft, kan zij ieder oogenblik naar haar believen, onder schoonschijnende voorwendsels, hinderen en verhinderen, al zijne handelingen, en, in de mogelijke wisselvalligheden van menschen en dingen, tegen zijn persoon de vijandelijkheden hernieuwen, waarvan op andere tijdstippen, vele zijner voorgangers het slachtoffer waren». Deze klacht van den Paus, dit gevaar, hetwelk hij ziet in den huldigen staat van zaken, zijn alleen reeds voldoende, om te blijven protesteeren tegen Rome's overweldiging. Maar behalve het feit, dut de Loge door de vernietiging van zijne staten, slechts den Paus, en in hein de Kerk heeft willen Ireffen; dat»zoolang de Paus niet uit Rome is gejaagd, de .-.metselarij zich niet kan verheugen in haren waren iriomf", (3) eiseht ook het beginsel van rechtvaardigheid, evenwel als het heil van het Italiaansche volk, dat de Koning van Rome, tevens zij de Paus der Katholieke Kerk. Voor wien de geschiedenis van Italië, vanaf Constantijn tot op den huidigen dag, geen gesloten boek is, hem blijkt het duidelijk, dal nooit een monarch meer recht had op een staat, dan de Paus op Rome. Deze geschiedenis hier na te gaan, (1) Uit 't adres van het Gr.-. 0.-, van Italië aan het Gr.-. O/- van België in September 1884. 2) Lemmi, joodsch Bankier, millionnah- en tegenwoordig Gr.-. Meester van de Italiaansche .-.metselarii, werd den 22 Maart 1844 te Marseille veroordeeld tot een jaar gevangenisstraf. 1 (3) Rivista delia Mas. Italiana XIX, 27. zoude meer plaals vorderen, dan ons blad toeslaat aan eenig opstel te besteden. Ter opwekking willen wij wel eenige uitspraken aanhalen van grooie. bekwame mannen, die bun oordeel hebben gegeven over de wereldlijke macht der Pausen, over de eenheid van Italië. SEr bestaat in Europa, zegl Joseph de Maistre. geene meer le billijken Souvereiniteit, wanneer men het zoo noemen mag, dan die der Pausen. Zij is. evenals de goddelijke wet, justificata in semetipsa, door zich zelve gerechtvaardigd. Een onzichtbare wel richtte den zetel van Home op, en men kan zeggen dat het hoofd der algemeene Kerk Souverein werd geboren.» 1) üp de Protest meeting van Utrecht in het jan»- 1881, waar Dr, Schaepman, de proleslrede hield, zeide deze groote redenaar en grooie historicus: „Naar de feiten schijnt mij deze souvereiniteit de meest wettige, die op deze wereld le vinden is; eene sonvei einïleit, die nooit heeft gestrekt tot het plegen van geweld, lot het doen van daden, die het recht van volken of van personen schonden; eene souvereiniteit, die haar rechtslite's kan toonen en al die bewijzen waardoor, langs wetlelijken en wettigen weg, op deze wereld eigendom verkregen wordt; eene souvereiniteit de oudste, de eerwaardigste, die nooit is uitgegaan op roof, die niets gemeen heeft met de Rijken, die het merk van Nimrod op het voorhoofd dragen, maar die in geheel haar verschijning, in haar oorsprong, in haar ontwikkeling, in haar voltooiing en niet hel minst, laat ons God bijzonder loven, in haar vernedering en haar verheffing het zegel van den eeuwigen God op het. voorhoofd draagt." Guizot, sprekend over de eenheid van Italië zegt: «Het is klaarblijkelijk dat de aardrijkskunde en de geschiedenis van Italië strijdig zijn tegen de eenheid ; de ligging van den bodem maakt er een eenig middenpunt zeer moeilijk le bepalen en te handhaven ; eene éénige en centrale macht zal overal in botsing komen met den nalionalen trots, de plaatselijke overleveringen, de gevoelens van de bevolking, de vastgeworlelde aanspraken van volkeren en vorslen. Het is reeds een zeer moeilijk werk eene dynastie voor goed te onttronen; maar naties en hoofdsteden doen veel moeilijker afstand dan koningen.» 2) Dit oordeel over den natuurlijken en geschiedkundigen toestand van Italië onderschrijft Proudhon, de bekwame anarchist, van onverdachte getuigenis, als hij zegt: „Ilalië is van nature en ligging een bondstaat (fédéraliste): hel was zulks in de oudheid tot aan de verovering der Romeinen, wier geschiedkundige zending, zooals men weet, niet bestond in het vormen eener Italiaansche eenheid, maar in hel brengen van de toenmaals bekende weield tot één recht en éénen godsdienst. Toen dit doel was bereikt, en het westersch Romeinsche rijk was gevallen, keerde Italië lot zijn natuur terug, lot zijn natuurlijke neiging, de wet van zijne belangen en bestemmingen.« 3) Jets verder zegt dezelfde schrijver: „Ik wil van geen Italiaansche eenheid weten, omdat deze eenheid in mijne oogen niets is dan eene Italiaansche herschenschim ; omdat zij strijdig is met de politieke beginselen, met de richting der beschaving, met hel recht der verschillende volkeren van Italië; omdat zij slechts zou kunnen worden bevestigd door middel van eene gewapende dictatuur, met verachting van de geogi aphische gesteldheid en historische overleveringen; omdat ten slotte deze eenheid, genoodzaakt eene ontzagwekkende legermacht in het (1) Du Papo (II VI.) (2) L'ëglise et la sociétu chrétienne, (bh 137 -138.). .' 3) La Fédoration et I'Unité en Italië (bl. 45), leven le roepen, om dc uiteenloopendc karakters der volkeren te bedwingen, het bestaande evenwicht van buiten zou Vürbreken en in de omliggende staten eene beweging zou uitlokken welke slechts zou eindigen met het omwerken van dc politieke kaart van Europa." 1) Dit schreef Proudhon in het jaar 1862 : het lijkent wel eene profecie. Om de meening te ontzenuwen van hen, (ook van sommige katholieken) die meenen dat de Paus het zonder tijdelijke macht wel stellen kan, en zijne grootheid hierdoor niets ziet verkleind, vertalen wij hier ten slotte eenige schoone regelen van den beroemden kanselredenaar Lacordaire: „Men zegt dal de voorgangers (van den Paus), verborgen in de Catacomben, nog grooter en nog vrijer waren. Ja, het is waar; er was een tijd dat God den mensch ler vrijheid verhief door het martelaarschap, en, terwijl het bloed van allen kant vloeide, toen kon de gemeenschappelijke vader van deze geslachtofferde generaties geen beleren titel hebben om hen te geleiden dan zijn eigen dood, aangenomen tegelijk met het gezag. Gelukkige lijden, aan den dageraad geplaatst van onze intrede in de wereld, om het bloed van den Chrislus te belalen met hel onze, en om ons, ons allen zoo langen lijd nadien gekomen, eene eeuwigdurende les te zijn ! Maar het martelaarschap, hoe schoon bel moge zijn, is niet de gewone orde van de Voorzienigheid, en geen onzer zou het aan het menschdom willen opleggen als noodig voor het verkrijgen van de vrijheid. Dit bloed moet eenige malen vloeien wijl het kostbaar is, en moet niet altijd stroomen omdat het kostbaarder is. Het moest dus worden vervangen, en de vrijheid, dochter van het martelaarschap, moest elders dan in de catacomben een groot en heilig toevluchtsoord hebben. De vrijheid van de Keik en van de wereld verliet de graven om op den troon te klimmen in dc plaals van de Cesars. Zoo de Cesars terugkeeren, verdwijnt de vrijheid mede, zij daalt naar de calacomben terug.» 2) Dit weinige zij genoeg, om ons, Katholieken, te bevestigen in de idéé, dat herstel van 's Pausen wereldlijke macht noodig is, omdat het is 's Pausen recht, het belang der Kerk en der maatschappij. Daarom ook dient het Protest der Katholieke Christenheid krachtig te zijn, luide en algemeen. Dit zal het zijn, wanneer ieder is op zijn post. Voor ons, Nederlanders, is 's Hertogenbosch. de hooldstad van een onzer Katholieke provincies, de plaats van appel, de plaats waar onze beste mannen, onder bijzijn van generaal de Charelle, den luitenant-kolonel der Pauselijke Zouaven, hunne beden zullen verheffen lot (Icn Almachtigen God. Wij hopen, dat Tilburg, als katholieke stad bekend, op dat appel niet ontbreken zal, lerwijl uit geheel Nederland, ook duizenden niet-zouaven zich gereed maken op te trekken naar het protest. Noblesse oblige! Waar minder Katholieke steden, verder verwijderd, zich grooier moeite gelroosten, en in grooten getale zich zullen zien vertegenwoordigd, zou het eene schande zijn, zoo Tilburg, de minste of de mindere bleef. Het geldt hief onze gehechtheid te toonen aan den Paus-Koning. H. 1) Ibid (blz. 74-75.) 2) De la Liberté de Pltalie et de I'Eglise --- PERSOVERZICHT. In een tweetal opstellen wijst hel Centrum voor den middenstand, tegen de meer en meer dreigende coöperatie, de coöperatie als redmiddel aan. Wie slaande wil blijven, zegt het blad, in den strijd om het bestaan, behoort niet slechts zijn tijd te kennen en te bestudeeren, maar zich tevens te bedienen van de middelen en wapenen door de omstandigheden aangeboden, ja, opgedrongen. Nu zullen wellicht sommigen onzer lezers glimlachen of de schouders ophalen omdat wij hier gewagen van coöperatie als redmiddel voor den middenstand. Is de coöperatie dan niet juist dc gevaailijksle vijand van dien siand ? Zijn bet niet de samenwerkende vereenigingen, welke hem het meest bedreigen ?.. Hoe kan men in samenwerking dan een redmiddel zien. Zij, die de vraag aldus stellen geven daardoor ontegenzeglijk blijk van kortzichtigheid. Immers, wanneer de coöperatie, zooals wij die tot dusver kennen, voor de neringdoenden nadeelig is, dan volgt hieruit nog geenzins, dot alle samenwerking op hun verderf moet uitloopen en dat samenwerking van neringdoenden een onmogelijk iets zou zijn. Waarom zouden zij zicli niet kunnen verweren mei hetzelfde wapen, waarmede zij worden bestookt ? En willen zij niet nog meer in 't gedrang raken, dan zullen zij dit len slotte wel moeten doen. liet is bepaald noodig, dat de middenstand zich organiseere dat zijne leden zich nauwer aaneensluiten en niet langer door een doodende en niels ontziende onderlinge concurrentie de moeilijkheden len top voeren welke uit de tijdsomstandigheden zijn geboren. De arbeiders hebben dit voor hun stand reeds uitmunlend begrepen. Met klem en kracht ijveren zij er tegen, dat de markt te zeer wordt gedrukt en trachten zij zich, vooral door middel van het verenigingsleven, een behoorlijk inkomen te verzekeren. En al moge er nu een groot onderscheid bestaan tusschen een neringdoende en een werkman dat beiden 't meest gebukt gaan onder wal men hel individualisme noemt, valt niet te weerspreken. Wee dengene, die alleen staat ! — Dit woord is in zijn algemeene beteekenis ook hen, die de breede volksgroep vormen, waaruit de middenstand bestaat. Want al moge het individualistisch stelsel en de daarmede gepaard gaande onbeperkte concurrentie, sommigen van hen nog steeds ten goede komen, dat de meerderheid hieronder lijdt, wordt door de feiten boven allen twijfel verheven. Het is voor niemand een geheim, dat het sleisel van onbeperkte concurrentie, gelijk dit mei de afschaffing der gilden in de wereld kwam, geleidelijk tot allerlei uiterste en wanverhoudingen voert. Men heeft het vooral kunnen waarnemen in de betrekkingen tusschen arbeid en kapitaal. Toen de oude banden waren verbroken, ontwikkelden zich gaandeweg tal van misbruiken. Er moest — krachtens de leer der liberalen staathuishoudkunde — zooveel mogelijk worden voortgebracht legen de minst mogelijke kosten. Hoe meer de uitgaven der productie daalden, des te lager kon men ook verkoopen, des te sterker concurreeren, des te grooier debiet vinden. De arbeidsduur werd verlengd, het loon gedrukt, nachtrust en Zondagsrust kwamen niet meer tol haar recht. En aan al deze buitensporigheden paarde zich als noodzakelijk gevolg nog een ander misbruik, het ergste wellicht van alle : de arbeid van vrouwen en kinderen. Het kon immers niet uitblijven. Wanneer de verdiensten van den man en vader ontoereikend zijn, om in de behoeften van het gezin le voorzien, dan moet de vrouw wel bijspringen, dan moeien ook de kinderen wel den weg aanvaarden naar de fabriek en door gezamenlijke inspanning trachten het ontbrekende aan. le vullen. In een anderen vorm. maar daarom niet minder voelbaar, doet de teugellooze concurrentie haren invloed gevoelen op den middenstand, op neringdoenden, winkeliers, kleine bazen en dergelijken. Zij moeten verkoopen tegen concurreerende prijzen d. w. z. zij moeten trachten steeds beneden de prijzen van anderen te gaan; zij moeien verkoopen op debiel, want hunne concurrenten doen het ook ; zij moeien kosien maken voor étaleeren en langer dan bepaald noodig is hunne winkels geopend houden, wat noodzakelijk een hoogere uitgave van licht tengevolge heeft en tevens hunne geèmployeerden dwingt tot een bovenmatig langen arbeidstijd. En nu spreken wij nog niet van de verdachte praclljken, knoeierijen en bedrog, welke zoo licht uit hel stelsel van vraag en aanbod, 10l zijne uiterste grenzen doorgevoerd, ontstaan. Een ieder kan daarvan in zijn eigen omgeving wel het een en ander waarnemen. Vervalsching van levensmiddelen kwam wellicht nimmer zoo veelvuldig voor als juist in onzen lijd en wat de kunst betreft om goedkoop, buitensporig goedkoop, somwijlen beneden markt-en fabrieksprijs, zijn waar aan den man te brengen, och, wij weten maar al le zeer, welke kunstgrepen daartoe kunnen worden aangewend. Daar zijn lieden, óok christenen, wier geweten zeer ruim is en die meenen, dal voor den handel, voor de „negotie" andere wetten van moraal en eerlijkheid gelden, dan voor het gewone dagelijksche leven. Dat door het „handelsgenie" van dezulken het bestaan van fatsoenlijke, naar de regelen van het christendom levende neringdoenden zeer ernstig wordt bedreigd, zal wel geen toelichting behoeven en bij meer dan één fali.-sement slaat men dan ook voor de gevolgen van een moordende, niets ontziende concurrentie. Zij nu. die meenen. dat het publiek in dezen staat van zaken verbelering zou kunnen aanbrengen, loopen alle kans bedrogen uit te komen. Het publiek gaat eenvoudig daar ter markt, waar het op de goedkoopste wijze te recht kan en denkt er niet aan, kan er ook soms niet aan denken zich de vraag le stellen, hoe het mogelijk is, dat de winkelier dit of dal artikel, deze of gene waar tegen zulk een fabelachtig lagen prijs weet te verkoopen? En waren de prijzen nóg lager, het publiek zou nog meer en nóg drukker koopen en er zich geen oogenblik he hoofd over breken of al die »koopjes» voor de maatschappij in haar geheel en voor zekere klassen van menschen in 't bizondar niet zeer nadeelig moeten zijn. De middenstand moet dus, evenals de arbeidende stand, zichzelf trachten te helpen en het eerste ja éénige middel daartoe is coöperatie, d. w. z. samenwerking van alle krachten, waarover deze stand beschikt. Sinds eenigen tijd valt reeds een streven in dien geest waar te nemen. Maar de zaak werd nog niet flink genoeg aangepakt en doorgezet en de resultaten waren derhalve vrij mager. Men moet meer en beter doen. En nu versta men ons wel: opheffing der concurrentie is natuurlijk niet mogelijk, en ook niet wenschelijk. Handel en bedrijf zonder concurrentie laat zich nergens denken. Zij zal er zijn, zoolang de wereld beslaat, zoolang de mensehen met elkander wedijveren wie de vlugste, wie de scherpzinnigste, wie de werkzaamste is. Niet tegen de concurrentie behoort men zich dan ook te richten, maar tegen hare excessen, legen de al le zware offers, welke zij vergt en de unfaire middelen — om maar geen ander woorc te bezigen — waartoe zij in onzer tijd reeds leidde en nog verder leider kan. Door samenwerking en onderlinge overeenkomst, plechtig bezegeld en door zekere straf bepalingen gegarandeerd, zou de neringdoende stand reeds terstond veel kunnen doen in zijn eigen belang en zonder dal het publiek er onder leed, bijv. met belrekking tot het al te zeer uitgezette crediet-.. wezen en hel langdurig openhouden van winkels zelfs op Zondag. Wat de concurrentie betreft die zelfs beneden fabrieksprijzen zou gaan, hiertegen zou men de tusschenkomst van den Slaat kunnen inroepen en bij de Volksvertegenwoordiging apndringen op een uitbreiding der wetgeving, ln bizonderheden behoeven wij hier niet te treden. De betrokkenen zullen, wanneer zij kalm en zakelijk met elkander overleg plegen, het best zelfs de puntjes op de i kunnen zetten en de middelen aanwijzen, die tot verbetering van den toestand dienstig zyn. Hoofdzaak is ihans, dat men niet langer alleen blijve staan, dat men toenadering zoeke 10l elkaar, dat het wantrouwen en de overdreven afscheiding verdwijnen. Wat daarna geschieden moet, zal dan ongetwijfeld zijn weg van-zelt en gemakkelijk vinden. --- Wij lezen in de Volksbanier : Geeft acht! Nog eenige dagen en de Nederlandsche katholieke arbeidersbeweging zal te Amsterdam andermaal op gruotsche en indrukwekkende wijze getuigenis gaan afleggen van haar kracht en goeden wil. Daar zullen dan honderden mannen van verschillende landsoorden en van verschillende maatschappelijke positie zich in broederlijke harmonie te zamen voegen, om na onderlinge voorlichting een krachtige stem le doen klinken tot verbetering van vele maatschappelijke fouten. Ons congres zal, vooral door den aard der samenstelling, een machtigen indruk maken; het is hier immers niet één enkele stand, die zijn wensehen en grieven zal blootleggen, maar vrij kan men zeggen dat alle standen hier van hun belangstelling in de grooie vraagstukken van den dag zullen doen blijken. Naast den eenvoudigen werkman zal prijken het priesterlijk gewaad, naast den middenstand zal staan de werkgever, naast den Nederlander de buitenlander. Ziedaar, wat ons congres zal te zien geven, en daarom zal zonder twijfel hiervan de getuigenis uitgaan dat het beginsel van samenwerking der verschillende standen een deugdelijk cD practisch beginsel is. Zeker wij mogen niet verwachten dat er over sommige punten geen verschil van meening zal blijken le bestaan maar juist dat zal voor velen een leerrijk onderricht kunnen worden, daar men de voor- en nadeelen van sommige stellingen hier onbevangen zal kunnen beoordeelen, dank zij de voorlichting van de bij de zaken betrokken bevoegde personen. Hier zal men dus niet worden voorgelicht van één enkele zijde, zooals helaas zoo vaak gebeurt, maar het volle licht zal aan alle zijden gegeven worden, zoodat ook alle zijden van het vraagstuk voor allen zichtbaar zullen zijn. Wij mogen ons niet ontveinzen dat de taak voor de verschillende deelnemers een zware zijn zal, dat de beide dagen geen dagen van uitspanning , maar van harde inspanning zullen zijn; maar onze mannen die steeds vooraan stonden op moeilijke punten en wier opofferingszin in het belang onzer grootsche zaak, reeds bij herhaling gebleken is, zij zullen, ook hier hun tijd en huDne talenten met genoegen opofferen, in hethetp*^\ zijn dat het \nev «dsotj>'tgma&ïi ke ' ?d jin geheel onze maatschappij, de op. langen van orde en godsdienst, aan tredien anderen zoo bij voorkeur den 3,aa.r!og verklaren. gD, Nog enkele dagen dus. en de kalho„{jjöken werkman zal met den katho-7ri3ke patroon da wereld toonen dat itrea klassestrijd is een moedwillig getelloch'e strijd. Zij beiden zullen toonen ? ü, waar de christelijke zedeleer nog ett. a' ziJn re'n^'e^ wordt nagestreefd, cjjje een den ander de hand rijken kan en (I ..oef, om niet beiden de slachtoffers nve worden van hun onderlinge vijand- I-iap. Reiden hebben elkander noodig e een is onmisbaar voor den ander, et kapitaal is voor don arbeid, de rbeid voor het kapitaal. En wanneer it nu door het congres, in het oog il worden gehouden, waaraan we iet twijlelen, dan kan het niet anders f dit samenzijn zal de beste vruchten fwerpen voor alles en voor allen, iet de kleinste voor de arbeiders. Wij willen dan ook in deze laatste ogenblikken de verschillende deelneiers ernslig aansporen, om hun te ervullen laak nog eens rijpelijk le (verwegen en zich vooral rekenschap e geven van de groote verantwoordeijkheid, die hel vertrouwen hunner espectieve corporatiën hun heefl op;elegd, dan zeker zal dit congres een [tachtigen indruk maken naar buiten, vaarvan dc toekomst de resultaten liet zal verborgen houden. Dus. mannen, geeft acht! leder «ver doe zijn best om hel welslagen :oo luisteirijk mogelijk te doen zijn. Sa wanneer we dan binnen enkele lagen in vrede tot elkaar komen en slkander dc hand ter begroeiing reiken, lan doen we dit ook zeker met het veilige voornemen, om na een zwaren naar vruchtbaren arbeid ook wedermi in vrede van eikaar te gaan ! En nu, broeders, lot op het Congres. ---