EERT UWE MOEDER! Misschien, waarde lezer of lezeres, misschien zijt ge nog in het bezit van eene moeder, eerbiedwaardig om hare hooge jaren en vroomheid , te achten om hare edele eigenschappen , en indien de dood u reeds van zulk een schat beroofd heeft, denk u dan voor een oogenblik haar nog in uw bezit en stel u voor , dat ge nog het geluk hebt eene zoo teedere moeder te bezitten. Veronderstel nu, dat een ellendeling het zou wagen , zonder de minste reden daartoe te hebben , uwe woning te betreden ; dat hij uwe moeder , wie gij achting en eerbied toedraagt , zou schelden , met smaad overladen , ja dat hij zelfs zoo ver ging , haar, wie gij vereert en als op de handen draagt , zou slaan, van haren stoel zou rukken , haar verguizen en met den voet trappen en door het slijk sleuren. Wat zoudt ge bij zulk een schouwspel doen ? Zoudt ge met de armen gekruist dat tooneel aanstaren ? Zoudt ge wellicht nadat hij die euveldaad straffeloos in uwe tegenwoordigheid gepleegd had, hem geld geven ora weer in staat gesteld te zijn nogmaals denzelfden gruwel te herhalen 't Het lust ons niet het antwoord neer te schrijven, we laten zulks aan u over ; antwoord zelf. ... uw oordeel zal rechtvaardig zijn. Bedenk echter wel , dat ge , met velen gemeen , eeue Moeder bezit, verheven om Hare afkomst, want Zij is van adel; eerbiedwaardig om Haren ouderdom, immers Zij telt ruim achttien eeuwen; eerbied- en achtenswaardig om Hare deugden , want Haar wandel is heilig : kortom, Zij vereenigt in zich alle eigenschappen , die Haar aanspraak geven op ieders achting en eerbied. Toch wordt Zij, ondanks hare deugden, ja , somtijds om hare deugden , dagelijks door velen wreed aangevallen, vertrapt en verguisd. Betaalde huurlingen slingeren Haar als om strijd vuilnis naar het hoofd; eu gij , wat doet gij ,om dien hoon van uwe Moeder af te wenden ? Gij betaalt die huurlingen : gij draagt wekelijks of dagelijks bij om uwe Moeder te helpen honen en verguizen eu door het slijk te sleuren. Immers , uwe Moeder is de H. Kerk , hare belagers zijn de liberale dagbladschrijvers. Is 't nu te veel gezegd : „gij betaalt die huurlingen der pers." Leest ge niet een liberaal blad , dat ge best missen kunt? Leest ge misschien niet twee bladen, ook al onder de leus, die we meermalen hoorden uitspreken : „Ik kan ze niet missen voor myne zaken" of: »lk wil weten wat er in het liberale kamp zooal omgaat" enz. enz. ? Och ! laat het u gezegd zijn : uwe tegenstanders zijn zoo nieuwsgierig niet; zij nemen geeu katholiek dag of weekblad ter hand , laat staan een katholiek maandschrift. Meermalen lazen we die bekentenis , hun uit de pen gevloeid. Daarom leest die bladen niet, en vooral betaalt geen geld om ze te ondersteunen ; geen beter middel om hunne kracht te breken , dan de kring hunner lezers te beperken, 't Is hier niet te doen om anderen te benadeelen , maar het geldt het dierbaarste uwer belangen , het geldt de eer uwer eerbiedwaardige moeder. Want weet het wel : elk abonnement, dat ge voor liberale bladen betaalt, stelt hen opnieuw in staat nieuwe sraaadredenen tegen de Kerk neer te schrijven en haar te verguizen. IJveren we derhalve als één man tegen die teugellooze pers , die met eiken dag driester en onbeschaamder optreedt ; weren we uit onze woning alle goddelooze bladen en boeken , vooral de romans en feuilletons, welke als zoovele vergiftigde adders overal trachten binnen te sluipen. Mocht ge ons van overdrijving willen verdenken , welnu, dan zullen we den goddeloozen Jean Jacques Rousseau het woord geven , den man , die als romanschrijver zich zoo berucht heeftgemaakt en volgens een algemeene beoordeeling raet den vinger wordt aangewezen als de schrijver , die zijne pen heeft gedoopt in het zwadder van ongeloof en zedenbederf. Luister wat hij zegt: „Vlucht hen, die onder voorwendsel van de natuur uit te leggen , in 's menschen hart het zaad storten van treurige leeringen . . ... schrijvers , die alles verwoesten en met voeten treden wat eerbiedwaardig is j die aan de bedrukten de laatste vertroosting in hunne ellende en aan de machtigen en rijken den teugel der driften ontnemen; zij rukken diep uit het hart de wroeging der gruwelen , de hoop der dengd, en roemen er nog op de weldoeners te zijn van het meuschelijk geslacht." Rousseau kon, na den woedenden storm, die herhaaldelijk in zijn gemoed losbrak , in sommige oogenblikken van bedaardheid, deze zijne overtuiging niet verzwijgen. Meer dan eens komt hij op de hoofdoorzaak neer , welke de basis van zijn avontuurlijk leven gelegd had, en hij schroomt niet de verklaring af te leggen , dat hij reeds in zijne jeugd zeer vroegtijdig door het lezen van gevaarlijke romans in den afgrond gebracht is. Sprekende over den nadeeligen indruk, welken die verderfelijke geschriften in hem achterlieten , schrijft hij : ?De verwarrende aandoeningen, welke ik slag op slag moest ondervinden, brachten nog geene verandering te weeg in mijn verstand, waarvan ik nog niet in het volle bezit was; maar integendeel vormden zij in mij een denkvermogen , eene rede van hardvochtigheid en gaven mij vau het menschelijke léven begrippen en denkbeelden , zoo grillig en zonderling , dat ondervinding of nadenken mij nooit hier van hebben kunnen genezen." Bij deze bekentenissen van een afgedwaalde door kwade lectuur laten we het en eindigen met ons opschrift te herhalen : „Eert uwe Moeder !" Sint Tliomas van Aquine, of de Kerk en de Wetenschap der Middeleeuwen, (Eene lezing.) De Zouaven-Broederschap „Fidei et Virtuti" had het hooge voorrecht, Woensdagavond, 23 Januari, in haar locaal te zien optreden als Spreker, den ZeerEerw. Hooggeleerden Heer Dr. Schaepman, lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. In eene boeiende improvisatie , zooals alleen onze dichter-staatsman dit vermag, besprak de geniale redonaar het grootsche Onderwerp : „Sint Thomas van Aquine , of de Kerk en de Wetenschap der Middeleeuwen." In breede en forsche trekken deed hij het uitgelezen auditorium zien dat de dertiende eeuw, door de beoefenaren der verwaande negentiende-eeuwsche wetenschap minachtend gescholden voor de domme, duistere middeleeuwen, de wetenschappen begreep als onderling in samenhang staande door hare ondergeschiktheid aan de Godgeleerdheid. De eenige God heeft alles aaar zijne eigen gedachten en naar zijn eigen welbehagen geschapen en naar zijne vrijheid geregeld , en gaat steeds voort alles te onderhouden en te besturen. De samenhang , de betrekkelijke eenheid, welke er in het heelal tusschen de wezens bestaat, moet door de ware beredeneerde of wetenschappelijke kennis der dingen worden wedergegeven, en de menschelijke geest, die gedurende de middeleeuwen in het geloof zijn voedsel en licht zocht, hield bij al zijne onderzoekingen, op al zijne ontdekkingstochten over het gebied der wetenschappen, steeds de openbaring Gods, de leer der Kerk, als leidster in het oog en bracht de ondergeschiktheid van het geschapene aan den Schepper op de wetenschappen over. Zoo geleidelijk voortgaande maalde de gespierde Spreker in schoon aangelegde lijnen het reuzenbeeld van den grooten monnik der H. Dominicus-orde, van Sint Thomas van Aquine , eene spruit uit het grafelijke huis van Aquine. Onder de Dominicanen aangenomen, werd hij naar Keulen gezonden, om daar door Albertus den Groote onderwezen te worden. Zijn onophoudelijk werkzame , in hooge bespiegeling opzwevende geest maakte hem buitengewoon stil en afgetrokken ; zijne medeleerlingen noemden hem daarom schertsende „den stommen os," wat Albertus den Groote aanleiding gaf tot de voorspelling: „dat het loeien van dien os eenmaal door de geheele wereld zou gehoord worden." Inderdaad, hij werd de grootste leeraar der middeleeuwen en is nog door geen latere overtroffen. De grootste Kerkvaders waren zijne leeraren. Met recht wordt de H. Thomas geroemd als de arend der godgeleerden , de Engel der school, de Engelachtige leeraar. Zijn hoofdwerk is zijne „Summa Theologica", waarin hij de geheele leerstellige en zedekundige theologie behandeld heeft. Dit meestergewrocht is zoo buitengewoon, zoo verheven en zaakrijk, zoo stralend van licht en tintelend van waarheid, dat Onze H Vader Leo XIII, zelf — Yolgem de getuigenis zelfs van zijne vijanden — een hoogst wetenschappelijk man , een zeldzame geleerde, diepe vorscher en fijne opmerker — in een gedenkwaardige Encycliek de „Summa" van den H. Thomas van Aquine als handleiding bij de studiën ten dringendste heeft aanbevolen. Tot ons leedwezen moeten we ons bepalen bij deze ruw getrokken lijnen. Een onderwerp, door een meester der wetenschap en geniaal redenaar als Dr. Schaepman behandeld in eene lezing, welke bijna twee uren in ademlooze stilte werd aangehoord, laat zich noch beschrijven noch ontleden. We geven toch ten slotte het beeld van Sint Thomas van Aquine, door den Spreker gepenseeld in deze weinige omtrekken: Op zekeren dag, dat hij met al het vuur en de innigheid zijner godsvrucht voor het Kruisbeeld geknield lag, kwam hij in geestverrukking, en hoorde hij eene stem, als uit den mond van den Gekruisigde voortkomende : „Gij hebt wèl over Mij geschreven, Thomas; welk loon verlangt gij ?" En de heilige antwoordde: „Geen ander, Heerl dan U zelven." Een storm van toejuichingen bartte los, toen de geniale redenaar zijn rede had geëindigd. De Eere-Voorzitter der Zouaven-Broederschap, de heer W. P. A. Mutsaers, bracht in welgekozen woorden ;den Hooggeleerden Spreker namens alle aanwezigen, waarvan hij zich den tolk maakte, den warmsten dank voor het genot, hun door zijne magistrale voordracht geschonken; ook voor de eer, dat hjj in de nederige zaal der Broederschap zoo welwillend had willeu optreden, en drukte den wensch uit, die zeker ook de wensch van allen was, den gevierden Spreker meermalen in hun midden te zien terugkomen. De ZeerEerw. en Hooggeleerde Doctor beantwoordde den Eere-Voorzitter , gaf eenige snedige woorden ten beste, en verontschuldigde zich , dat zijn omvattende bezigheden hem niet toelieten dikwerf op te treden; doch eenmaal 's jaars wilde hij wel in het vooruitzicht stellen. Herhaalde toejuichingen begroetten de woorden des Eere-voorzitters en van den Spreker. --- BUITENLAND. Rusland. De „National" ontvangt de volgende depêche van zijnen Russischen correspondent: Werschbolowo, 10/22 Januari. „Ik kan u een buitengewoon feit melden, een feit hetwelk ik zeker ben het eerst aan Europa mee te deelen. „Eergisteren heeft de keizer het grootste gevaar geloopen en het scheelde weinig of de troon der witte czaren van Rusland stond open. „De nihilisten hadden eenen der koks van Alexander 111 omgekocht voor eene som van 300,000 roebels (ongeveer een millioen francs). Mits deze som had de kok het op zich genomen een hevig vergift (Cyankali) in het geliefkoosde gerecht van den czaar te mengen, welk gerecht op het ontbijt moest opgediend worden en reeds bereid was. „De lakei, die den keizer dient, bemerkte dat het gerecht een bitteren amandelreuk had ; hij verwittigde den kamerheer van dienst, en alles kwam toen aan het licht. „Er werden aanstonds maatregelen genomen en de plichtige aangehouden. „Keizer Alexander 111 was zeer ontsteld ten gevolge van deze nieuwe poging; hij gaf bevel ze verborgen te houden voor het publiek, reeds zoo aangedaan door de laatate gebeurtenissen. „Vele personen zijn aangehouden. De geheime politie is dag en nacht op de been en het grootste geheim is bevolen aan de dagbladen der hoofdstad, van wege den minister van binnenlandsche zaken (graaf Tolstoy). --- Spanje. Een curieuze bijzonderheid wordt aangaande het verrassend optreden van het nieuwe conservatieve ministerie-Canovas in Spanje nog gemeld. Ten 10 ure in den ochtend kwamen Posada Herrera en Moret y Prendergast, de beide kopstukken van het geslagen Kabinet, den Koning om ontslag vragen; een uur later werd Canovas del Castillo ontboden, en deze behoefde op zijn beart slechts drie uren om den Koning een compleet stel nieuwe ministers, benevens ettelijke dozijnen nieuwe ambtenaren , voor te leggen. Alfonso keurde alles goed wat zijn hoogvereerde „don Antonio" beschikt had , en reeds ten 4 ure legden de ministers den eed af; terwijl de nieuwe prefecten zich op reis begeven om hun ambt te aanvaarden. Als bij tooverslag was Spanje van liberaal in conservatief veranderd. --- Oostenrijk. Onze lezers zullen zich nog den moord herinneren, die verleden jaar door drie booswichten met name Springar, Petely en Berecs op .den rechter Mailat gepleegd is. Dezer dagen heeft het hof te Pesth in hooger beroep uitspraak gedaan en de 3 misdadigers ter dood veroordeeld. Berecs, de meest schuldige, die eerst tot 15 jaren tuchthuisstrafwas veroordeeld, maar later schuldiger bleek te zijn dan men meende , zal het eerst terechtgesteld worden. --- Italië De uitgave der gezamenlijke werken van den H. Thomas van Aquine en den H. Bonaventura , waarmede reeds voor geruimen tijd op aandrang des Pausen een begin is gemaakt, vordert uitstekend. De leiding er van is toevertrouwd aan den Hoogeerw. generaal der Dominicanerorde, wiens medearbeider de op het gebied van philosophie en theologie zoo bekende kardinaal Zigliara is. Het eerste deel der werken van den H. Thomas is reeds gereed, terwijl men met het tweede deel, dat bevatten zal wat de H. Thomas op het gebied der physica heeft geschreven, in het voorjaar hoopt gereed te komen. Van de werken des H. Bonaventura, waarvan de uitgave door den dood van pater Faunas, die twaalf jaren lang aan de uitgave werkte en de beroemdste bibliotheken van Europa tot dat doel bezocht, is pater Jeiler, een Duitsch Franciscaan , met het vervolg der uitgave belast. Het Franciscaner college nabij Florence , dat een eigen drukkerij bezit, is tegelijk met de voortreffelijke krachten, welke de Franciscanerorde daar bezit , een zekere waarborg voor het welslagen van dien gewichtigen arbeid. ---