Republiek en Koningschap. Wanneer men de liberale pers, ook hier te lande, leest, zou men wanen, dat de republiek in Frankrijk voor de eeuwen gegrondvest is, ondanks de voor de duurzaamheid van den republikeinschen regeeringsvorm zoo ontmoedigende ervaringen van het verleden en ondanks de kenteekenen van het heden en de toekomst. De manifestatiën die jl. Maandag in Frankrijk hebben plaats gehad, heeft dezelfde pers plotseling doen opschrikken uit haar waan; het koningschap is in Frankrijk dood, voor altijd dood, verkondigde men sedert lang op alle tonen, en zie, tot schrik van velen bewijst het koningschap dat het nog wel degelijk tal van aanhangers, dat het nog levensvatbaarheid heeft iv de harten van het Fransche volk. Maandag was de verjaardag van den graaf De Chambord, den afstammeling van het wettige koningshuis in Frankrijk, de hoop der Fransche legitimisten, le roy, zooals hij spottend door de tegenstanders van het koningshuis genoemd wordt. Dien dag hebben tienduizenden in den laude feestelijk herdacht, niet door wilde redevoeringen en manifestatiën, zooals de republikeinen zulks gewoon zijn, maar door het bijwonen der goddelijke diensten, en 's avonds, door stemmige bijeenkomsten en het voorlezen van adressen aan den graaf De Chambord. In alle steden van Frankrijk werd de heuglijke dag op dezelfde waardige wijze gevierd; alleen te Parijs hadden zich in de verschillende arrondissementen meer dan 4000 personen vereenigd, waaronder tal van werklieden. Nergens is de orde verstoord geworden; om allen aanstoot te vermijden heeft men zelfs het uitbrengen van toasten geheel achterwege gelaten. De dag is gevierd zooals het zulk een dag betaamde. De republikeinsche pers in Frankrijk heeft zich genoodzaakt gezien hare aandacht aan de zaak te wijden; sommigen hebben zich zelfs boos gemaakt over deze schitterende manifestatiën ter eere van den graaf De Chambord; zij durfden zelfs der Regeering den raad geven voor bet vervolg dergelijke bijeenkomsten te erbieden, zeker uit naam der republikeinsche vrijheid en gelijkheid, die er niets op tegen heeft, dat de communistische pers dagelijks de grofste aanvallen op de tegenwoordige Regeering richt, dat én Louis Blanc én andere apostelen van de onverzoenlijken openlijk aandringen op de geheele afschaffing der grondwet, van het leger, den godsdienst, enz., maar er aanstoot aan neemt, dat rustige en vredelievende mannen, die een geweldige revolutie uit beginsel verafschuwen, bijeenkomen om den verjaardag te vieren van hem, van wien zij alleen Frankrijks heil, Frankrijks grootheid en Frankrijks toekomst verwachten. Intusschen de dag van Maandag was geene gewone feestviering; nog nimmer hadden de aanhangers van het wettige koningshuis dien dag zóó algemeen, zóó luisterrijk gevierd. Van waar die verouderde houding? De oorzaak daarvan is gemak-' keiijk na te gaan: de legitimisten achten den tijd daar om meer openlijk met hunne rechtmatige wenschen voor den dag te komen, al zullen zij — het doel wettigt de middelen niet — nooit tot een straatrevolutie hun toevlucht nemen. Wat men ook zeggen moge, de republiek in Frankrijk is dalende; zij verliest haar crediet bij het volk, de gematigden beginnen haar den rug toe te keeren, in een woord, eene reactie is aanstaande. Geen enkele regeeringsvorm, ook niet | de republikeinsche, is onbestaanbaar met den godsdienst; maar ongelukkig heeft de Fransche republiek door haar anti-gods- j dienstig dry ven, de Katholieken van Frank- ; rijk van zich vervreemd. Had de beteekenisvolle amnestie, die duizenden communards , — moordenaars en brandstichters ¦— veroorlooft vrij en ongehinderd naar het vaderland terug te keeren, reeds velen de oogen geopend, de even hatelijke als onrechtvaardige wetten door de Regeering, in het bijzonder door Jules Ferry, tegen de geestelijkheid, tegen de religieuzen, en tegen de jezuïeten voorgesteld, moesten de Katholieken doen zien, dat deze republiek de bepaalde vijandin van den godsdienst is. Van dat oogenblik af moesten honderdduizenden zich van de republiek afwenden , ] die haar in den beginne misschien niet vijandig waren, zoodat deze regeeringsvorm, den laatsten tijd zeer aan aanzien, aan invloed en vooral aan innerlijke kracht verloren heeft, De republiek is dus dalende, snel dalende, zoo ze, wat te verwachten is, op den ingeslagen weg blijft voortgaan. Welnu, naarmate zij daalt, moeten de kansen van den wettigen koning stijgen. Vandaar de legitimistische banketten Maandag met zooveel luister en door zoo talrijke deelnemers gevierd. Ziedaar de beteekenis van den jongsten verjaardag van den graaf De Chambord. Vleien wij ons echter niet met een ijdele hoop : de republiek van heden zal verdwijnen, maar nog kan zij eenige jaren leven. En zelfs dan als zij onder het gewicht harer eigene mislagen en misdaden zal bezweken zijn , is het niet zeker dat het recht en het koningschap onmiddellijk zegevieren. De republiek der Grevy's, Waddingtons en Jules Ferry's heeft twee vijanden : de Commune, vertegenwoordigd door Rochefort, Blanqui en anderen; het koningschap , vertegenwoordigd door den graaf De Chambord. Het is de vraag welke dier beide vijanden de republiek het eerst zal omverwerpen. Zeker, het wettige koningschap zal eenmaal zegevieren maar als God het niet verhoedt , slechts na en door de dreigende Commune. --- BUITENLAND. Italië. Men schrijft uit Rome aan de Maasbode dd. 27 September: Men bericht de aankomst van Mgr. Grasselli, den overbrenger van den brief van den Sultan aan Leo XIII. De belangen der Kerk in het Oosten zijn op een zeer goeden weg; de scheuring der Kupelianisten heeft opgehouden; het Armeriisch volk is opnieuw vereenigd in het geloof en erkent het gezag van Mgr. Hassoun. De diplomatieke moeilijkheden, die tusschen de Verheven Porte en Oostenrijk ontstaan zijn omtrent de provinciën, die door de legers van Keizer Frans Joseph zijn bezet, zijn uit' den weg geruimd , dank zij de pogingen van het Vaticaan. De Katholieken dier provinciën zullen voortaan volle vrijheid van godsdienst genieten. Dit zijn alle overwinningen voor de Kerk, of liever, dit is eene vergoeding, die de Voorzienigheid den H. Vader toestaat voor al de bitterheden, welke diegenen hem veroorzaken, welke eertijds zijne beste kinderen waren, de Katholieken in het Westen. --- Spanje. Behalve de officieren, die in verzekerde bewaring zijn gebracht onder verdenking van deelneming aan het komplot, heeft de Spaansche Regeering eenige generaals , bekend als aanhangers van de geavanceerde partij , van hun vrijheid beroofd. Zij hebben arrest gekregen, „als maatregel van voorzorg"; aan anderen, zooals Corta , Hidalgo en Merelo, werden verlofpassen en reispassen gezonden , met uitnoodiging eenig vreemd land te gaan bezoeken. Uit de in beslag genomen documenten : nl. proclamatiën en naamlijsten, blijkt dat de poging tot omverwerping van het bestaande bewind uitgaat van de federalisten , vereenigd met de gematigd-republikeinen. --- Turkije. De Sultan van Turkije beeft in een buitengewonen ministerraad, waar hij voorzat, sprekende over het tekort op de begrooting, gezegd, dat hij aan de bevriende mogendheden beloofd heeft, persoonlijk het oog te houden op de beloofde financiëele hervormingen. Hij wil het crediet des Rijks redden en is tegen elke nieuwe leening, zoowel in het buiten- als in het binnenland. Alsof Turkije nog crediet bezat! 't Is al te Turksch! --- Oostenrijk. Te Szoly va, in Hongarije , is , terwijl een godsdienstoefening plaats had in de synagoog , de vloer der vrouwengaanderij in gestort. Niet minder dan 20 vrouwen en eenige kinderen zijn , naar men wil, gedood , en een aanzienlijk getal bekwam ernstige verwondingen. Der yrouw van een winkelier werd door twee balken , waartusschen zjj beklemd was geraakt, het hoofd van den romp gerukt. --- Engeland. Er zijn in Engeland zeer gunstig geslaagde proeven genomen , om taai glas voor dwarsen lengteliggers voor spoorwegen te gebruiken. Het glas is voor dit doel bewerkt naar een procédé van Prederik Siemens te Dresden. LONDEN, 1 Oct. Het transportschip Euphrate is mét 80 officiers en 1000 soldaten van Hortmauth naar Indië vertrokken, om het leger in Afghanistan te versterken. --- Duitschland. STRAATSBURG , 1 Oct. De nieuwe Stadhouder , generaal von Manteuffel, is hier heden aangekomen en heeft met de volgende proclamatie zijn waardigheid aanvaard: „Ik aanvaard heden het mij door Z. M. opgedragen ambt van Keizerl. Stadhouder in de Rijkg-landen. Ik smeek God om de kracht , om dat ambt tot roem van het Duitsche rijk en tot welzijn van Elzas-Lotharingen te vervullen". — De heer Mügel, directeur eener porseleinfabriek bij Saarbrücken , plantte in April zeven pootaardappelen in zijnen tuin en heeft daarvan 315 stuks geoogst, van welke 180 elk meer dan 400 gram zwaar waren. — De minister Von Puttkamer heeft Zaterdag 11. eene deputatie van onderwijzers ontvangen en hun gezegd, dat hij zeer wel wist, dat zijne meening in de onderwijsquaestie aan vele personen mishaagde, maar hij het als zijn plicht beschouwde luide te verklaren, dat hij den invloed der Kerk op de school als een noodzakelijk middel bij de opvoeding beschouwt en meent, dat de Kerk een ontegensprekelijk recht van medewerking in de school heeft. — Ziehier een merkwaardig vonnis, in het laatste nummer van den Nürnberger Courrier vermeld: „Zekere beschuldigdeHolleber,door de jury plichtig verklaard aan moord, is ter dood, 15 jaren tuchthuisstraf en altijddurend verlies van eer veroordeeld. „Dit is inderdaad een hard vonnis, waardoor iemand veroordeeld wordt, om nog 15 jaren na zijn dood i:i een tuchthuis te moeten zitten en dan nog voor altijd zijn eer kwijt te zijn. — Over de verkiezingen der Wahlmanner in Pruisen , deelen de Duitsche bladen mede, dat de Katholieken te Munster, Dusseldorp, Keulen en Aken de meerderheid hunner candidaten hebben zien gekozen worden. Deze Wahlmanner zijn, zooals men weet, de thans door de Urwiihler of in drie eensus-klassen verdeelde kiezers gekozen leden der kiescolleges, welke a. s. Dinsdag de Kamerleden kiezen. Te Keulen vooral is de vreugde algemeen wijl daar voor het eerst de zege behaald is bij eene verkiezing voor den Landdag. — In een proces te Berlijn is door den rechter beslist dat niet met den laatsten, maar met den eersten slag der klok het uur wordt aangewezen. lemand, die opgeroepen was voor een vergadering ten 11 ure, kwam aldaar binnen, toen de derde klokslag reeds werd gehoord. Een der aanwezigen verzette zich daarom tegen diens toelating en is nu door den rechter op dat punt in het gelijk gesteld. Op vele plaatsen derhalve waar een klokkenspel het uur aankondigt, is bij het beginvan het spelen het uur eigenlijk om, niet eerst bij — of na — het slaan. --- Frankrijk. De Patrie van Parijs verzekert dat aan den Franschen minister van eerediensten de verbanning gevraagd is van Mgr. Mermillod. — De bergvlakten van het Jura-gebergte zijn reeds met sneeuw bedekt. — Wij lezen in het Tageblatt van Berlijn: „Wij vernemen, dat Waddington te Berlijn „en te Weenen heeft doen weten, dat men „in de politieke kringen „ongelijk" zou heb„ben, onder welk opzicht ook^ zijn ambtge„noot Lepere als een ernstig man te beschouwen." 't Is waarlijk het toppunt van vernedering voor een staatsman die in den ministerraad zetelt van het roemzuchtige Frankrijk, 't Zal echter de eerste noch de laatste vernedering zijn, die de derde Republiek ons te aanschouwen geeft. —De talrijke legitimistische feestmalen te Parijs , Chambord , Marseille en elders zijn Maandag allerwegen zonder eenige stoornis afgeloopen: ten einde elke botsing met de republikeinsche autoriteiten te vermijden en ook niet de luidruchtige agitatiën der demagogen na te volgen , heeft men zich overal bepaald tot het onderteekenen vau een gelijkluidend adres, dat door honderden personen onderteekend is. De Bonapartistische Gaulois heeft zijnerzijds dien dag een gedeelte van een brief afgedrukt, welken de graaf van Chambord geschreven heeft hij gelegenheid van den dood des keizerlijken prinsen in het Zoeloe-land: „Gaarne stol ik mij voor", schreef de graaf, „dat het meerendeel der Keizerlijken voortaan geen heil voor Frankrijk meer zullen zien dan in het wettig koningschap. Ik reken genoeg op de vaderlandsliefde dezer partij , welke zoovele achtenswaardige en verlichte mannen omvat, om te hopen dat het aldus zal geschieden." — De Union verheugt zich over deze openbaarmaking, en hoopt, dat zij weerklank zal vinden bij alle Bonapartisten, die vrienden van godsdienst en orde zijn. Te 'Brest is per zeilschip Navarin weder een bezending Fransche geamnestieerden uit Nieuw-Caledonië aangekomen. Zes hunner werden onmiddellijk ingerekend om nog een extra gevangenisstraffe van ouden datum „af te zitten"; de overigen werden franco naar Parijs gezonden. Daar hun komst onverwacht was, hadden geenerlei demonstratiën plaats. — — Zijne Excellentie Mgr. Czacki de nieuwbenoemde nuntius van den Heiligen Stoel voor Frankrijk is te Parijs aangekomen. Zijne Excell. zal voorloopig in 't Hotel de Londres, rue de Castiglione, zijn verblijf houden, totdat hij het hotel kan betrekken, door Mgr. Meglia bewoond. — Als een staaltje van het leedwezen dat de geamnestieerden toonen over hunne gepleegde gruweldaden tijdens de Commune, zegt de Univers, dat een der teruggekeerden uit Nouméa, die thans de wijk Onreine te Parijs bewoont, er overal op roemt, een dergenen te zijn, die den aartsbisschop van Parijs hebben gedood. Zou de brave citoijen niet genegen Alsook bereid zijn om opnieuw te beginnen ? —De dochter van den Franschen radicaal Louis Blanc, welke haar noviciaat geëindigd heeft, zal in de Congregatie treden der Zusters van den H. Vincentius a Paulo. ---