ENCYCLIEK VAN ONZEN HEILIGEN VADER Paus LEO XIII aan de Bisschoppen van Italië. (Vervolg.) In het licht van die feiten en van die verklaringen wordt, hot meer dan duidelijk, dat de hoofdidee, welke, omdat zij den godsdienst raakt, voorzit bij den gang van het regeeringsbeleid in Italië, de uitvoering is van het program der vrijmetselarij. Men ziet hoe ver dit reeds tot uitvoering is gebracht, men weet boe veel er nog te doen overblijft, en men kan met zekerheid voorzien, dat zoo lang het lot van Italië in handen blijft van regeerders, die leden zijn van geheime genootschappen of van haar afhankelijk, de uitvoering, meer, of minder snel naar de omstandigheden, zal voortgaan totdat zij ten volle is geschied. — De toeleg der sekten is erop gericht de volgende theorieën te verwezenlijken, naar de wenschen en besluiten, genomen in haar meest gezaghebbende bijeenkomsten, wenschen en besluiten, ingegeven door een doodelijken haat tegen de Kerk. Afschaffing van elk godsdienstig onderricht in de scholen en stichting van onderwijs-inrich' tingen, waar ook de vrouwelijke jeugd zal zijn onttrokken aan eiken geestelijken invloed, welken ook; immers de Slaat, die te eenenmale godsdienstloos behoort te wezen, heeft het recht en den onvervreemdbaren plicht, hart en geest te vormen zijner burgers, en geen enkele school mag onttrokken worden H zij aan zijn invloed, H zij aan zijn waakzaamheid. — Strenge toepassing van alle wettelijke bepalingen, die bestaan om de volstrekte onafhankelijkheid te verzekeren van de burgerlijke maatschappij tegen eiken invloed der geestelijkheid. — Streng vasthouden aan de wetten, die de godsdienstige genootschappen opheffen, en gebruikmaken van alle middelen om die wetten haar uitwerking niet te doen missen. — Een regeling invoeren van alle kerkelijke bezittingen, uitgaande van het beginsel, dat de eigendommen daarvan aan den Staat en het beheer aan de burgerlijke overheden toekomt. — Algeheele uitsluiting van het katholiek of clericaal element van alle openlijke bedieningen, van de vrome stichtingen het beheer van gasthuizen, scholen, lichamen, die over ''sLands bestuur hebben te beraadslagen, academiën, kringen, vereenigingen, commissiën, familiën; uitsluiting van alles, waar ook, en voor altijd. Daarentegen zal de invloed der vrijmetselarij zich moeten doen gevoelen in alle omstandigheden van hel maatschappelijk leven en zal zij alom haar kracht en wil moeten doen gelden. — Met dit alles wordt de weg gebaand tot afschaffing van het Pausdom, zoodat Italië bevrijd zal zijn van zijn onverzoenlijken doodsvijand, en Romet dat in den verleden tijd het middelpunt was van de algemeene timocratie, in de toekomst zal moeten gelden als het brandpunt der algemeene secularisatie, van waar, ten aanboren der gansche wereld, de Magna Charta gal worden afgekondigd van de nienJ>chelijke vrijheid. — Ziedaar zoovele ¦uthentieke verklaringen, strevingen en esimten aer vrijmetselarij in haar bijeenkomsten, voorn* overariJvmg iq dit de toestand eld «ogenblik, dit de toestand, die r.a .'e voorzien valt voor den godsdienst in italië Den erngt eryan zich te willen onJveinz zou een noodlottige d™jj.. z9n- Dien toestand te erkennen gelijK Mj 13 hem onder de oogen te zien met evangelische voorzichtigheid en moed, er de g??o,gtfekking uit te maken van de plichten, die erdoor worden opgelegd aan alle Katholieken, en in 't bijzonder aan Ons, die als herders moeten waken pm de Onzen te leiden en te redden, dat »» handelen volgens den wil der Voorzienigheid , dat is blijk geven van wijsheid en van herderlijken ijver. — Voor zoover Ons betreft, legt Ons apostolisch ambt Ons den plicht op, luide en opnieuw te protesteeren tegen al wat ten nadeele van den godsdienst in Italië gebeurd is, plaats heeft of beraamd wordt. Verdedigers en beschermers aU wij zijn van de heilige rechten der Kerk en van het Pausdom, wijzen wij terug en beklagen Wij ons voor de gansche katholieke wereld over de beleedigingon, die Kork en Pausdom, vooral m Rome, hebben te verduren en die Ons het beheer vaa de katholiciteit moeilijk, Onzen toestand steeds drukkender en onwaardiger maken. Voor het overige zijn Wij vast besloten van Onzen kant niets na te laten, wat dienen kan om in den boezem der Italiaansche natie het geloof levend en krachtig te doen blijven en te beschermen tegen de aanvallen der vijanden. — Wij doen daarom een beroep, Eerwaarde Broeders, ook op uwen ijver en op uwe liefde voor de zielen, opdat gij, den ernst beseffende van het gevaar dat zij loopen, zinnen moogt op middelen en alles in het werk .aoogt stellen, om dat gevaar te bezweren. Geen middel, dat in ouze macht staat, mag worden verzuimd ; al wat het woord kan doen, al wat de daad kan bijbrengen, al wat de onmetelijke schat vermag der genademiddelen, welke de Kerk in onze handen heeft gesteld, dat alles moet medewerken tot vorming van oen goed onderwezen geestelijkheid, vol van den geest van Jezus Christus, tot christelijke opleiding der jeugd, tot uitroeiing der dwaalleeringen, tot verdediging der katholieke waarheden, tot behoud van het christelijk karakter en van den christelijken geest in de huisgezinnen. Wat het katholieke volk betreft, 't is noodwendig, dat het te eenenmale worde bekend gemaakt met den waren stand van zaken in Italië voor zoover het don godsdienst raakt, met het wezenlijk religieus karakter, dat aan den strijd tegen den Paus in Italië eigon is, met het ware doel, dat mon ermee op het oog heeft, opdat het duidelijk moge inzien hoezeer zijn godsdienst wordt belaagd, en zich er diep van doordringe hoeveel gevaar het loopt, beroofd te worden van den onwaardeerbaren schat des geloofs. Laat in de gemoederen dergelijke overtuigingen diep doordringen en, daar het vaststaat, dat zonder geloof het onmogelijk is aan God te behagen en zijn zalighoid te bewerken, laat hen beseffen dat het hier geldt het grootste, om niet te zeggen het eenige belang te behartigen, 't welk ieder offer moet waard zijn, wil men zich niet blootstellen aan een eeuwig verderf. Overigens zullen de geloovigen gemakkelijk begrijpen dat in een tijd van zoo hevigen en openbaren strijd het lafheid wezen zou, den kamp te willen ontvluchten en zich te willen verbergen. Plicht van ieder is het, op zijn post te blijven, zich waarlijk katholiek te toonen door het geloof en door werken in overeenstemming met het gelooven, en dat om het geloof te eeren, tot hetwelk zij behooren, om den oppersten Leidsman, Wiens legerteeken zij volgen, te verheerlijken, en tevens om niet de ongenade te beloopen, van, na den Oppersten Rechter beleden te hebben ip aarde, door Hem niet erkend te worden hiernamaals, daar Hij verklaard heeft dat wie niet met Hem is, tegen Hem is. — Zonder vertooning en zonder schroom laat hen blijk geven van dien waren moed, die zijn grond vindt in het besef, dat men een heiligen plicht vervult jegens God en den naaste. Met die vrijmoedige belijdenis van hun geloof moeten de Katholieken een volstrekte gehoorzaamheid vereenigen en een kinderlijke liefde voor de Kerk, een oprechte volgzaamheid jegens hun bisschoppen en een algeheele toewijding en onderdanigheid jegens den roomachen Paus. In één woord, laat hen erkennen hoe volstrekt noodzakelijk het is, te breken met alles, wat het werk is der geheime genootschappen, of wat onder begunstiging en op aansporing dier genootschappen geschiedt, dewijl dat alles ongetwijfeld bezoedeld is door den antichristelijken geest, die ze bezielt. Laat hen integendeel met ijver, moed en standvastigheid hun medewerking te verleenen aan katholieke liefdewerken, aan vereenigingen en genootschappen, die door de Kerk gezegend, aangemoedigd worden en ondersteund door de bisschoppen en den roomschen Paus. — Dewijl nu het voorname werktuig, waarvan zich de vijanden bedienen, de pers is, die voor een groot gedeelte door hen wordt geïnspireerd en ondersteund, zoo betaamt het, dat de Katholieken de goede pers stellen tegenover de kwade, ter verdediging der waarheid, ter bescherming van den godsdienst en tot steun van de rechten der Kerk. En daar het de taak is van de katholieke pers de trouwlooze aanslagen der sekten te ontmaskeren, den arbeid van de zielehorders ter zijde staan, de katholieke liefdewerken te verdedigen en te bevorderen, — zoo behooren de geloovigen op hun beurt de pers daadwerkelijk te steunen, zoowel door aan de slechte pers alle begunstiging te ontzeggen of te onttrekken, als door, ieder naar do mate zijner krachten, het bestaan en den bloei der goede pers te bevorderen ; en in deze gelooven Wij dat tot dusver in Italië niet genoeg gedaan is. — Eindelijk, de door Ons tot alle Katholieken gerichte leerlingen, inzonderheid de Encyclieken Humanum Genus en Sapientiae Christianae, moeten bijzonder worden toegepast op en ingeprent in de harten der Katholieken van Italië. En wanneer, om getrouw te blijven aan hun plicht, zij iets hebben te lijden of op te offeren, laat de gedachte hen versterken dat het Rijk der Hemelen geweld lijdt, en dat het alleen met geweld kan worden ingenomen; en dat hij die zich-zelven en het zijne meer bemint dan Jezus Christus, Hem niet waardig is. Het voorbeeld van zooveel onoverwonnen strijders, die te allen tijden voor het geloof alles edelmoedig ten offer brachten, de bijzondere hulp der genade, die het juk van Christus zacht en Zijn last licht maakt, — dat alles moet krachtig meewerken, ten einde hun moed te verlevendigen en hen te steunen in den roemrijken strijd. Wij hebben den tegenwoordigen toestand in Italië tot hiertoe slechts beschouwd van godsdienstig oogpunt, omdat dit voor Ons het voornaamste en Ons om de apostolische bediening, welke Wij uitoefen, bij uitnemendheid eigen is. — Maar het loont tevens de moeite, ook den socialen en politieken kant der zaak in oogenschouw te nemen, opdat de Italianen mogen zien, dat niet enkel de liefde tot den godsdienst, maar ook de meest oprechte en edele liefde tot het Vaderland hen moet bewegen, om zich to verzetten tegen de goddelooze pogingen der geheime genootschappen. — Ten einde hen daarvan te overtuigen, is het voldoende een blik te werpen op de toekomst, welke Italië onder maatschappelijk en staatkundig opzicht wordt voorbereid door mannen, die zich ten doel stellen, en het niet verbergen, een strijd op leven en dood te voeren tegen het Katholicisme en het Pausdom. Reeds hetgeen gebeurd is levert daarvoor een welsprekend getuigenis. — Wat in dit eerste tijdperk van zijn nieuw leven Italië geworden is onder het oogpunt van openbare en bijzondere moraliteit, vau zekerheid, orde en inwendige rust, van voorspoed en nationalen rijkdom, is te zeer bekend uit de feiten, dan dat Wij er een woord aan zouden verspillen. Degenen zelven, die er toch belang bij zouden hebben het te verbergon, hebben zich door de kracht der waarheid gedwongen gezien er niet over te zwijgen. Wij zullen alleen zeggen, dat in de tegenwoordige omstandigheden, krachtens een droevige maar inderdaad bestaande noodzakelijkheid, de dingen niet anders hadden kunnen gaande maconnieke sekte, hoezeer zij zich ook moge voordoen als bezield met den geest van weldadigheid en menschenliefde, kan niet anders dan een noodlottigen invloed oefenen; en daarom noodlottig, omdat zij den strjjd aanbindt tegen en den ondergang zoekt van den christelijken godsdienst, die de ware weldoener is van het menschdom. ledereen is het bekend hoezeer en op hoeveel wijzen de godsdienst op de maatschappij een heilzamen invloed oefent. Het is onbetwistbaar, dat een gezonde openbare en bijzondere moraal de eer uitmaakt en de kracht van de Staten. Maar even onbetwistbaar is het, dat zonder godsdienst evenzeer in het openbaar als in het bijzonder leven een gezonde zedelijkheid tot de onmogelijkheden behoort. — In het familieleven, krachtig gevestigd op zijn natuurlijke grondslagen, vindt het maatschappelijk leven zijn bloei en zijn kracht. Dan , zonder godsdienst wederom en zonder zedelijkheid mist het huiselijk leven zijn vastheid en worden de banden van de familie krachteloos en losgemaakt. — De voorspoed der volkeren en der natiën komt van God en van Zijn zegeningen. Indien een volk niet alleen niet erkent, dat het ze van Hem heeft ontvangen, maar bovendien tegan Hem Zich verzet, en in den trots van zijn geest duidelijk te kennen geeft dat het God niet noodig heeft, dan bestaat die voorspoed enkel in den schijn, dien de Heer ook zal wegnemen, ten einde de driestheid Zjjner vijanden te beschamen. — De godsdienst is de macht, die, doordringend in het binnenste van ieders geweten, hem de kracht doet gevoelen van den plicht en hem aanspoort volgens dien plicht te handelen. De godsdienst is het gezag, dat aan de Vorsten gevoelens inprent van rechtvaardigheid en liefde voor hun onderhoorigen, — dat de onderdanen trouw doet zijn en gehecht aan hun overheden, — dat de wetgevers rechtvaardig maakt en goed, de rechters eerlijk en onomkoopbaar, de krijgslieden dapper tot holdenmoed toe, de ambtenaren zorgvuldig en vlijtig. De godsdienst is het, die eendracht kweekt en liefde bij de gehuwden, genegenheid en eerbied voor hun ouders bij de kinderen; die den armen het goed van de bemiddelden doet ontzien en den rijken het waar gebruik van hun bezittingen leert. En uit die trouw nu van ieder aan zijn plicht, uit die eerbiediging voor elkanders rechten, daaruit alleen wordt de orde geboren, de rust, de vrede, die zoo aanzienlijke hestanddeelen vormen van den voorspoed bij een volk, bij een Staat. Neem den godsdienst weg, en dat alles, zoo overkostbaar, zal, met den godsdienst, uit de maatschappij verdwijnen. (Wordt vervolgd.) --- DE MOTIE. De Grondwet — alias „de brave Hendrik" — die met al hare braafheid haast in het vaarwater der Nieuwe Rotterdamsche geraakte, door het Manifest der Noord-Brabanters „haast revolutionnair" te noemen , toont zich kloek en opgetogen over het pluimpje door Het Centrum haar op den hoed gestoken. Want wjj zijn een van hen in Noord-Brabant, die „hooi aan de hoornen" hebben ! Waarlijk , we beginnen te begrijpen wat de dichter wilde zeggen met : difficile est satyrum non scribere ! Maar , moeten we vragen , kunnen die lui dan niet lezen ? Moeten wij 't nogmaals herhalen, dat we geen wooid tot yoed- maar zeker niet tot afkeuring der motie schreven ? De Grondwet is wel zoo nederig om van den katheder te treden en ons hare plaats af te staan om haar les te geven in de „vaderlandsche geschiedenis". Ofschoon we veel, zeer veel aandurfden —- ten minste dit wordt ons aangewreven — kunnen wij daartoe niet overgaan. Een raad echter willen we geven: de Grondwet bestudeere niet enkel één exemplaar van de „Geschiedenis des Vaderlands", zelfs niet Knuivers , maar zij begeve zich in het midden des volks; zij brenge een bezoek aan de Noord Brabanische archieven te 's Bosch , Rozendaal of ergens anders. De Grondwet vraagt ons: hoeveel van die 500000 Noord-Brabanters zouden er iets weten van rechterzijde en persoonlijken dienstpliclU, van een ministerie , politiek in 't algemeen." Een fraai compliment, voorwaar, aan het adres van de Noord-Brabanters ! Wij weten niet van welk gehalte de lezers van de Grondwet zijn , maar wij voor ons zouden aarzelen zulke tirade onder de oogen onzer lezers te brengen. 't Zijn domooren , die duizenden Brabanters, dat ze zonder te weten van boe of baf, zich laten leiden, om een ministerie der Rechterzijde aan 't roer te brengen. Hoeveel van die Noord-Brabanters er zijn weten we niet; maar als we een lijst gingen opmaken van die al-weters, zou bovenaan staan de Grondwet — en nog één. Wat zouden we verder nog schrijven ? Het blijkt duidelijk dat de Grondwet om de quaestie heendraait; dat ze de cardo onaangeroerd laat en optreedt met het gezegde: nul na esprit que nous et nos amis ; dat zij en die vrienden hakken eu stooten, daar waar zij meenen wederstrevers te vinden die zich slechts toeschouwers waanden. Zoo iets moet tot verbittering brengen. Doch wat we eenmaal geschreven hebben , zullen wij, die vermeenen op de hoogte te zijn van de Noord Brabantsche toestanden , volhouden tot het laatste toe : Dat de Bond van Noord- Brabantsche Kiesvereenigingen heeft uitgesproken wat de vox populi reeds sinds maanden en maanden zeide. En hiermede genoeg over dit onderwerp. Wij vertrouwen onze lezers genoegzaam ingelicht, en houden op met twistgeschrijf, ofschoon wij daartoe geen aanleiding hebben gegeven. We sluiten met het woord van Horatius : Si vis me fiere, dolendum est prïmum ipsi tibi. ---