De Raadszitting van gisteren. Kroniek, en Critiek. 't Was gistermiddag vroeg geëinaigd. De praatlust was er nu toch zoon beetje uit en bovendien wordt er bij „inkomsten" altijd minder gepraat dan bij „uitgaven". Als er geen Vereeniging tot Bescherming van Dieren bestond en als niet haar secretaris raadslid was, had 't nog wel een half uur gescheeld. Maar deze secretaris had bezwaar tegen het stelsel van varkens stempelen op het abattoir, stempelen met een gloeiend ijzer. Dat doet pijn, gelijk de Engelschen in Zuid-Afrika hebben kunnen gevoelen, toen zij tot D. W. O.'s werden verheven, maar het is duurzaam. Een ander, tot in zijn afschuwelijkste finesses door den heer Hintzen beschreven stempel, had de vereeniging liever, haar voorzitter en secretaris hebben alleen daarvoor met den directeur van het abattoir een reis naar Berlijn gemaakt, 't Is er bestudeerd en toch niet ingevoerd! Wethouder Hintzen bracht den verbolgen dierenbeschermerssecretaris tot rust. De commissie van financiën staat, zei hij, met veemarkt en abattoir in het nauwste verband (ai, ai) en zij weet dat daar géén diei-enkwellerij wordt toegelaten. Wèl bestaat die bij het veevervoer, vertelde toen de heer Van Oordt, koeien en ossen worden geslagen dat het een gruwel is. En ook moest de gemeente niet toelaten, dat houden als trekdier gebruikt werden, meende de heer Van Oordt. Een hond is geen trekdier, dat geloofde hij zeker, al had de heer Gerretson hem nog gisteren verteld dat indertijd de anke Noaehs door honden van zijn plaats is getrokken ! Ook Bamum en Bailey hebben gisteren vrij langdurig in den Raad gediend. De Zondagsvoor_telling zat enkelen leden nog steeds dwars, — zelfs den heer Den Held, schoon hij zich aldaar (niet op Zondag) zoo kostelijk heeft geamuseerd — en het teren van een zeil, ook op Zondag en op gemeentegrond,was dezen heeren een gruwel. De burgemeester erkende, dat, toen Barnum en Bailey hier contracteerde, eigenlijk niemand wist wat die heeren vertoonden. Zij waren anders niet toegelaten, verzekerde ds burgemeester uitdrukkelijk. En wat die Zondagsvoorstelling betreft, zij was ook in Den Haag toegelaten „onder den rook van het ministerie". Doch toen de heer Van der Pols ging verlangen dat het Hoofd der Gemeente voortaan — om het gevoel van de partijgenooten des heeren Van der Pols te sparen — geen vermakelijkheden als deze meer zou toelaten, toen zei de voorzitter, dat hij was burgemeester over allen, ook over een burgerij die gepast genoegen niet versmaadde en hij vorderde voor dat deel gelijke vrijheid en gelijken eerbied voor overtuiging als voor de medestanders van den heer Van der Pols. V/aarop de Raad applaudisseerde en de heer Van der Pols zweeg. Nog eens was de toon des burgemeesters bestraffend, toen hij den heer Spiekman terechtzette die, in zijn ijver om voor de belangen der gemeentewerklieden te strijden, een bezwaar inbracht over den werktijd van conducteurs en machinisten van „Heen en Weer", dat gee nbezwaar bleek te zijn. Deze dienst is toch geregeld naar het verlangen van de beambten zelf. Ten slotte had de heer Muller het genoegen ditmaal zijn aloude overtuiging, dat tramwagens alleen op bepaalde stopplaatsen mogen stilhouden, door den Raad met één stetn meerderheid te zien gedeeld. B. en W. zullen daarover met den tramdirecteur gaan onderhandelen. Burgemeester was er niet vóór. Dat stoppen overal vond hij voor vrouwen _en kinderen een groot gemak en — als men haast heeft gaat men immers veel liever loopen! De tram is voor menschen die den tijd hebben. Met algemeene stemmen keurde de Raad eindelijk de begrooting goed en wanneer Gedeputeerde Staten nu maar geen bezwaar hebben tegen de één dag te late indiening, kunnen we rustig en- tevreden het nieuwe jaar ingaan. Om verder tijd te besparen zal nog gistermiddag, naar ik vermoed, de heer Gisolf -te b^rooting in haar geheel naar Den Haag hebben getelefoneerd! De Raad was recht genoeglijk gestemd, dat „het" afgeloopen was en ik had daarom niet den moed een interpellatie, die ik stellig van plan was geweest te houden (ik had haar op papier met zes afschriften voor de zes reporters) uit mijn portefeuille te halen. Nu zal ik er het Nieuwsblad de primeur van geven. Mijn interpellatie luidde: Mijnheer de voorzitter. Het zij mij vergund 's Raads aandacht te vestigen op het geval, dat, wanneer eerstdaags de ETatenareohtschedijk wordt doorgestoken, er voor de bewoners van Charlois 's avonds pa tien uur geen andere gelegenheid is om _huis te komen dan, via net Poortgebouw, langs den oostelijken en Zuidelijken Maashavendijk, een wandeling van twee uur ten minste. Het veer op Charlois ligt geheel buiten onze controle en vaart dus als het er zin in heeft, in géén geval na tien uur des avonds. Het is mij bekend, mijnheer de voorzitter dat een aanvrage om passa/-giers over de Maashaven te mogen roeien afgewezen is, op grond van veiligheid:: 't ontbreken van verlichting en aanlegsteigers. Zai er nu niets gedaan worden dat ook des avonds de bevolking van het Charlois, genaamd Rotterdam, uit de oude stad kunnen thuiskomen, zonder verplicht te zijn het halve' eiland IJselmonde over een muilen zanddijk te doorwandelen 1 Mijnheer de voorzitter, dit geval is urgent, ik vestig er zéér de aandacht van B. en W. op. Dank n, mijnheer de voorzitter. - 't 4Gste. --- Rechtzaken. Arrondissements-Rechtbank. (Kamer van Strafzaken.) Zitting van Zaterdag, 2 November. Heden werden de volgende vonnissen gewezen : A. S., 28 jaar, bootwerker alhier, wegens diefstal met inbraak aan de Zalmhaven, tot vier jaren gevangenisstraf, met aftrek van de preventieve hechtenis van 7 Augustus af. P. J. A. 0., 27 jaar, stukadoor alhier, wegens verduistering van een rijwiel, tot vijf maanden gevangenisstraf, met aftrek van de preventieve hechtenis van 4 September af. W. D., 24 jaar, stoker te Arnhem, wegens mishandeling van S. Boom, tot zes maanden gevang en iss traf. G. F. De S., 15 jaar, zonder beroep alhier, wegens verduistering van geld, tot ing in een Rijksopvoedingsgesticht tot zijn 18e jaar. A. J. W. F., 36 jaar, huisschilder alhier, wegens diefstal van damesgoederen, tot drie maand e n gevang enis straf. A. V., 20 j__ar, kistjeeman, wegens diefstal van lijnzaad, tot een maand gevangenisstraf. N. J. v. R., 22 jaar, spekslagersknech. alhier, wegens verduistering van geldten, tot 7 dagen gevangenisstraf. P. C. K., 47 jaar, reiziger alhier, wegens verduistering van gelden, tot zes maanden gevangenisstraf. M. W., 23 jaar, los-werkman alhier, wegens vernieling van glasruiten, tot f 10 boete, subs. 10 dagen hechtenis. D. A., 32 jaar, bootwerker en W. A. K., 23 jaar, bierhuishoudster, beiden alhier, wegens het dronken maken van een minderjarige, ieder tot ƒ3 boete, subs. 3 dagen hechtenis. - J. R. N., 14 jaar, werkjongen en E. J. N., 11 jaar, zonder beroep, beiden alhier, wegens heling van gestolen goed, tot plaatsing in een Rijksopvoedingsgesticht tot hun 18de jaar. --- Onbesuisd Netsrijden. De antipathie die nog hier en daar tegen de wielersport bestaat, dankt zeker voor een groot deel haar oorzaak aan het onoordeelkundig gebruik, dat door een zekere categorie fietsrijders van het rijwiel gemaakt wordt. Dan eens is het jeugdige overmoed, dan weer brutale onverschilligheid, die aanlei ding geven tot dikwijls noodlottige botsingen en waar in toongevende sportkringen, o.a. door den Algemeenen Nederlandschen Wielrijdei-bond, reeds krachtig te velde werdi getrokken tegen het dolzinnig ronddraaien op banen_ zoowel als tegen het op eigenhoutje organiseeren van hardrijderij en op druk begane wegen, moet het ingrijpen van de overheid bij ongelukken, aangericht door genoemde categorie, zeker toegejuicht worden. We waren er eens getuige van hoe op dien weg tusschen Rijswijk en Den Haag twee wielrijders als dollen tusschen de talrijke wandelaars doorrenden, daarbij scheldende en vloekende op een wijze die ieder deed walgen.^ Het gevolg van een dergelijk optreden is, dat door niet-wielrijders de fietser in het algemeen onder de qualificatie gebracht wordt, die men genoemden sportliemebbers( ?) toedenkt. Dergelijk doen moet krachtig worden tegengegaan en daarom was het ook een voldoening, dat er heden een tweetal van die onbesuisde rijders ter verantwoording was geroepen. - Op Maandag 8 Juni kwamen twee spekslagersknechts, de 18-jarige D. H. R. en de 19-jarige P. J. M. M., op een tandem op de bekende woeste vr;jze door Rotterdam's drukste straten hollen. De gevolgen bleven niet uit. In de Jonkerfransstraat werd vrouw S. C. De Koning aangereden en zoodanig geblesseerd aaa bet achterhoofd, dat ze het bewustzijn verloor en naar het Ziekenhuis getransporteerd werd, waar ze tot 13 Juni verbleef. Het vrouwtje is nog niet normaal, want, zei ze tot den rechter: „Dokter, als ik in de hoogte kijk, dan laat ik alles vallen". Of dit echter van het aanrijdsn komt is niet uitgemaakt. De getuigen verklaarden dat er noch gescheld, noch getoeterd was. Voor ieder der beklaagden (niet verschenen) werd door het Ö. M., dat van oordeel was, dat hier streng gestraft moest worden, 14 dagen gevangenisstraf gerequireerd. --- Roomijs. De roomijsexploitant H. J. Lindenhof had op 8 Juli in dienst genomen den 25-jarigen sigarenmaker L. H., om, tegen een zeker percentage van de opbrengst, 30 >_, met ijs te venten. Tot 15 Juli d.o.v. deed de gewezen sigarenmaker zijn plicht, dat wil zeggen, hij verkocht ijs, maar op dien datum werd hem de affaire blijkbaar te koud. 's Morgens, voordat hij zijn wagen had gehaald, ontmoette hij een ouden vriend, den 31-jarigen sigarenmaker J. v. 8.. en toen hefc ijskarretje gehaald was, gingen de beide vrienden, genoeglijk koutende, achter den wagen aan. Doch, zooals gezegd, achter dat bakkie werd de geschiedenis te ijzig en op de kennismaking werd een pikhaantje genomen, gevolgd dooreen pierenverschrikkertje en nog ecu flinke hoeveelheid gelijksoortige kameraden. Al die massa keelstreeling werd' betaald door den contractant van den Eoomijshandelaar die nog in 't bezit was van f 1 en ook de verkochte porties „lekKer is maar alles", ten bedrage van 25 cents, in jenever omzette. Voor f 1.25 heeft men 25 slokkies, ieder kreeg dus ruim 12 borrels, genoeg om er den smaak van te krijgen. Dit was bij onze ijskoopers ook het geval, ten minste, des avonds om 7 uur, toen het quantum drank er in zat, werd „de oude vriend" er op uitgestuurd om de koperen deksels van de ijsvaten in klinkende munt om te zetten, maar... noch de vrind, noch de deksels kwamen terug. Eerstgenoemde vond het zonde te deelen met den ijsman en ging alleen aan den sjouw. Over zooveel gemeenheid was H. nu dermate verstrooid, dat hij... den wagen verkocht en met de daarvoor ontvangen 10 pop, ook op sjouw ging, tot er geen cent meer overbleef. Natuurlijk bleef die manier van ijsverkoopen niet lang verborgen en voor ieder der vrindjes werd drie maanden gevangenisstraf geeischt. Uitspraken over 14 dagen. --- Ingezoiidea Stokken. Rotterdam, Nov. 1901 Badinrichting Baan. Mijnheer de Redacteur! Eenige malen las ik in uw blad het tarief van de te nemen baden in bovengenoemde inrichting. Opvallend vond ik het echter, dat daarbij niet vermeld werd, dat deze inrichting ook des Zondags (al is het dan ook maar eenige morgenuren) voor het publiek opengesteld is. Zeer zeker zoude dit ten gerieve zijn van de bewoners van het westelijk gedeelte dezer stad, en het aantal abonnés zoude hierdoor zeker grooter worden. Onder beleefde dankbetuiging voor de opname dezer regelen, verblijf ik Een bewoner van het westelijk gedleelte. --- De boycot. Mijnheer de Redacteur! Wil mij s. v. p. een kleine plaatsruimte afstaan in UEd.'s blad, om aan den heer H. J. H. Jansen duidelijk te maken, wat mijn gezegde beteekent: inmenging van kleermakers in conflicten, voorkomendie in het havenbedrijf. Als de heer Jansen meent op te moeten komen voor de drie door hem opgenoemde kleermakersvereenigingen alleen omdat is. moet gezegd hebben, dat kleermakers zich met het havenbedrijf bemoeien, dan most ik den heer Jansen mededeelen, dat ik feitelijk niet eens wist, dat die vereenigingen bestonden, ergo kan ik haar niet bedoeld hebben. Het woord kleeirmakers wordt veei onder de bootwerkers gebruikt als zij willen aantoonen, dat er personen zijn, welke van het bootwerk geen joifca verstand hebben. In dier voege moet dan ook de heer Jansen mijn uitdru___ing opvatten! Wab dè kleermakersvereeniging „Gerardus Majella" betreft, op die zijn die woorden evenmin bedoeld en zoude cüe vereeniging dan ook zich met de boycotzaak bemoeien of willen inlaten, dan zou ik zeggen, dat zij er evenmin iets mede te maken had, want ook zij kan volgens mijn meening, geen verstand öf eenige kennis van het havenbedrijf hebben. En bij deze maak ik dan ook tevens bekend, dat ondergeteekende op geen schrijven, onverschillig in welk blad ook, eenig antwoord meer geeft, of het moest zijn, dat men mede wilde werken aangaande het plan-Reuzenpetibie, ter verkrijging der beëindiging van den Engelsch-Transvaalschen oorlog. Mijnheer de Redacteur, mijn dank voor de verleende plaatsruimte. Achtend J.G.'t HARDT. Rotterdam, 2 November 1901. --- Tegen den boycot. Mijnheer de Redacteur! Verzoeke beleefd plaatsing voor onderstaande, bij voorbaat mijn dank. Naar aanleiding van de geruchten onder de havenarbeiders, als zou ondergeteekende zijn sympathie betuigd hebben met een stuk, voorkomende in het Rotterdamsch Nieuwsblad van 1 November 2de blad en onderteekend T. Bastiaans, verklaart hij hiermede, dat hij zeer tegen het boycotplan is en hoopt dat het in Rotterdam geen kans van slagen mag hebben, als zijnde noodlottig voor de bavenarbeiders. Zie verder verslag vergadering van het Verbond van Rotterdamsche Vereenigingen tot behartiging der belangen van het Havenbedrijf, voorkomende Rotterdamsch Nieuws blad derde blad 29 October. Hopende dat in deze geen naamsverwarring meer plaats mag hebben. Achtend, F. BASTIAANSE, voorzitter „Nederlandsche Vlag". --- De Rotterdamsche Handel. 111. De zestiende eeuw is voor de ontwikkeling van Rotterdam en zijn handel een zeer belangrijke geweest. Reeds in de eerste jaren dier eeuw constateert Van Reyn een sterken aanwas van den grond van het Westnieuwland en van de uiterwaarden in de Maas voor het Oosten het West-Nieuwland en toen reeds bestond bij het stadsbestuur het voornemen zich deze aanwinst ten nutte te maken. Evenwel, het geld ontbrak, en de oorlog met Frankrijk bracht alle plannen tijdelijk van de baan. Eerst later, omstreeks 1548 was de stadskas in staat den aangewassen grond van de Grafelijkheid aan te koopen en de biezen buitensdijks, die door zekeren Haverman, op gezag van den keizerlijken Domeinraad aangeslagen en verhuurd waren, weder in vrij gebruik te krijgen, krachtens vroegere privilegiën. Een merkwaardig feit is hefc ook, dat omstreeks dezen tijd buiten de St. Laurcnspoort aan het Merwe-ende (cic tegenwoordige Mosseltrap) het eerste steenen havenhoofd werd gemaakt, terwijl mon zich bot nu met con dam uit rijzon en aarde samengesteld, beholpen had. De goedkoopte der bouwstoffen ■— duizend metselsteenen kostten slechts elf stuivers en een hoed kalk evenveel — zal zeker tot dit werk aanleiding hebben gegeven, evenals het aanmerkelijk verhoogen van den kerktoren en den aanleg van de Groote of Erasmusmerkt na April 1550, door namelijk de West-Nieuwlandsehe brug en de stille brug (tegenover de tegenwoordige Nauwe Marktsteeg) af te 'breken en te vervangen door een steenen verwulf, zoo gelegd dat de vaart tusschen de haven en het Spui niet werd gehinderd. De nieuwe brug — thans de Groote Markt — werd op 15 Augustus 1557 in gebruik genomen. Alle toegangen van thans waren toen reeds aanwezig, alleen de Nieuwsteeg kwam er eerst in 1558 bij. Een ander besluit was dat in 1543 genomen, waarbij de hoek van den Rijstuin, langs de Oude Haven, acht voeten ingetrokken en het vaarwater aldaar evenveel breeder werd. Toch kwijnde in de eerste helft dezer eeuw de handel, ondanks alle geldleeningen en de welgeslaagde pogingen van handelaars en haringreeders, een gevolg van de dwaze staatkunde der toenmalige landsbestuurdeis. Een klein bewijs van de verminderde welvaart is da.t iv 1561 de mooiste huizen op den Middeidam, toen de beste stand der stad, voor f 24 per jaar verhuurd werden! Dat de stad er toen wel aangenaam uitzag, blijkt uit de geestdriftvolle schets. die de Napolitaan Chrysostomus in 1514 van haar gaf: „Ik heb, schrijft hij, twee nachten verbleven te Rotterdam en ik weet niet hoe het gekomen is dat mijne oogen zich in deszelfs beschouwing; nauwelijks hebben kunnen verzadigen. Zij wijkt voor vele andere in grootheid en rijkdom, maar behaagde mij toch bovenmate zeer. De wallen, poorten en straten, alles neigdte- mij minnelijk toe: de wanden zelve, de huizen en gebouwen, schenen mij aanlokkelijker te vleien; eindelijk scheen aldaar de hemel zelfs helderder te zijn en iets, ik weet niet wat Goddelijks uit te wasemen, — het omliggende land een gedurige lente te verschaften, de lucht met eenige zoetigheid getemperd te zijn, en zelfs de kruiden en struikgewassen een veel liefelijker geur van zich te geven." Een g-roote ramp trof Rotterdam op 10 Juli 1563. Om twee uur 's namiddags van dien dag brak er een brand uit bij een kuiper in die Molensteeg en gesterkt door een zwaren Zuidwestenwind sloegen de vlammen o-ver en achtereenvolgens verbrandden de huizen aan het West-Nieuwland, den Rijstuin, de Hoofdsteeg, Houttuin, Groenendeel, oostelijk deel van de Hoogstraat, de Goudsche Wagenstraat en eerst bij de Zalmsteeg op de Hoogstraat en aan de Frankensteeg wist men het vuur te breidelen. Er verbrandden tweehonderd huizen met meestal rieten daken, en zevenhonderd andere werden zwaar beschadigd. In de Kolk gingen zes-en-dertig buizen en andere schepen in vlammen op en groot was de schade aan poiterijen, lijnbanen, loodsen en schuren met de daarin bewaarde koopmansgoederen. Bovendien kwamen vele menschen in de vlammen om. Twintig jaren geleden had men Delft zien verbranden, thans trof Rotterdam het droeve lot. Bij octrooi met vele gunstig© bepalin- gem, o.a. een kwijtschelding gedurende veertien jaren van de halve belasting, trachtte Philips II de geleden ramp te vergoeden en inderdaad, ofschoon in den eersten tijd vele schepen naar elders voeren. en vele ingezetenen buiten Rotterdam een schuilplaats zochten, dit gelukte vrijwel. Van «tadswege werdl aan hen, die nieuwe huizen timmerden, uit de gemeentekas een derdedeel der dakpannen vergoed en voor het leggen der blauwe steenen aan de kaden en het onderhoud der straten zorgde het gemeentebestuur. Verboden werd, van toen af, het leggen van rieten diaken. Handiglijk maakte de vroedschap van den brand gebruik om de rooilijn van verschillende straten, o.a. van de Hoofdsteeg, een heel stuk achteruit te brengen. De eigenaars kregen ter vergoeding „zooveel grond van achtenen, als zij van voren hadden verloren". De draaibrug, die van het West-Nieilwland naar den Rijstuin gelegen had en óók was verbrand, werd meer zuidwaarts, bij den ingang der haven gelegd. Een tweede ramp trof Rotterdam op 9 April 1572, de overrompeling door de Spanjaarden in 1572. Doch dit feit ligt minder in- ons bestek. Alleen in zooverre hebben wij er mee te maken, dat beide rampen mogen beschouwd wordten als aanleidende oorzaken en voorloopsters van een toenemenden bloei, bloei zóó groot dat binnen 43 jaren na het vertrek der Spanjaarden de omvang der stad bijna verdubbeld was. Allereerst deed zich het gebrek gevoelen aan meer veilige binnenhavens en vandaar, een vroedschapsbesluit om de stad naar de zijde van de Maas uit te leggen door bijtrekking van het aangeslijkte land bezuiden het West-Nieuwland. De zuidelijke muur, loopende van de Oostpoort naar de tegenwoordige' Mosseltrap, werd weggebroken en opgebouwd in de richting van de Oostpoort naar de Schiedamsche Poort (voor de Soetensteeg). Daartusschen nu kwamen twee nieuwe havens te liggen : de Nieuwehaven — eerst M-allegat genoemd — en de Blaak, ruime bergplaats voor schepen die niet in de Kolk bleven liggen. Hoe de Blaak aan zijn naam gekomen is, weet men niet, denkelijk staat dit in verband met den brand van 1563, in de Molensteeg, die op dezen Blaak uitliep, losgebroken en die de stad deed branden en blakeren.Het Mallegat kreeg, volgens Van Welsenis. zijn naam van „de onkundige menschen, die het- goede begonnen werkten besten niet insiende", _ dezen naam vonden. De eerste woonhuizen op den Blaak dateeren van 1587. Dat de handel van Rotterdam omstreeks dezen tijd zoo enorm toenam, is wel voor een groot deel te danken aan het feit, dat Amsterdam nog steeds d& zijd© van Spanje hield, omdat de regenten dier st_.d_.jverige Roomschen waren, terwijl Rotterdam den Prins van Oranje als eenig-wettig vertegenwoordiger dcs konings huldigde. De o_anj_g__-ind_ zeelieden van Hoorn en Enkhuizen belemmerden den handel op Amsterdam en dit kwam, natuurlijk, aan Ro+ts-dam ten goede, evenzoo de hinder, dien de handel op Antwerpen ondervond. De beide nieuwe havens kwamen het handelsverkeer zeer te stade. Zij kostten de stad heel weinig, omdat beide vaarten door de natuur tusschen hefc aangeslibde land gevormd waren en na bekaad te zijn, alleen wat mossten worden uitgediept. De Nieuwehaven stond door een na-uwen toegang — het Mallegat — in verba-ding mede Maas ; de Blaak stond in verbinding met het riviertje De Leuve, dat, zooals men weet, een aanhangsel van de Rotte, toen nog goen voor ligging van schepen geschikte haven was. Over de Nieuwehaven werd een brug gebouwd, rood geverfd en daarom Boobruy; genoemd, en over den Blaak (ter plaatse waar nu de Beurs staat) een brug. die do Gapersbrug heette en een tweede, de Eunjersbrug (de tegenwoordige Keizcrsbruj?;). Aan den Noordblaak verrezen een aaatal aanzienlijke huizer,, nadat in 1537 burgemeester Willem Huygenyz en schepen Gerrit Huyjrensz daartoe het voorbeeld gegeven hadden door tweo huizen e Westhoek van de tegenwoordige Schrijnwerkersst-ocg te petten. De _ bolwerken, die door do burgers ter afwering van een mogelijken vijandelijken aanval op het aangeslibde land in de Maas waren gebouwd, omsloten ondiepe watertjes, die Later Wijnhaven. Scheepmakershaven en^ Haringvliet worden. De havenaanleg in dejc eeuw ging dus, ook tengevolge van don bouw der bolwerken, vrij g keiijk. Doch, loopen wij niet op onze beschrijving vooruit. Geregeld nam. de handel toe, vooral toen een menigte rijke lieden uit Brabant en Vlaanderen, om den geloofswille verdreven, zich hier kwamen vestigen. De prijs der huizen nam steeds toe. Zoo kon in 1572, na het vertrek der Spanjaarden een lijnwaadwever op de Meent een huis koopen voor ƒ3O met een rijksdaalder afbetaling per jaa';.. terwijl reeds in 1588 de Antwerpenaar Pieter de Raet voor een huis in de Groenendaal f 300 besteden kon en in 1598 een huis op de Hoogstraat niets minder dan f 7000 gold ! Door allerlei voorrechten lokte het stadsbestuur lakeiiwevers uit Vlaanderen naar hier. In 1584 kregen 50 Vlaamsche wevers vier-en-twintig huisjes aan de Pannekoekenstraat in eigendom. En in 1590 kocht de vroedschap van Jacob van Almonde een strook grond van Wena om er de ramen dei' wevers te kunnen vestigen (Raamstraat). Een aantal straten werden toen aangelegd, op voorwaarde dat de stad ze rooien mocht en de bestrating op kosten der eigenaars geschiedde. In 1584 reeds telde de stad 118 straten, stegen en gangen, waarvan 66 binnen- en 52 bttitensdijks gelegen waren. Van onmetelijk belang voor de toekomst was een daad van het stadsbestuur in 1589 begonnen en in 1590 voltooid : de aankoop van het in de rivier aangespoelde eiland Feijenoord Voor ongeveer f 2400. De bedoeling wa.s om, door het leggen van duikeldaimmen aldaar de verzanding van den stroom vóór de stad te voorkomen. En wat is Feijenoord later voor Rotterdam geworden! Tegelijkertijd werden de scheepstimmerlieden, die hun werven hadden tusschen de Gaper-brug en het Westerhoofd! (thans Geldtarschekade) verplicht hun eigendbinmen in te krimpen, zoodat de haven een breedte kreeg van 17 roeden en 6 voefc --- Kunst en Sport ** In den loop der maand Februari a.s. zal Louis Bouwmeester hier ter stede zijn 40-jarig tooneeljubileum vieren. ** Bij Tierie & Kruyt, te Amsterdam, zal over eenige dagen verschijnen: „Marieken van Nijmegen". Deze Nederlandsche volkslegende uit de 16de eeuw, verscheen in 1854 in Den Haag, bewerkt door J. Vasi Vloten en is reeds lang uitverkocht. Dooß Lode Baekelmans (van Antwerpen) is deze Maria-legende, de historie van den vrouwelijken Fanst, bewerkt. ** „Lee avariés", Brieux' nieuwe stuk, dat opgevoerd zou worden door het Théatre Antoine te Parijs, is door den directeur voor schoone kunsten verboden.Brieux, die thans te Berlijn is, zal bij zijn terugkeer te Parijs teachten het verbod te doen opheffen* ** 26 Dec. a.s. wordt het operaseizoen geopend in het Scala te Milaan. Het répertoire vermeldt „Walküre", „Linda di Chamounix" (Donizetti),,,Requiem" (Verdi), „Trovatore", „Hansel und Gretel", „Germania" (Franchette) en „Euryantlie". Het Teatro Lirico te Milaan wordt geopend met een opvoering van „Samson et Dalfla" van Saint-Saëns, welke opera binnenkort ook te Rome voor het eerst gegeven zal worden. ** De piano-virtuoos Lucien Wurmser is een tournee begonnen, die zal gaan over Noorwegen, Denemarken, Zweden, Nederland', België, Engeland, Frankrijk en Portugal. ** Het Parij sche Hof van Appèl heeft het vonnis van de Handelsrechtbank bebestigd, waarbij Sarah Bernhardt is veroordeeld tot betaling van 6.000 francs aan Kiste-maeckers, wiens stuk „Martha", waarvoor de repetities reeds begonnen waren, niet is opgevoerd. *. In het Coronet Théatre te Londen is „Siegfried" voor het eerst in het Engeisch gegeven. ** Te Florence zijn drie claque-aanvoerders gearresteerd wegens poging tot afpersing op een zanger en een zangeres der opera gepleegd. ** Ernst von Possart is voornemens iri den loop van den winter een voordrachtenavond te geven, waarop hij den geheelen tekst van „Die Meistersinger" zal voordra