Het adres der Boeren aan Chamberlain. 111. (Slot.) Voor hen, die in Europa vertoeven, moet ieder geval op zichzelf beschouwd worden. Indien de regeering meent, dat in het belang van den vrede in het land enkele personen buiten dat land moetan worden gehouden, is het een plicht hen er buiten te houden, hoe hard dat lot ook voor hen zijn moge. Het groote belang van het Britsche rijk eischt den vrede in dit land en als er reden is te meenen, dat enkele personen buiten het land zouden terugkeeren om onlusten te verwekken en de vijandige stemming aan te wakkeren, moeten die er uit worden gehouden. Enkelen dezer, velen dezer, wellicht allen zouden verklaren, dat zij: bereid waren, hun loyauteit te toonen. Welnu, de Engelsche regeering vraagt hen, van die loyauteit het bewijs te leveren. Zij allen weten, dat onmiddellijk vóór den oorlog en gedurende den oorlog groote sommen gelds, ten gebruike in het belang van de Boerenzaak, naar Europa waren gezonden! In zooverre dat geld behoorlijk gebruikt was in het belang diar zaak, had de minister daarover niets te zeggen; maar hij meent, dat de nieuwe regeering als vertegenwoordigster der Boeren recht heeft te weten, dat dit geld behoorlijk besteedïs voor het doel waarmede het gezonden is, en eveneens om te weten wat er met het overschot is gedaan. Nu zegt men, dat er niet veel overgeschoten is, maar wij weten, dat ontzaglijke sommen uit de banken genomen zijin, en wij weten, dat een groot deel dezer bedragen naar Europa is gezonden; en nu gelooven wij1, dat er nog een groot bedrag over moet zijn. Heb ik hierin ongelijk dan is niets eenvoudiger dan mij aan te toonen, hoe dat bedrag besteed is. De oorlog is voorbij; er behoeft niets meer geheim gehouden te worden. Voor de uitgaven, gedurende den oorlog gedaan, zal niemand gestraft worden en niemand verantwoordelijk worden gesteld. Wij wenschen dat geld niet voor onszelf en ik wil wel beloven, dat als wij het ontvangen, het zal worden overgedragen aan een commissie, waarin de Boerenleiders zelve zullen zitting hebben, opdat het geheele bedrag besteed zou kunnen worden ten behoeve der weduwen, weezen en noodlijdenden. Wij hebban aan de heeren in Europa, wier plicht het is te weten wat er van het geld geworden is, gevraagd om de noodige inlichtingen te geven, doch op het oogenblik zijn wij er niet in geslaagd die te krijgen. De minister meent, dat een volledige afrekening omtrent dit geld en het uitleveren van het saldo aan een commissie, zooals hij zich die voorstelt, een beter bewijs van loyauteit zijn zou dan een bloote verklaring. Hij besprak daarna de quaestie der annexatie van de districten Vrijheid en Utrecht bij Natal. Opniew moest hij er aan herinneren, dat dit een quaestie is, die geregeld was voordat de vredesvoorwaarden waren vastgesteld en dus geen deel daarvan uitmaakt. Een proclamatie was uitgevaardigd en de nieuwe regeering was met haar arbeid begonnen. Het was dus een daad die niet kan worden ongedaan gemaakt. In Natal was de minister in de gelegenheid eenige Boeren te spreken, die uit het geannexeerde gedeelte kwamen; hij wil niet zaggen dat als het aan hun keuze gestaan had, zij de verandering zouden hebben gewenscht; dat zou dwaasheid zijn. Maar wel meent hij, dat zij tevreden waren; toen zij wisten wat voor hen gedaan zou worden, schenen zij- bereid om de verandering zoo goed mogelijk op te vatten. De minister zette uiteen, dat wat hun politieke toestand betreft, zij onmiddellijk zouden deelen in de volle burgerrechten, die alle burgers van Natal genieten. Zij" zullen dan ssjjn vrije burgers in een vrijen staat, de eerste Boeren, die in deze positie komen. Wat nu de taalquaestie aangaat, zeide Chamberlain, dat hij: volkomen het gevoel kon begrijpen, dat deze had doen ontstaan. Het was niet allaen een quaestie van eigenbelang, doch ook van gevoel en van religie. In de vredesvoorwaarden was beloofd dat onderwijs in de Hol landsehe taal zal worden gegeven aan de kinderen, wier ouders dit wenschen. Deza belofte zal worden gehouden. Natuurlijk zal bij de ontzettende hoeveelheid werk, die het beheer van een groot departement als dat van onderwijs met zich brengt dit aanvankelijk onvolkomen zijn en reden geven voor enkele klachten dia hij had gehoord. Maar hij kan da verzekering geven van zijn vaste voornemens om alle gebreken, die thans nog bestaan te doen ophouden en hoopt in dit opzicht hun volle vertrouwen te zullen verkrijgen. Men heeft_ hem er op gewezen, dat enkele onderwijzers, die waren aangewezen om onderwijs te geven in de Hollandsche taal daartoe niet in staat waren. Indien dat het geval is dan zullen zeker stappen worden gedaan om een grief weg te nemen, die als volkomen gegrond moet worden erkend. In sommige kringen was ook de vrees uitgesproken dat de onderwijzers in de scholen invloed zouden oefenen op de godsdienstige overtuiging der kinderen. Dit is geheel in strijd met de bedoeling' en met hunne opdracht. Indien eenig geval van dien aard ter kennis der Regeering zou worden gebracht, zou daarin onmiddellijk worden voorzien. Be minister was volkomen overtuigd van het groote belang der inbooiiingen-quaestie. Het ïé te betreuren, dat de inboorlingen 'nu zij twee blanke rassen tegen elkander hebben zien strijden ietwat onrustig geworden zijin. Men kan er verzekerd van zijn dat de Regeering dit krachtig zal tegengaan. Da woorden van mr. Smuts aanhalend, dat de Boeren 'er voor waren da inboorlingen rechtvaardig en menschelijk te behandelen, zeide de minister dat rechtens niet meer voor de inboorlingen kan worden gevraagd. Als zij; onder ons bestuur komen en onze bescherming genieten, moeten zij aan onze wetten gehoorzamen. Indien, zooals in menig geval geschiedde, de inboorlingen deze verplichting aanvaardden en contracten aangaan om te arbeiden, moetan die contracten worden nagekomen; er zullen staptpiem gedaan worden cm hierop toe te zien. Ghamberiain zeide te hopen dat de Boeren de Scuth-Airican Comstabulary niet zullen beschouwen als een garnizoen om het land onder den duim te houden, maar als een politiemacht voor hun eigen bescherming. Heeft men klachten in te brengen of een contractbreuk van de zijde fer inboorlingen aan te geven, dan moe': men niet aarzelen dia ter kennis te brengen van de Constabulary en deze to beschouwen als vrienden, die er zijn om te helpen in nocd. Ten slotte zei Chamberlain dat het laatste gedeelte van het adres hem groot genoegen deed, daar het de ujtnoodiging bevat zelf het leven in het land in «ogenschouw te nemen Cn hem de verzekering geeft dat hij hartelijk welkom is. Hij stelt zich yoor die uitnoodiging aan te nemen en als zijn tijd het hem toelaat zal hijl enkele bepaalde landbouwdistricten be>zoeken en van de farmers zelf trachten te vernemen wat de Regeering voor hen zal kunnen doen, tevens overtuigende wat er noodig is. De plaatsen die hij zal bezoeken zullen niet alle aan den spoorweg liggen en zoo zullen verschillende- belangen van het land en van de steden onder zijne aandacht komen. Met den heer Smuts hoopt Chamberlain van harte dat men zal samenwerken Voor het heirstel en den voorspoed van het land. De toekomst van Zuid-Afrika ligt in de nauwe varaeniging der beide rassen. Zij zijn niet van elkaar gescheiden noch door belangen noch door karakter. Indien wij den blik terugslaan in de geschiedenis, zien wij dat in lang vervlogen eeuwen wij van één stam waren, en hoewel wijl lang gescheiden geweest zijn is de overeenkomst tusschen ens grooter dan hat verschil. De karaktertrekken, die de Britten bewonderen bezitten de Boeren, namelijk vaderlandsliefde, moed, vasthoudendheid an bereidwilligheid om groote opofferingen tei doen voor wat zijl mee* nen dat recht en waar is. Met een weinig toegevendheid van beide zijden en bereidwilligheid om te geven zoowel als ta nemen zal er, voordat vele jaren verkopen zijn en wellicht eer dat velen van ons kunnen voorzien in Zuid- Afrika één vrij volk zijn onder één vlag. Deze toespraak werd met luide toejuichingen begroet. --- BUITENLANDSCH OVERZICHT. De vreemdelingen zijn niet gedwongen, maar uitgenoodigd in te schrijven voor de nieuwe leening van 2 millioen Bolivarés,-door Venezuela uitgeschreven. De Venezolanen zullen echter gedwongen worden, naarmate van hun bezit, deel te nemen. Een vierde der leening moet onmiddellijk worden volteekend. Dit zal de binnenlandsche crisis verhaasten. Indien de blokkade niet binnen vijf dagen opgeheven is, zal Caracas voor hongersnood staan : in andere steden in het binnenland is de toestand nog erger De correspondent van de New-York Tribune te Washington deelt mede dat Columbia het voorstel gedaan heeft om het Haagsche arbitrage-Hof te doen beslissen over het voornaamste struikelblok van het Kanaal-verdrag te weten de jaarlijksche uitkeering. Columbia vraagt f'oo.ooo dollars, terwijl Amerika slechts 100.000 biedt. Uit Liverpool verneemt men een staaltje hoe nadeelig de blokkade voor de Venezuelaansche schatkist is. Een reeder uit deze stad zond twee schepen naar Venezuela met 100.000 dollar waarde aan boord ; beide schepen mochten niet lossen. Nu zijn de inkomende rechten in Venezuela in vele gevallen even hoog als de waarde der goederen zelf. Men kan uit dit voorbeeld nagaan op hoeveel schade de blokkade Venezuela komt te staan. De Fransche Kamer ving gisteren de beraadslagingen aan over de interpellatiën van Meunier en Plichon omtrent de congregatiën. Combes tracht in zijn antwoord een rechtvaardiging te geven van de gedragslijn, die door de regeering aangenomen is tégenover de congregatiën; hij poogt uiteen te zetten, dat deze in overeenstemming is met de wet en de rechtvaardiging! Aangezien, zoo redeneert de minister-president, de republiek den dienst van het onderwijs krachtig heeft geregeld, moet zij weerstand bieden en verwijderen alle congregatiescholen, opgericht in haat tegen de republiek en tegen de vrije gedachte! Het is wel sterk dat een tyrari der vrijheid zulke enormiteiten durft verkondigen. Een motie tot goedkeuring van de regeeringsdaden wordt aangenomen met 313 tegen 211 stemmen. De nieuwe voorzitter Bourgeois begon met eene rede, niet minder driest en onverdraagzaam, vol met groote woorden en machtspreuken. Het is niet de taak — sprak hij — van den voorzitter der Kamer, aan te wijzen in welke richting de zaken des lands moeten worden gestuurd, dat is de taak van de verantwoordelijke regeering, maar op den dag nadat opnieuw het volk is geraadpleegd, en deze raadpleging heeft geleid op zoo in'het oog springende wijze tot een bevestiging van de beslissingen, die door het algemeen stemrecht genomen waren, nu is het onze plicht, ons te voegen naar den wil, die de natie heeft uitgedrukt, onze plicht, te goeder trouw samen te arbeiden aan het werk dat zij voortgezet wenscht te zien, volkomen te verzekeren de menschelijke vrijheid en do waarachtige rechtvaardigheid bij de verdeeling der lasten, en zoo in materieel opzicht de gemoederen tot vrede te brengen. Het is onze plicht, de eerste begrooting van dit wetgevende tijdvak aan te nemen. We moeten de gewoonten van de voorloopige twaalfden laten varen. Slechts dan als de begrooting op den daarvoor bestemden tijd is afgehandeld, kan de Kamer tijd vinden regelmatig te beraadslagen over de hervormingen, die onvermijdelijk zijn. Bij deze beraadslaging zal de Kamer in overeenstemming weten te blijven met de gevoelens van het land, dat met groote stiptheid op de uitgaven toeziet; dat is de meest kenmerkende trek van de republikeinsche staatkunde. De besparingen welke in toepassing worden gebracht, zullen dienen om de uitgaven te dekken, die waarlijk noodzakelijk zijn. Het vaderland ziet daardoor zijn crediet toenemen, nog beter wordt de verdediging des lands gewaarboigd. nog vaster de zekerheid, dat Frankrijk den vrede zal kunnen handhaven zooals het verlangt Door vergrooting der h; 1 wenscht het volk een middel te vinden, om door den wetgever in het leven te doen roepen de onderlinge verzekerings-overeenkomsten, de maatschappelijke voorzienigheid, die het verschuldigd is aan de arbeiders die werken op het land, in de fabrieken en de werkplaatsen. De Figaro zegt, dat de magistraten nu hebben vastgesteld, dat de oude heer Daurignac, de vader van Thérèse, de man is geweest die de Crawforderfenis heeft bedacht. Volgens diens verhalen aan zijn kinderen had zijn zuster hem 100.000 francs nagelaten, benevens — goed weggesloten in een brandkast — stukken die recht gaven op een millioenenerfenis; het denkbeeld was zoo goed, dat Thérèse het uitwerkte. Het parket heeft nu besloten de beklaagden niet langer meer „au secret" te houden, daar men met de instructie vrijwel gereed is; mevrouw Daurignac mocht gisteren haar man weer zien. Een andere vriendelijkheid heeft men Thérèse bewezen ; deze klaagde over het stappen der schildwachts onder haar celraampje. Op hoog bevel moet voortaan de schildwacht 's nachts stilstaan om den slaap der groote Thérèse niet meer te storen. Zoo behandelt men in het groote Frankrijk gemeene schurken, terwijl arme kloosterzusters het land worden uitgejaagd. Charles Redon, een Fransch soldaat, die in .1837 tot levenslangen dwangarbeid werd veroordeeld, naar Nederlandsen Guyana wist te ontsnappen, naar Spanje en België trok en do laatste jaren te Rozendaal leefde, terwijl zijn vader en hij onafgebroken pogingen in het wTerk stelden om het vonnis te doen herzien, — is nu door president Loubet begenadigd. Uit de Pruisische begrooting' blijkt dat de regeering van plan is, een koninklijk paleis te Posen te laten bouwen. Van de kosten is nog niets bekend maar ze zullen wel hoog zijn, als men in aanmerking neemt dat alleen 50.0 0 mk. zijn uitgetrokken voor het ontworpen van een plan en het onderzoeken van het bouwterrein dat beschikb: ar zou komen als Posen ontmanteld werd. In een toelichting tot den post zegt de regeering dat „men van een geregeld verblijf van het keizerlijk paar in de provincie Posen en met name 'in hare hoofdstad een versterking verwacht van de vaderlandslievende gevoelens van de bevolking en een inniger band tusschen de provincie en de monarchie. Uiterlijk zal ook het paleis een zichtbaar teeken zijn van den onverbreekbaren band van de provincie met Pruisen en het Duitsche rijk." In toongevende kringen te Berlijn wordt verteld, dat het vernielen van de Venezolaansche vloot moet worden beschouwd als een bewijs van al te grooten ijver bij den bevelhebber van het Duitsche ooilogsschip Vineta Genoemde bevelhebber zou reeds een ontevredenheidsbetuiging van Keizer Wilhelm hebben ontvangen, lerwijl hij waarschijnlijk teruggeroepen zal worden. De Keizer van Oostenrijk heeft op het kasteel Schönbrun een operatie ondergaan. De operatie is volkomen geslaagd, maar. de algemeene toestand van den Keizer laat veel "te wenschen over, en te Weenen maakt men zich eenigszins ongerust. Volgens het officieele verslag zijn tot dusver 40 boringen verricht in de Belgische provinciën Antwerpen en Limburg, waar men nieuwe rijke steenkolenlagen hoopt te vinden. De kosten der boringen hebben 4,5 millioen bedragen. Voor de provincie Antwerpen zijn drie concessie-aanvragen ingekomen, voorLitnbur'g reeds 28. Naar de New Vork Herald uit Gentve verneemt, behelst de schikking, tusschen den kroonprins van Saksen en het hof te Dresden tot stand gekomen, o. a. dat de prinses een toelage zal ontvangen van :-0.000 Mk. De scheiding zou den 28en Januari uitgesproken worden. De Daily Chronicle verneemt uit Genere, dat de Russische anarchist, die wegens medeplichtigheid aan het complot tegen den Czar, ter dood veroordeeld is, Woensdag wegens bedrog te Genève heeft terecht gestaan en Zwitserland reeds als gevaarlijk anarchist is uitgezet. De Standard verneemt nitKieff.dat volgens gezaghebbende bron de gezondheidstoestand van den Czar zorgwekkend is. De geneesheeren trachten hem nu te overreden het hof van het noorden voor den tijd van eenige jaren naar de zuidkust van de Krim over te brengen. De keizer volgt geen bijzondere leefwijze. Hij heeft een zwakke borst, die voor longaandoening vatbaar kan worden. Uit Warschau worden bijzonderheden gemeld omtrent eene staking te Tichoresk. Drieduizend stakers wilden de kozakken steenigen. Hierop chargeerden dezen de menigte, de werklieden onder de hoeven hunner paarden verpletterend, rechts en links sabelhouwen en revolverschoten uitdeelend. De plaats van het gevecht was overdekt met gekwetsten. Een van hen was bijna onthoofd. Van anderen was de buik opengesneden. Men vond vijf dooden en zeventien zwaar gekwetsten. Zeven dezer laatsten bezweken spoedig. De kozakken overweldigden de huizen der werklieden en vernielden ze. Zij doodden eene vrouw en een kind. Denzelfden avond werden twee spionnen der politie in de straat vermoord; 80 personen werden aangehouden. De gevangenen werden nog denzelfden dag bloedig gegeeseld in het bijzijn van den gouvernemv Twee stierven onder den knoet. De staat van beleg is afgekondigd. De sultan krijgt 23 Maart bezoek van den Duitschen kroonprins, tegelijk, naar men zegt, met dat van diens broeder Eitel Fritz. De zoon is dus niet te goed, om te doen, wat de vader vroeger deed. De nieuwe Turksche grootvizier Ferid Pacha was vroeger langen tijd lid van den Staatsraad en 4 of 5 jaar geb den benoemd tot gouverneur-generaal van het Vilayet Konia. Ferid Pacha moet groote administratieve bekwaamheden bezitten. Hij is 50 jaar oud, van Albaneesche afkomst en spreekt een aantal Europeesche talen. Een krachtige beweging valt op 't oogenblik in Engeland waar te nemen tegen de immigratie van de Russische en Rumeensche Israëlieten, en in een groot gedeelte der pers gaan steeds meer stemmen op voor het nemen van scherpe maatregelen tegen de immigratie van vreemdelingen. De Morning Post verneemt uit Johannesburg, dat Chamberlain in den loop van oen interview beloofde vergunning te geven om Chineesche werkkrachten in te voeren. Nog meer chinoiserie dus. Generaal Botha zal, naar het heet. Chamberlain tot Potchefstroom en waarschijnlijk nog verder vergezellen. Chamberlain zou tot Potchefstroom het spoor nemen en dan verder te paard of per as over Ventersdorp en Lichtenburg naar Mafeking; dan met het spoor naar Kimberley, en vandaar over Paardeberg naar Bloemfontein. Volgens Central News denkt Botha er vooreerst niet aan naar Europa terug te keeren: volgens de Daily Mail vertrekt hij in Maart er heen. en zou hij o.a. naar /Veenen gaan. De Daily News verneemt uit Johannesbu g, dat Chamberlain een adres is aangeboden van 150 loyale Engelsche Transvaler*, hoofden van firma's, dokters, advokaten, enz., die lang in het land hebben gewoond. Zij dringen in het adres aan op spoedige instelling van een bestuur, waarin de bevolking te zesgen heeft, en beklagen zich over vele gebreken in het Engelsche bewind van na den oorlog: du onbekwaamheid en taktloosheicl van vele ambtenaren enz. Dientengevolge, zeggen zij, is er onrust en ontevredenheid in de kolonie. In een nummer van de Transvaal Adverüser vinden wij een bericht betreffende de Kaffers, dat niet zonder boteekenis is. De stadsraad van Pretoria heeft nl. verordend, dat 's avonds na 9 uur de Kaffers niet meer op straat mogen verschijnen. Zoodra de Engelschen in Pretoria baas waren kn gen de Kaffers dezelfde vrijheid in deze als de blanken. Maar nu heeft men ervaren, dat de Boeren het beter inzagen. Het werd gevaarlijk met die Kaffers laat 's avonds op btraat. En nu keert men terug tot den regel, die onder de oude regeering gold. Alweer een voorbeeld dat de Engelschen door schade wijs worden en inzien, dat de Boeren hut aan het rechte eind hadden. De heer Leopoll Albu, een der bekende mijnfinanciers, bevestigt aan de „Daily Chronicle", dat de bijdrage van Transvaal in de oorlogskosten dertig millioen Pond Sterling zal bedragen. Dit bedrag zal verkregen worden door een vier percents leen in?, volteekend door de mijnmaatschappij aan den Rand. Zij zal aan de Engelsche Regeering worden terugbetaald in drie jaarlijksche termijnen van 10 millioen Pond Sterling, te beginnen met 1904. De leening van :J0 millioen Pond Sterling voor verschillende openbare werken, zooals de uitbreiding van het spoorwegnet in Transvaal, en de Oranje-Kolonie zal drie percent rente geven. De heer Albu verklaarde, dat de Rand gemakkelijk een oorlogschattiny vanBo millioen Pond Sterling kan dragen. In den Spaanschen ministerraad, onder voorzitterschap des Konings gehouden, heeft Silvela verklaard, dat de officieele berichten uit Marokko geen bevestiging gaven van de ongunstige tijdingen, die de correspondenten der dagbladen hadden gezonden. De Times verneemt uit Tandzjer dat de stammen in den omtrek van die stad niet meer slaags geweest zijn, maar de bergbewoners moeten versterkingen opgeworpen hebben. Volgens den correspondent van de Morning Leader hebben de beid'- partijen een wapenstilstand gesloten van een etmaal. De Fransche gezant heeft den vertegenwoordiger van den Sultan gewaarschuwd, dat hervatting van den strijd zou kunnen luiden tot inmenging van Europeesche zijde, maar Mohammed Torres antwoordde dat hij machteloos is. Uit Fes teruggekeerde Europeanen verzekeren dat de Sultan anti-Europeesch geworden was toen zij Fes verlieten. De Sultan mout gezegd hebben : Allah zal mij vergeven als ik de christenhonden wegjaag. De Kabylensiammen van Fans en Andjera zijn op dit oogenblik mei elkaar slaags. Uit de stad zijn politietroepen gezonnen naar de plaatsen waai' gevochten wordt om de strijdende stammen te scheiden. De stammen van Andjera en Tandja Bahia, in versterkte positie gebracht en ondersteund door de iegeeringstrocpen, hebben zoo juist de stammen van Fahs teruggedreven. Deze laatste wijken achteruit. De oproerigc stammen in de nabijheid van Tandzjer zijn verslagen. De gevechten die er Dinsdag hebben plaats gehad tusschen de stammen uit du dorpen vlak bij Tandzjer hebben zich gisteren herhaald. Verscheiden hirzen zijn in brand geraakt. Op verzoek vnn den Engelschen gezant zijn er troepen uil de stad te hulp geroepen om het huis van dun Engelschen onderdaan to beschermen. Twee soldaten zijn gewond en van het volk uit de dorpen is oen man gedood. --- BINNENLAND TILBURG, 16 Januari 1-.-02. Met leedw?zen4*fc-.nen wij, dat de io,stanl van den zeoeee^ |^-;e A Will.ms, paatoor der parochie Korvel, reeds sedert bijna tw-ee maanden lijdende aan rheumatische pijnen, in de laatste dagen v-; el is verergerd. ---