MDCCCXLIV. 111. Achter het volgende monument is geplaatst een naamrol, op perkament geschreven , van ongeveer honderd onderteekenaren , alle zoowel binnen als buitenlandsche eeuwfeest vierders, en in lood gewikkeld, teneinde het gebeurde in 1844, den 22 augustus, der vergetelheid te ontrukken. IV. Werd er een hardsteenen zerk, voor een blijvend gedenkteeken, tot op de plaats zijner bestemming met een wit kleed gedekt, en aldaar ontbloot , met eene zinrijke ingebeitelde inscriptie, op eene groen gemaakte draagbaar rondgedragen door zes studenten, vergezeld van de zes primider klassen met hunne schoolvaandels, opgerigt in het midden van het schoolgeboovv aan den openbaren Weg, onder muzijk en toepasselijk gezang. V. Vervolgens na de steenoprigting, besteeg de Curator C. van der Wielen , op de plaats , in ile °pene lucht, den ongewijden kansel, en sprak eene eeuwtede uit, naar aanleiding dezer bewoordingen; Ventte ad ludos, quos nemo mortalium vidit, negue visums est, omvattende eene geschiedkundige verklaring nopens den oorsprong , voortgang en bloei der sinds eene eeuw bestaan hebbende scholen, benevens eene ordelijke optelling der overledene en nog in leven zijnde leeraare. Gedurende de verpoozing van den eeuwredenaar, die zijn onderwerp, insluitende tvvee merkwaardige tijdvakken der scholen , in twee deelen gesplitst had , hief men een zangstukje aan. VI. Bij het eindigen dezer redevoering, die herhaalde malen werd toegejuicht!, trok de talrijke stoet, vooruitdragende den metalen penning en de afbeelding des onstcrfelijken grondleggers, onder het zamenvloeijen eener groote menigte van volk f wederom het klooster binnen , alwaar men de duidelijkste sporen van genoegen op elks gelaat las» en door de feestvierenden hartelijke toasten op het welzijn van Z. M. Willem II , der kuratoren, der rektoren en der studenten werden ingesteld. Ontelbare heeren geestelijken en andere uit de omstreken, meestal vroeger leerlingen der scholen , namen deel aan het feest. De plegtigheden zijn , ondanks den overgrooten zamenloop van menschen , zonder eenige storing geëindigd , en de dag werd overigens met ongekunstelde vreugdebedrijven overgebragt. Gode bebage, tot luister van Kerk en staat, aan ons kollegie nog eene lange reeks van voorspoedige jaren te schenken , om in de toekomst vele nuttige leden voor de maatschappij te vormen I ten dien einde zullen de zeer eerw. heeren , A. V. D. Berg, rektor, L. J. Hoes, konrektoren 11. Hermens, praiceptor, de scholen bij het intreden van het eerste jaar der nieuwe eeuw, op den 9 october, e. k., wederom voor de studenten openen , en de lessen met verjeugdigde krachten voortzetten. --- MENGELWERK. SCHETSEN UIT PARIJS. ESTAMINETS.— DIVANS (1) Sedert dat te Parijs het rooken in zwang is gekomen, moesten er noodzakelijk een grooter getal estaminets komen; echter behouden de koffijuuizen , waar men niet rookt, nog de overhand. — Zij die groote kosten besteed hebben , om dezelve op te sieren , laten niet toe dat, de pijp of cigaar ,in korten tijd, hunne behangsels, schilderijen en vergulde lijsten berookcn en zwart maken. llet is gelukkig, dat de smaak voor pracht, het verlangen om te schilleren en de oogen te verblinden, bij de Franschen nog niet is verloren geraakt; ware dit zoo, dan zouden er te Parijs slechts estaminets en geene koffijhuizen meer zijn , en men zou daar zijnde, meenen in Duitschland, Vlaanderen of Holland te wezen. Het is opmerkenswaardig, wanneer men te Parijs de plaatsen bezoekt waar gerookt wordt, men daar menschen vindt, dio hoe hard zij ook over hunne gehechtheid aan de vaderlandsche zeden spreken, desniettemin de manieren der vreemdelingen aannemen I arme Parijzenaars ! gij waart veel betere Franschen toen gij niet rooktel ! Gaan wij een estaminet binnen. — Een dikke warme dampkring heerscht daar; maar zoo gij er aan gewend zijt, vindt gij de tabaksdamp verre van onaangenaam, maar ademt gij dezelve met genoegen in. Bijna alle de tafels zijn bezet; hier drinkt men bier, ginds wijn, verder koffij, likeur, want in een estaminet gebruikt men geen ijs en zeer weinig limonade. Integendeel het geroep van : vuur Jan !. . . Jan een vlammetje! Men leest de dagbladen, men praat, velen hebben hunne pijp , die in de estaminet voor hen bewaard wordt; dezelve is genummerd of door den rooker gemerkt ; het is trouwens moeijelijk dezen te bedriegen. Men'speelt billard, men speelt pot, kaart; het piket en écarté ».ijn geen vreemdelingen in een estaminet.— Als men zich aan deze spelen wil overal De koffijhuizen te Parij* ijj» verdeeld in ea/è's of ioogenaamde koffijhui.en , in welken bet rooken verboden is, estaminets en divans alwaar gerookt wc til en die meer overeenkomen met hetgeen bij ons kroeg genoemd wordt,- eene kroeg echter is nog een onderdeel en wordt cabaret of tabagie geheeten. (Aanm. van den Verf). geven, zet de knecht een groot vierkant blad, met groen laken bekleed, op uwe tafel en ziedaar dadelijk eene speeltafel. Ook wordt er in de estaminets veel domino gespeeld ; daar zitten er vier die maats spelen en die den door hunnen makker gevraagden steen, met evenveel genot aanzetten als de rookwolk, die zij elkaar aanblazen-— Een weinig verder zitten er tw e die honderdjes spelen. — De strijdenden hebben reeds verscheidene flesschen geledigd, welke bewijzen dat zij dikwijls bevochtiging noodig hebben gehad. De bezoekers der estaminets besteden zelden veel zorg aan hunne kleeding. De echte rooker is wijsgeer als Diogenes en onbezorgd als Bias; als hij zijne pijpen zijn tabak maar heeft, bekommert hij zich niet om het overige. —- Geld heeft hij niet noodig, eu hij is zeker dat zoo hij er gebrek aan heeft, dit hem evenwel niet zal beletten zooveel te drinken als hij lust, want er bestaat een zekere band tusschen de rookers, eene soort van vriendschap, die men zelden bij deunenschen vindt, en welke zeer ten voordeele van de pijp pleit. Nog meer, de rooker behoeft zelfs geenen tabak bij zich te hebben , het voornaamste is dat hij zijn pijpje maar heeft, zijn lekker pijpje voor hem even als voor den Spanjaard zijn Toleedschedolk ; het overige vindt hij in het estaminet. Zie dezen welgebouwden man; aan zijn gelaat en zijne houding herkent men dadelijk den' estaminet - bezoeker. Hij is welgekleed , maar zijn blaauwe rok en bruine broek zijn nog nimmer met een' borstel in de minste aanraking geweest.— Hij draagt een' zwarten das en vertoont geeu spoor van overhemd of halskraagje.— Zijn rok, geheel toegeknoopt, doet ook geen vest bemerken. — Zijne laarzen zijn zeer stroef en morsig, maar zijn hoed glimt des te meeren is bijna nieuw, hij draagt denzelve op zijde met eene zekere pietigheid ; zijn gelaat dat overigens vrolijkheid en openhartigheid kenteekent, zit geheel in de dikke bakkebaarden die geheel onder de kin doorloopen ; hij steekt het hoofd in de lucht en heeft iets tamboerachtigs in zijnen gang. Deze mijnheer komt het estaminet binnen ,- dadelijk gaan er kreten van alle kanten op: Ah daar is B Kom dan!... Luilak! wat komt gij laat. Er zijn reeds tvvee potjes gespeeld ! Hebt gij manilla cigaren geronkt— wat zegt gij van dezen ? Ziedaar eene monster-cigaar . . . kosten 'è\ het stuk .'.... Maar het is bijna een' geheelen karot... nu dan kan men merken dat men iets in den mond heeft. Op dit alles vergenoegt onze rooker zich slechts met eenige handdrukken of hoofdknikken te antwoorden ; en een weinig heen en weer wandelende zegt hij op ecu' zeker raeesterachtigen toon: Men vvien kan ik stoppen ? Met mij— hier— ziedaar mijne doos. Op al deze aanbiedingen antwoordt onze rooker zeer bedaard : Laat zien... Oh uw tabak lust ik niet, gij rookt altijd slechte en gij vraagt wel tweemaal weerom, als men eens met u stopt! — Wel, dat. zal u toch niet hinderen , daar gij nooit tabak bij u hebt. Kom aan... zet dan uwe dubbelde zes af en houd u stil... Ah ziedaar dut is goede tabak.. . dank je. Nadat onze mijnheer zijne pijp goed gestopt heeft roept hij den knecht, laat zich vuur geven, steekt aan, blaast eenige rookwolken van /.ich af oio te zien of zijne pijp goed aan is, en zet zich, niet de beenen regt uit, opeen' stoel digt bij twee écartéspelers, die reeds vijf flesschen bier niet hun tweeen hebben uitgedronkcu; na aldaar eenigen tijd met smaak te hebben gerookt, roept hij eensklaps uit. Ik heb dorst, wie geeft mij ;eU' te 1k... Ik. . . Zeg wilt gij wijn ? Lust gij bier ? Ik zal maar wat bier nemen... Jan, breng die heeren dan wat bier! de flesch is leeg... men laat de menschen zoo irfaar op een droogje zitten.' Speel dan klaver-aas, Ix-sie vriend; uw aas of gij zijt verloren. Ah! sinfM, gj kent het spel met! Terwijl hij de spelers raad geeft , laat hij den knecht weder eene flesch bier brengen eo vult de glazen, wel zorg dragende, dat hij het zijne niet laat schuimen. Na aldus eenige glazen bier gedronken te heboen , plaatst h;j zich bij eene andere tafel waar domino gespeeld en wijn gedronken wordt.— Men brengt hem een glas, hij hitst de spelers aan, redeneert over het aanzetten , en bevordert het gclagmaken door zijn glas dikwijls en dat van anderen ook eens lo vullen. Vervolgens gaat hij bij dc billard rondslentcren, waar hij weinig speelt, maar de eigenliefde der spelenden zoo prikkelt, dat het wel zelden gebeurt dat de een niet tegen den ander' zegt: lk wed dat ik de partij win... Ik wed neen. . . Ik wed ja. Alsdan roept onze rooker : Hé meneéren wed dan toch om iets... kom aan , om een middag'maaltje ... dat kan immers... een maaltje voor ons drieën ; top ... dat zit.... Meestal gebeurt het dat de spelenden zulk eene weddingschap niet nieenen, en dezelve dadelijk weder vergeten, en als de partij is afgeloopen, vindt de verliezer zich verrast als hem toegevoegd wordt: Gij hebt een diner verloren ! Wal.— Ik? — Ja waarachtig gij.' gij hebt de partij verlorenen geeft alzoo een diuer .. . wel stellig ... er was om gewed. Op deze wijze krijgt onze rooker altijd en wel zonder zijne beurs te openen , deel aan alle partijtjes die er in het estaminet worden gemaakt; en het is ook op diezelfde wijze dat hij ronkende de stroom des levens afzakt.— Zoo gij mij vraagt: wat doet die heer? Zoude ik u antwoorden, ik weet het niet, er zijn er te Parijs veel van dat slag, die hunnen geheelen tijd in de estaminets doorbrengen en niets anders doen dan pijpjes rooken. De voornaamste inrigtingen van dezen aard te Parijs zijn.- Pestaminet Flamand op de boulevard Saint-Martin, I'esiaiuiiiet de Paris op de boulevard Monlmartre, tegen over hel théatre des variétés. Dit laatste is de verzamelplaats der kunstenaars en vooral der acteurs, van de nabij gelegene schouwburgen, die hier na afloop der representatie!, hun souper nemen: hier vooral kan ui on lagchen , hoort men duizend aardige anekdoten en geestige gezegden en is het gesprek er zelfs wel eens leerzaam. Overal toch waar men kunstenaars vindt, heerscht die echte Fransche vrolijkheid , die maar zeldzaam in de estaminets wordt aangetroffen. Doch gaan wij over tot de divans. De divans zijn de estaminets d.r leeuwen (2), dei- dandijs , der molezolten van Parijs. Het is een koffijhuis waar niets dan cigaren gerookt worden ; de pijp wordt er niet geduld. !)e canapés of divans langs de zaal geplaatst veroorloven de bezoekers zich op de Turksche vvijie neder te zei ten, en hebt gij eene welriekende cigaar zoo kunt grj u verbeelden in het Oosten le züii. Naar het Fransch. Cl) LIoMS , nieuwe naam der mode-gekken. ---