Het lot van koningsmoorders. Den 21 Januari 1893 is het honderd jaar geleden , dat Lodewijk XVI weid onthoofd, en sommige republikeinen willen in Frankrijk het volgend jaar dien bloedigen dag «feestelijk" herdenken. De Temp» bevat een artikel over eene studie van Edgar Bourloton, waarin hij verhaalt, hoe de monsters der conventie, die voor den dood des konings stemden, aan hun einde kwamen. Op Donderdag 17 Januari 1793, na volle 25 uren zitting, maakte de voorzitter der Conventie, Vergniaud , het resultaat van de stemming over »de straf aan Louis Capet toe te passen" openbaar. Op 721 stemmers, waarvan de volstrekte meerderheid dus was 361 stemmen , meldde Vergniaud, dat 366 stemmen zich hadden uitgedrukt voor den dood. Doch 's anderendaags kwamen verschillende wijzigingen in-het procesverbaal die zwakke meerderheid van vijf stemmen versterken en op slot van rekening bleef de stemming bepaald als volgt: 387 stemmen voor de doodstraf , 334 voor de opsluiting , de verbanning , het brandmerk of voorwaardelijken dood. Hoe kwamen nu die 387 koningsmoorders aan hun einde ? Lepelletier Saint Fargau was de eerste die stierf, vermoord den 20 Januari 1793 , den dag voor de onthoofding des konings; eenige maanden later werd Marat vermoord door Charlotte Corday. Toen begonnen de koningsmoorders elkander op te volgen. Den 3 September 1793 schoot Lidon, vogelvrij verklaard, zich voor den kop; den 31 October viel onder de guillotine het hoofd van Vergniaud en dat zijner vrienden , waaronder Koyer, 33 jaar en Ducos, 28 jaar oud. Barbaroux, die 27 jaar oud was en -Guadet werden te Saint Emilion gevangen genomen en ter dood gebracht; Buzot en Petion, die voortvluchtig waren , kwamen in een bosch om en men vond hen, het aangezicht half door de wolven verslonden. Te Marseille sprong de Girondijn Rebecqui in zee. Later werden door de guillotine ter dood gebracht: Danton, Camille Desmoulins, Fabre, d'Eglantine, Anarcharsis Clootz. Ook Philippe Égalité, de hertog van Orieans (de oud-grootvader van den tegenwoordigen graaf van Parijs), die mede gestemd had voor den dood van zijn neef, werd geguillotineerd. En zoo stierven ook Robespierre en zijn vrienden in de dagen van Thermidor. Ondertusschen werden twee koningsmoorders door de Eogelschen gedood: Baille te Toulon en Beauvais de Préau te Montpellier. De oproeren van April en Mei 1795 kostten het leven aau de koningsmoorders : Feraud , Bonrbotte, Duquesnoy en anderen ; Collot d'Herbois en Billot- Varennes wesden verbannen. Op het oogenblik van Bonaparte's «ersten Staats-aanslag (18 Brumaire) bleven er nog slechts 307 koningsmoorders over. De meeste van hen die ontbraken , wareu slachtoffers geworden der onlusten ; er waren er die in den strijd het leven verloren o. a. Fabre, die sneuvelde in een veldtocht tegen de Spanjaarden, en Gaunier d'Alco, een der plenipotentairen die te Rastadt vermoord werden. Beiden behoorden tot de vertegenwoordigers van Hérault waaronder nog Cambon en Cambacérès. Een honderdtal koningsmoorders waren our hunne haardsteden teruggekeerd of hadden Frankrijk verlaten, de overige 200 ongeveer erkenden op 5 na het Consulaat. Het keizerrijk , dat de adeltiteU in eere herstelde, benoemde onder de koningsmoorders: 2 hertogen (Pouché en Cambacérès), 10 graven , 15 barons en 11 ridders. Cambacérès had ecbter alleen den .voorwaardelijken" dood gestemd en loochende altijd een koningsmoorder te zijn. Van 1805 tot 1815 stierven 101 der vóórstemmers, die allen 't een of ander ambt van 't keizerrijk hadden gekregen. De voornaamste en aanzienlijkste overloopers hadden natuurlijk een plaats gevonden in den Senaat, het wetgevend lichaam , de prefecturen ; maar hoeveel ongelukkigen onder ellende gedrukt, waren verplicht, wilden zij niet van honger omkomen, postjes aau te nemen of liever er om te vragen , bij de belastingen, posterijen of bank van leening. Toen Napoleons macht te Waterloo voor goed gefnuikt was , strafte de monarchie alleen die koningsmoorders met levenslange verbanning, die Napoleon hadden gediend tijdens de cent jours (van den terugkeer van Elba tot aan de nederlaag bij Waterloo). De Kamer van 1815 verzwaarde de koninklijke gestrengheid door een wetsontwerp van De la Bourdonnaye, dat den bespotte!ijken titel droeg van //voorstel tot kwijtschelding". De Commissie voegde er een artikel bij , waardoor zij slechts voor altijd verbannen werden , die sooals wij reeds zeiden , Napoleon hadden aangehangen. Hierdoor scheen men den koningsmoord op Lodewijk XVI gepleegd , niet zoo'n groote misdaad te achten dan de goedkeuring der regeering van honderd dagen. Van de 189 die in 1815 nog leefden , waren er 151 die zich aan deze misdaad hadden schuldig gemaakt, zoodat er slechts 38 in Frankrijk mochten blijven. Cambacérès kwam te Brussel wonen en wachtte daar betere dagen af, die weldra voor hem zouden aanbreken. Hij leefde er op grooten voet, daar hij 50 gulden per dag betaalde voor verblijf en tafel. Barras, een der 38 die Frankrijk niet behoefden te verlaten , leefde van zijn pensioen , nadat hij onder het keizerrijk verscheidene malen voortvluchtig en verbannen was geweest. Een der moordenaars , de zonderlinge markies Mailly stierf kindsch in het jaar 1819, in den ouderdom van 77 jaren , 21 kinderen nalatende. Talrijke koningsmoorders, gedwongen door honger , vogelvrij verklaring , ontmoediging — eenigen misschien door gewetenswroeging — trokken hun stemming in, die zij eene «misdadige trouweloosheid" noemden en keurden in het openbaar den moord op Lodewijk XVI af. Er waren er die men wilde dwingen het land te verlaten, zonder onderstand, niettegenstaande de zwakheid waaraan zij onderhevig waren. Vinet stierf in een gasthuis en Desgrouas , die blind geworden was, overleed aan eene afzichtelijke ziekte. Lakana , Bernard , Penières waren naar Amerika vertrokken ; anderen, gelijk Savornis, sleten hunne laatste dagen in België. In het begin van 1818 werd, grootendeels op aandringen van graaf Boissy d'Anglais, de oude Conventioneel, die pair van Frankrijk was geworden, aan velen gratie geschonken; 21 koningsmoorders wilden nooit meer in Frankrijk terugkeeren , onder anderen Siéges en de schilder David, die rustig te Brussel leefden ; ook nog graaf Thibaudeau, die in Oostenrijk woonde. Een enkele koningsmoorder bleef in Frankrijk tijdens de monarchie en dit ondanks het verbanningsdecreet; hij hield zich verborgen ; 't was Drouet, de postmeester van St. Méaéhould, die Lodewijk XVI en zijne familie, tijdens hunne vlucht te Varennes deed aanhouden. Van alle koningsmoorders en zelfs van de leden der Conventie , stierf de laatst overgeblevene te Parijs, den 8 Maart 1854 in den ouderdom van 91 jaar. 't Was Thibaudeau, die prefect en graaf werd onder Napoleon I en stierf als senator onder Napoleon 111. Eenige der koningsmoorders brachten het ver in de wereld, maar of die grootheid hun geweten tot rust kon brengen is te betwijfelen. Om het werk van Bourloton samen te vatten : 32 koningsmoorders stierven op 't schavot, 23 werden gefusilleerd, vermoord, verhangen of pleegden zelfmoord , 67 stierven in ballingschap en meest al de overigen kwamen aan hun eind na veel lijden of in de diepste ellende. --- BUITENLAND. Italië. Het bestuur der artillerie neemt thans proeven met een kanonskogel, die wanneer hij in zijne vlocht een hinderpaal ontmoet, in stukken springt en een licht verspreidt ter sterkte van 100.000 bougies. Men bestudeert ook een model van kanon , dat in staat is die kogels 10 kilometers ver te werpen. Men denkt aldus 's nachts plotseling de stelling van den vijand te kunnen verlichten. — Vrijdagavond om acht uur heeft men in den Cercolo di San Pietro den honderdsten verjaardag gevierd van Pius IX. In tegenwoordigheid van verseheiden kardinalen , een groot aantal prelaten en genoodigden hield de commandeur ïolli een conferentie, waarin hij het leven van den grooten Paus en zjjn heilzamen invloed op de wereld schetste. --- Duitschland. Keizer Wilhelm heeft een trein laten bouwen van ontzaglijke weelde. Er is drie jaar aan gewerkt; de kosten zijn drie millioen Mark. De trein bestaat uit twaalf rijtuigen, door overdekte gangen met elkaar verbonden; daaronder zijn: een bibliotheekzaal, geheel mêt Gobelins uit het Charlottenburger paleis behangen-; een eetzaal in gebeeldhouwd eikenhout; een geheel met witte zijde behangen salon; twee kinderkamers; een ontvangzaal met marmeren beelden en groepen; een weelderige rookzaal, drie slaapkamers, elke met een badkamer, en een toiletkabinet; een groote keuken en verscheiden afdeelingen voor het gevolg en de bedienden. — Een vreeselijk ongeluk viel Donderdag-avond te Crefeld voor. Het oude postkantoor aldaar iq een gebouw van twee verdiepingen, dat door vier gezinnen bewoond wordt. Een daarvan, het gezin van den arbeider op een koustnfabriek, Drossert, bestaat uit man, vrouw en negen kinderen. Door «en onbekende oorzaak brak daar op de gang van de tweede verdieping een brand uit, die met ongeloofelijke snelheid om zich heen greep en zeer spoedig naar de trap oversloeg, waardoor het verlaten van het brandende perceel onmogelijk werd. Vgf minuten na het uitslaan der vlammen was de stedelijke brandweer ter plaatse en door het luiden was ook de vrijwillige brandweer op de been. Moedig beproefden de wakkere gasten , helaas 1 slechts met gedeeltelijk succes, de redding van de bewoners. Aan Drossert gelukte het drie kinderen op een belendend dak te brengen. Hjj en zijn 16-jarige zoon werden echter later met brandwonden bedekt naar het Gasthuis gebracht. Vrouw Drossert en zes harer kinderen zijn door den rook gestikt. Men vond de lijken bij elkaar gehurkt met verwrongen trekken in den hoek eener kamer. — De werkplaatsen van Krupp te Essen tellen 2542 ovens van verschillende grootten en systemen, 430 stoomketels, 83 stoomkamers, 450 stoommachines en 1652 werktuigen en gereedschappen, die met stoom worden bewogen. Meer dan 20.000 werklieden zijn er aan den arbeid en het dagelijksch kolenverbrnik is 166 Centenaar. --- Zwitserland. In Zwitserland bouwt men op 't oogenblik een zeer machtige electrische locomotief. Zij zal voorzien zijn van dynamo* , die een beweegkraoht bezitten van 1500 paarden , welke men tot 2000 zal kunnen opvoeren. Die kracht zal worden overgebracht op acht electromotoren, dis op even zooveel assen werken. Met deze machine denkt men eene snelheid te verkrijgen veel grooter dan met de machtigste locomotief met stoom vermogen. --- Engeland. De Daily News heeft een zijner verslaggevers gezonden naar Dnrham, waar sinds acht weken de bekende werkstaking heerscht, en welker einde nog niet te voorzien is; 90 a 100,000 personen, die voor acht weken nog in welvarenden toestand verkeerden, zijn thans aan eene groote ellende ten prooi. Alles, levensmiddelen en brandstof, ontbreekt hun, en het huisraad is verkocht of beleend. De toestand doet aan de hongersnood* periode in lerland denken. De noodlijdenden zijn niet alleen de werkstakende mijnwerkers; de arbeiders in andere takken van nijverheid, dokwerkers en varensgezeilen zijn eveneens tot ellende gedoemd. Sinds den 30sten Maart wordt getracht in den nood te voorzien door een fonds, dat onder beheer staat van den burgemeester van Middlesboroogh ca gevormd werd door particuliere bijdragen. Tot voor weinige dagen werd daaruit per week ongeveer 400 pond besteed tot ondersteuning, maar thans is het uitgeput, hoewel slechts drie, vier of vgf shillings werd gegeven voor elk gezin. Die uitkeeringen in geld heeft men echter moeten staken; men bepaalt zich tot het geven van een kosteloos maal of brood. Verder is onder de armsten nog 350 ton cokes verdeeld, daartoe door het gemeentebestuur beschikbaar gesteld. De noodlijdenden worden ook gesteund door de werklieden van de acheepstimmerwerven, maar men vreest, dat bij gebrek aan bouwstoffen , ook daar het werk cal moeten eindigen. De eigenaar van een der grootste werven, waar 3000 man arbeid vinden , gaf zelf 10,000 gulden voor de door deze werkstaking zoo zwaar getroffen arbeiders. Zooals reeds gemeld is, hebben de Vrijdag aangevangen onderhandelingen tot niets geleid , maar al ware aan de werkstaking een einde gekomen, dan nog zou het eenige weken duren, eer de geheele nijverheid weer zoo op dreef was, dat allen werk kunnen vinden. --- Frankrijk. De Parijsche correspondent van the Times is naar Londen vertrokken. Volgens le Figaro zou de reis van den heer De Blowitz in verband staan met het plan om een editie van het Cityblad tegelijkertijd met de Londensche editie ta Parijs te doen verschijnen om al de andere Londensche bladen 12 uren op het vaste land voor te zgn. The Times volgt hierbij het voorbeeld van the New-York Herald, waarvan sedert eenige jaren reeds een editie te Parijs verschijnt. De Parijsche Times zon trouwens het vierde of vijfde dagblad zijn, dat te Parijs in de Engelsche talen verschijnt. Eenige jaren geleden verscheen te Parijs the Morninq News, waarvan le Matin in den beginne de vertaling was. The Morning News is verdwenen, maar le Matin is nog in leven. — De president der republiek zal in de eerste dagen der volgende maand Nancy bezoeken. Dit zal de eerste maal zgn sedert 1870, dat het hoofd des staats een bezoek brengt aan de bevolking van de oostelijke grenzen. De vereeniging der studenten zal bg die gelegenheid eene reeks van feesten te zijner eer geven, waarvoor zij reeds vele bijdragen heeft ontvangen, onder anderen van Elzas-Lotharingers te Parijs, en waartoe de studenten van alle Europeesche hoogescholen uitgenoodigd zijn, uitgezonderd die van Duitschland. —- Verscheidene Fransche bladen hadden reeds meegedeeld, dat het Comité de VUnion de la France chrétienne, waarvan de heer Chesnelong voorzitter is, besloten had zich te ontbinden, daar het na de laatste Encycliek des H. Vaders geen reden van bestaan meer had. De Univers deelt nu mee, dat dit bericht joist is, en dat reeds drie dagen geleden dit besluit door het bureau van het Comité is genomen. Maandag jl. zou de laatste vergadering gehouden worden. — De katholieke Fransche bladen bevatten den tekst van de redevoering, door Z. E. den kardinaal-aartsbisschop van Parijs, Mgr. Richard, bij de opening van het jaarlijksche congres van Fransche katholieken gehonden. Sprekende over de jongste pauselijke documenten, liet Z. E. zich uit als volgt: „In zijn vorige encyclieken had de Paus ons op bewonderenswaardige wijze de christelijke inrichting der Staten en de plichten der christelijke burgers uiteengezet daarbij met vaste hand de regels aangevende, welke de bewindvoerders moeten volgen, om het bestuur des volks op hechte grondslagen te vestigen en aanwijzende de maatschappelijke plichten, welke iedere christen in zijn land moet vervullen. In de twee brieven, welke Leo XIII thang aan de geestelijkheid en de katholieken van Frankrijk gericht heeft, past hij deze maatschappelijke onderrichting op ons land toe. Wij weten welk een vaderlijke zorg en teederheid hjj ten opzichte van onze natie heeft aan den d»g gelegd. Hij heeft de Fransche natie lief als de oudste dochter der Kerk; hij koestert voor haar des te grooter liefde, omdat zij lijdt. Mijneheeren, laten wij met vertrouwen de woorden des Pausen overwegen; naarmate wij ze beter begrijpen, znllen zij onzen geegt verlichten en kalmte en kracht aan onze harten schenken. Ik zou wenschen, dat het u allen gegeven ware, zich met Leo XIII te kunnen onderhouden, gelijk ik dit heb kunnen doen. Gij zoudt dan nog beter begrepen hebben, met welk een energie en zekerheid hij de valsche uitleggingen veroordeelt, die de vijanden der Kerk aan zijne woorden trachten te geven; met welk een vastberadenheid hij de vrijheid van het godsdienstig woord handhaaft tegenover hen, die aan den priester het onderricht der religieuze en maatschappelijke plichten zouden willen ontzeggen. Hij beseft de bezwaren en kent de herinneringen, welke vele zijner zonen binden aan het verleden; hij eerbiedigt dat alles, maar, boven ons geplaatst zijnde, ziet hij duidelijker dan wij de orde der Voorzienigheid zich ontwikkelen in de gedaanteverwisseling der gouvernementen en hij wijst met klaarheid het uur aan, waarop wij zonder nevengedachte en met die volmaakte loyauteit, welke den christen kenmerkt, het burgerlijk bewind moeten aanvaarden in den vorm, dien het heeft aangenomen." Het gerucht loopt, dat op verlangen van den Paus de Union de la France Chrétienne zal worden opgeheven, of dat althans kardinaal Ricbard zich van deze vereeniging, die monarchale doeleinden schijnt na te streven, zal terugtrekken. Zooals men weet, namen onlangs reeds verschillende bestuursleden , waaronder graaf de Mun en Eugène Veuillot, hun ontslag. ---