Het Oranje-feest in Calcutta. Ook in Britsch-Indië is de meerderjarigheid onzer Koningin feestelijk gevierd ten huize van don Nederlandschen consul den heer G. D. Advocaat. Op 31 Augustus gaf deze een feestmaal, waarbij o. a. de luitenant-gouverneur van Bengalen, sir Alex. Mackenzie, een aantal andere hooge ambtenaren en de meeste buitenlandsche consuls aanzaten. Bij het dessert bracht de heer Advocaat eerst een dronk uit op koningin Victoria en daarna op koningin Wilhelmina. Hij sprak o. a. „Aan de eene z^jde van het Kanaal een koningin, die thans, hoog van leeftijd, mag terugzien op een roemrijke regeering, di« zich over meer dan driemaal twintig jaren uitstrekt, gedurende welke haar volk macht en voorspoed heeft verkregen. Aan de andere zijde ook een Koningin, een jonge Vorstin van 18 jaar, die heden haar zware doch grootsche taak aanvaardt onder de gunstigste voorteekenen, gedragen als zij is door de toewijding van het geheele volk, dat eenstemmig is in zijn liefde voor zijn jonge souvereine, en dat zicli stellig gelukkig zal achten als het Haar gegeven mag zijn to drukken in de voetstappen van Engelands Vorstin!" En hij liet er een bondig overzicht op volgen van hetgeen de Oranjes voor Nederland ziju geweest. De luitenant-gouverneur Mackenzie gaf daarna de belangstelling zijner landgenooten te kennen met het feest van Nederland en zeide in zijn toost op koningin Wilhelmina ongeveer het volgende: „Wij hebben eigenlijk zulk ecu gewichtige gebourtenis niet noodig om onzen gastheer onze vriendschappelijke gevoelens te betuigen. Do Hollanders en de Engelscheu ziju wellicht niet altijd do haste vrienden geweest. Om de waarheid te zeggen, zij stonden wel eens tegeuover elkaar als flinke vijanden. Dat was echter in dien ouden tijd die al lang voorbij is, 6U nu _s_jn zij oudo en stevige vrienden, en des te steviger, omdat zij juist in den wedstrijd van oorlog en vrede elkauders karakter en daden hebben leeren waardeeren. „Nooit zullen de Engelseben ook vergeten dat Holland hun een dier prinsen van Oranje heeft gegeven, waarvan de consul heeft gesproken, deu prins vau Oranje die in het Britscho rijk diep de grondslagen van burgerlijke en godsdienstige vrijheid heeft gevestigd, waarop dat rijk nu berust. De consul heeft een •r aangeroerd, die bij ieder Engelschman ijltijd eu overal gevoelig is, toen hij sprak van ome Koningin e» den jeugdigen leeftijd waarop zij aan de regeering kwfim, en hij heeft koningin Wilhelmina een oven lang leven en een even voorspoedige en roemrijke regeering toegewenseht als koningin Vi.ctQri'i. In deze hoop en iv die wenschen deeion wij Engelseben van gnnscher harte, en wij zijn overtuigd dat nierene} heden met inniger en ernstiger sympathie do blikken \. u.iiï naar de jongo Koningin dan juist Koningin V ic.oïlv., waut zy alken weet en zij alleen kan weten, al wat haar lange regeering bateekent — den last van voortdurende ve.-autwcordplijkhpid en toewijding, de onvermijdelijke zorgen die het goljjk 9vefschaduwen; maar zij alleen weot ook welk b_jiter)ge*,ypoii groote belooniug er ligt in do liefde vau ecu dankbaar volk. „Aldgs vereenigen zich de Engelschen met de Nedor)H!ia_._ej ij 'Jen wensch dat der jonge Koningin lengte vau gelukkige (Jfipen mogen zijn beschoren, eu ik ben overtuigd dat ais . Hîtar de tyd komt zij, evenals koningin Victori», ssif! i;!Os>*en terugzien op een volk dat met haar steeds iv kracht is gestegen, krachtiger in al wat een volk uitmaakt; tÜaohtigST <+»gr haar voorbeeld en leiding, en altijd krachtiger iv tijp, toowijdiug aau Ziju Vorstin" Na deze luid toegejuichte rede, stond de consul van Frankrijk de heer Klobukowski, op en hield een gloeiende toost; waarin hij hulde bracht aan het mooie Holland en zijne krachtige bevolking en aau den gastheer en mevrouw Advocaat. „Waar wij ook komen", zoo ging hy verder, „vinden wij de sporen van do Hollanders, van hun ondernemingsgeest, hun moed en taaiheid. Eu niet alleen in zaken en in het koloniseereu hebben zij getoond het genie te bezitten van pioniers der beschaving, van bewonderenswaardige bewerkers van vreedzame ontwikkeling. Zij hebben tevens een machtigen indruk gelaten op het gebied van de kunst, in het ideale domein waar hun groote kunstenaars, onder de bewondering der geheele wereld, een lichtend pad hebben gebaand." Hot slot van deze rede halen wij uit een blad van Calcutta in het Fransch aan: „Ainsi, par un rare privilege, les Hollandais out uni à une conception très pratique de leurs intérêts industriels et commerciaux, un sentiment très élevé des plus hautes spéculations de l'esprit, une poésie intense et originale dont les Rembrandt, les Van Dijck, les Rubens, pour ne citer que les chefs d'une illustre pléiade, ont su fixer sur la toile l'immortelle expression, mélange d'énergie et de grelee, de force et de douceur, où triomphe dans l'éclatante symphonie des couleurs, le culte de la pure et divine beauté. Et ne semble-t-il pas que cet état particulier, cette caractéristique de l'âme hollandaise ait trouvé en quelque sorte sa personnification moderne et séduisante sous les traits de la jeune Souvereine, sur qui, en ce moment-même, est fixée l'attention sympathique du moudo qui la salue comme Reine et l'admire comme femme". Ook deze geestdriftige toespaak, waarin de Vlaamsche en Hollandsche sehilderscholen wel wat worden dooreen geward, maar waarvan de bedoeling uitstekend was, werd met luid applaus begroet. --- Naar de Bakelsche Heide. Maandagavond was Helmond uitgeloopen. Daar stonden heel wat menschen aan den trein, die om 8.49 aankwam om te zien al die vreemdelingen, die uit moesten stappen. Neen maar, zulk een groot aantal passagiers had in gewone tijden, d.w.z. zonder dat er in het stadje zelf iets bijzonders was te doen, geen trein ooit aangebracht. Wat het eigenlijk precies voor menschen waren, al die betren, die daar een inval in Helmond kwamen doen, wist een groot deel van het publiek blijkbaar zelf niet. Althans een paar der nieuwsgierige Helmondsehe deernen hoorden wij elkander vragen: „wat dat nu eigenlijk voor lui waren," waarop zij van een paar vroolijke snaken onder bedoelde „lui" lachend tot bescheid kregen: „Boschjesmannen," of „heiwerkers." Ofschoon er van boschjesmannen en heiwerkers in de letterlijke beteekenis des woords geen sprake was, hadden de vreemdelingen, die Helmond met hun bezoek vereerden, toch met bosch en heide heel wat uit te staan en kwamen zij naar het zuiden van Brabant ter wille van de hei en ter wille van het bosch. Immers het waren een tachtigtal afgevaardigden en leden uit verschillende afdeelingen der Nederlandsche Heidemaatschappij. r/À_\ hadden Maandag te Utrecht hun jaarvergadering gehouden en thans was aan die vergadering een groote excursie verbonden naar de Bakelsche heide, om daar ontginningen te bezichtigen, die ouder leiding en toezicht der Maatschappij plaats vinden. Te Utrecht reeds hadden alle deelnemers aan de excursie van het bestuur een kaart gekregen, waarop stond aangeteekend in welk Helmondsoh hotel of bij welken particulier voor heu logies was besproken en zoo zag men spoedig na aankomst de hotels vol loopon. JEr was geen kamer onbezet gebleven in geen der drie groote hotels, waarop Helmond wyzen mag en die voor een provincie-stadje inderdaad niet tlecht mogen genoemd worden. Sommigen der vreemdelingen gingen zich nog eenigen tijd vcrpoozen in de sociëteit, waarvan de deuren gastvrij voor hen open stonde», doch de racesten begaven zich reeds tydig ter ru=te, want Dinsdagochtend om zes uur reeds zou het reveille zijn, aangezien om zeven de rijtoer naar de Bakelsche heide zou beginnen. Dat was me gisterochtend een drukte voor het hotel Kiister, waar hut aantreden was! 't Was een heeilijke Septemberochtend, fiisch, zooals de tijd van het jaar dat eischt, maar alles voorspelde een prachtigen dag. Daar stonden ongeveer 25 Brabantsche rijtuigjes. Het «ijn feitelijk "groote doosen, in de veeren van het voertuig rustende, en heel aardig ingericht. De achterbank geeft zitplaa's voor t-.vee passagiers, de voorbank voor een passagier en den voerman. De paarden voor het voertuig gespannen, zagen er allen kloek en degelijk uit. Het bleek ous later dat deze wagentjes voor deze streken by uitçtok geschikt zijn: de inrichting er van is van dien aarJ, dât cic vielen juist passen in de sporen van de smalle heiwegen en men zouder onbehagelijk te schokken, prettig over deze wegen vooruit komt. De directeur der Heidemaatsehappy, de heer H. J. Lovink en zijn ambtenaren, de heeren J. c. Noot, A. A. N enger m arm, en E. D. van Dissel wezen dep heeeen hunne plaatsen aan en kort daarop stelde zich de geheele iauge stoet van voertuigen in beweging in de richting van Heikel. Onder de tachtig deelpemeis aan de excursie weiden o.a. opgemerkt do heeren rar. C. J. $ict,esz. directeur-generaed van landbouw, tevens vooiiitter der Maatschappij; F. B. Löhn i s, inspecteur van het landbouw-onderwijs; Job. van de H ave, dlreeteur der Maatschappij van Weldadigheid; Ph. W. vau der Sle ij den, oud-Miuister van Waterstaat eüi. Het doel van den toun: u... ,lo lUkelsoac heide, op ongeveer anderhalf uur van Helmond gelegen. Daar bevinden zich terreinen ter grootte van ongeveer IIJOO H.A. in eigendom toebehoorenele aan de mr. W. 8. J. van Water schoot van der Gjaobt e.i V-. A- „- ï|n Qgtropte Amsterdam çn de Bj'vefi A. Ledehoeftè «nssbetle, welke voor hen door de Nederlandsche Heidemaatschappij worden ontgonnen en in cultuur gebracht. Het doel van den tocht was thans om den leden eens te laten zien welke resultaten het werk der Maatschappij hier reeds gehad had. Na een rit van ongeveer anderhalf uur door de dorpen Bakel eu Milhees werd het eerste gedeelte der terreinen, de kweekerij der Erven Ledeboer, bereikt. Dj directeur der Maatschappij en zyn ambtenaren hadden alles voor de deelnemers aan den tocht prachtig geregeld, Zoo kreeg ieder hunner een programma, waarin een en ander omtrent de ontginningen was opgenomen: er werd in medegedeeld hoe groot elk der gedeelten, die men door zou wandelen, was; wat er op geplant was; hoe oud de culturen waren, terwyl met nummers was aangetoond, wat men achtereenvolgens zou zien. De directeur had tevens medegedeeld dat hij gaarne bereid was moudeling ter plaatse inlichtingen te geven, iets waar gedurende de wandeling ruimschoots gebruik van werd gemaakt. Herhaaldelijk stond de heer Lovink hier of daar stil: dan vormde men om hem een grooten kring en op duidelijke, aangecame wijze werd door den bekwamen landbouwkundige aan deskundigen en leekeu vertel;!, waarom men zus of zoo gehandeld had en hoe men verder kan voortgaan. Dat waren inderdaad telkens zeer leerzame en aangename lessen! Ik zal hier niet in den breede gaan uiteenzetten wat wii op dezen merkwaardigen tocht hebben aanschouwd; wilde ik dat goed doen dan zou ik de hulp vau een specialiteit op het gebied vau ontginning moeten inroepen en al schreef die dan voor mij, dan geloof ik toch dat zija geleerd verhaal voor den leek weinig waarde zou hebben. Ik wil alleen in de eerste plaats dit zeggen: dat ik van tal der deskundigen, die de wandeling over de uitgestrekte terreinen medemaakten, niet auders dan lof heb gehoord over de uitmuntende wijze, waarop de Heidemaatschappij deze gronden in cultuur heeft gebracht, en in de tweede plaats in korte trekken verhalen wat ik zag en wat ik er als leek over dacht. Allereerst dan aanschouwden wy' in de kweekei ij op de terreinen-Ledeboer, die in 1895 was aangelegd, kweekbedden van sparren, dennen, eiken enz.; de jeugdige plantjes stonden er flink by en beloven, al* zij later op heidegrond overgebracht zijn, prachtig bosch te zullen leveren. Achtereenvolgens kwamen wij door meerdere aanplantingen van den en spar, vooral de groote dennenaanplant op de terreinen der heeren Waterschoot en Van Ogtrop trokken zeer de aandacht. Zoo voortwandelende en pratende, hadden wy reeds een paar uren voortgemarcheerd ; 't liep tegen twaalf uur en de maag begon zich te doen gevoelen. De directeur had ons een eenvoudig déjeuner beloofd, maar ik geloof dat niemand der oningewyden eigenlijk begreep, waar dat déjeuner in deze omgeving, met geen enkel huis op ongeveer een uur afstand, vandaan moest komen. Doch wij hadden al .zooveel vertrouwen leeien stellen in de goede regeling des heeren Lovink, dat wy er maar op rekenden, dat het déjeuner, hoe dan ook, wel verschijnen zou. En ziet, opeens, toen wij den hoek by den grooten dennen-aanplaut om kwamen, daar zagen wy in de verte het beloofde land voor ons. Spoedig bereikten wij een eenvoudig opgeslagen tent, waaronder een lange rjj tafeltjes en houten banken aan weerskanten. Algemeene verbazing! Daar stonden op die tafels flesschen apollinaris-water, bier, rooien wyn, Rynwiju gereed. Men nam plaats op de banken en daar kwam de directeur met zyn ambtenaren voor den dag met blikken waarin heel netjes broodjes met vleesch en kaas gereed lagen. Het aangebodene liet zich na zulk een geduchte wandeling best smaken, en ieder was vol lof over de mannen, die niet alleen op uitmuntende wijze voor de hei, doch ook voor den inwendigen mensclï wisten te zorgen. Zoo gezellig bijeenzittende, werd besloten op dezen dag een paar gedenkboomen te planten. Dicht bij kruisten zich twee lanen, arbeiders brachten een viertal flinke, jonge dennen en op elk der vier hoeken werd een dier boomen geplant, een door den voorzitter der Maatschappy, den heer Sickesz; een door den vice-voorzitter, mr. Alph. van Ryckevorsel; een door den directeur, den heer Lovink en de vierde door een der oudste leden die aan dezen tocht deelnamen, den heer mr. H. C. Carsten. Onder algemeen gejuich besloot men de twee lanen, waarbij deze boomen geplant waren, te noemen Wilhelmina-laan en Emma-laan. Langer toeven mocht men niet, er was nog hen', wat te zien. De directeur toonde ons een prachtig klaverveld. Dik klaver midden in de barre heidel Deze proeve van bewerking van den bodem en bemesting met kalk, slakkenmeel en kaïniet was uitmuntend geslaagd; de directeur deelde dan ook mede dat de heeren Ledeboer besloten hadden het volgend jaar niet minder dan 200 H.A. heide voor klaverbouw in cultuur te brengen. Wy maakten nog een stevige wandeling door de groote beplantingen met Oostenryksehe dennen, eik, laiiksen en loofhout om ten slotte nog te zien hoe met een vyftal stevige ossen de heidebodem tot op ongeveer 33 cM. beploegd werd. Daar ter plaatse stonden de karretjes weder gereed en keerde men om halftwee weder naar Helmond terug. Het was een genotvolle en leerzame dag geweest voor allen die hem medemaakten. Hoewel ik alles had bekeken met het oog van een leek, kreeg ik hoe langer hoe meer de overtuiging welk een groot nut de Heidemaatschappij sticht en welk een groote zegen zij voor ons land nog kan worden. In den aanvang der wandeling was de vraag bij mij opgekomen' of het nut der Maatschappij wel zoo heel groot was. Immers ik had nu wel de duidelijke bewijzen gezien dat er van onze zoo zeer gesmade en vooral door de stedelingen dikwerf bespotte en verfoeide Nederlandsche heide, onder leiding en toezicht van bekwame landbouwkundigen iets goeds te maken ia, doch het had mij getroffen dat ik nergens in de omgeving een woning had ontdekt. Waarom, had ik mij afgevraagd, stonden hier geen arbeiderswoningen? Was dit nu de Maatschappij waarvan ik wel eens had hooren beweren dat zij, door dorreu grond vruchtbaar te maken, de bevolking vau het platteland, door gebrek naar de groote steden verhuisd, zou terugvoeren naar deze plek, den werkloozen brood zou geven? Maar in den loop van den dag sprekende met velen der bekwame landbouwkundigen is mij gebleken dat de richting waarin de maatschappij werkt zoo dwaas niet is, als zij oppervlakkig misschien voor velen schijnt. Het is er de mannen der Heidemaatschappij niet om te doen om menschen, die niot gewoon zijn aan het leven in dergelijke streken des lands te lokken naar de heide, waar zy geplaatst worden voor een moeilyke ontginning, die de eerste jaren veel geld kost, zonder rente af te werpen. De maatschappy wil ontginnen: de arbeiders, die op een of anderhalf uur gaans van de ontginningen wonen, werken er gaarne, en verdienen een goed loon. Wanneer allengs de cultuur goed blijkt te gaan, zullen de eigenaars der terreinen daar arbeiderswoningen bouwen en zullen de aibeidcrs er hun grond krijgen en de vruchten van den arbeid plukken. Dan zal zich in de ontgonnen streken langzamerhand een kolonie vormen vau menschen, vau jongs af aan gewoon op het stiüo platteland te arbeiden en daar tevreden Wanneer men nu reeds arbeiders uit de steden of van elders naar de ontgonnen heide.treken bracht, zouden deze zich daar ongelukkig gevoelen en vooreerst hun biood toch niet kunnen verdienen. De Maatschappij, werkende zooals zij nu doet, kan in den loop der jaren honderden ten zegen zijn. Wij durven na al hetgeen wij aanschouwden een ieder opwekken de Maatschappij te stennen door er lid of donateur van to worden, want het welk dat zij doet, is iv het belang van geheel het land. Toen allen die aan den tocht hadden deelgenomen zich 's middags, alvorens naar de haardsteden terug te keeren, te Helmond vereenigden aan een hoogst eenvoudigen yriêüdsohappelyken afscheidsdi-ch. wees mr. Sickesz nog even op de groote ontwikkeling der Maatschappij gedurende haar tienjarig bet.taan. Hij bracht daarbij hulde aan de heeren Va ie Waterschoot van der (. r a c h t en L e d e b o e r — dio ook^ den tocht hadden medegemaakt — die hun kapitaal hadden beschikbaar geseejd om de?e ontginningen te doen plaats hebben. Hmi kwam hulde en dank toe van de zijde der Maatschappij, omdat zy de»e met de ontginning hadden heiast; de hulde vap elk Nederlander, omdeit zy door hetgeen «ij deden, de welvaart des lands in njet geringe mate bevorderen. Pc heer Waterschoot van zyn kant bracht allen lof aan de Maatschappij, die toont hoeveel zij voor 's lands welvaart wezen kan en weien wil, dis bovendien mag wijzen op een aantal hoogst bekwame ambtenaren. Wij van onzen kant ■moeten besluiten met een woord van lof voor den directeur Lovink en zijn ambtenaren, die deze excursie naar de iieide-ontginnipgpn te Bak el op zoo uitinuur tende wijze hadden geregeld. 'Er was maar één roep over! a. J. --- Mr. W. A, baron Van Verschuer. † Op nog slechts 58-jarigen leeftijd is te 's-Gravenhage overleden mr. W. A. baron van Verschuer, raad-ad viseur bij het departement van waterstaat en voorzitter der centrale commissie voor de statistiek. De heer van Verschuer, die lange jaren referendaris was aan het dep. van waterstaat, heeft iv verschillende betrekkingen den lande groote diensten bewezen, o. a. als Nederl. afgevaardigde in de Rijnvaartcommissie en in andere betrekkingen, bepaaldelijk op het gebied van handel, nijverheid en spoorwegen. Toen h y dezen zomer ons gouvernement op het congres te Madrid vertegenwoordigde, heeft hij een ongesteldheid opgedaan, waarvan hij nimmer volkomen mocht genezen, en die nu den werkzamen man ten grave heeft gesleept. De heer Vau Verschuer zal m vele kringen diep betreurd worden, want doze aristocraat naar geboorte, vormen en geest was tevens een waar democraat naar be;riusel. ( Vad.) --- Verhooging der aceijnzen. Door den makelaar J. A, Dalloyaux te Bussurn werd dezer dagen een circulaire verspreid, waarby hij wijnkoopers en distillateurs opriep tot een vergadering Dinsdagmiddag in Krasnapolsky, ten einde besprekingen te voeren over een gemeenschappelijk „verzet tegen do verhooging der accijnzen op wijnen en gedistilleerd. Gelyk men weet stelt de regeering voor den accijns per HL. gedistilleerd van 50 pCt. sterkte, thans ƒ63, te verhoogen met ƒ 3 en dien op wyn, thans ƒ 20, te verhoogen met ƒ 5, een en ander met ingang van 1 Januari 1899. Een veertigtal belanghebbenden uit verschillende deelen des lands hadden aan de oproeping gehoor gegeven, terwijl 79 firma's den heer Dalloyaux machtiging hadden gegeven om een adres aan den minister te teekenen. De voorzitter, de heer Dalloyaux, zette uiteen hoe groote belangen op het spel staan. Worden de voorstellen van den Minister aangenomen dan zal: 1". de omzet kleiner worden door vermindering van het verbruik; 2°. een aantal industrieelen zullen in hun bedrijf worden benadeeld; 3°. de wijnhandel, wiens afzet reeds in de laatste jaren door het toenemend verbruik van bier, kwast, limonade en het ageeren der geheel-onthouders beperkt is, zal nog meer worden geknakt. Het is integendeel een belang, dat het verbruik toeneemt door verlaging der accijnzen; 4°. de minister zal zyn doel, dat het volk den verzwaarden accyns betaalt, niet bereiken; de verhooging zal vallen ten laste van de wijnkoopers en distillateurs. Het gevolg zal zyn, dat de vervalsching toeneemt en het publiek de dupe wordt. Spr. licht zyn plan toe. Hy wil een request zenden aan den minister van financiën en aan de Tweede Kamer. Daartoe dient een commissie gekozen te worden, die in overleg met de Rotterdamsehe commissie, tot de vergadering uitgenoodigd, een adres opstelt. De heer Mer e n s vraagt inlichtingen over een dagbladbericht, dat deze vergadering niet heeft te maken met de pogingen, door ;/den handel" van Amsterdam en elders,begonnen. Hij verwondert er zich over, dat die andere heeren niet verschenen zijn, dat ook van hun doen niets bekend is gemaakt. Door twee aanwezigen worden middelen aan de hand gedaan waardoor de minister wellicht zyn doel bereiken kan, en die men In het adres kan noemen. Het eerst genoemde middel is de verhooging der invoerrechten op gebottelde wijnen; het andere de verhooging dor bieraccynzen. Door den heer Van Alphen uit Rotterdam werd aangeraden vóór alles de distillateurs en wynkoopers in deze zaak te scheiden. Hun belangen loopen te zeer uiteen. Bovendien zou het voorzichtig zijn, om de eanheid te bewaren, eerst af te wachten wat de Rotterdamsehe commissie en de Amsterdamsche heeren doen. Van andere zijde werd de scheiding van distilla. teurs en wynkoopers bestreden. Medegedeeld werd, dat het request van Rotterdam en Amsterdam morgen aan de belanghebbenden zal worden bekend gemaakt en dat wel in den meest ruimen zin. De heer M e re n s merkte op, dat een adres op het oogenblik wel niet zal helpen, doch het levert een precedent voor de toekomst. Spr. zou ook gaarne het denkbeeld zien opgenomen, om de duurdere wijnsoorten zwaarder te belasten dan de gnedkoopere qualiteiten. Nu zal de accijnsverhooging het meest drukken op de kleinere wijnen en de kleine wijnkoopers. De heer Steffelaar stelde voor een commissie te benoemen, opdat men eenigen vasten grond verkryge. Er deed zich nu weder het verschil voor over de vraag of men samenwerken zou met de distillateurs. Na veel gedachtenwisseling werd besloten een commissie te benoemen, bestaande uit wijnhandelaars en distillateurs, met vryheid al of niet mede gaan met het request van Amsterdam en Rotterdam en, wanneer noodig, een nieuwe vergadering te beleggen. Gaat de commissie met het Rotterdamsehe request mede dan blyft de commis-ie intact om de belangen dor distillateurs te behartigen. Over de strekking van dit besluit was men het niet geheel eens, waarom nog eens afzonderlijk werd gestemd over de vraag of 63n of twee requesten (van wynhandelaars en distillateurs afzonderlijk) zouden gezonden worden. Met 28 tegen 4 stemmen werd tot twee requesten besloten. Tot leden der commissie weiden gekozen de heeren Merens, SpanjaardenVan Houten, wynhandelaars, en P. Hoppe, Van Dij k en v. Zu ylekom Levert, distillateurs. Hierop werd de vergadering gesloten. Het gevolg van de Koningin naar hetLoo zal zijp sailmgesteld als volgt: baronesse Van Hardenbroek, grootmeesteresse; de hofdames; luitenant-generaal graaf Dumonceau, adjudantgeneraal; kapitein ter zee Zegers Veeckens, adjudant; baron Taets van Amerongen, kamerheer; baron Bentinck, stalmeester; le-luits. graaf Dumonceau en jhr. Six, ordonnanee-officieren; kapitein luitenant ter zee jhr. Van der Staal, particulier secretaris. De secretaris van het kabinet der Koningin, jhr, Vegelin van Claerbergen, zal mede op hot Loo aanwezig zijn. De telegraphische gemeenschap tusschen Santiago en Caimaneza is verbroken. --- Vergaderingen Woensdag 28 September. 1 u. Cultuur-Maatschappy ./Aren Maron", ten kan. tore der Maatschappy, Doelenstraat 18. 1% u. Ned. Ver. van Werktuig- en Scheepsbouw kundigen. Verg. Nutsgebouw. 8% u. Ons Huis. Bijeenkomst. Spr. dr. H. Blink. Onderw.: Gedaante-verwisselingen deraarde, gebergten vulkanen, enz. (met lichtbeelden). --- Uit de „Staatscourant". Kon. besluiten. Aan J. N. van der Boon,notaris te Doesburg, verlof veileeud tot het aannemen der versierselen van ridder in de militaire onie van de Heilige Maagd of der Ontvangenis van Villa ATi<;osa, hem door den Koning van Portugal geschonkeu. Met ingang van 1 November, aan den inspecteur van den Rijkswaterstaat A. M. K. W. baron van 111 er s u m. op zyn verzoek, eervol ontslag uit zijne betrekking als zoodanig verleend, met dankbetuiging voor de door hem gedurende eene reeks van jaren aan den lande bewezen gewichtige diensten, en benoemd tot inspecteur van don RijkswaterstaatC. F. M. 11. Schnebbelic, thans hoofdingenieur der lste klasse, Vereenigingen. De St.-Ct bevat de gewyzigde statuten der .Onderofftciersvcrceniging der zeemacht „Van Spcyk," thans genaamd: Vereeniging van onderreu der zeemacht „van Spcyk" te Amsterdam • HAARLEM, 27 Sopt. In April 1.1. werd aan de afdeeling '/Haarlem en Omstreken" der Maatschappy tot bevoidering der Bouwkunst, door den burgomeesrer de viaag voorgelegd: «wat er in het belang en ter bevordering eener goode architectuur binnon dezo gemeente kan gedaan worden." Daarvoor werd door hem het denkbeeld aan de hand gedaan, om da gebouwen, die binven een zekor tydperk iadejemeente verryzen, door een jury te doen beoordeelen eu een prys toe te kennen aau den ontwerper van dien gevel, welke naar het oordeel van die jury de meeste architectonische waarde bezit. Thans heeft zich een commissie gevormd, bestaande uit de heeren J. van der Ban Pz., J. W. Q. Droste, Jac. Leih, J. J. F. Beijnes en Q. L. van Gennep, om in nader overleg te treeden met den burgemeester. De commissie meent, dat de toe te keDnen pryzen kunnen bestaan in een gouden, zilveren en brouzen medaille, en de kosten daarvan, zoomede die van de jury, te moeten bestryden uit een fonds, dat door bydragen veen ecnige eorporfttias en vrienden van de kunst zou gevormd kunnen woeden. Reeds is een aanzienlijk bedrag toegezegd. * LEIiUWAI.DKN, 27 Be\>t. In do heden namiddag gehouden vergadering van deîi gomeçiUer&ael is Qvereeukojijstig bet vctarstel van Burg. en Wcth. besloten tot wijïlging van de termijnen, vastgesteld voor het in exploitatie brengen van een tramlyn van het station van den Staatsspoorweg tot den Harlinger straatweg en van de tramlijn Leeuwarden—Stiens, wat de eerste lijn betreft tot 1 Januari 1900, wat de tweede lijn aangaat tot 1 Januari 1901, een en ander op grond dat de voorwaarde van de op 7 Sept. 1897 verleende concessie eerst 9 Juli 11. zyn vastgesteld, waardoor het der concessionarisse, de Ned.Tram wegmaatschappij, niet mogelijk zal zijn op het vroeger vastgestelde tydstip, 1 Januari 1899, de voorgeschreven nieuwe brug over de Harlinger Vaart te leggen. --- Staatsbegrooting 1809 (Binnenl. zaken). Deze begrooting moest worden bezwaard met belangrijke sommen voor uitgaven waaromtrent reeds vroeger in overleg met de beide Kamers een beslissiDg tverd genomen of die beslissing werd aanhangig gejnaakt. Zoo is b.v. meer uitgetrokken: ruim ƒ 28,000 voor de herstelling der gebouwen van de provinciale griffie in Noord-Brabant; ƒ 48,000 voor de stichting vaneen nieuw gebouw voor de Rijks kweekschool voor vroedvrouwen te Amsterdam; ƒ 7000 voor het personeel en ƒ 98,000 voor de gebouwen en het materieel der polytechnische school; ƒ 64,000 voor de Rijkskweekscholen voor onderwijzers en onderwijzeressen;/9ÜOO yoor het personeel belast met het toezicht op de gebouwen van onderwijs; / 37,000 voor gebouwen der Rijjcslandbouwschool; ƒ 18:000 voor subsidien ten behoeve F»n het onderwijs in land- en tuinbouw en houtteelt; ƒ 60,000 voor de gebouwen der Ryks- Lindbouwproei'stations; f 31,000 voor het Rijkszuivel■!e station. Voorts blijkt uit de begrooting dat ƒ 60,000 is uitgetrokken voor de in 1899 te houden 8e algemeene yolfeatelling. ƒ 2000 is uitgetrokken eensdeels voor de toevoeging aan ijpn directeur-generaal, elief der afdeeliug landbouw, van een hoofdambtenaar, belast met de zorg reg der gewone administratieve bezigheden; anderdeels in verband met eene uitbreiding van d'eu werkkring dar landbouwafdeeling, o.a. door •3__ig van de behandeling der zaken rakende de Jacht en vi-:scherij, waartoe in de eerste plaats zal behooren he; terrein der wettelijke bepalingen op de «.etwatervis.-cherij. J<;._n siibsidie van ƒ 500 is uitgetrokken ten behoeve vau de examens der Nederlandsche vereeniging voor gemeentebeïan gen. Voor de bezoldiging van een hoogleeraar in psychiatrie aan de Rijks Universiteit te Leiden is f 4000 wit getrokken. De zekerheid is verkregen dat het gemeentebestuur van Leiden, in overleg met de cotnn_i.«sie vas beheer over het krankzinnigengesticht «Kndegeest', Uereéd is een regeling te treffen om*ient den "toagaug van den eventueel te benoemen hoog- Jseran.r tot alle lokalen van het gesticht ten dienste iiet onderwijs enz. Daar ter vervulling van de opengevallen noogleeiaarsbetrekking in psychiatrie te Utrecht voor het Rijk belangrijke uitgaven zouden moeten worden gedaan tot stichting en instandhouding eener Rijkskliniek, terwyl te Leiden de gelegenheid Instaat ecu leerstoel voor dit vak in te stellen zonder buitengewone uitgaven voor het klinisch onderwijs, wordt tlians voorgesteld dien leerstoel te Leeiden te vestigen. Gelden worden voorts aangevraagd voor uitbreiding van bet getal beambten aau de Rijksuniversiteit te Leideei. P- -• met- ecu amanu nsis bij het natuurkunde" laboratorium; ecu adsistent bip de geologie en mîneralo'-ie; c._*n tweeden custos bij de scheikunde; een tweeden advent bij de pharmacie, enz. Voorts wordt voor aauvnUiog en uitbreiding der verzamelingen en hulpmiddel*;" TVQt het onderwys, buitengewoon toezicht rcii- en verblijfkosten, voor pcrsoneele hulp- en Bchrijtloonen en andere uitgaven, een bedrag van / 231,807, voor loon aan meer ambachtsleerlingen wordt ƒ 737 aangevraagd — aan het natuurkundig laboratorium te Leiden is sedert jaren een leerlingenstelsel Ingevoerd, waardoor jongelieden, in deu regel de beste leerliögpn van ambachtsscholen aan het laboratorium practisch worden opgeleid voor ïo__-_rumen.t-_i3ker. Zoowel de belangen van Ijet laboraWrium als die van den jongelieden worden door dit stelsel bevorderd. Uitbreiding van liet getal beambten aan de Rijksuniversiteit te Utrecht is ncodi;< gebleken met een adsisteut in de oorheolkuode, op f 101)0 wedde; ƒ 4000 is meer aangevraagd vu. .enhijis aan die universiteit verbonden. Vermeenende dat ookhy <,vertui»d is van Je vrensehel'jkheid eener verbetering der ht-ïpmiddelen voot bet klinisch onderwijs te Utrecht, meent de Minister d_& een wijziging in de zyn optraden ontworpen pannen tot verbetering der Idiuii-ken moet volgen. Plannen zijn thatits iv beweiiing, waarin de klijrielwn voor psychiatrie m neurologie niet zijn opjjenomsn, doch op het terrein, in het vorig plan voor .Uniekeu bestemd, lokalen worden ontworpen ten uiek voor verlosknnde en gynaecologie. Tot uitbreiding van de klée.k-k voor invvendi£3 geneeskunde in het büiu.ande ziekenhuis zal mat da tft'rnecnte Utrecht moeten *.. mtraeteerd. Ds __ïi__:ister kan tot ztjs \eedweien n.,, l;c<__i bexraalde vooralen doen voor de uit voering dezer plannen, voomameï:j-j door het onverwacht overlijden van den hoogleraar ia gynaecologie. Er wordt ƒ2OOO _u*«.og-:vraag'! oen boekwerken aan te koopen uit de bibliotheek goyaards van den Ham, die fe«t volgende voorjaar in veiling: ïajfflt; /1000 voor électrique installatie en een eompre in het physisch laboratorium: een eeîste p-.. uitgetrokken van een som van / 2»160<_ ra ratorium voor botania; ƒ27,000 voor de verbouwing der Statenltamer e. a. en ƒ 12,000 voor het ratuurkundig laboratorium. De geh. .*n en meubilair la nft^etrokken tot een bedn 8,700. Ook voor de rsitelt te Groningen is uubreu. ing van het getal bes-mlticri noodig gebleken, o.a. tnet een amanuensis bÇ de anato-plsghepathologie ad ƒ6OO en met een adsistent kt ie sterrenkjin O. Voor materieel wordt ƒ 3000 Biew* aangevraagd dan ten vorigen jare. In zake het raidcklbaar onderwijs, wordt voorgesteld te benoemen jfclu inspecteur, bela9t met het toezicht op de ambachtsscholen on daarmede verwante scholen, op een jaarwedde van 7 hooglceraar in de toegepaïte aardkunde en mij a-on t •_,. de polytecliniscfae .school op een jaarwedde va.* ƒ4000; een derde hoogleeraar in dó bouwkunde aan die inrichting, op een wedde van f 4000, waarvan de helft ia uitgetrokken; een tweede assistent voor delfstofkunde ook aan die inrichting op een jaarwedde van ƒ 1300. ïken eerste termijn is utógetrofcJcoj) een som van f 520,000 voor een electro-tcel: laboratorium aan die school; in aansluiting van de wei-betering van het '■■: laboratorium is het lokalen voor hut oaderwys in rlu technologie ■ mijnbouwkusde uit te breidçp. ifs%ryo(!r' eL'ei ! bedrag vszn ongeveer / 101,000 Voor de inrichting yoor _ndu._te_e-onderv.ijs atm meisje 3 te Rotterdam wordt uitgetrokken een subsidie van ƒ 5000. Voor de huishoud- en industrieschool te Alkmaar een van f 3500, onder voorwaarde dat de dan nog ontbrekende som van ƒ 1000 door meer. dere bijdragen van andere zyde worden aangevuld; voor de ambachtsschool te Rotterdam wordt het subsidie met f 1000 verhoogd voorgedragen; voor rtio te Utrecht en te Groningen evenzeer met dit bedrag; het subsidie aan de zeevaartschool te Vlieland is met ƒ 100Ü verhoogd. Als vermoedelijke bijdrage van de jaarwedden van onderwijzers aau bijzondere scholen van lager onderwijs wordt ƒ 1,120,000 uitgetrokken. Een som van ƒ 3000 is uitgetrokken tot het verleenen van subsidien aan vereenigingen tot bevordering van het geregeld schoolbezoek vanschipperskindi-ien. Als subsidie aan de afdeeling voor de opleiding van electro-technische werklieden vau het genootschap Mathesis Scientiarum Genetrix te Leiden wordt ƒ 2400 uitgetrokken. Voor een tweejarigen cursus aan de Rijkstuinbouwschool tot meer wetenschappelijk onderricht in warmoezery en tuinbouw is het desbetreffende artikel vau de Rijks landbouwschool met ƒ 3450 verhoogd, Negentig wintercursussen in land- en tuinbouwonderwys van onderscheidene vereenigingen zulleu worden gesubsidieerd, gemiddeld elk met ƒ350. Er zal voorts zijn te rekenen op 20 nieuwe landbouwcuvssussen en ö nieuwe tuinbouweursussen elk te subsidieeren met ƒ2OO. Het aantal ykstuinbouwleeraren wordt met 1 uitgebreid op een salaris v__u ƒ 2000. Het personeel aan de rijkslandbouw-proef • stations moet worden uitgebreid ; te Wageniiigen een derde adsistent op ƒ 10v0; te Hoorn een vierde op ƒ 1000, benevens een amanuensis voor den bureaudieust en een bediende; te Goes een vierde op ƒ 1000; te Maastricht een tweede op ƒ 1000. De afdeeling tot onderzoek van zaden te Wagcningen wordt een afzonderlijk proefstation met eigen directeur. Voorts wordt voor al de Rijkslandbouwproefstatiotis een stelsel van periodieke traktemeutsverhooging voorgesteld. Tot ondersteuning van het particulier initiatief bij de oprichting van tuinbouwwinterscholen wordt / 5000 vereiseht. De subsidies aan particulieren, die de een of andere cultuur wenschen te benroeven worden van ƒ 2300 op 1500 teruggebracht. Als subsidie aan het laboratorium Willie Commelin Scholteu te Amsterdam wordt ƒ 1000 uitgetrokken, benevens ƒ 4000 als bijdrage iv de kosten van oprich • ting van leenbanken ten behoeve van den landbouw. De subsidie aan de Nederlandsche Heidemaatschappij is met ƒ 900 verhoogd. Met 1 September 1899 zal worden overgegaan tot opheffing van de gelegenheid om als inwonend leerling huisvesting en verpleging in het gebouw van de Rijks-Veeartsenijschool te ontvangen. De subsidien en andere uitgaven ter verbetering van de Nederlandsche paardenrassen zijn uitgetrokken tot een bedrag van ƒ 80,650. Van dit bedrag zijn bestemd: f 50,000 voor subsidien aan de provinciale commission en ƒ 30,650 voor het hengst-veulendepôt te Bergen-op-Zoom. De aanstelling van een waterbouwkundige in de Rentambten is voorgesteld. Met 1 Januari 1893 wordt het beheer van den Scheurpolder naar het departement van binnenlandsche zaken overgebracht. In den aanvang van het volgende jaar is de openbare verkooping te verwachten van een der belangrijkste verzamelingen Nederlandsche oudheden en kunstvoorwerpen, welke nog in ons land aangetroffen worden; daarin bevinden zich zeer vele zaken die het van groot belaDg is voor ons land zoo mogelyk te behouden. Met het oog daarop is ƒ 20,000 meer uitgetrokken. --- Stoomtramweg Hulst—Walsoorden Een wetsontwerp is ingediend tot toekenning uit 's Rijks schatkist van een renteloos voorschot ten bedrage van een-derde der aanlegko3ten, doch tot geen hooger bedrag dan van ƒ 95,070, ten behoeve van den aanleg van een stoomtramweg van Hulst naar Walsdb rden. Door den aanleg van dezen stoomtramweg zal niet alleen eene snellere verbinding met Hulst, de marktplaats en de zetel vein het kantongerecht en van andere openbare instellingen tot stand komen, maar ook zal door de aansluiting van den tramweg eenerzijds onmiddellijk aan het station Hulst der spoorwegmaatschappij Mechelen—Terneuzen en anderzijds middellijk over de haven van Walsoorden met het station Vlake van de Exploitatie-maatschappij, de verbinding met het spoorwegnet worden bevorderd. Door de betrokken landstreek zyn bijdragen toegekend tot eene contante waarde van eveneens f 95,070, benevens kosteloos gebruik van wegen enz. De aanlegko3ten zijn geraamd op ƒ 305,000. --- Atjeh By de Rogeering is gisteren het volgende telegram uit Batavia ontvangen: „De ter Westkust ageerende colonne landde aan de Koeala Boeboen, verkende Tjot Someroeng eu is thans in bivouak aan de Koeala Wailah. De Pedirstreek is geheel rustig. De spoorweg van Indrapoera naar Selimoen wordt den eersten October voor beperkten dienst geopend." Gisteren ontving de AT. R. C. de volgende telegrammen van haren correspondent te Batavia: „Iv Pedir is het overal rustig. Toekoe Mantroi Garoet heeft zich overgegeven. De expeditie naar Pasangan is ingescheept. Twee bataljons met 4 kanonnen houden Pedir bezet. De krijgsmacht van overste Van der Dussen bereikte Boeboen, verkende Semeroeng en is thans te Wailah, waar de radja van Tenom zich in het bivouac aanmeldde. Den 25sten ging het naar twee bentengs van Toekoe Oemar. De spoorweg naar Selimoen is gereed". De troepenmacht van overste Van der Dussen werd volgen» het regeeringstelegram van 22 dezer naar Melaboeh overgebracht. Het in het telegrcm vermelde landschap Boeboen grenst ten noorden aan Melaboeh. Semeroeng ligt aan de Kroeng Goemai, een zyrivier van den Melaboeh-stroom, waar volgens ons telegram van 23 dezer Oemar den vorst van Tenom omsingeld hield. Wailah is noordelijk gelegen. Uit het laatste gedeelte van bet telegram, dat onduidelijk werd overgebracht, zou kunnen worden afgeleid, dat Oemar naar het noordelijk gelegen Tenom en het daaraan grenzenden Lagen is teruggeweken „Het doel der expeditie naar Pasangan is het herstel der hoofden iv Kloempang Doewa, Sawang en Nisam en het breken van allen tegenstand. De expeditie vertrekt den 27en van Telok Semawé. De krijgsmacht van overste Van der Dussen is gisteren naar Tenom gegaan". --- ZEE- EN LANDMACHT. Ingevolge Koninklyk besluit van 27 dezer n°, 13 zal Hr. Ms. korvet Alkmaar met 6 October a. s. te Hellevoetsluis uit dienst worden gesteld. De kapitein-luitenant ter zee A. W. F. C. van Woerden is bij dat besluit met laatstgemeldea datum eervol ontheven van het bevel over dien bodem. --- Koloniale Reserve. Blijkens een te Nijmegen ontvangen particulier bericht heeft de Koningin het besluit geteekend, waarby de luit.-kolonel van het N. I. Leger G. G. J. Notten met 1 November aanst. eervol wordt ontheven van het commando over de Koloniale Reserve, dat met dien datum overgaat op den luit.-kolonel van het N. 1. Leger J. A. P. Grèvera, met verlof in Nederland en te Nymegen. De luit.-kolonel Notten keert in den loop der maand November naar lndié' terug. Met leedwezen zegt de Nijm. Ct., zullen zeker allen, die dezen kranigen hoofdofficier kennen en waardeeren, vernomen hebben, dat het oogenblik is aangebroken, waarop zyn eervolle carrière hem naar Ned.- Indiü terug roept, waar hem zeker nog een schione toekomst wacht. In April 1895 met het coma ando over de Koloniale Reserve belast, heeft de overste Notten steeds de eer van dit korps hoo^t weten te houden. Waar zij verscheen — overal dwong de Reserve om hare echt militaire houding bewondering af, niet het minst by de intochten van H. M. de Koningin te Amsterdi m en te s-Gravenhage en by de groote revue op de Renkumsche Heide. Als stadgenoot toonde de heer Notten steeds zijne belangstelling in het openbare leven en was hy immer bereid zyne medewerking te verleenen, waar die werd ingeroepen. De oprichting van het verdienstelijke muziekkorps der Koloniale Reserve, dat by feestelijkheden zulke goede diensten bewijst, hebben wij o. a. aan zijne bemoeiingen te danken. De opvolger van den luit.-kolonel Notten is de luit.-kolonel van het N. I. leger J. A. P. Grevers, een in militaire kringen hoog aangeschreven hoo dofficier. Hy genoot zyne opleiding aan den h»of Icursus en werd den lOn Juli 1875 tot 2e-lnitenant der infanterie by het N.-I. leger benoemd. Dm 19 Sept. 1877 werd hy bevorderd tot le-luitenant; den 7n Mei 1889 tot kapitein; den 24n Mei 1896 tot majoor en korten tyd geleden tot luit.-kolonel. Overste Grevers is officier van den generalen staf in Ned.- Indië en was geruimcn tyd leeraar aan de millitaire school te Meester Cornelia. --- ONDERWIJS. Academische examens. Leiden: Candidaats-examen geneeskunde, A.H. Swaagmans van Hoorn, en 2e natuurkundig examen, G. A. J. Timmers. --- KERKNIEUWS. Ned. Horv. Kerk. Beroepen: te Herbajum (Fr.) L. B. Onkes, te Uzendyke; te Dwingeloo, L. Meeth, te Westerbork; te Den Ham, H. Snel, te Gameren. Bedankt: voor Steenwykerwold, door A. de Visser, te Herwijnen. Geref. Kerken. Beroepen: te Andel, C. Lindeboom, te Sprang; te Weesp B en Strijen, S. Vos Wz.cand. te Amsterdam. Bedankt: voor Epe, door J. H. Houtzagers, te Kootwy k. Î --- KUNST EN WETENSCHAPPEN. Van 29 Sept, tot 1 Oct. ig de tentoonstelling vau kunstwerken in „Arti" gesloten met het oog op het kunsthistorisch congres, dat in de kunstzalen der Maatschappij wordt gehouden. In ons verslag der jongste vergadering van Ie natuurkundige afdeeling der Academie van Wetenschappen is medegedeeld, dat de voorzitter hulde bracht aan de nagedachtenis van het overleden academielid prof. Behreus, oud hoogleeraar te Delft. Insulinde maakt ons opmerkzaam dat dit onjuist is. De president herdacht den overleden Delftschen oud-hoogleeraar dr. G. W. F. Baehr, den genialen wiskunstenaar, wiens colleges voor al zijn oud-leerlingen onvergetelijk zijn. De tentoonstelling van gebattikt» stoffen dia in het Museum van Kunstnijverheid te Haarlem, zal gehouden worden, wordt Zondag 2 October geopend. Dr. A. Kuyptr's bijbe.sche karakterstudiën De 12 patriarchen zijn in een Duitsche vertaling bij E. Sonneuhol te Leipzig verschenen. Tot de Duitsche werken, waarvan de verkoop in Euslaud vei Loden is, behoort da vertaling van Agatha's v.rhaal: De dochter van den kozak. Mrs. Humphry Ward's roman Marcella wordt er toegelaten, mits drie rtgels in 't tweede deel van de Duitsche vertaling werden overplakt! (N. v. d. B.) --- RECHTSZAKEN. Uil de Sportwereld. Voor de rechtbank alhier werd gisteren behandeld de zaak tegen den heer C. J. L. Roos m a le Nepv e u, beschuldigd 9 April hier ter stede, door middel van de Ned. Sport van Zaterdag 9 April, opzettelijk de eer en den goeden naam te hebben aangerand van den heer A. 11. van Wickevoort ;Cromm e 1 i n. Bekl. schreef nl. een stuk, waarin aan den heer Crommelin wordt ten laste gelegd, dat deze het door hem bereden paard, — deelnemende aan de Haarleminerhoutpriji van de harddraveryen 30 Maart door da vereeniging 't Oude Slot te Heemslede uitgeschreven —, heeft ingehouden in den loop, ten einde zoodoende een ander mededingend paard den prijs te doen winnen. Een dergelyke handeling wordt in de sportwereld algemeen beschouwd als te zyn strijdig met alle begrippen van eer en fatsoen. Als verdediger van bekl. trad op mr. L. W. van Gigch. Mr. Salomonson was aanwezig als vertegenwoordiger van den heer Crommelin. Hij deelde mede dat civiele actie zou worden ingesteld1 tot betering van eer en goeden naam van den heer C. Beklaagde zeide het stuk geschreven te hebben om het publiek te waarschuwen tegen kwade praktijken. Men zette zyn geld op het paard dat superieur was, en verloor zijn weddingschap omdat het dier werd ingehouden. Door mr. Van Gigch werd gevraagd of de heer Crommeliu er iets tegen zou hebben, dat bekl. de waarheid zijner aantijgingen zou bewijzen. De heer Crommelin zeide van ,-ja", maar de president der rechtbank meende, dat niet de heer Crommelin hierover te beslissen h.id, doch de rechtbank. Als getuige werd nog gehoord de heer G. L. W, Hazenberg, hoofd-redacteur van de Ned. Spor.. Op verzoek van mr. Van Gigch werd deze heeç. ook als deskundige gehoord. Vele vragen dooi dci* verdediger van bekl. aan dezen getuige gesteld, weigerde de rechtbank te doen. De rechtbank was van mconing dat mr. Van Gigch feiten moest vragen, en geen vragen kon stellen als: vochtte o het ingezonden stuk beleedigend?" of //meent u dat er onregelmatigheden waren geschied bij het jennen?" enz. Hierom ssag mr. Van Gigch er ook van af als getuige te doen hooien den liter A. C. J. v a n M e rkesteyn, sportverslaggever van De Telegraaf. Ten slotte werd nog als getuige gehoord de heer H. Broekman, president van de Alg. Harddraverij• ereenig ing. De rechtbank weigerde aan deaon getuige do vraag van mr Van Gigch te stellen, of de heer Crommelin ;ei eens gedisqualiftceerd is wegens een zelfde feit. De Uecr Broekman had echter reeds . jei" geantwoord. Het O. M. eischte tegen bekl. een geldboete van f 100, bij niet-betaling te vervangen door hechtenis. Mr. Salomonson, voor den beleedigde optredende, vroeg r,an de reohtbank : I°. qualificeering van de daad des heeren Nepveu als beleedigend : 2°. open-i haro aanplakking vau dit vonnis. Mr. Van Gigch wees er op, dat beklaagde geenszins op gespannen voet verkeerde met den heer Peommelm. Daaruit valt op te maken, dat hy niet het plan had om den heer C. nu eens onaangenaam to syn. Daar had hij geen reden voor. Spr zeida to vertrouwen, dat de rechtbank niet het voorheelc^ zou volgen van het buitenland, waar uit eea belee-% digend artikel een of meer zinnen worden genomen. En las men het geheele artikel dan kreeg men den Indruk, dat men hier te doen had met een critische bespreking van verschillende zaken, door den schry ver waargenomen. Er was dus geen sprake van beleediging, maar van geoorloofde critiek op handelingen in het publiek gepleegd, bij een publieke vermakelijkheid. Spr. vergeleek het artikel met een recensie van een muziek- of tooneel verslaggever. De naam van den heer Crommelin was niet genoem-b Dit geval diende slechts ter illustratie. In het ofccieele verslag van de Ned. Sport (opgenomen in het vorig nummer) wordt ook gezegd dat het paard in quaestie niet heeft willen winnen. Spr. geloofde daarom dat de civiele vordering niet kan worden toegewezen. Nadat mr. Salomonson en mr. Van Gigch nog gerepliceerd hadden, werd de uitspraak bepaald op Dinsdag a.s. ---