Binnenland. Koningin en Generaal. De „Figaro" schrijft: Nu reeds drie jaren leeft de Hollandsche oud minister van Uorlog, generaal Bergansius, teruggetrokken van de wereld. Een beroerte bette de rechterzijde van zija lichaam verlamd en hem de spraak benomen. Droevig en eenzaam" slijt hij zijn voorheen zoo actief leven, meestentijds ineen leunstoel voor het raam gezeten, waar hij het komen en gaan der menschen gadeslaat in de overigens stille straat, welke brj bijwoont. Koningin Wilhelmina heeft den minister, die haar eens met zooveel toewijding diende, niet vergeten iv zijn afzondering. Niet zeldeD geeft zij, wanneer zij uitrijden gaat, den palfrenier last, om voor den rijtoer liet stadskwartier te kiezen, waar de generaal woont; zoodra liet huis in zicht komt, rolt het rijtuig zachter, eu onder het venster, waar de zieke uitkijkt, wuift de Koningin hem een vriendelijken groet toe. Het laat zich denken, welk een troost deze attentie zijner Souvereine is voor den van zwaar leed bezochten stantsman. Dezer dagen deed Koningin Wilhelmina in een fijne beweging van haar grootmoedig vrouwelijk gevoel den ouden generaal weten, dat zij op een bepaald uur zou voorbijrijden vergezeld van prinses Juliana. En inderdaad hield het rijtuig op 't afgesproken uur stil onder de vensters zijner woning, terwijl de Koningin het rechterhaudju vau de prinses op en neer bewoog. De generaal was zöó geroerd, dat bij zijn tranen niet weerhouden kon (Tijd) --- Mgr. Giovannini. Wij lezen in de Tijd: Reeds werd door ons zijdelings te kennen gegeven, dat de officieele reden van het vertrek van den paustlijken zaakgelastigde, mgr. Giovannini, uit 's-Gravenhage, niet als de eenige en waarschijnlijk ook niet als de hoofdreden van diens terugroeping moest beschouwd worden. Gaarne hadden wij het bij deze voorzichtige aanduiding gelaten. Nu echter niet slechts „Het Volk" etn uitvoerig (ten doele onjuist) verhaal leverde van de omstandigheden, welke tot het vertrek vari den pauseiijken diplomaat geleid hebben, maar bovendien een niet minder uitvoerig verhaal van de „Arnhemsche Ct."' doer overneming in de „N. Rott. Ct." aan de zaak algemeene bekendheid heeft geschonken; nu deze ook, afgescheiden van de mededeelingen der pers, in roomsche, zoowel als in ocroomsche kringen der residentie openlijk wordt besproken en de houding oiïz_>r R<=gei ring, bepaaldelijk van den Minister van Buitenl. Zaken, aau velerlei beoordeeling is bloot gisteld, achten wij het plicht, onze lezers niet van het geval onkundig te> laten De toedracht der zaak, die, gelijk het in dergelijke gevallen steeds gaat, sterk is opgeblazen, schijnt de volgende: Zooals geheel Den Haag weet, was Mgr. Giovannini, wians diplomatieke positie medebrengt, dat hij tot „de uitgaande wereld" behoort, lid (bestuurslid zelf») van een aristociatische G o 1 f- club, die baar sportterreinen heeft in de duinen, achter hst Oranji-hutel te Scheveningen. Ook in aristocratische clubs komt wel eens ruzie voor; zóó was ook het geval in de bedoelde Golf-club, een ruzie nog wel onder de dames-leden voornamelijk. Mgr. Giovannini liet zich vrrleid.-n, om partij te kiezen. Dat bij een dtr^elijke ruzie kwaad wordt ge9proleen, behoeft wel niet gezegd. M-.r. Giovannini schijnt ten opzicbe kwaad, hetwelk van twee vrouwelijke tegenstanders verhaald word, te lichtgeloovig te zijn geweest. Hij schreef, naar "aanleiding van hetgeen hem ter oore was gekomen, aan de ouders van een der jonge dames met het doel, langs dien weg een vrijwillig terugtreden ais leden der club te bewerken. Het kwam echter anders. De vader, welke den brief ontvangen- had, een hooggeplaatst ambtenaar, begaf zich daarmede, niet weinig vertoornd, naar den .Minister van Buitenl. Zaken, welke echter zeer wijselijk te verstaan gaf, dat hij zich met dit in zicii zelf vrij onbeduidend zaakje, waarbij geen enkel landsbelang betrokken was, niet wenschte in te laten, De vader in nug boozer stemming af. Een woedende brief van zijae hand aan den pauseiijken zaakgelastigde volgde. Diep gekrenkt besloot nu ook deze van zijnen kant de tusschenkomst van den Minister van Buitenl. Zaken, als natuurlijken beschermer van de door buitenlandsche souvereinen bij ons Hof geaccrediteerde vertegenwoordigers in te roepen. De zaak bad intusschen reeds zooveel ruchtbaarheid verkregen en zooveel stof doen opwarrelen, dat zij in allerhoogste kringen en zelfs in den Ministerraad niet onbesproken was gebleven. De Minister van Buitenl. Zaken was dus op het bezoek van den pauseiijken zaakgelastigde voorbereid, toen deze zijne klacht kwam indienen en hem bescherming kwam verzoeken. Jhr. Vau Swioderen bleef zich echter op het standpunt stellen, dat hij met de zaak niet te maken had en niet te maken wilde hebben. Mgr. Giovannini toonde zich met deze houding van den Min. v. Buitenl. Zaken en diens collega's allerminst tevreden. De besprekingen namen een meer en meer scherp kaïakter aan, tot ten slotte de Minister den pauseiijken vertegenwoordigt' raad gaf, om wegecs gezondheidsredenen een langdurig verlof aan te vragen, een raad welke in de diplomatieke wereld een zeer bepaalde beteekenis heeft. Zóó was de toedracht der zaak, volgens het verhaal van de „Arnb. Cc", waarmede ia hoofdzaak de particuliere mededeelingen, welke wij ontvingen en de in de residentie algemeen verbreide geruchten in overeenstemming zijn. Hoe betreurenswaardig ook, toch dunkt ons de geheele zaak in werkelijkheid van geringe beteekenis. Mi". Giovannirii s< het slachtoffer van een vrouwea-j de voorname wereld; zelf echter ss hij daarbij van onvoorzichtigheid waarschijnlijk niet geheel vrij te pleiten. Veel wordt dezer dagen ook gesproken over de wereidsche levenswijze vau den pauseiijken zaakgelastigde en over het gevaar der wereidsche gezelschapskringen, waarin hij gewoon was zich te bewegen.* Wij wenschen daaromtrent alleen op te merken, dat zij. welke daarover een hoog woord voeren, dikwijls voorbijzien rle hoogst moeilijke positie, waarin een diplomaat, die tevens priester is, zich vooral in onzen tijd geplaatst vindt. Van zóó buitengewoon belang daarom is het te achten, dat de Pauselijke. Stoel bij de keuze van diplomatieke ve*te^ genwoordigers steeds mannen weten te vinden, die, in welke omgeving geplaatst ook, door hun persoonlijk optreden het prestige van het door hen vertegenwoordigde hooge en eerbiedwaardige gezag weten Ie handhaven. N?ar ons van zeer betrouwbare zijde gemeld wordt, heeft mgr. Giovannini reeds de residentie verlaten. Eere-promotie van oudburgemeester van Le3uwen. In de aula van het universiteitsgebouw te Amsterdam is gisterenmiddag, in tegenwoordigheid vau vele belangstellenden, de oudhurgerneester dezer gemeente, mr. W. F. van Leeuwen, bij monde van prof. mr. A.A.H. S'.rurjken, wegens zijne zeer uitstekende verdiensten voor de universiteit van Amsterdam, honoris causa bevorderd tot doctor in de s taatswetenschap. --- Aanklacht of enquête? Wij ontvingen het volgend schrijven, dat wij, juist om de belangstelling die er uit spreekt hier in zijn geheel laten volgen om het daarna te beantwoorden. „Met veel belangstelling nam ik kennis van uw artikel in de N. Tilb. Crt. van Vrijdagavond, onder het opschrift: „Niet een enquête maar een aanklacht volgens de wet van 1855". Waar ik evenwel té dezer zake eenigs« zins met U meen te moeten verschillen, zoo zij het mij veroorloofd, met bescheidenheid mijn standpunt uiteen te mogen zetten. Door U wordt in het licht gesteld, dat niet eene enquête, doch een voorstel tot toepassing van de wet van 1855, beter de mogelijkheid opent om klaarheid te brengen in de decoratie-kwestie. Afgezien nu van het feit, dat m.i. noch eene enquête, noch toepassing van de wet van '55, een bevredigend resultaat kan opleveren, geloof ik toch, dat eene enquête de voorkeur verdient boven het door U aanbevolen middel. Ten einde de wet van 1855, — die alleen en uitsluitend ziet op de strafrechtelijke verantwoordelijkheid eens ministers — in werking te stellen, moet er een misdrijf zijn gepleegd, in den zin van de artt. 355 en 356. Wetb. v. Strafv. en art. 3 der Inv. wet, die eene nadere aanduiding zijn van het ook door U aangehaalde art. 1 der wet van '55. Feitelijk bepaalt deze wet zich dus tot aanwijzing van de straffen, voor het geval een minister zich schuldig maakt aan schennis of met-uitvoering eener wet, terwijl bovendien in bijna alle gevallen aan den aanklager de verplichting wordt wordt opgelegd, om bestaand boos opzet te bewijzen. Door verschillende schrijvers wordt de wet van '55 dan ook slechts als een sinecure beschouwd. Buys b.v. vreest, dat zij steeds een papieren wapen zal blijken te zijn, terwijl Mr. v. d. Linden den indruk heeft gekregen, dat zij meer eene poging is, om de ministers tegen strafvervolging te vrijwaren, dan wel een ernstig plan, om die strafvervolging te regelen. Schijnt het mij derhalve eenerzijds toe, dat ook, al is -de wet van '55 hier van toepassing, het resultaat pover zoude zijn, anderzijds geloof ik, dat in zake de decoratie-kwestie nog kan worden betwist ot daarbij sprake is van schennis of nietuitvoering eener wet, voor de gevallen in bovengenoemde artt. aangeduid. Neemt men echter aan, dat hier wol van wetschennis de rede kan zijn, en dat dr. Kuyper gehandeld heeft in strijd met art. I der wet van 4 April 1892, tot instelling der Orde van Oranje-Nassau, dat luidt: „Er wordt een Orde ingesteld, strekkende tot vereerende onderscheiding „van Nederlanders of vreemdelingen, die „zich jegens Ons en den Staat of jegens „de Maatschappij op bijzondei e wijze „hebben verdienstelijk gemaakt" ; dan zal de aanklager toch nog moeten aantoonen het oorzakelijk verband, tusschen het verleenen eener ridderorde en het ontvangen eener geldsom;, zal hij moeten bewijzen, dat dr. Kuyper zich schuldig heeft gemaakt aan het misdrijf: verkoopen eener ridderorde, dat door bovenstaand art. wordt uitgesloten. En dit lijkt mij niet wel mogelijk. En dan wordt al dadelijk het eigenlijke doel van de toepassing der wet van '55, n.l. het straffen van den delinquent, gemist. Te dezer zake zal er dus niets resten, dan het uitspreken van een zedelijk oordeel over de gedragingen van Dr. K. En dat kan niets anders bereikt wotden dan door eene enquête, omdat het eindresultaat in de Stcrt. wordt gepubliceerd, dus •ter algemeene kennis gebracht, iets wat niet plaats vindt wanneef de proc. generaal van den Hoogen .Raad, na kennisneming van het voorbereidend onderzoek der Tweede Kamer, beslist, dat geen termen aanwezig zijn bevonden om over te gaan tot eene strafrechterlijke vervolging. Eene enquête zal dus steeds een oordeel, hetzij in goeden of kwaden zin, met zich brengen; eene toepassing der wet van 1855 loopt de kans alles in het duistere te laten. En daarom vind ik het eerste beter dan het tweede. Wellicht vindt U in het bovenstaande aanleiding op een en ander nog eens terug te komen. Intusschen verblijf ik enz. Dit van veel belangstelling getuigend schrijven geeft ons de gelegenheid nog eens op de zeer actueele vraag terug te komen. In de eerste plaats merken wij op, dat wij niet hebben beweerd, dat wij een aanklacht van wege de Tweede Kamer beter voor het doel achten dan een enquête, maar dat, naar onze bescheiden meening, de Tweede Kamer de enquête niet zal mogen stemmen, omdat in de wet van 1855 een andere weg is voorgeschreven. Het is waar, dat de wet van 1855 de strafrechtelijke verantwoordelijkheid der ministers regelt, verantwoordelijkheid voor het naleven der wetten, „dit woord in den ruimsten zin genomen", zegt jhr. mr. de Savornin Lohman in „Onze Constitutie". Nu gelden de vragen door mr. Troelstra ter beantwoording der enquête gesteld, zeker een strafbaar feit, a fortiori een niet naleven der wet „in den ruimsten zin". Niet zoozeer artikel 1 der wet op de ridderorde van Oranje-Nassau — met zeer ruime interpretatie zou men dat wellicht kunnen volhouden. Maar wel en heel zeker artikel 363 Wetboek van Strafrecht, dat met gevangenisstraf bedreigt den ambtenaar „die eene gift of belofte aanneemt, wetende, dat zij hem gedaan wordt ten einde hem te bewegen om, in strijd met zijn plicht, in zijne bediening iets te doen of na te laten" en den ambtenaar „die eene gift aanneemt, wetende, dat zij hem gedaan wordt ten gevolge of naar aanleiding van hetgeen door hem, in strijd met zijn plicht, in zijne bediening is gedaan of nagelaten." De toepassing van dit artikel is, zooals men ziet, geheel ongewrongen. Dat eventueel zulk een stratbare gedraging onder de wet van 1855 valt, leert ons artikel 301 van het Wetboek van strafvordering, waarin uitdrukkelijk wordt gezegd, dat de artikelen 4 tot en met 19 der wet van den '22en April 1855 houdende regeling der verantwoordelijkheid van de Hoofden der Ministerieele Departementen van „toepassing ziji). op alle ambtsmisdrijven en ambtsovertredingen begaan'o.a. door de ministers" en gelden „ook bij de vervolging van deze wegens andere ambtsmisdrijven en ambtsovertredingen dan die zijn omschreven in de artt. 355 en 356 van het Wetboek van Strafrecht (niet Sv.) Om deze redenen had mr. Troelstra o. i. de wet van 1855 moeten doen toepassen. Wat nu de meer of mindere doelmatigheid betreft, merken wij op, dat een aanklacht bij de Tweede Kamer ingediend minstens hetzelfde zou uitwerken als een enquête, omdat, wanneer tot het in overweging nemen der aanklacht werd besloten, door de kamer een commissie van onderzoek moet worden benoemd, welke commissie belast zou zijn met het opsporen en verzamelen van alle bescheiden, inlichtingen en bewijzen, waarbij „de bepalingen der wet tot regeling van het regt van onderzoek van toepassing zijn" (art. 11 wet van 1855). Men komt hier dus van zelf voor een zelfde enquête als mr. Troelstra thans wenscht; men bereikt dus minstens hetzelfde effect. Alleen ware, dunkt ons, de wettelijke weg behandeld. Want, van af het oogenblik dat de wet uitdrukkelijk eene stof regelt, staat het niet meer vrij die regeling voorbij te zien. Ten slottej: de vrees van mr. Buys gold gevallen, waarin sprake was van „grof plichtsverzuim", dat zich niet oploste in wetsschennis en dus in strafrechtelijken zin ongestraft moest blijven en het bewijs van „boos opzet", waarvan mede Buys gewaagt, de strafrechtelijke tegenstelling van eenvoudige „schuld". --- Een mooi land. De heer Lasies, Fransch afgevaardigde, wenscht bij de aanstaande verkiezingen niet meer,in aanmerking te komen. De reden, waarom deze uitstekende afgevaardigde, die echter niet behoort bij de regeeringspartij, zich uit het politieke leven terugtrekt, heeft hij uiteengezet in een brief aan den heer Vidou, zijn vriend, die aangewezen schijnt om hem op te volgen. De heer Lasies werpt in dat schrijven een helder licht op de verrotting die Frankrijk opteert. „Omdat zij voor mij stemden, zagen zich arme landbouwers onthouden de 75 centimen vergoeding, terwijl hun zoon, hun eenige steun, zijn dienstplicht vervult. „Omdat zij voor mij stemmen, worden arbeiders, wier goede trouw zeker is, omdat zij de vergissing van een centiem in een accijns verklaring begingen, tot 500 francs boete veroordeeld, en aan soms langdurige ellende prijsgegeven, terwijl ik onmachtig blijf te doen vervolgen de groote smokkelaars, die altijd ongestraft hun bedriegerijen plegen. „Omdat zij voor mij stemmen, wordt aan mijne vrienden ieder uitstel geweigerd, wanneer zij, door dringende bezigheden verhinderd, worden opgeroepen om onder de wapenen te komen." De heer Lasies voegt er dan de opmerking bij, dat „het eenige middel om zijn vrienden te vrijwaren tegen de aanhoudende en onduldbare wraakmiddelen, is hun toe te staan een afgevaardigde te zoeken onder mannen die minder dan hij gehaat zijn door de vinnigheid van vroegeren strijd." De heer Lasies spreekt hiermede natuurlijk een gruwelijke beschuldiging uit tegen de bloc-partij, de partij der kerkvervolgers. Hij zal zich troosten met de gedachte, ten eerste dat een gebaat man, die rechtschapen zijn weg doorgaat, een man van beteekenis moet zijn en ten tweede, dat macht en recht niet hetzelfde zijn. --- Uit de Pers. Opaam© van artikelen in deze rubriek brengt riet mede, dat d© redactie met dea inhoud instemt. l --- Klaine Staten. De heer Baie, een Belgisch oeconoom, wees in >MV^mwmmWMwm»^Mmw^*''e . .. tnwtvKmmmmMiirimmmmm INGEZONDEN MEDEDEELINGEN fr^*«-m*4**tr, w/ ir ¦^¦'''¦'«'¦¦¦¦¦¦¦¦•f*******»*********-**---****-**-^^ ---