DE ITALIAANSCHTURKSCHE OORLOG. PrevejK«, een TnHfesche stad. bescholen en in "-«nomen. I>« Hallanen Innden in Tb«'«oH. Verschil'endeTnitksche eenenen ïn «len gre-ond e:eI>o«r«l of bnitiromanltt De Wogen «Hinden weigeren S»er*Kis deling. --- Berichten v. h. Oorlogstooneel Hoe algemeen,. ook door de vreemde mogendheden, de wensch was geuit, dat de oorlog zien zou „localiseeren" d.w.z. m ot orj Tripolis zal worden gevoerd, teneinde zoodoende Europeesche Conflicten te voorkomen, heeft Italië, toch niet geschroomd, zrjn vrjand het eerst in eigen land aan te vallen. Althans een Reuter-telegram uit Saloniki meldt, dat de ltaliaansche vloot Prevesa Zaterdagmorgen om 10 uur onder vuur heeft genomen en verschillende gebouwen 0.a.. het regeenngs_aleis heeft platgesc riolen. Dit geschiedde, nadat reeds Vrijdagmiddag een kiem treffen in de Middellandsche zee had plaats gehad. Zateraagmorgen te halfelf heeft daarop het ltaliaansche sinvaldeei het vuur ge ! opend op de forten om de stad Tripoli. I Doen bijna dadelijk nadat het vuren op ! de forten was begonnen, heeft het weder ! opgehouden. De redenen waarom dit zoo gebeurde, zrjn op het oogenbïik, dat wij dit schrijven nog met bekend. De Turksche troepen ontruimden onmiddellijk de stau. Waarschijnlijk om zien ninr het binnenland terug te trekken en zich daar op grooter tegenstand voor te bereiden. Het Turksche transportschip Derna, dat zijne soldaten ontscheept en zijn oorlogsmateneei al grootendeels gelost had , is natuurlijk in handen van de Italianen gevallen,. De kapitein en de bemanning Boden geen verzet. De Italianen namen de kleine lading in beslag, die nog in het f ruim was. Hetzelfde lot 'als Tripoli zal nu ook de andere piaatsen aan de Tripolitaansche kust, wedervaren. Er zal een ltaliaansche bezetting gelegd worden en aan de kust zullen de Italianen voorshands heer en meester zijn. Reynolds's 'Wsekly. Newspaper steekt intussen en den draak mét de bewering van Italië, dat het de kust van Tripoli zal blokkeeren. De geheele Engelsche vloot zou ontoereikend zijn, om die heele 10ÜÜ R.M. lange kust afdoende te blokkeeren. De vijandelijkheden bij Prevesa, de versterkte plaats in Epirus, het zuidelijkste punt aan de Westkust van Turkrje, waarvan we tn den aanvang melding maakten, zouden voortgezet zrjn met een ontscheping van ltaliaansche troepen. Later is dit bericht officieel tegengesproken. Over de eerste verrichtingen der ltaliaansche vloot bij Prevesa meldt een telegram, dat Zaterdagmiddag uit Rome atrr s het volgende: Het ministerie van marine had bericht ontvangen, dat Turksche torpedo-booten zich te Prevesa samentrokken, blijkbaar met de bedoeling om de Adriatische Zee at te zoeken, ltaliaansche koopvaardijschepen prijs te i" -'--1, open steden te bedreigen en misschien transportschepen te hinderen. Dientengevolge werden maatregelen genomen, om deze plannen te -^errjd )l;*n, en de hertog der Abruzzen, de bevelhebber over de ltaliaansche torpedo vloot, heeft nu~het volgende bericht gezonden: „Ik kwam Vrijdagochtend bij Prevesa aan en stelde een blokkade in. Om drie uur seinden de officieren, die over de llotieijes bevel voeren, dat twee Turksche torpedo-booten achtereenvolgens RPrevesa hadden verlaten. Een fiotieije zette de eerste na, die in noordelijke richting trachtte tè ontkomen, en na een kortstondige wisseling! van schoten stoomde de Turksche boot m de richting van den wal, waar zij, na tn brand geraakt te zjjn, strandde en buiten gevecöt gesteld bleef liggen. De tweede torpedo-boot, die door 2 Ifcorpedojagers werd vervolgd, keerde zonoer eenige schade beloopen te hebben dadelrjk naar Preveza terug. Aldus net telegram uit Rome. Men ziet, dat 'net eerste treffen tier zee ai van even weinig beteekenis geweest I* als de beschieting van Tripoli. Verspreide berichten. Ziehier een zoo geregeld mogelijk vernaai van wat er zoo al op het oorlogstooneei reeds is voorgevallen. Ter completeering laten we hier nog eenige Diverse berichten volgen. Reijnoldss Weekiy Newspaper beweert uit diplomatieke bron vernomen te hebben, dat de ware reden waarom Italië zijn aanslag op Tripoli verhaast heeft deze is, dat Italië van gezaghebbende zijde gehoord nad, dat er geheime onderhandelingen tusschen Duitschland en Turkije over Tripoli gaande waren, waarbij overeengekomen zou worden dat Turkije Tripoli voor een groote som aan Duitschland zou afstaan. Uit Rnme wordt gemeld, dat de Paos zien voor het conflict bijzonder interesseert en last gaf vurige gebeden te houden voor de ltaliaansche vloot. De Turksche vloot is behouden in de Dardenelien aangekomen, Berichten omtrent gevechten met de ltaliaansche vloot worden tegengesproken. Volgens een telegram uit Athene aan de „Vaiiy Mail' zrjn van de torpedoboot die bij Preveza op de kust liep om aan de Italianen te ontsnappen de kapitein en gedood en acht man verdronken. Aan het „Herlmèr Tageblatf' wordt uit Oonstantinopel d.d. 1 October 9.20 geseind: Heden om half twee werd Prevesa, na een zwaar bombardement ingenomen. Vele gebouwen zrjn verwoest. Een groot aantal mwonera zijn gedood. 1500 Italianen bezetten de stad. Van Turksche zijde zrjn 10 Bataljons tegen hen opgetrokken. De strijd moet reeds begonnen zfjn. Een ander bericht zegt, dat de Turken, die dij Prevesa vechten, 10.000 man sterk zijn met 4 batterijen, en cci* groot aantal machinegeweren. Van Duitsche zijde zrjn opnieuw ba middelings-onderhandelingen aange* knoopt. --- De Europeesche Pere over den Oorlog. i De Nederlandsche Pers. Ook de Nederiand&cne jjers begint nu 'langzamerhand met beschouwingen to kcreen over den oorlog. Haar oordeel is allesbehalve malsch. Trouwens, wie nog e«n greintje rechtvaardigheidsgevoel met zich omdraagt moet protesteeren tegen Italië' 3 laaghartige schanddaad. De „Nieuwe Rott. Crt.'' is van «oordeel, - dat ltaiiè een daad heeft gepleegd, meer thuis behoorend ïn de luistere middeleeuwen en de ruwe tijden van het vuistreent dan in den aanvang der twintigste eeuw. Te midden van"" de vredesbeweging en de vredescongressen der 'laatste jaren klinkt Italië's tarbeno woord als een hoon. Italië's daad van root, gepleegd in koelen bloede, voert de naar vreae en rust zoekende menschheid weer een eind weegs terug op de aigelegde baan der beschaving.» fcn Unr. Nu ijs de-schrijver van het „Politiek Weeicovcrzïcht'' in het „Hane e i's blad schrijft: • „Al zouden alle groote mogendheden ook, door het stelsel van ailianties en ententies, het optreden van Italië stilzwijgend 01 openlijk goedkeuren, al zou het «oor cle diplomaten ook met nog zoo mooie frases worden goedgepraat, int 'gewone leven, waarin nog eerbied voor recht en billijkheid bestaat, waarin het begrip van Turjh en dijn nog niet geheel! is uitgewisciit, kan men dit niet anders noemen dan rooi.7' » T, ? . DeEngelschePers. De Ti mes haa dezer dagen een noofdartikei over de houding der Italianen, waarm net blad onverholen zijn afkeuring uitspreekt over de oorlogsverklaring aan Turkije. In Italië zelt moge deze Hardhandige daad, voor zoover men kan ooroeeien uit het schaarsche nieuws, dat de censuur doorlaat, met geestdrift zrjn begroet, zoo zal die geest Wnft, u#ar net inzicht van de Timès, in geen enkel land weerklank vinden, wél teleurstelling en spïjt. En verder; De oorlogsmaatregelen toch zijn van 'dien aard, dat zrj de beginselen van internationale Diflijkheid schenden en den Europeeschen vrede ernstig bedreigen. De stap, dien Italië nu verklaart te willen doen, is bovendien buiten alle verhouding tot de grieven, welke het land heeft geuit, en dit is te meer waar, nu die stap de rust van Europa meer in gevaar 'brengt dan ooit het geval was. De „Daiiy Express'' bijv. zegt: „Italië zaï in net vervolg onder de mogendheden bekend staaan als ccii roover, een boekanier. Het is met een^randende fakkel een kruitmagazijn binnengegaan, zonder te bedenken welk een brand het daardoor kan doen opgaan over de geheele wereld." s De „Daily Chronicie* betoont zich al weinig vriendelijker. De jongste daad van Itahe :s een bespotting van zrjn roemrijk verleden. De toon en de bewoordingen van het ultimatum waren onbeschaamd in de hoogste mate. Dat zoo Weinig tijd word toegestaan, voordat de feitelijke oorlogstoestand zou intreden, is eenvoudig onvergeeflijk. Dit verdient geen anderen naam dan dien van ban«-eterh.' Pq. De Duitsche Pers. n„;.7 optreden van Italië wordt m de «riftfo, *J ' alleen m de woordenkeutf Jii; vi Snnersc*,illende bladen van elkaar ai. Hun oordeel kan in het kort aldus samengevat worden: een schande. Irjke overrompeling. De katholieke „Gerniania" is net krast m hare afkeuring. „Een schaamy teloozer rooftocht aan die van Italië is? jsedert de dagen van Jameson niet onderkomen", zegt zrj, „en Jameson was een .vermetel roover voor eigen verantwoording, maar lta'iie is een groote Europeesche mogendiiëïd en noemt zich een beschaafden staat. De „Vcrwarts" zegt: „Kon men aanvankelijk nog meenen, dat Italië met den root Van Tripolis tevreden zou zrjn en den oorlog tot Noord- Afrika beperken, zoo is dit tot een illusie geworden. Italië heeft den oorlog dadelijk naar Europeesch Turkije overgebracht Het heeft de schanddaad "begaan, nadat het nog eon dag te voren plechtig nad verzekerd, dat liet de integriteit van Europeesch Turkije en de rust op den Balkan zou handhaven en waarborgen. Europeesch Turkije zelf aan te vallen.'' De Fransche Pers. Er is geen groote eenstemmigheid m het oordeel der Fransche pers over het ultimatum, dat Italië aan Turkije gezonden heeft. Terwijl het „ J o u r n a 1" het ultimatum pen brutale cynische sommatie noemt, laat de M a 11 n haar correspondent te Rome zeggen, dat de ltaliaansche regeexing volkomen terecht gehandeld heeft. De Russische Pers- De „Rjetsj., Schrijft o.m. over het ultimatum: Men kan zich moeilijk een document voorstellen, dat zoozeer alle schaamtegevoel mist als het ltaliaansche ultimatum, dat aan net tijdvak van Cesar Borgia herinnert. De stemming in Italië. Is seiner de geheele internationale pers- afkeurend m haar oordeel over de wijze waarop en de beweegredenen waar om Italië aan Turkije den oorlog heeft verklaard, de ltaliaansche nationale pers is even eenstemmig m hare verdediging van de hanaeiwrjze der regèermg. De „O lom a i e ü'll a 1 i a zegt: „De nota is zoo duidelijk, dat ieder commentaar overbodig is. Zfj is in overeenstemming met de strenge historische waarheid. Reeds sedert jaren waren de Italiaansch-Turkscne oetrekkingen op een harde proet gesteld door de arglistige obstructionistische politiek der Porte tegenover de 'ltaliaansche belangen in Tripoli, terwijl ae-noudmg van Italië steeds door groote achting jegens de jong-Turken word bezield. Maar helaas werd 3e vriendschappelijke tegemoetkoming van Italië door Turkije met in dien geest beantwoord. Turkije liet op schoone woorden booze daden volgen. De regeering moest nu m overeenstemming met de openbare meening in het land, energiek optreden. De openbare meening ïn Europa fieefb net gewettigde van Italië's actie geheel erkend.'' Vooral do laatste zinsnede is kostelijk. De „Tribun av meent, dat Italië tot he ultimatum gedwongen werd. Voor hen, die niet weten, wat achter de coulissen geschied is, zou het den schijn kunnen hebben, alsof voor Italië alleen het recht van den sterkste gold. Italië heeft echter steeds beproefd de gecompliceerde kwestie door overreding op te lessen. Onze protesten werden echter als teekenen van zwakte, vrees en lafheid beschouwd. Ook het volk is enthousiast en keurt blijkens zijne houding de regeeringshandelingen goed. Donderdag had op dé Piazza Colonna te Rome, een groote, vaderlandslievende demonstratie plaats. Duizenden menschen trekken onder het zingen van het rolrflied onder luide „evviva's op het leger en het „ltaliaansche Tripoli naar de kazernes waar het leger stormachtige ovatie werden gebracht. Dan trok de menigte naar het nieuwe Victor-Emanuei gedrnktecken. waar vaderlandslieven ie toespraken werden gehouden. Viijdag hébben in bijna alïe stedin va." Italië betoogingen ten gunste an den oorlog plaats gehad. Groot was" de geestdrift, welke uitbrak, toen de oorlog dien middag een feit werd. De stemming te Tripofi. , j De stad süïieen Vrijdagmorgen onder het gewicht van een drukkende nacht-1 merrie te ontwaken en ook de plaatselijke regeering was geheel terneer geslagen. ; Bij den waii had een bijeenkomst van j Arabische hoofden en de voornaamste j leden van het comité vaü Eenheid en Vooruitgang plaats. Van de beslissing lekte echter niets uit. De zich te Tripoli bevindende Turken zeggen, aat zij zullen vechten; van de Arabic;. 11 wist men niet, wat zij zouden doen. De Italianen te Tripoli "namen echter wellicht den wensch voor de werkelijkheid met hun verklaring, dat dé Arabieren zich bij den nieuwen, door de Italianen te scheppen staat van zaken gaarne zouden nederieggen. Althans de correspondent van de „Daily Mail seint, dat ook de Arabieren verzet zulieo bie-1 aé*n, tenzij 'zij andere bevelen uit Konstantmopei mochten ontvangen. De stemming in Konstantinopel. Uit Ronstantinopel wordt aan .het „Beri. Tagebiatf' geseind: De stemming van de bevolking is oorlogszuchtig en patriotisch. Een groot aantal Turksche officieren, hoofdzakelijk uit Tripolis, reisden over Marseilie daarneen, om aan den guerillaoorlog deel te nemen. 50,000 Mauser geweren zijn naar Tripolis verscheept, waarmede de Devoiking gewapend zal worden. Nader wordt uit Konstantmopei aan de „LoKai Anzeiger" geseind: Op het ministerie van Oorlog wordt koortsachtig gewerkt. Men gai reeds de eerste orderß tot mobilisatie. De Porte zegt m een uitvoerige nota aan de mogendheden: Uit de provincie komen de eerste berichten over den indruk van het ultima turn binnen. Men vreest, dat de Italianen in het Binnenland niet tegen de woede der bevoiKing te beschermen zullen zijn. Te Konstantmopei zelf hoopt de politie de rust te handhaven. De „New-"ïork Herald" verneemt het volgende uit Konstantinopel: Turkije gelastte de algemeene mobilisatie. Bloedige ontmoetingen hadden plaats tusschen Tur ken en Italianen in Saloniki en In verschillende andere plaatsen. De krijgswet is afgekondigd. --- DE HOUDING DER MOGENDHEDEN. L Turksche Regeering heeft, naar £> • clag uit Konstantmopel werd ge-sstïo. cci beroep .gedaan op de Mogendhed3J, nopende dat het nog tijd is den oorlog te voorkomen. Van "net resultaat dezsr peg.i gen, aldus werd gemeld, zullen de maatregelen afhangen, die tegenover Italië zullen worden genomen. Nadere berichten mel&ca reeds, dat Duitschland, Engeland, en Frankrijk de interventie weigeren. Düitscliiana-'heert geantwoord, dat hot hiertoe tweemaal, zonder succes, stap- j pen heeft gedaan. Een derde optreden zou Italië siechts kunnen krenken, en misschien leiden tot een ontwrichting van den Drienond, hetgeen Turkije zeker geen goea zou doen. Officieel, nebben Frankrijk en Enge-1 land geweigerd te voldoen aan het verzoek van interventie door Turkije tot beide mogendheden gericht, maar offi- i cieus hebben Frankrrjk en Engeland te i Rome gemeenschappelijk geprotesteerd j — in hoogst 'vriendschappelijken vorm | natuurlijk, en met de noodige onsideratie voor oe „waardigheid van Italië — tegen het overbrengen der vijandelijkheden in Europa. Engeland heeft geweigerd, den Turkschen troepen toe te staan, door Egypte' te trekken. De houding der Balkan state n.. Naar aanleiding van de oorlogsverklaring van Italië aan Turkije wordt uit gezaghebbende bron verklaard, dat de Servische 'regeering dezelfde correcte houding zal blijven m acfit nemen, al 3 vroeger en alles zaï vermijden, hetgeen troebelen op het Balkan-Schiereilanef zou kunnen verwekken. Ofiicieei wordt gemeld, dat O riekenland zijn legermacht mobiliseert. Bv l g a r ij e zal eene vreedzame houding in acht nemen, zoolang de Tripolis" actie geen ernstige verwikkelingen in Europeesch lurkrje zal verwekken. --- Be strifdkrachten van Italië en van Turkije in Tripoli. Wij lezen in de Dusseldorfer GeneralAnzeigereen beschouwing over de strrjdmachten der partijen in het conflict. De gezamenlijke oorlogssterkte van 't Iteliaansohe leger bedraagt 600,000 man en 2000 stukken geschut. In de laatste jaren heeft Italië ziin leger gereorganiseerd én vergroot. De indeeiing van het leger ïn twaalf legerkorpsen werd tol_ tooid, De cavalerie is krachtig versterkt door de opncnting van bataljons wielrijders. Het aantal machine kanonnen is op 80.%ebracnt, deze zijn verdeeld over alle regimenten der cavalerie, Infanterie en bersaglien. Drie nieuwe Alpini brigades zijn opgericht, alsmede zeven nieuwe batterijen, veldartellene, waarbij nog 8 compagnien ve&tingartiUene gevoegd zijn. De luchtvloot bestaat vut dne luchtschepen en twaall vliegmachines. De troe pen der luchtschippers vormen drie regimenten. De vloot bestaat uit acht 11--meschepen, tien pantserkruisers, vijf pantserdekschepen en vijf- en twintig, torpedobooten. Vier Dreadnougnts zrjn m aanbouwt - Daartegenover heeft het Turksche léger reeds in Tripoli één divisie, bestaande uit zeventien bataljons infantene, één brigade cavalerie* twaall batterijen, artillerie en drie compagniën vestingartil-! lene, totaal 12,000 man. Daarbij' fcomtj no,g 22,000 man militie en Tripoiitanen,' ingedeeld in dertig bataljons en zestig eskadrons. Deze krijgsmacht zal bij het uitbreken van een oorlog natuurlijk uit Turkije woraen versterkt met troepen, fwier bruikoaarnefd bekend is. Met de Turksche manne is het minder goed gestelo. daar, deze sinds kort gereorganiseerd wordt. De twee eenige gevechtsw aardige lmieschepen heeft Turkije van Duitscnland gekocht. Verder heeft net nog entfele ramtorenscheüen, twee pantserkruisers, .een torpedokruiser. twee torpedo-aviso's twee en twintig torpedoooöten Iste klasse en veertien torpedobooten 2de klasse, zes onderzeevaartuigen en eenige torpedojagers, Voorts een menigte oude" schepen, welker gevechfewaarde niet uit te maken is. De oorlogssterkte van het leger bedraagt 1,500,000 man, waarbij nog 1,750,000 man, reserve komt. Van deze laatsten zrjn slecftts 750,000 geoefende manschappen. Turkije, neeft dus in zrjn leger een groot numeriek overwicht op zijn tegenstander. --- Binnenland. DE STORM. De storm, die Zaterdag over heel om land gewoed heelt, heeft vreeselrjk huis gehouden en zeer groote schade aangericht. Natuurlijk hebben op de eerst* plaats de Doemen het moeten ontgelden. Bij duizenden zrjn ze ontworteld, opliet stukje Haagsene Bosch tusschen Malieveld en Roekamp o.a. alleen 57, en op den Leidscheweg wel 500. En zoo is hes overal geweest, hier wat erger, daar wat minder erg natuurlijk. Het aantal afgewaaide schoorsteeneu en dakpannen is eenvoudig niet te tellen geweest, en menigeen heeft daarbty een min of meer ernstige verwonding opgedaan. Verder hebben een aantal huizen nog andere schade beloopen, zijn er dijken ernstig beschadigd en heeft hier en daar het water verwoestingen aangericht. Ook het late fruit heeft veel geleden. Het gaat -niet aan, voor heel het land in bijzonderheden te treden en alles ia detail, en daarbij onophoudelijk ïn herhaling tredende, op te geven. Wij bepalen ons dus tot de ernstige ongevallen, want er zijn thans ook weer menschenleven» te betreuren. Uit Den Haag meldt men: Zondagmorgen kon eigenlijk pas goed, nagegaan worden, op welke wrjze de storm in onze stad huisgehouden had. Het tramverkeer stond grootendeels nog, Stil, sommige lijnen reden geheel m&% op andere werd met moeite een gedeelte van den dienst onderhouden. Omgevallen boomen op de rails ot vernielde dr» den, waardoor de stroom, de beugels niet bereiken kon, verhinderden het verder gaan. Overal in de stad, stonden leege trams, op dezelfde plaats, waar ze Zaterdagavond vast gehouden werden, toen de centrale den stroom afsloot Aaa verschillende wagens hadden straatjongens het bordje „vol" neergeklapt. Op het centrum van het tramverkeer op het Plein, is de verwoesting gro-ot, zes boomen liggen er ontworteld, aria voor de Witte, drie voor Kolomen, twea knapten er middendoor, en van alle warden een ot meer groote takken afgoruKfc- Aigebroken stroomdraden kronketdea fa gnii-pe vormen in dezen chaos van takken, bladen, brokken aarde, splinters ca müdder. Het ergst heeft wel het Bosch" geiedjtt an verre duiden veel üohtè Btréeiï»n tusschen de boomtakken aan, dat tiaarachter open plekken gekomen anj,-jfen ais men 'dichterbij is gekomen, blfjxt, bat soms geheele rijen van acht, ti>n itar.-.men tegelijk tegen den grond zijn geworpen. De hoofdingang blij de hoofdwacht ie ceheer versperd; links het vernielde Svachthuisje van de staatsspoortram. pc juffrouw fiao Zaterdagavond, toen zij laar huis ging, juist de deur achter fcch gesloten, toen een boom er opviel $n de eene helft geheel versplinterde.' , Dit Derft: Aan het Oude Delft, tegenover dé Oude kerk, is een 'der mooie, groote hoornen omgewaaid. Het stoom tram verkeer piet s-Gravenhage moest worden ge- Itaakt. |) Te Haarlem jjp Zaterdagavond een boom op een draad van de Eerste Ned, fJiectr. Tramwegmaatschappij aan de ravfljoenslaan geslagen. De draad viel jpp een paard en doodde dit. Het ver'jteer op de Ceintuurbaan stond gsheeü ttit Op den Zrjlweg vleien zeven boomen Om; ook oaar was het verkeer gestremd .toor alle voertuigen. I Uit Gouda: De storm heelt groote verwoestingen jiangencht in de parken en plantsoenen, ipp dijken en wegen. Een groot aantal tyoomeri werden uit den. grond ge_ch3urd ©t knapten in het midden door, in hun yal lantaarns vernielende en daken ver- Irfjzelende. In de buurt Stolwijkarsiuis een zware boom door het dak van pen benedendrjkeche woning. Het verkek te_ groote consternatie bij de befrorêrs, die echter geen letsel kragen. ---