Dr. Poels aan het woord. ¦ Zcoa_. men zich herinnert hééft Ueib bekende Belgische Katholieke Kamerlid prof. Dr. Frang van Cauweiaert .onlangs te Amsterdam! elan „léekenbe Schouwing „van een Katholiek" ten beste gegeven, die nog ai wat stof Ti^efb opgeworpen en met name door de g. g. ,-,integraar\ "Katholieken 'ten strengste isl afgekeurd. In hoeverre Zulks terecht of ten onrechte is1 geschied, staat niet direct 'aan ons: uit %e maken. Thans ontmoet echter prof. v. Cau- Weiaert Steun ïn htet NeöerlandsChé lid Her Pauselijke Bijbel-commissie Dr. Po els:. Deze Katholieke theoloog heeft Dinsdagavond te Antwerpen één redevoering gehouden Waarin ,Wrf veei van v. .Cauwelaert's denkbeelden 'terugvinden. De „Maasbode" geeft vatt deze lezing ieen 'twee kolom groot verslag ien 'daaruit Willen we nu even overnemen wa,. T) r. Pool,, zeide over „hét gedoe der infce'graar-Katholieken,^ gelijk dé Spreker Zich ; uitdrukt. ? j,Dwaa&heïd is het, gegfi hft ten dwaas heid. zaï het blhven als' Katholieke dagbladen en tijdschriften, om bfp doctoren, bg rechters én advokatan, bij hoogleera fen en professoren van gymnasia iem athé gO\M ingenieurs en industrieelen, bij üagbladschrijvèrs, bff vrouwen en brj an dere voormannen in onzie beweging den geest te sterken m liefde op te wekken SS. ICaristel.;kö daden te sbellem, van het kerkelijk gezag jelen boeman maken waarvan het stroo van alle kanten uit de kleeren steekt. De moderne ménSch __u nimmer de wa te Katholiek zijn, wanneer hg Middeleeuwer wil Zjjn, wat hg! niet is en wat hg niet meer worden Zal. iWie overat fiiodernisme Zoekt zal 'ten «Slotte slechts fossielen vinden. iWaar men overal afbreekt daar doodt toen den ondernemingsgeest en het initiatief. Men moet éené inöellectueele eerlgk- Keid 'bezitten «egt 'spreker. Er moet vrgheid in de Kerk zijn, maar H\9 vrigheid mag niet ïn losbanighéxl ontaarden. Nu men in onze huidige Wereld op éïgen beenen wil loopen, moeten Wij daaraan geen beletsel stellen, maar moeiten wij de menschen op eigen beenen leeren loopen. Leefde de mensch vroeger in kudden als ik het zoo noemen mag, en liep de eén '-OT_0T_a_nd^. na> 'tegenwoordig wordt ler, eeiistandigheia vereischt. De moderne taiensch moét ïn ieen We reld leven waar geen vader en geen moeder en zelis geen priester hem volgen Wanneer men niet zorgt voor ZeHstan dige mannen in onze huidige maatschap pn'dan is alles verloren. Met bebrekking nierop verwacht spreker het meeste heil van de retraitehuizen ion van de praatavonden. m Een feit hipt 'dab wie de wereld wil inrichten als' eén kostschool 'bedrogen; zaï' uitkomen. Doch van den anderen kant moetan ook de vrouwen en mannen zoovar ont- K_!_!fe\'dat elfcdea begrgpe dat van fe^ b^oppan iv omm tp zlkelg!f Seenö nood- I^er^uifd^SS011 Vörataan *» 2UÏhet Christendom ÏCX*n V* zullen begeven 0p terrSn^^de pri g'.er niet me?r kan komen De wereld wordt tegenwoordig êere geerd door het volk. Maar als dit zfo k dan moeten we zorgen dat dit volk Ka' tholiek is. De wereld wordt bebeersehb floor de ideeën, waarvan de dagbladpers de groote verspreidster is. Wee de Katholieke pers' in de streken waar de dagbladpers tegen haar is. De wetenschap is 'thans ook in handen van de leeken. En Wee ons Katholieken, Wanneer de mannen dezer wetenschap Wanneer ze in boeken, tijdschriften on dagbladen hun plichten verwaarloozen. Want wat vermag toch de Paus, wat vermogen de bischoppen en wat vermag de clerus, als de leek niet meer wil. Hetgeen spreker breedvoerig amplificeerb. ue wereld 'wordt hiet meer geregeerd r,.^.nin^eil en keizers, maar het is iWnL 3 _en hefc volk moet zorgen voor RS? len' voor het beheer van onze meer ®&m kj™>™ ot koningen ftA^J..?6*5 9^ z*«» ook onder m hoede gesteld van heb volk. Voor iedereen ëtaat het vast als ieen muur dat de toekomst behoort aan de democratie. Groot is de verantwoordelijkheid die op allen rust. Waar we niet zorgein voor goede Katholieke scholen, voor een degelijke Katholieke pers' voor de algemeene ontwikkeling van héb volk, daar ziet het er innig treurig uit voor de Katholieke kerk. " Er Zqh metaschen die terugverlangen naar den regeeringsvorm der middelseuwen, maar het lait hem niet in den regeeringsvorm. Laat anderen terug verlangen naar de middeleeuwen, laat ianderen deer!eteeretn over hetgeen er gedaan moet worden, doch laat 'onS Zelf daden stellen, laat ons ontwikkelen. En wanneer bg Sommige uitstekende mannen de moed in de schoenen zinkt omdat ze ondervinden, dat wie het meest werkt^het meest verketterd, wordt en in alle tnogei. Soorten blaaldj. Wordt aangavallen en belasterd én met modder begooid, dat 'Zij 'dan wachten om die blaadjes te lezen tot 'savonds als ze naar huis komen met die modder ön dat slijk aan hunne voeten, mee van het werken. Er .bestaat geen gevaar, dat de Katholieken Zien op shet terrein van den clerus' zullen bewegen. Het Werkelijke gevaar komt uit een anderen hoek. Het gevaar hestaab "hierin, dat dei Katholieken zich op hun eigen terrein niefc meer storen aan den clerus, omdat zie dikwijls niet weten waar overal Katholieke belangen liggen !e_t niet juiöt kunnen zien hoever aioh die belangen uitstrekken. Willen We heilzaam te Werk gaan, dan moeten we den leeken den nadruk niét geven dat Waar er Katholieke belangen liggen, de leeken niets te zeggen hebben, maar integendeel moet men hun laten zien dat ze op hun terrein meester s_gn. .*\ ve_e laa,den Zg'n betreurénswaardigs toestanden gekomen, omdat de priesters den leeken hét werk te veel uit de handen genomen hebben. In vele landen Waar er veei voor de katholieke kerk te te doen valt Zgn de leeken te veel op op den achtergrond geraakt. En daarin ligt een groot gevaar, dat het initiatief altijd zou moeten vitoaan van den clerus. En men moet bepaald aan hallucinaties Inden om Zich in België en in Holland bevreesd te toonen dat er gebrek zou bestaan aan eerbied voar het kerkelgk gezag. , . , Ons volk is ©en onderdanig volk. Er isl hier bij ons geen gebrek aan eerbied I voor dat 'gezag, maar heb groote gevaar bestaat in heb Wegdoezelen van het be wustzgn, dat de leeken meester zgn op hun terrein. Er Zgn nog te veel Katholieke leeken, die meenen dat ze op gods dienstig terrein maar altijd meegeteld moeten worden. Want dat elkeen wal ont houde dat Waar de Katholieken be passief worden, ze overslaan tot onverschil ligheid. De clerus vermag niets op héb terrein waar de Katholieken leeken moesten Zijn, wanneer deze zelf 'de paarden nieb bij 'de koppen pakken. In betrekking hiermede noemt SpreKer den toestand in het Noorden zorgwekkend ln onze dagen, zegt hij, zijn er menschen ïn de kerk geslopen, die zich zalf met den bisschopmuter hebben bekroond. Er worden Katholieken gevonden dia dan staf over alles breken. Geen bisschoppen voeren nog het hoo ge woord, maar enkele pabers' en verloo pen seminaristen spelen den baas. Het froote woora wordt gevoerd door graanandelaars en kruideniers. Er wordt gedekreteerd door de tweeling broeders van Eindhoven, waarvan de een voorzitter; is van een neutralen drukkersbond 1.) In Haarlem wordt een priester gevonnist door een leek, waarover we hier niets zullen zeggen.2.) En terwijl de geleerden zWg'gen staat er een priester, die niet alleen heerschen wit over Nederland, maar ook over Antwerpen en Duitschland, die méb zgn twee icnechb-n uit Haarlem en Eindhoven vonnissen velt en banbliksems slinger b. geheel de Katholieke pers van Neder- Jf1!? V™rdt geterroriseerd. Heb grootste gedeelte van dan clerus wordt verpest genee.an. De werklust van vele uitstekenden wordt gedoofd. aJ? ™-Hee? er?erigfc tijdschrift dab Wel een wgdschen titel draagt maar dat beter zooaL. tijdschriften ais „De Katho.' ''t ? Katholieke stemmen op de voorlaatste bladzgde een Kerkelijk „imprimatur. - zou dragen, wordt deze ergerlgke actie voortgezet. Wanneer van de 25 Duitsohle bisschop pen er zó Zgn die niet meer ta vertrou wen zgn, wie ssegt dan dat jnjsa zgn ipsjen bisschoppen nog moet vertrouwen. Harde woorden heb ik hier gesproken Zegt spreker. Maar ik heb het recht van u te vorderen, dat gg u overtuigt, dat wat ik heb gezegd, lik g__je|gd hsb uit lief de voor de Kerk,, uit Liefde; voor onS volk. En alvorens te „luiten wii ik nog als %Sf een eerherstel doen aan een uwer mannen: Moge het Katholieke België, goo roep. .spreker geestdriftig tiifc, in eere houden uwen echten Katholieken str_der, uwen Vlaamsohen Klauwaart Frans van Cauwelaert." . *** "AIS leek 'durven w'g 'oaS 'natuurlek geen oordeel aanmatigen oVer het door Dr. Po eis gesprokenle. Maar wel proteateeren wij mèfe luider stemmen tegen de verdachtmaking, welke de Spreker goed vond te slingeren naar het hoofd van onzen collega, den hoofdredacteur van de |N- Haari. Crt., dien wq kennen als' ieen oprecht ën bezadigd man, Steeds dapper voor zijn over. tuiging uitkomend. Laat Dr. Poels heb in vele üaken met hem oneens' zijn, en diens afwekende meening eerlijk bestreden, maar hoede hg er __ch voor, m verdach.makende personaliteiten te vervallen, geip htf 'deed, toen hg oïtóen Haarïemsche collega voor- Stelde als een minderwaardig individu „waarover we hier lieveir niets zullen «eggen.'s leder heeft sjrjm „jvk. ad famam", zqn irecht op een eerlijken naam. Ën het gaat niet a*p dien zioo maar klakkeloos' te bez_._d_lèr_. Dit had een priester als Dr. Poela 'poëten bedenken. En daartegen sta ons luid protest. ; I.) Bedoeld word. de [Redacteur-Uit gever der Eindfiovtensche Courant. 2.) Bedoeld wordt de Hoofdriedacteur der ISI. TïaarlemsChe Courant. --- Maandelijks --- kan ieder ab'örinéê op dit blad „gratis" eene advertentie plaatsen onder de Rubriek „__.l_.ne Adv.er.eta.tien.'' DAGBLAD VAN HET ZUIDEN. ; Firma N. Lujjten. --- B 1/H7I7I&A1TII7" 1 WIJ EN VELE ANDERENI J^&SPSte. IT! t_l f lil fUff • STAAN VOOR U KLAAR! I ladien U ons wilt bereiken, hebt U slechts een advertentie H in het DAGBLAD vak het ZUIDEN N. Luijten te plaatsen, en H wij komen ons aanmelden I U weet too_ wel, dat dit een veel ! ?_______——i^, gelezen DAGBLAD is. BI _^^l Een d°ge,öke ADVERTENTIE kost U slechts 85 cent |gg^'«i_!jij^ BH g maaj Toor g^ cen^. |jjj -vooruitbetaling. BUREAU WILLEM-11-STRAAT No 25-27. Telephoon 80. g --- De Balkan Oorlog. NIEUWE ONDERHANDELINGEN. Men verzekert volgens de Tel. dat de Porte aan de gezanten der groote mogendheden ©en circulatie gezonden heeft waarin er aan herinnerd wordt, dat haar laatste aan de mogendheden gegeven antwoord beschouwd werd als kun nende een basis vormen voor verdere on derhandelingen. Zij dringt er bij de gezanten uitdrukkelijk o? aan, de mogendheden in die richting te jo'sen. Bevestigd wordt dat Hakki pasja di reet van Coistantinopel naar Londen gaat met de opdracht om officieus de vredesonderhandelingen voort te zetten. --- BIJ GALLIPOLI. Woensdagochtend begon voor Boulair, een hevige strijd. De uitslag is onbekend. Het gerucht loopt, dat de Turken Sinekli bezetten. Officieele kringen zeggen, dat de Bulgaarsche lezing over den strijd bij Boulair zeer overdreven is. Twee Turksche divisies voerden daar een beweging uiL doch verloren niet meer dan 800 man Formeal wordt verklaard, dat het Bulgaarsche leger geen duim grond vooruit gerukt is en dat het zich thans tegenover Boulair in versterkte posities steL ling gekozen heeft. --- AAN DE TCHATALJA-LINIE De „Alemdar" bericht, dat de Turken de Bulgaren te SiUvn versl^en en hun groote verliezen toebrachten, be Turken verloren slechts enkele soldaten. --- DE BESCHERMING VOOR VREEMDELINGEN TE ADRIANOPEL Met het oog op net tweede verzoek der consuls te Adrianopel bestadeert de Bulgaarsche regeering opnieuw de mo. gelijkheid om de te Adrianopel vertoevende vre3mdelin_en gedurende het bom bardement der stad te beschermen. --- HET BELEG VAN SKOETARI. Volgens een Dinsdagavond uit Skoeta ri door de „Al ernaar* ontvangen bericht zouden de Montenegninen niet meer inj staat zijn den strijd voort te zetten. Zij beproeven geen enkelgn aanval, terwijl da Serviërs geweigerd zouden hebben hen te ondersteunen. --- DE TOESTAND TE CONSTANTINOPEL Aan een uitvoerig telegram dd. 11 Febr. van den correspondent der „Kölnische Zeitung te Konstantinopelbetreffende den algemeenen toestand vön Tui? kije, ontleent do Tel- de volgende passages: Het staat vast, dat tegen alle verwachting ln, overal met groot© hardnek higheid gestreden wordt. De gedurende den wapenstilstand bij Ismid en Panderma samengetrokken legerafdeslingen zou den tusschen Rodosto en Sillivri troepen landen, om de tegen Boelair voo_trukkende bondgenooten in de linkerflank, , den voor de Tchatalja-linie staanden vij and in den rug en terzijde aan te val len, beide vijandelijke afdeel'-rigen te verslaan en terug te werpen ca daarna zegevierend voorwaarts te mardheeren, om Adrianopel te ontzetten. Tegelijkertijd zou een ander legercorps bij Midia aan de Zwarte Zee landen, om den hoofdaanval te steunen en de Bulgaren in hun linkerflank aan te tasten. Deze beweging is reeds misdukt, daar de landing onmogelijk was, terwijl de nog te Ismid verwachte versterkingen n^et kunnen aankomen, omdat de Anatolis.he spoorweg op twee plaatsen door reusacfy tige sneeuwmassa's die de laatste twee dagen bg een koude van 25 gr. gevallen zijn, versperd is. Wat de vloot betreft, omtrent haar werkzaamheid, haar verblijfplaats en haar toestand verkeert men in het onze kere- Hier te Constantinopel'handelen de autoriteiten, alsof zij reeds van allo , zijden aangevallen werden. Op den openbaren weg en zelfs in de woonhuizen ¦worden zoogenaamlde vijanden gearresteerd. Het verkeer in de omgeving der stad is gestremd, daar de schepen en de spoorwegen in beslag genomen zijn. Overal worden verdachten in grooten ge taie gevangen genomen en voor zooverhet onderdanen der verbonden Balkanataben _ijn verbannen. Versterkingen, die uil den landstorm in de provincies aan de Zwarte Zee samengesteld zijn, trekken, door de stad en gaan zonder oponthoud verder naar de Zee van Marmora. De levensmiddelen zijn aanzienlijk in prijs geste ren vooral Let vleesch. Al deze om Standigheden geven de Constantinopel Sche bev. thans ©én voorproef je van de las'en en ongemakken van den oorlog". Niettemin gelooft men op de Porte en ook in politieke kringen aan een spoe_i gen vrede. De vergadering van bankiers en koop* lieden die advies zou uit&ren.en over de afkondiging van een moratorium, ïft tot morgen verdaagd. De kooplieden van, het vilajet Smyrna verzochten de reigeering telegrafisch, geen mora__r_um toe te staan. --- STATEN GENERAAL TWEEDE KAMER. Zitting van Donderdag 13 Februari De behandeling van het ontwerp tot regeling van de invaliditeits- en ouderdomsverzekering wordt bij art. 59, waar op een amendement-Treub tot invoering van een eenheidsrente, voortgezet. De heer Treub (V.-D) verdedigt zijn amendement opnieuw en toont aan, dat zijn stelsel niet veel van <-at van den minister afwijkt. Hij erkent, dat in het stelsel der eenheidsrente een scherper controle op de betaling van de premies volgens het verdiende loon noodig is) maar ook in het ontwerp acht hij den prikkel tot die betaling niet zoo groot als men het voorstelt. Spr. wijst er op, dat hij een geheel andere opvatting van de betaling der kosten heeft, deze nl. niet geheel wil dekken door de premies, over welk ba glnsel opnieuw bij art. 167 zal moeter^l worden beslist. Met het amendement van spr. op dat artikel hangt ziju amert dement op art 59 samen Spr. zet zijr standpunt nader uiteen. De heer Duys (S. D. A. P.) repliceert en zegt voor het amendement te zullen stemmen, al geeft het z. i. nie} genoeg. De heer Rutgers (A.-R.) ¦bestrgdfc hel amendement nader. De pri___.e__ voor ge regelde premiebetaling hebben z. i< eer odieus karakter en een bezwaar is o dat het verband tusschen premie t rente wordt losgemaakt. De minister van landbouw, nijverhr.J en handel, de heer Talma, duplicec en zet uiteen, dat de strekking van 359 geheel anders is dan de heer Treub heeft voorgesteld. Het hoofdbezwaar tegen het ameadement-Treub acht de minister, dat de een heidsrente geen verband houdt met hejj peil yan het inkomen. Het amendement-Treub .wordt met 43 tegen 15 sten men verworpen. . Bg art. 60 "(invaliditeit) Hoht de heer1 Duys (S. D A. P.) enkele amendementen toe, die tot strekking hebben de ré dactie van de Duitsche wet over te ne» men. De definitie van den minister i$ volgens spreker slecht overgeschreven uit de bureau-cratische Dn_tBC__e invaliditeitswet. Op voorstel van den voorzitter wordt besloten, Vrijdag 21 dezer in de afdee lingen te onderzoeken het ontwerp iiv zake het handelsverdrag met Japan eu dat betreffende het departement van defensie. ' De moties-Troelstra en Borgesius in zake een onderzoek naar de resultaten; van de risico-overdracht bg 6 onge-' vallenverzekering worden ingetrokken, nadat minister Talma zich bereid heeft verklaard, een onderzoek als gevraagd bij de motie-Borgesius, te doen instelt len. i Daarna gaat de heer Duys voort met zijn amendementen toe te lichten. Hij wil ook het begrip „ouderdom" in dé definitie van invaliditeit betrekken. Bij 't belangrijkste van de amende.; menten zou worden bepaald, dat iemand als invalide wordt beschouwd, als hij de helft van zijn loon niet meer kan, verdienen. De minister neemt een-derde) als criterium aan. Spreker meent, dat) men tot vreeselijke opvattingen komt, als men eerst invaliditeit aanneemt bij het verlies van tweederde van het loon.' Hij verdedigt dit amenuement als een, belangrijke verbetering van het ontwerp, tot het aanbrengen waarvan hij ook de rechterzijde oproept. De heer De Klerk (U.-L.) ondersteunt laatstbedoeld amendement. De heer Teenstra (V.-D.) verdedigt ook de amendementen.-Duys, voorname, lijk in het belang van land- en tuinbouwarbeiders. --- Binnenland. HOFBERICHTEtf H. M. de Konnjin had tot bijwoning van den muziekavond, gisteren len Hove, en waarop H. M. de Koningin-Mo 3der weer aanwezig was genoodigd; alle leden van de Eersle Kamer der Stiten-Generaal en een gedeelte van de leden der Tweede Kamer; een groep le. den van den Raad van Staten; e.nige leien van den Hoogen Raad, de Algemeene Rekenkamer, verschillende hoofcll en andere ambtenaren van de departe.-menten en vele gasten, die niet op de vorige muzikale uit omring ten Paleize waren geweest. ï Voor dit 'auditorium zong mevr. Noordewier-Reddingius en trad op het trio, bestaande uit de heeren: A B. H. Verhey, piano; Mossel, violonoel en Röntgem Jr. vicol. H. M. de Koningin heeft bij de ontvangst van de Eerste Kamer der Staten Generaal van den griffier en den com-t mi es-griffier bij dat hooge college, ieder vau de rondom H. M. in een kring in volgorde van leeitijd geschaarde leden, zoomede de heeren van het Bureau der Kamer mr. Zillesen en mr. baron Witiert van Hoojiandt, toegesproken Al len waren voor deze gelegenheid in ambtsgewaad. AUDUÜNTIES. Heden li; Februari geen audiëntie bij den Minister van üuitenlandsche Zaken. ---