Rotterdam in Met jaar 1898. Een aangename taak. Wederom rust op ons de taak op Oudejaarsavond met onze lezers de lotgevallen te bespreken van het stervende of reeds gestorven jaar; ora IS9B, ook wat Rotterdam betreft, een apprecialic-aan-het-graf te wijden. Deze taak, zoovele malen reeds door ons volvoerd, is, wat 1898 betreft, werkelijk een zeer aangename. Een terugblik in de voorbijgegane twaalf maanden zal ons de overtuiging geven dat voor de gemeente 1898 ook weer een voorspoedig jaar is geweest en dat groote evenementen noch ten voordeele, noch ten nadeele der stad zich hebben voorgedaan. Rustig schreed Rotterdam op den weg van den vooruitgang voort. Het jaar 1898 is het kroningsjaar geweest en dat in de volkomen beteekenis. Het volksleven in dit jaar zien wij geheel geleid en volkomen beïnvloed door de voorbereiding tot de feesten in het najaar. De Feesten. Van den aanvang des jaars tot laat in October hebben wij om ons kunnen waarnemen hoe opgewekt bewoners van soms zeer uitgestrekte buurten zich tot eon vereeniging vormen, als het geldt door de versiering hunner straten en huizen, door onderling feestbetoon, liefde te doen blijken voor het vorstenhuis. Rotterdam heeft Neérlands Koningin bij Hare troonsbestijging met de hartelijkste geestdrift gehuldigd. Merkwaardig is geweest het ontstaan, de ontwikkeling en het leven van de tientallen vereenigingen die werden opgericht, om op den 31sten Augustus de stad in feesttooi te kleeden en in het openbaar vreugde te uiten bij het groote feit. Men weet dat de taak dezer vereenigingen zich ten slotte bepaald heeft tot wijkversiering, waarin zij over het algemeen wei-geslaagd zijn, soms nog met kinderfeesten en uitvoeringen vóór of na den grooten dag. De eigenlijke leiding is onder voorzitterschap vau den burgemeester door een commissie uit de ingezetenen ter hand genomen. Op één dag, den verjaardag van de Koningin, 31 Augustus, heeft Rotterdam zijn feesten moeten concentreeren. Het was dieu dag prachtig weer, zoodat de versieringen in vollen luister, den goeden wil der op-stellers konden bewijzen, de optocht, de volksfeesten en kinderspelen, de avondconcerten en de illuminatie slaagden voortreffelijk en, dit vooral, de goede geest, de rustige, prettige stemming onder de burgerij werd geen oogenblik verstoord. Op den feestdag werd door de vereeniging „Feyenoord" aan de gemeente een fontein aangeboden, die thans een sieraad is in het plantsoen van het Burgemeester Hoffmanplein. Door de afdeeling Rotterdam van de Maatschappij voor Tuinbouw werd aan de Parklaan een Wilhelmina-boom met passende plechtigheid geplant. Én nu bereiden wij ons voor op het bezoek van de Koninginnen! * * Dit grootste evenement in de geschiedenis onzer stad hebben wij op den voorgrond gesteld, om thans geregeld ons geschiedkundig overzicht te vervolgen. Het hoofdbedrijf van onze goede stad, de scheepvaart, is ook over 1898 staag vooruitgegaan. Wij hebben in elk vroeger jaaroverzicht gelukkig ditzelfde kunnen constateeren. Om een overzicht gemakkelijk te maken geven wij deze cijfers: In 1395 kwamen totaal 5351 schepen den Waterweg binnen. In 189ü kwamen totaal 5794 schepen binnen. In 1897 kwamen binnen 6284 schepen, metende 5.434.557 registertonnen netto, toen een vooruitgang van 490 schepen en 460.441 registertonnen; gemiddelde tonneninhoud 833. Op 30 November 1.1. waren binnengekomen 5950 schepen, met 5295.725 registertonnen netto, gemiddeld over de 11 maanden van 1898 890 ton en tot 30 November 1897 reeds 299.590 registerton netto,meer. Het eindcijfer van JS9B komt elders in dit blad voor. Vermelden wij thans dat het eindcijfer van 1897, zijnde 6284 schepen, reeds bereikt was op den 20sten December 1.1. en dat tot en met den nacht van 29 op 30 December binnenkwamen 6435 schepen. Deze cijfers betreffen alleen de ingeklaarde schepen. Do algemeene toestand onzer gemeente, ook over 1898, stemt tot tevredenheid en geeft opnieuw aanleiding met volle vertrouwen de toekomst tegemoet te gaan. De financieele toestand bleek van dien aard dat ook nu weder de percentage van de inkomstenbelasting op 3% kon bepaald blijven hoewel, blijkens de begrooting voor 1899, waarop nog vele posten pro memorie moesten uitgetrokken worden, ons groote werken wachten. Vermelden wij allerearst den spoor- en havenaanleg aan den Rechter- Maasoever, waarop wij bij het raadsoverzicht nog gelegenheid hebben te wijzen. Dan do verdere werken voor den aanleg van de Nieuwe Maashaven, waarvoor de onteigeningen nog niet allen afgeloopen zijn. Der gemeente wachten voor dio onteigening een aantal processen, omdat niet de geheele onteigening bij minnelijke schikking kon worden geregeld. Vervolgens voorstellen tot demping Tan de Westerhaven, met welke voorstellen de Kamer van Koophandel zich heeft vereenigd. Het is de bedoeling op het te dempen terrein een blok deftige huizen te bouwen, door een straat gescheiden. In de week vóór Kerstmis zijn bovendien vrij onverwacht de voorstellen gekomen tot den bouw van een tweede Ziekenhuis. De adviezen van B. en W., de commissie van plaatselijke werken en de Directeur wijzen als plaats daartoe eenstemmig aan de bestaande buitenplaats „VVoudeastein" met terreinen die daarbij aangekocht moeten worden. Deze voorstellen zullen zeker reeds spoedig door den raad in behandeling worden genomen. Bovendien wachten den raad nog een aantal voorstellen van grootere of geringere belangrijkheid. Wellicht wordt dan ook besloten tot uitvoering van de reeds bepaalde rioleering van Kralingen, een nuttig en zeer noodzakelijk werk. En niet minder nuttig en niet minder noodzakelijk zulleu wezen besluiten tot verbetering van den verkeerstoestand aan de Binnenwegsche brug. Afgedane zaken. Evenals in vorige jaren heeft ook in ISDB onze gemeenteraad eau aantal belangrijke voorstellen besproken en afgehandold.Hij heeft daartoe 21 maal fitting gehouden, herhaaldelijk met een avondzittiii'» en een zitting op den volgeuden dag daarbij. Niet altijd is de afhandeling der zaken gegaan zonder discussiéu eu men kan, sprekend over den Rotterdamschen Raad in 1898, wel zeggen, in allen eerbied.dat hij zijn mond behoorlijk geroerd heeft! In den regel mochten Burgemeester en Wethouders hun voorstellen door |den raad zien voteeren. Een heel enkele maal — en dan in een zaak van ondergeschikt belang — werd hun|advies door den raad niet aanvaard. Met bewonderenswaardige werkkracht heeft ons hoogst bestuurscollege zich ook in 1893 van zijn taak gekweten. Talrijke belangrijke voorstellen bereikten den raad. Voor hem is 1898 dan ook te achten een zeer gelukkig jaar en de gemeente is bij zijn doorzicht en beleid welgevaren. Laat ons hier do belangrijkste raadsbesluiten van IS9S meraoreeren, waarbij natuurlijk de somtijds gewichtige besluiten tot aankoop en verkoop van huizen en terreinen buiten bespreking moeten blijven. In de zitting van 20 januari, de tweede zitting in het nieuwe jaar, kwam in behandeling het voorstel tot uitvoering van het besluit om een vaste brug over de W ij n haven te bouwen. Men had toen te kiezen tusschen een breedte van 15 M. of één van 18 M. De raad met 18 tegen 17 stemmen besloot dat de nieuwe brug — de Regentessebrug — een breedte van 18 meters zou krijgen. In de zitting van 3 Februari werd besproken het voorstel tot het toestaan van een crediet Toor een r cli cfk aa rt van onze haveuwerken, ter inzending op de wereldtentoonstelling te Parijs. Er werd besloten f 10.000 voor dit doel toe te staan (met 23 tegen 9 stemmen). Evenwel bleek, volgeus het ingediende voorstel in de zitting van 18 Augustus dat dit crediet ontoereikend was en gebracht behoorde te worden op f 12.000 en de raad meende toen dat dit crediet te hoog was en stemde de reliefkaart af. Rotterdam zal nu op de aanstaande wereldtentoonstelling met vlakke kaarten vertegenwoordigd wezen. In dezelfde zitting werd besloten een vak kaaimuur aan den mond van de Leuvehaven W. Z. te herstellen en aldaar en aan de Wilhelminakade pontons te bouwen, ingericht tot het aanleggen van veerbootjes. Het is hier de plaats er op te wijzen dat ook 1898 ons niet gebracht heeft voldoende maatregelen tot verbetering van het wagenverkeer tuaschen bei de rivieroevers, dat feitelijk elk jaar meer verbetering behoeft. Juist in 1893 i 3 een London-boot tegen de leuning van de Maasbrug aan-gevaren, daar ernstige schade aanrichtend en hierdoor vooral werd de ernstige quaestie op den voorgrond gebracht dat, bij de geringste verhindering van het wagenverkeer over de Maasbrug en de brug over de Koningshaven, beide oevers volkomen afgezonderd zullen wezen. 1898 laat ons dit ernstige belang onafgedaan achter. En op het Tiramerhuis liggen nog altijd de plannen voor de Ferry-booten! Ziedaar een urgente quaestie. Ook nog in de zitting van 3 Februari interpelleerde de heer De Klerk B. en W. over uventueele plannen tot bet verleenen van pensioen aan de weduwen der drie werklieden in de gasfabriek omg ek omen en zei toen een voorstel dienaangaande toe. De raad, die een verzoek van den heer Den Held om aan de weduwe van den ambtenaar Bunk, welke veertig jaren trouw de gemeente had gediend, een gratificatie van f 1000 toe te kennen, in de zitting van 17 Februari afstemde, nam — toen omtrent de al of niet eigen schuld der drie omgekomen werklieden niets met beslistheid te bepalen viel — ook dit pensioenvoorstel niet aan. Na uitvoerige discussiën in de zittingen van 14 April en 12 Mei bepaalde de raad dat de drie weduwen niet gepensioneerd zouden worden. De particuliere liefdadigheid heeft zich het lot der drie vrouwen aangetrokken. Uit de ingezetenen vormde zich een commissie, die voor de weduwen een min of meer voldoend | fonds bijeen wist te brengen. In de zitting van 17 Februari besloot de raad tot het aangaan van een 31/2 °/0 geldleening van zes millioen gulden, welke leening voor de helft op 30 Maart d. a. v. volteekend en gestort was. Uitvoerig werd in dezelfde zitting bepleit het lot van de huurders van in de onteigening voor de Maashaven vallende perceelen. Deze huurders, verdreven uit hun tuinen, waarmee zij hun brood verdienden, of uit hun goeikoope woningen, zonder vooruitzicht een evengoed-gelegen of even-goedkoop perceel terug te kunnen krijgen, vroegen schadevergoeding. Overeenkomstig de bepalingen van de wet kon de raad in dezen niets ter gemoetkoming doen. Evenwel werd de wensch uitgesproken dat B. en W. hiermede de zaak niet als atgedaan zouden beschouwen, doch iets van de moreele schuld tegenover de verdrevenen voor de Maashaven zouden trachten af te lossen. In hoeverre zij daartoe bereid zijn is inmiddels reeds gebleken bij het adres van den heer D. Veldhuizen, die in deu polder Varkensoord, ten zuiden van het onteigend gebied van de Maashaven,lG6 arbeiderswoningen wil bouwen, doch volgens het praeadvies van B. en W. geen toestemming zal kunnen krijgen dit te doeii zonder ophooging van het terrein dat rioleering met afvoer naar de rivier mogelijk is. Terecht zeggen B. en \V. dat zij elk plan om hier arbeiderswoningen hij te bouwen toejuichen, mits het zijn gezonde, dus niet op een stuk akkerland aan een sloot, zonder paalfundeering. Wij meenen echter wel dat er een middenweg zal kunnen gevonden worden, waardoor de inoodige aanleg van werkmanswoningen aldaar niet onmogelijk zal worden gemaakt. Dezelfde belangen werden in de zitting van 10 November aangeroerd, toen het gold maatregelen te nemen tegen wanbetalende bewoners van ten behoeve der Maashaven aangekochte panden. De raad werd toen bereid gevonden zes weken vóór' het noodzakelijk oogenblik waarop de woningen verlaten moeten worden, vrijstelling van huur te verleenen. Overigens zullen de huurders gehouden zijn geregeld en geheel hun huur te betalen, tenzij de woningen bouwvallig worden. Dan zal een billijke vermindering van huur worden toegestaan. In de zitting van 3Maart werd vastgesteld een verordening op het r ij den, die verschillende bestaande bepalingen, vooral op het gebruik van trekdieren, verscherpte en nieuwe bepalingen ten aanzien van wielryders gaf. Belangrijker en voor de gemeente van veel wijder strekking was de verordening tot wering vanden verkoop van ondeugdelijk vleesch, wild en gevogelte, die de raad in zijne zitting van den lsten April afdeed. Men herinnert zich dat reeds van 1895 door het Nieuwsblad werd gewezen op de ellendige knoeierijen, [tot schade van de gezondheid der gemeentenaren in den vleeschhandel te Rotterdam bedreven. Door onderzoek in de omliggende gemeenten en bij de vleeschhandelaren zelf kouden wij en herhaaldelijk pogingen tot niets minder dan vergiftiging constateeren. De Raad heeft aan dezen toestand in het jaar 189 S, door het aannemen van bedoelde verordening, voorgoed een einde gemaakt, al blijft het ook mogelijk, door ontbreken van besliste voorschriften ten aanzien vande worstkeuring en keuring van andere bereide vleeschwaren, dat daarbij nog knoeierijen kunnen plaats hebbeu. Evenwel zijn wij een reuzenstap in het belang der volksgezondheid vooruitgegaan en door het aannemen van deze verordening heeft de raad een uitnemend werk gedaan. Wij erkennen dit gaarne en met overtuiging, inmiddels de beloofde bepalingen op de worstkeuring verlangend tegemoet ziende. In de zitting van 14 April bepaalde de raad de aanschaffing van een derden kolentip. De salarieering vau de ambtenaren ter secretarie en aan het archief, met ecu regeling van hunne rangeu, werd door den raad den 9den Juni afgedaan. Op onderwijsgebied nam de raad in de zitting van 22 September een min of meer belangrijke beslissing. Bij wijze van proef werd besloten op de nieuw aan te bouwen school voor m. u. 1. o. van vreemde talen slechts Engelsch en Duitsch te onderwijzen en Fransch te laten vervallen. In de raadszitting van 13 October werd — bijwijze van toezegging wat ons in 't volgend jaar te wachten staat, een gasquaestie aan de orde gesteld. B. en W. hadden het voorstel gedaan deu pr j's van het gas ten behoeve van andere doeleinden dan voor verlichting te verlagöft. De raad evenwel, blijkbaar van meening, dat er nog wel iets te doen zou wezen om het lichtgas eveneens in prijs te verlagen, zond dit voorstel terug, met verzoek om overlegging van alle bescheiden die tot dit voorstel geleid hadden. Misschien dat 1899 den gebruikers van lichtgas een verblijdend besluit brengt. In vergelijking met andere steden verkoopt Rotterdam zijn lichtgas duur; tot vermindering van prijs bestaat o. i. alle aanleiding. De begrootingsdebatten hebben ook in 1898 onzen raad zeer langdurig beziggehouden. Ook hier bleek dat het onze gemeente goed gaat, dat zij zich financieel vrij gemakkelijk bewegen kan en dat een aantal maatregelen van verbetering genomen en vele groote werken begonnen kunnen worden. De heer De Klerk kondigde in de algemeene beschouwingen het voornemen aan binnenkort een voorstel te doen, waarbij de raad de gelegenheid heeft zich principieel uit te spreken in het vraagstuk van miniinum-loon en raaximum-arbeidstijd. , ,• • „ ,i; 0 h» Mede eene belangr.jke beslissing, die de raad in het afgeloopeu jaar nam, is de overeenkomst met de Hollaudsche IJ ze ren Spoor wegmaatschapp ij. Bij deze overeèukomst heeft onze raad beslist, dat er ook aan den Westelijken Maasoever havenaanleg en spoorverbinding zal wezen en dat dus ook aan deze zijde der rivier het handelsverkeer zich in het Westen zai kunnen ontwikkelen. Zooals ouzen lezers bekend is, wordt een haven gegraven in de Ruige Plaat en de spoorverbinding met een bocht naar de brug over de Schie gelegd. Er is nu tevens geopend de mogelijkheid dat H.IJ.S.M. en Staatsspoorwegen kunnen concurreeren, naar wij hopen en verwachten in het belang onzer gemeente. De raad zal nu in het volgend jaar besluiten moeten nemen omtrent den haven- en spooraanleg, het graven van ecu haven op de plaats van de tegenwoordige Jobsgracht en verbreeding van de Parkhaven, welke dan de toegang zal worden lot de aan te leggen kanalen dooiden polder Cool in verbinding met de Schie. Uit deze memoreering van de afgedane zaken moge blijken dat onze bestuurscolleges in het afgeloopen jaar veel eu met succes gearbeid hebben. Verkiezingen. In politieken.zin is 1898 heel wat rustiger geweest dan het groote verkiezingsjaar 1897. Voor de Tweede Kamer had in de vacature- Hintzen ecu verkiezing plaats. Gekozen werd Dr. R. P. Mees H.Azn. Voor de Provinciale Staten werden gekozen of herkozen de heeren Mr. S. Muller Hzn., Mr. P. D. Kiev, S.J.H. De Monchy, F. B. s' Jacob, P. C. Van Vollenhoven P. Havelaar Jzn., A. Van Hoboken en P. 11. Mees. Nadat onze burgemeester was benoemd tut lid van de Eerste Kamer, werd in de daardoor ontstane vacature, tot lid vau de Provinciale Staten gekozen de heer Hein van Rockanje. Tot leden van den raad in de vacatures Sleurs en Van Tienhoven werden gekozen Dr. W. B. Van Staveren eu VV. P. Van der Held. Het verrassende in deze verkiezingen was de wederbenoeming vau het oude bekwame Kamerlid Dr. R. P. Mees, waardoor Rotterdam zich opnieuw door dezen politieken veteraan vertegenwoordigd ziet. Dr. Van Staveren, de anti-revolutionaire kampioen, die bij de verkiezingen in 1897 gevallen was, werd nu wederom tot Raadslid verkozen. In don loop van dit jaar heelt /.iju wederintreden nog geen verlengenden invloed op de debatten gehad. Gebeurtenissen van algemeen belang. Toen wij in den aanvang onzer beschouwingen aanwezen dat 18*3 in het teeken der inhuldigingsfeesteu stond, bedoelden wij daarmede tevens te zeggen, dat dit jaar zich door geen zéér bijzondere groote voorvallen gekenmerkt heeft. Van wat wij in den loop des jaars aanteekenden, volgt hier een overzicht: In Januari had een werkstaking plaats in de fabriek van de heeren A. Van der Bok eu Zonen, die bij minnelijke schikking beëindigd werd. Van meer beteekenis voor de geschiedenis der arbeidersbeweging iv de Maasstad was de agit a t i e onder de binnenschippers in Februari ontstaan en in October opnieuw hervat eu toen zelfs leidend tot een staking, waardoor de schippers de gewenschtc betere bevrachtingsconditièn verkregen. Er werd oen bond gevormd, die sedert iv andere plaatsen afdeelingen wist te verkrijgen, welke in het belang der schippers enkele goede resultaten heeft bereikt. In Juni ontstond onder de stukadoors een loon beweging, die echter geen gevolgen van beteekenis heeft gehad. Ook nog in dit verband staat de beweging van de tramkoetsiers om een aandeel in de fooien door de conducteurs geïnd, welke beweging bij minnelijke schikking werd beëindigd. Sympathiek is in dit jaar het optreden geweest van de Vereeniging tot behartiging van de belangen van den Linkermaasoever, die o. m. vaa de Staatsspoorwegen de toezegging verkreeg van een halte tusschen de Boenlgen- en de Steven Hoogendijkstraat; van B. en \V. de belette van een geschikt lokaal met verbandnüdJeleu en die verder bij laatstgenoemd college heeft aangedrongen op de vestiging van een groentenmarkt op Feijenoord eu bij de Tramdirectie tot het instellen van overstapkaartjes voor de tram Feijenoord. De gebeurtenissen verder nagaand, hebben wij nog te vermelden : De bouw van een brug over de Kruiskadewetering en van een ververschingsgebojw aan het Park werden aanbesteed, met de werkzaamheden wordt spoedig aangevangen. De bouw van de Itegentessebru?, de vaste brug over de Wijnhaven vordert geregeld eu zai waarschijnlijk in Maart 1899 geëindigd wezen. In liet begin van het jaar werd door de justitie tijdelijk beslag gelegd op het stoomschip „Frani," ouder verdenking dat dit stoomschip oarlo^scontrabande inhield, wat tegenover de mogendheden Spanje en Amerika, die toen krijg voerden, tot internationale verwikkelingen aanleiding had kunnen geven. Het hoogste nieuwe gebouw van Rotterdam, het Witte Huis, was in September voltooid en kon toen in gebruik genomen worden. De architect, de heer W. Molenbroek, heeft in het Witte Huis Rotterdam een zijner merkwaardigste monumenten geschonken. Iv verband met deze mededeeling staat het grqotsche plan 't welk wij in ons nummer van 20 December mededeelden en uiteenzetten, misschien één der beste vooruitzichten die 1898 ons geopend heeft: het plan voor een nieuwe beurs. Een comité van geldmannen heeft zich gevormd om het C^°J!P blok huizen tusschen Noordblaak e.i "_° nieuwland aan te koope» ei. J "ebouw met winkelgalerij «o Douwen. ° Hopen wfl SS io "iSM de onderhandelingen met de huiseigenaren het resultaat mogen geven, dat het comité over het bedoeld lerrein beschikken kan ter uitvoering van zijn reusachtig verfraaiingsplan. De stadsuitbreiding is ook dit jaar met opmerkelijke snelheid gevorderd. Westelijk van de Schie tot den Spoorsingel, uoordellijk van de Rotte tot Hillegersberg, op Feijenoord in den polder Cool en in Oud- Kralingen werden in 1898 geheele wijken bijgebouwd, raeerendeels huizen voor gegoeden en den burgerstand, Noordelijk van de Rotte en op Feijenoord voorr.amdijk arbeiderswoningen. Evenwijdig met de Avenue Concordia zuilen, als de beslaande plannen tot uitvoering koincc, een serie kostbare woonhuizen verrijzen. De aard van deze stadsuitbreiding bewijst dat de inkomstenbelasting Rotterdam voor de gegoeden toch niet onbewoonbaar heelt gemaakt; wat hier en daar wet eens werd Itwteid. De lijst onzer aanteckeningen volgend maken wij er melding van dat: De nuttige instelling de Industrieschool in dit jaar haar twaalt en een halfjarig bestaan vierde. In de katholieke Kerk r.an het Boschje werd een nieuw orgel ingewijd. Eenzelfde plechtigheid vond plaats in de üemnnstrautscho Kerk aan den Westersingel. Aan de Rijnhaven hadden in November kade-instortingeu plaats.die een oogenblik een onaaogeuaam-verontrustenden indruk maakten, doch bij onderzoek een gevolg bleken van het verdiepen der rivier van 5 tot 7 meter in de nabijheid der kade. Overigens was dit geval een wijze les om tijdig maatregelen te nemen bij nieuwen aanleg, waaraan deu mond der Rijnhaven juist aangevangen was. De vereeniging van oud-strijders in Indië „Je Mainticndrai" vierde op 24 December haar 25-jarig bestaan. Het Provcnicrshuis aan de Schiekade werd afgebroken en op de plaats daarvan ontstond een terrein, waarlangs de Provenierssingel en de Proveniersstraat lot de Schie kunnen wordcu voltooid. De provenieren vonden een andere woning in het nieuwe Heilige Geesthuis aan de Gerard Scholtenslraat, gebouwd door den heer J. Verheul Dzn. Het Oudevronwenhuis aan de Hoogstraat werd ontruimd. Da verpleegden werden overgebracht naar de oude villa Cancrien. Bij het Kinderhuis werd in 1893 een schoolgebouw voor Christelijk onderwijs opgetrokken. Op den lsten April herdacht het Burgerweeshuis met groote belangstelling, ook van oud-weeze:i, zgn 300 -jarig bestaan. Op den Sösten Aj;ril werd het nieuwe Joodsche weeshuis aau de Mathenesserlaan, gebouwd door den heer W. Molenbroek, in gebruik genomen. Op den lsten Mei had de feestelijke opening plaats van de stoomtram Rotterdam —'Zuid-Beierland en Üud-Beier-1 a n d. Van dit verbindingsmiddel van en naar de Hoeksclie Waard wordt reeds een druk en graag gebruik gemaakt. Plannen vooreen directe stoomtram-verbinding met Brielle en Hellevoetsluis vorderden reeds tot bij ons parlement. Het feit dat Roiterdam voor den aanleg van deze verbinding niet meer wilde bijdragen dan 10 jaar retributie wegens het gebruik der wegen gaf in de Provinciale Staten en in de Tweede Kamer tot harde_ woorden tegen ons gemeentelijk bestuur aanleiding. Op den Oden April herdacht de Ho 11 an d Ameri k a -1 ij u haar 25-j ar i g bestaan. Had gedurende enkele jaren het resultaat dezer onderneming te wenschen overgelaten, sedert zijn de vooruitzichten zeer verbeterd. De „Veendam" vau deze maatschappij leed den "den Februari schipbreuk; alle opvarenden werden gelukkig gered. De bouw van de nieuweProtestantsche kerkopFeyenoordendo nieuwe Katholieke kerk aan den Provenierssingel werd voltooid. De eerste is op den 27sten November ingewijd. Er vormde zich in de Maasstad een subcomité voor de oprichting van volkssanatoria in Nederland. Rotterdam had iv 189 S arm de vier jaarlij ksche tentoonstelling gastvrijheid te verleenen. Op den 16en September brachten de bv itenlandsche journalisten, die de inhuldigingsfeesten hadden meegemaakt, een bezoek aan do havenwerken van Rotterdam. Voor de gastheeren, den raad en een commissie uit de burgerij, was dit een succesvolle dag, die de reputatie van onze havenstad veel goed heeft gedaan. Op den 28sten September werd van de werf der fabriek Feijenoord het nieuwe oorlogsschip „Gelderland" te water gelaten. Op den 31sten October bracht de oprichter van het Leger des Heils, generaalßooth, voor de derde maal een bezoek aan Rotterdam. In den loop van 189 S werd het historische gebouwtje, de kleine Komedie aan den Coolsingel afgebroken en in de plaats daarvan door den architect Fol een Concertvarieté-gebouw gezet, het Casino. De verordening tegen hetstraatsch robben gaf in den loop van dit jaar aanleiding tot adresbewegingen van melkverkoopers, stalhouders, wijnhandelarcn, bouwers en winkeliers, welke bewegingen voorloopig dit resultaat hadden dat er minder strenge overgangsbepalingen werden gesteld. Bij Burgemeester en Wethouders vonden de klachten der betrokkenen een geopend oor. Het werk van do voltooiing en de verfraaiing van de Westpunt van het Noordereiland werd in 189 S volbracht. Rotterdam is daarmede een sieraad rijker geworden. De nieuw opgerichte „Rotterdamsche Handelsverecniging" riep een beweging tot vervroegde winkelsluiting in het leven, die, hoewel aanvankelijk resultaat belovend, feitelijk mislukte. De oude begraafplaats teSchoond e r 1 o o werd op last van den raad gesloten. Onze doode n. Wederom rust op ons de droeve taak op deze plaats een laatste woord van hulde en waardeering te brengen aan wie in 1898 der gemeente Rotterdam ontvielen, nadat zij, in een langer of korter nuttig leven, in algemeeneu of beperkten zin, hunne bekwaambeden, hun talenten en hun ijver aan de Maasstad of aan hare bevolking hebben gegeven. Ons werden in 1898 ontnomen : Mr. W. Beze m e r, de geleerde adjunctarchivaris, die in de uitgave „Bronnen voor de geschiedenis van Rotterdam," vooral een groot aandeel heeft genomen. Hendrik Muller Szn., lid van de* Eerste Kamer der Staten-Generaal en de invloedrijke chef van de Oostafrikaansche Compagnie. Mr. J. A. Vai 11 an t, oud-president van onze arrondissements-rechtbank. Mr. A. H. Van Pienhoven, lid vanden gemeenteraad en vice-president van de Rechtbank. In zijn plaats werd den 28sten September mr. Feith als vice-president geïnstalleerd. M. M. De Monchy, voorzitter van de Kamer van Koophandel, aan wien de Rotterdamsche handel zeer veel verplicht is. De beer A. Plate volgde hem in zijne functie op. Dr. H. J. Sleurs, lid van den gemeenteraad, wakker strijder voor de hygiënische belangen van zijne geboortestad. Ds. D. Klinker t, predikant bij de Gereformeerde Kerk A. D. Drost Jr., directeur van de Discontomaatschappij. D. E. D u t i l h, directeur van het agentschap Rotterdam der Nederlandschc Handelmaatschappij. M. Valk, hoofd eener openbare lagere school. A. S. Entingh, emiritus predikant bij de Gereformeerde Kerk A. H. A. Kramers, oud-boekhandelaar. F. J. Klein, geschiedschrijver te Oud- Delftshaven. W. P. Hi 11 en, onderwijzer aan de strafgevangenis sedert 1872. Vrijwillig en, gelukkig in volle levenskracht, hebben nog enkele verdienstelijke nianneu het terrein vau hunne -werkzaamheden verlaten. Onder hen worden hier vermeld de heer P. Molenbroek, die zijn ontslag nam als di< recteur van de vormschool voor onderwijzers, die vele jaren zijn groote gaven aan het openpaar onderwijs gegeven heeft, en de heer H. Tjabr in g, de ijverige voorkomende directeur van de begraafplaats te Crooswijk. Een groot aantal jubilea werden gevierd. Bijna geregeld elke week had het Nieuwsblad er eenige te vermelden. Voor ons jaarlijksch overzicht worden gereleveerd het jubileum van den heer Abraham De Heer, die den lsten December zijn gouden onderwijzersfeest vierde ; dat van Ds. Theesing,die op den Bsten Mei vijftig jaren predikant was; dat van den heer Rapmand, die in den loop des jaars zijn veertigste verjaarfeest als chef de bureau aan onze Diergaarde herdacht, van den heer 11. H. Bouma, die den 2den Januari 50 jaren bij de firma P. Van Rossem & Zoon arbeidde. De weersgesteldheid was ook in 1898 verre van gunstig. De zéér mooie maand September uitgezonderd, bracht elke maand ons onaangenaam triestig weer, soms zware stormen en onweeren. Wij hielden trouw aanteekening van het weder eiken dag eu telden uict'minderdan 193 regendagen en slechts 65 dagen van beslist mooi weer, dagen zonder eenig ongunstig verschijnsel. De aanvang des jaars bracht lauwzacht weer, de lente was meerendeels onaangenaam, de zomer gaf lang niet altijd wat den zomer is, in Juli en Augustus teekenden wij een tiental zéér wanne dagen aan ; de herfst was daarentegen in 189 S zacht en welwillead gestemd, de winter gaf tot heden heel weinig en dan nog in niet sterken graad vorst. Hooge watervloeden die schade veroorzaakten, kwamen in 1893 niet voor. * En hiermede hebben wij het jaar 1893 voldoende eere gebracht. Wij hebben medegedeeld wat het ons gegeven heeft en wat het ons naliet, welke beloften het heeft vervuld en welke het aan 1899 ter vervulling heeft gelaten, wij hebben gereleveerd wat 1898 ons gaf en wat het van ons nam. welke vreugde en welk leed dit jaar het stukje van onze wereld, dal Rotterdam heet, gebracht heeft. De conclusie hebben wij zeker niet te trekken. Dat zij onzen lezers overgelaten, leder voor zich bekijkt het jaar onder den indruk van wat hij zelve ondervond en vanzelf verschijnen dan voor elk individu afzonderlijk de zaken onder gunstiger of ongunstiger licht. Wat w ij in 1898 deden? Het is een vraag die elk voor zich natuurlijk op Oudejaarsavond stellen zal, voor zichzelven en voor zijne iutiemen, en het antwoord is voor hem en de zijnen alleen. Wij, die een openbaar leven leiden en als vanzelf geen intiemen in de beperkende beteekenis van het woord kennen, mogen die vraag wel voor allen beantwoorden die onze vriendeu zijn. Ook 1898 was voor ons een jaar van vooruitgang. De kring onzer getrouwen breidde zich uit. In onze rubriek Correspondentie hebben wij dit jaar vele duizenden adviezen op algemeen, wetenschappelijk of juridisch gebied gegeven. Verschillende interessanto kwestiën onderwierpen wij aan het oordeel onzer lezeressen en lezers. Herinneren wij slechts aan de enquête bij onze huismoeders over het verbod van straatschrobben, waarbij tweederden van de deelneemsters zich vóór het verbod verklaarden en aldus ons „zwaarbeproefd dagelijksch bestuur rehabiliteerden. Bij den verjaardag van onze Koningin stelde het Nieuwsblad fraaie portretten van Hare Majesteit voor zijne lezers verkrijgbaar. Duizenden exemplaren werden afgehaald of verzonden en nog moesten meerdere honderden teleurgesteld worden. Dankbaar erkennen wij, dat, telkens als wij voor liefdadige doeleinden den steun onzer lezers inriepen, wij de meest mogelijke medewerking ondervonden en vele maleu konden wij, waar de nood tot het hoogst was gestegen, hulp bezorgen. In ons nummer van 28 November boden wij onzen lezers een doorwerkte lijst aan van den winterdienst der spoorwegen, waarin elke belangrijke verbinding van en met Rotterdam was opgenomen. In zijn rubriek ..Ingezonden Stukken' stelde ook ditmaal het N ieuwsblad voor houderden de gelegenheid open voor hunne opinie, als die het algemeen belang raakte, uit te komen. Voor de feesten hebben wij uitvoerige geïllustreerde mededeelingen gedaan de kunst van versieren betreffend, mededeelingen waarvan voor de practijk dankbaar gebruik werd gemaakt. De versiering van ons eigen gebouw op 31 Augustus kon als model in dezen gelden, jammer genoeg werd door de illuminatie des avonds de versiering aangetast eu zwaar beschadigd. Het was overigens steeds het streven van het Nieuwsblad actueel te wezen en „elck wat wils" te geven. Aan het einde van zijn jaaroverzicht gekomen, biedt het Nieuwsblad zijnen lezers opnieuw de beste wenschen aan. Het wenscht hun weder in hunne gezinnen liefde en vrede, in huunen arbeid voorspoed, werkkracht.gezondheid. Wij herhalen de woorden in den aanvang vau 1898 gesproken, ook voor dezen feestdag: „Indien het ons mag gelukken hij de volbrenging van de taak, die het Nieuwsblad als orgaan van de openbare meen ing in verschillende maatschappelijke kringen heeft op zich genomen, nu en dan een woord te vinden dat de landgenooten nader tot elkander brengt eu met geestdrift vervult, dan meeneu wij ta mogen blijven rekenen op den bijval onzer lezers, wien wij thans, voor het jaar 1899 alie heil toewenschen." Wie kent niet die ed'lo zi;.len, Die daar ginds in 't morgenland. Voor de eer van Neerkniel vielen. Met het rood-wit-Llauw in hun verslijfde hand. Voor hij goed en wel op de helft was, waren Kees en het korps beiden uit de maat en daar zij buitendien voortdurend een halve noot verschilden, was het schoone lied. zelfs voor het niet bijzonder kieskeurige gezelschap, ongenietbaar. Zanger en ronzebons hielden op voor het einde der voordracht, om elkander eenige verwijten te doen. De kapelmeester verklaarde dat de fuselier geen greintje muzikaal gevoel bezat, waarop de, in zijn eer getaste declamator van zijne verhevenheid daalde en den schelen siujo in zijn buisje pakte om eens te kijken, zooals Kees zeide, waar die meneer zijn muzikaal gevoel schuilde. De zoo dikwijls beklonken „Bredcrschafl", was eensklaps geëindigd eu de kapelmeester pakte zijne biezen, inwendig verheugd, dat hij nu een reden had om te kunnen deelnemen aan het dobbelspel. De feestvreugde werd door dit geval niet gestoord. De gebarsten-cornet h piston-eigenaar werd waarnemend kapelmeester en dirigeerde, volgens Kees, zoo goed, dat bij hem ongetwijfeld hel ware muzikale gevoel zat. De fuselier debiteerde nog oen menigte moppen; zijn voorraad scheen Onuitputtelijk. Midden in een voordracht hield hij plotseling op. De commandant met de njonja eu de gasten waren in de eanline verschenen, en toen de kapitein vroeg waarom Kees niet vervolgde, antwoordde deze: „'k lieb 'n droge keel, kaptein, en niks moer te drinken!'' Lachend gaf de commandant aan dien wenk gehoor eu tractcerde alle Europeesche fuseliers, hierin gevolgd door eenige andere officieren. Brutaalweg vroeg nu Kees aan de bruid of hij de eer mocht hebben mot haar eens te dansen. Tot aller verwondering stemda zij hierin toe en weldra zweefden verscheidene p: ren door de cantine, op de maat vau ecu gemartelde wals. Tegen middernacht liep het feest ten einde. Voordat Kees zich ler ruste begaf', kon hij niet nalaten tegen zijne kameraden te zeggen: „'k Heb ze eens goed geknepen!" --- „Ongezellig" Oudejaarsavond-bezoek. Men pleegt in Engeland en in Engelsche kringen „'t oude in 't nieuwe" anders te vieren dan in ons vaderland en in Hollaudsche families. Men maakt het zich gezellig, werkelijk gezellig. En druk. Gezellig druk. Er worden vrienden gevraagd, een „avondje" wordt georganiseerd, heel familiaar, zoo „onder ons" en al wordt het familiaar-menschen-hebben in Engeland eenigszins omslachtiger opgevat dan dat we 't in Holland opvatten, naar Engelsche gebruiken heeft de Oudejaarsavond toch tenslotte het karakter van een familieavond. En waarom ook niet ? De Engelschman is vóór alles degelijk, in zijn karakter domineert de ernst maar hij heeft tevens de zeef ongewone gave op zn tijd eens ondegelijk te zijn en den ernst een oogenblik te vergeten. Zonder aanstellerigheid. eerlijk. Wij zitten in zeer nauweu familiekring en spreken van verleden en toekomst. De Engelschen willen op Oudejaarsavond 't oude jaar eingeulijk liever vergeten, 't vroolijk uit-vieren en 't nieuwe vroolijk beginnen. Zoo doet althans het deel van de natie dat door een moderne opvatting in de passendernstige overpeinzing bij 't sterven van het jaar niet het ware uitgeleide ziet. En 't is voor onze Hollaudsche begrippen nu duidelijk waarom de Parkinsons, — jong getrouwd, gefortuneerd, modern — op Oudejaarsavond invitaties voor een „avondje" hebben rondgezonden; er zal een dansje zijn en een souper na. De Parkinsons, die al den naam hebben van uitnemend te kunneu recipieeren, hebben natuurlijk plezier van hun uitnoodigingen gehad. Er kwam géén bedankje, de gasten zijn allen gekomen ; zij hebben toilet gemaakt, dat is óók Engelsch gebruik, en zij zullen nu vroolijk 't feest vieren. 't Is inderdaad vroolijk gegaan. En de stemming stijgt, er wordt pret-gemaakt, geflirt, er wordt gemusiceerd, gereciteerd, er worden anecdoten verteld. En waar jonge dames en heeren bijeen zijn in een stijgende stemming moet die zich tenslotte uit-vieren in een dansje. DeParkinsons hebben plezier van hun avond, men amuseert zich uitmuntend, het voorstel tot een dansjo vindt algemeene instemming en daar is een volkomen deelneming in wals, mazurka, quadrille. Daar behooren géén oude menschen bij ! Dat is voor de jeugd alleen. Is het dan — voor gastvrouw en gastheer althans — niet een danige af koeling van feestij ver als er — niet alleen ongenoode, maar ook bejaarde en niet alleen bejaarde maar zeer serieus ouderwetsche gasten verschijnen en als dan bovendien die gasten erf-oom en tante zijn. Mevrouw Parkinson had ten huwelijk meegebracht de beste [erfeniskansen op een zeer rijk.kinderloos paar van oom en tante,welk paar zij en haar man. om de genegenheid eenerzijds niet te doen verflauwen, steeds hebben voorgejokt dat zij met bescheiden middelen in den grootst mogelijken eenvoud leven. En oom en tante willen nu de lieve.eenvoudige kinderen in hun sober-stemmig Oudejaarsavond-vieren met een bezoek verblijden. En zij komen, geheel onverwacht, midden in den dolsten dans. De conclusie ligt voor de hand, de quaestio is eenvoudig. Oom en tante zijn verwonderd, dan verbaasd, dan ontsteld, dan eenvoudig boos, dan woedend en in de laatste stemming gaan zijn. Alleen met hun gasten blijven de Parkinsons en 't kost de sterkst-denkbare gastheerlijke en gastvrouwelijke inspanning om den indruk van het onaangenaam bezoek niet al te veel bij de gasten te laten voelen. En zij zijn bij 't jaarwisselen, in 't plechtig oogenblik, ora een goed-Engelsch woord voor een goed-Engelsche stemming te gebruiken: down. Zónder erf-oom en tante gaan zij 't nieuwe jaar in, och arme. ---