DE PRESSA. I (Van onzen correspondent). " Keulen, 31 Juli 1928. In 'mijn negentienden brief over de Pres* ] sa te Keulen heb ik van èe opening vertelt (van de Italiaansche afdeeling. En ik heb mijn meening gezegd over deze officieele tentoonstelling van het fascistische Italië, dat geen andere Pers toestaat haar meening "te zeggen dan de fascistische, welke alles 'goedkeurt wat Mussolini doet- Elk woord van den tegenstander van het fascisme ■ wordt als ontoelaatbaar beschouwd en ,| slechts de voorstanders van het fascistische , regiem zijn aan het woord- En ik schreef, (I dat uit het tentoongestelde in de Italiaan-1 sche afdeeling groote homogeniteit van de Ita: liaansch pers spreekt, maar men moest niet I vragen op welke wijzo die homogeniteit was 'verkregen- Een andere tentoonstelling geeft het ant( woord op mijn tvraag. Men vindt haar niet op de „PressaT- Ze (behoort niet tot het : officieele gedeelte van het Italië van Musso» [ lini. Op 'd!e „Pressa" zijn de voorstanders aan 'het woord, in het Volkshuis te Keulen is I een tentoonstelling georganiseerd van de : Italiaansche pers, die niet in Italië is toege» !; laten en ons toont, in duidelijke taal. hoe ! in Italië de vrijheid van de pers wordt on. derdruikt, hoe de vrije meenmgsuiting aan •banden werd gelogd. De vereeniging van de te Parijs levend© ■ antifascistische Italiaansche journalisten hec,ft met steun van Duitsche socialisten in ; een kamer van het „Volkshuis" haar „Pressa" geopend- Officieel is deze afdeeling niet geopend. Vlaggen wapperen er niet en er is, niet zon» der opzet, waarschijnlijk, een gedrukte stemming. Bij den ingang van de tentoonstelling staat „het kerkhof". Inderdaad', hier is een kerkhof, het kerkhof van de persvrijheid. De Italiaansche pers heeft onder de regeering van Oostenrijk over Italië zeer veel van de oensuur te lijfden gehad- Men kan het zich voorstel» Jen als men weet, dat het in Sardinië bijv. aan lieden, die niet minstens 750 gulden bezaten, vent o den was lezen en schrijven te leeren. Maar niet grooter was de censuur onder een vreemde heerschappij dan die van Mussolini, die niets meer toeliet, dat niet zijn goedkeuring had- Het kerhof in het „Volkshuis" is een aanklacht. Men ziet hier exemplaren van tal van bladen, van allerlei richting- Katholieke, zoowel als 'liberale en socialistische. Meestal heeft men hier tentoongesteld de laatste exempla* ren, welke van een blad verschenen, of de nummers, die aanleiding hebben gegeven tot het vervolgen van de redacteuren, tot het vernielen van de bureaux en tot het stopzetten van de uitgaven. •Het grootste deel van den wand van dit tentoonstellingsvertrek is aan het socialistische blad „Avanti" gewijd- In machine•cforift «ijii tabellen geëxposeerd^ Men ziet: J>oor de fascisten verwoest April 1919, Augustus en October 1922. September en October 1926. De „Avanti" werd in beslag genomen in 1924 33 maal. in 1925 61 maal, in 1926 34 maal. In laatst genoemd jaar werd 'het blad voor goed verboden. Foto's geven een kijkje van de redactie-bureaux en de drukkerij voor en na de verwoestingen door de fascisten- In een fries zijn aangebracht de portretten van de redacteuren, die net bkd hébben geleid, met de data van hun werkzaamheid. Onder de jaartallen 1912— 1914 vindt men geen portret- Op een zwar* ten achtergrond leest men slechts de woorden „de verrader". Met die woorden bedoelt men Mussolinie die in laatstgenoemde jaren hoofdredacteur van het blad is geweest. Inderdaad, als over een kerkhof loopt men door deze zaal, waar aan den wand ook de data's zijn vermeld van het stervensuur van: tal van bladen, eigen'lijg van alle groote bladen, die den strijd tegen het fascisme hebben moeten opgeven of ten onder zijn gegaan- En men gaat verder en men leest van> het lot van menigen antifascistisch en journalist of drukker- Men vindt vermeld, mishandeling, gevangenisstraf, verbanning, venmoord en men kan een gevoel van op* tachting niet onderdrukken als men leest, <ï«t het dengene, wiens naam hier vermeld staat gelukt is uit zijn vaderland te vluchten zijn heil zoekende in een neutaal land. Niet alleen bladen, die opgehouden hebben te bestaan, hebben hier een plaatsje ge» vonden, ook bladen, die na hevigen strijd van de redacteuren fascistisch werden- Zoo o. m. de „Corriere della Sera", die onder zijn redacteur Albertini tot Novembe^ 1925 antifascistisch bleef, tal van vervolgingen moest ondergaan, tot de uitgever, tenslotte, het hoofd in de schoot legde- Albertini was gedwngen af te treden. Hij schreef zijn laatste hoofdartikel, een aanklacht tegen de onderdrukking van zijn land en vluchtte* Maar na den dood, de herleving- Zoo denken de verbannen en gevluchte Italianen er ook over- Wie de zaal wil verlaten ziet in gloeiend schrift het woord „Opstanding". En men ziet een aantal bladen, dat buiten Italië wordt uitgegeven. Honderdduizenden antifascistische Italianen hebben een gastvrij onderdak gevonden in alle landen van Europa. Ze wachten en wachten op de bc* vrijding van hun land, zooals vroeger, toen de hand va,n Oostenrijk zwaar op het land drukte en in en buiten Italië zelf geheime vereenigingen, ontstonden- Tijdens de bezetting van België vond de gouverneur-generaal von Biesing eiken mor» gen een klein courantje op zijn bureau. „La Libre Beige" heette het blad, dat heftig tegen de Duitschers te keer ging- Het werd te Brussel gedrukt, maar de Duitschers heb» ben nimmer geweten waar het werd gedrukt en hoe het op de tafel van den gouverneur terecht kwam- Zoo worden er tal' van antifascistische bladen over de grenzen van Italië gesmokkeld, maar niemand weet hoe_. Men ziet die geheime bladen in allerlei vormen. Ze worden gedrukt, gehectografeerd. zelfs met de hand geschreven en zoo komen ze ook over de grens, waar z« blijkbaar toch nog gretig door een deel van het Italiaansche volk worden gelezen- En daarin worden krasse dingen gezegd. Wat niemand behoeft te verwonderen. Omdat men geen blaadje voor zijn mond behoeft te nemen, daar de Italianasche censuur er geen invloed op kan hebben- Men kan verzekerd zijn, dat de tegenwoordige Italiaansche regeering loert op deze zgn. onwettige bladen, die vaak met levensgevaar over de Italiaansche grenzen gebracht Parijs is de centrale der verbannenen en gevluchten en te Parijs worden ook die ge» heime bladen gedrukt- Wie de groote Pressa ziet, mag de kleine in het Keu'lsche Volkshuis niet vergeten- Over censuur gesproken. Wie de Pressa bezoekt, zal niet vergeten een bezoek te brengen aan de afdeelingenwaar men de caricaturen vindt op de censuur. Een aardige verzameling, vooral, welke betrekking heeft op de opheffing van de censuur in het revolutiejaar 1848- De censuur werd eerst in Oostenrijk opgeheven, toen Metternich ten val was getracht. .Dat was 14 Maart 1848. Men vindt hiervan een caricauur- De spionnen worden als honden uit de huizen gejaagd. De oensoren werden in een doodkist gelegd, waaromheen het volk danst terwijl de journalisten en schrijvers weer aan tafels zitten en schrijven. Dat er geen misbruik werd gemaakt van 'de verkregen vrijheid zouden wij niet durven ontkennen- Als eerste humorist isch*satyr is ch blad verscheen te Weenen „Satans politische Winke". Maar onbeperkt. was overigens de persvrijheid niet. Op den achtsten November van bovengenoemd jaar werd het luide aanbieden en het verkoopen van bladen op openbare plaatsen verboden. Zij, die zich niet aan het verbod hielden, hadden kanse, tengevolge van de krijgswet, op staanden voet te worden doodgeschoten- Dat overkwam dr. Beekher, redacteur van de „Radikalen", die zijn blad had uitgeroepen- Aan* plakbiljetten werden weer aan de censuur onderworpen. Ook deze afdeeling is leerzaam. --- FEUILLETON BUCKY O'CONNOR. Een verhaal uit de „Wild West”. Uit het Engelsch van Willem Mac Leod Raine. Vertaald door: Mevr. B. Króon-Hoogewerff. (Alle rechten voorbehouden). Langzaam reed Collins vooruit, zijn hand aan den revolver, die nog in den holster zat. Bedreigd door een Winchester naderde hij den „heer des huizes", doch hij haastte zich niet en aarzelde geen moment, want hij wist dat zijn leven afhing van een enkele verkeerde beweging. Als zijn staalblauwe harde oogen een moment de valsch loerende van den schurk hadden losgelaten, zou hij door het hoofd zijn geschoten. Maar het oog van een dapper, mdedig man is zijn beste wapen. En hoewel Hardman zijn vinger aan den trekker hield, miste hij den moed om te schieten. Te* gen zulke stalen zenuwen was hij niet opgewassen. „Ga terug, schreeuwde de schurk. — Verdoemd, nog één stap en ik vuur. Maar hij vuurde niet, hoewel Collins op hem inreed, afstapte en den loop van de dreigende Winchester bc* daard van zich afkeerde. \ — Wees niet zoo onbezonnen, Hardman. Ik ben hier gekomen om je gevangen te nemen, naar aanleiding van de berooving van de T. P. Limited en ik zal het doen ook. De onverschillige, smalende toon, waaruit niet bleek, welke spannende momenten ook de sheriff had door* gemaakt, deed de overwinning volkomen zijn. Met een gemeenen vloek liet de kerel het geweer zak* *en- — U blaft tegen een verkeerden boom, meneer Collins. — Ik geloof het niet, antwoordde de. sheriff vriende» lijk. Del, wil jij Hardman even van die zware dingen ontlasten? Hij is werkelijk niet met een wapen te ver* trouwen, zoon opvliegend man! Ze doorzochten den bandiet nauwkeurig, zonder echter iets te ontdekken, dat in verband stond met „J. H. begint hier." — Hij moet het toch ergens hebben, verzekerde Col* lins nadrukkelijk. — Er is geen kwestie van, dat hij er van door zou gaan zonder dat papiertje. We moeten nog grondiger zoeken, Del. Onder toezicht van zijn vriend, sneed Hawkes zak* ken en voeringen open; zelfs zadel en zadeldekens wer* den in stukken gesneden, maar tevergeefs. Hawkes keek neer op de ruïne en krabde zich het hoofd. -^- Het spijt me, dat ik het moet erkennen, Val, maar die ouwe vos heeft ons te pakken, hij heeft het niet bij zich. — Tenzij hij het onder zijn huid heeft, gaf Collins met een glimlach toe. — Misschien heeft hij het opgegeten; we moesten hem zelf ook maar opensnijden en eens kijken. Plotseling kreeg de sheriff een idee; hij liep op Hard» man toe en beval hem, zijn mond open te doen, maar als een bankschroef klemden de kaken zich op elkaar. Collins pookte met zijn revolver tegen den gesloten mond. — Vooruit ouwe jongen. ,De mond ging open en Collins stak twee vingers erin. Toen hij ze eruit haalde, hield hij een valsch gebit in de hand en onder de plaat was een klein rubberzakje bevestigd. In dat zakje was een papiertje en daarop waren in het Spaansch vier regels geschreven. Deze regels vertelden den sheriff wat hij weten wilde. Ze vormden ook een deel van den weg, die voerde naar de plaats waar de schat was begraven. Nog dienzelfden avond seinde Collins naar Bucky te Chihuahua. In gewone taal overgezet, luidde zijn cijfer* *el hebben gewild, daar Hij anders de misdaad wel zou hebben verhinderd. Zij en alle andere nonnen ontkenden, echter alle schuld, iets met den moord uitstaande te hebben gehad, hetgeen klopt met de verklaringen van den moor* denaar. Toral blijkt een armoedige jeugd te heb* ben gehad, te Matehuala, i.n San Luis de Potosi. Hij werd in scholen der katholieken ten Monterey en Mexico, en later in een school verbonden aan 'het seminarie van San Luis de Potosi, opgevoed. Sedert twee jaar geleden de openbare godsdienstoefeningen in Mexico werden verboden zou Toral geheime diensten hebben bezocht, jn het huis van vrienden, of in het Espiritu Santoklooster. Hij voorzag in zijn onderhoud door het maken van caricaturen voor kranten en het geven van teekenlessen. --- Actie tegen parlementsleden. De. regeering te Belgrado heeft opheffing gevraagd van de immuniteit van drie afgevaardigden, betrokken bij de onlangs plaats gehad hebbende schietpartij in het parle» ment. --- Hoofdstuk IX, „BEMINNEN SCHRIJFT MEN MET TWEE N'V” Bij hun taak den onschuldig veroordeelde uit de ge» vangenis te Chihuahua te bevrijden, kwamen Bucky en Frank in een net van intrige, waarvan de draden on* denkbaar lang en ingewikkeld gesponnen waren. Maar voor hen scheen de zon helder, want het was hun genoeg, dit spel te mogen spelen en eenige kansen te w-agen. O'Connor had voor alle zekerheid niet alleen het bewijs van toegang en onderzoek bij zich, doch ook een briefje van O'Halloran, dat voor hem van groote waar* de was. Want kolonel Ferdinand Gabilonda, hoofd van de gevangenis, had een zwaar vermoeden, dat een samen* zwering op touw was gezet, Om de beheerders van Megales weg te jagen en daar hij een heerschers* positie had, onder het tegenwoordig bewind, voelde hij er niet veel voor zich in de gunst te dringen bij de tegenpartij, daar dit niet zou kunnen, zonder zichzelf in opspraak te brengen. Maar hij keek toch de kat eens uj;. n boom. Als de oproerlingen de sterkere mochten blijken, zou hij natuurlijk zijn hoed in de hoogte gooien en „Leve Valdez" roepen, maar als de regeering won, zou hij pal aan de zijde van Megales staan. En daarom deed hij al zijn best met beide partijen op goeden voet te blijven. Daar het dan ook denkbaar was, dat O'Halloran bin* nen eenige dagen een man van gewicht zou blijken, was de kolonel een en al bereidwilligheid en straalde letter* lijk van honingzoete glimlachjes. Hij deed hem zelfs de eer aan, het bezoek van Bucky persoonlijk te leiden. Gabilonda was een klein dik mannetje, met een zachte stem en waardige manieren. Bucky luisterde schijnbaar aandachtig, maar gaf oogen en ooren den kost en nam alle gevangenen nauwkeurig op. Hij trachtte in een der gesloten, zielige of uitdagende ge» zichten eenige gelijkenis te ontdekken met het portret, dat hij bij zichzelf van Henderson had gemaakt, doch. tevergeefs. En ten slotte was hij genoodzaakt Gabilon* da eenvoudig en effen te vragen, of hij hem den gevan» gene David Henderson niet kon laten zien, daar hij iemand in Arizona kende, die vroeger zeer met hem bevriend was, zoodat hij den gevangene een groet kon. overbrengen. Henderson was aan het steenen kloppen, toen O'Con» nor hem zag, doch keek niet op of om, toen de deur openging en de directeur met zijn bezoekers binnen* kwam. Doch iets in den blik van den speurder deed hem opzien. Hij had matte, droefgeestige oogen, doek toen hij merkte dat Bucky een Amerikaan was, lidhtte er toch iets in. — Mag ik tegen hem praten?, vroeg O'Cormor. — Het is tegen de regels, maar als u het kort vÜt maken.... De kolonel haalde zijn schouders op en draaide zich om, als teeken dat hij niets zag en merkte. — U bent David Henderson, is het niet?, vroeg de speurder heel zacht. Verbaasde verrassing kwam in de doffe oogen, ««•»■ Dat was mijn naam, zei de man bitter, nu ben fk alleen maar een nummer. — Ik kom van Webb Mackenzie en wil probeeren U hieruit te krijgen, fluisterde Bucky. De oogen van den gevangene waren nu niet dof meer, doch schitterden vol haat. — Hij kan naax de hel loopen, ik wensch zijn genade of hulp niet nteer. VyWett jaar geleden heeft hij me in deze hel laten stikken, *on» der een vinger uit te steken. — Hij dacht dat u dood was; ik kan dat *oo in een oogenblik niet uitleggen. Verleden week pas is het ge» heim van uw verdwijning opgehelderd. --- VRIJHANDEL OF PROTECTIE? Een memorandum voor vrijhandel uit handelskringen. Nu de oude strijd over de vraag, of En* geland den weg van den vrijhandel zal blij* ven gaan, of dien der protectie zal kiezen, weer in alle felheid dreigt te ontbranden, is zeker van belang kennis te nemen van een memorandum, dat een groote groep in* dustrieelen aan de Engelscbe regeering heeft aangeboden, schrijft het Hbl. Dit memorandum, waartoe lord Stanley of Alderley, Henry Bell en Sir George Paish het initiatief hebben genomen en dat door 270 vertegenwoordigers der scheepvaart, mijnnijverheid, ijzer* en staalindustrie, tex* tielindustrie, bankwereld, enz., is ondertee» kend, legt den nadruk op de beteekenis van internationalen vrijhandel voor het herstel van den bloei der industrie en dringt er op aan dat Engeland in deze zaak het initiatief neemt. Het document herinnert aan het rap» port van de Internationale Economische Conferentie van 1927 en verzoekt der regee* ring op alle mogelijke wijze haar steun te verkenen aan bewegingen in de richting van internationalen vrijhandel. Het betoogt dat geen enkel land zoo afhankelijk is van het vrije ruilverkeer als Engeland, dat uitbrei» ding van beschermde industrieën, verkregen door kunstmatigen steun, niet een genees* middel is voor de werkloosheid, maar een oorzaak ervan, en, dat geen tijdelijke ont* wikkeling van luxe* of beschermde in* dustrieën, onder den stimulans van subsi» dies of andere gunsten der regeering, ver» goeding kan verschaffen voor den aebteruit» gang van de fundamenteele exportindustrie* ën, waarvan een zoo groot deel van het En» gelsche volk afhankelijk is. Het belang van het land vereischt, dat het geheele gewicht van den Britschen invloed te allen tijde in de weegschaal wordt geworpen om den bui= tenlandschen handel vrij te maken. --- AUTO-BOTSING. Chauffeur levend verbrand. Naar een telegram van het W. B. meldt, is in de duisternis de personenauto van een meubelfabrikant uit Halle, buiten de 6tad tegen een stilstaande vrachtauto opgereden, die een panne had en slecht verlicht was. Bij de botsing werden den chauffeur van de personenauto beide beenen afgekneld. De auto vloog in brand en de gekwetste ver* brandde levend. De fabrikant en zijn vrouw konden zich slechts met moeite door het in» slaan van de ruiten, uit de auto redders De eerste werd daarbij zwaar gekwetst. --- DE TOESTAND IN JOEGO-SLAVIë. Vervolging van medeplichtige Parlementsleden? Raditsj in levensgevaar. Naar wij vernemen, is de toestand' van Raditsj zeer ernstig en heerscht groote on* gerustheid in Joego-Slavië over de consequenties voor het land van zijn eventueel overlijden. --- CHINA EN ZIJN VERDRAGEN. Een „Italiaansch” antwoord. ROME, 4 Augustus. Italië heeft aan de Chineesche regeering een scherp antwoord gegeven op den eisch tot afschaffing der Ver* dragen tusschen Italië en Chine. Italië bc* houdt zich het recht voor de belangen yan zijn onderdanen op iedere aan de regeering juist lijkende wijze te beschermen. --- DE KRONING VAN KONING MONIVONG. Een grootsche plechtigheid. Te Pnom Penh, de hoofdstad van Cam» bodja, is met groote plechtigheid koning Mo* nivong gekroond, die verleden jaar koning Sisowath bij diens dood als souv'erein over dit Indo*Chineesche rijk opvolgde. De geheele stad was in feesttooi, alle hui» zen waren bevlagd en het paleis was gei'llu* mineerd. De plechtigheid der kroning geschiedde 's ochtends om negen uur in de Troonzaal van het paleis, die schitterend was gedeoo* reerd en waarin alle hoogwaardigheidsbeklee* ders vereenigd waren .Z. M. Monivong was in een staatsiegewaad gehuld. Na de gebeden en ritueele ceremoniën ontving hij de kroon uit handen van den Franschen gouverneur* generaal, terwijl de hoofdresident hem den heiligen degen overhandigde. Daarna werden redevoeringen gehouden, waarin de goede betrekkingen tusschen Frankrijk en Cambodja werden geroemd.» --- Bescherm bij het autogeenlasschen altijd CJw oogen tegen schadelijk stralen der vlam. --- HET INCIDENT TE ZWEIBRüCKEN. De omstandigheden waaronder het geschiedde. Alles wijst erop, dat het incident te Zweibrückeh (het neerhalen van de Fran» sche vlag van het officierscasino door dria jonge Duitschers, die door den Franschen krijgsraad veroordeeld zijn tot vijf jaar tuchthuis en wier uitlevering is geëischt) langs minnelijken weg een oplossing zal vin» den, zoodat de ontwikkeling van de Fransch» Duitsche toenaderingspolitiek niet verder een belemmering erdoor zal ondervinden, schrijft het Hbld. Hoe betrekkelijk onschuldig overigens het geheele geval is geweest, blijkt wel uit het» geen de Berlijnsche correspondent van de „N. Zür. Z." in een bespreking ervan ,ver» telt over de omstandigheden, waaronder het geïncrimineerde feit heeft plaats gevonden en waarbij men onwillekeurig denkt aan den Latijnschen versregel: Sunt pueri pueri, pueri puerilia tractant. (Kinderen zijn kinderen en kinderen doen kinderachtige dingen"). Het is n.l. in verschillende deelen van. do Palts gewoonte, dat de nacht van 31 Mej op 1 Juni door het jongevolkje als „Hexeti* nacht" wordt gevierd door allerlei dwaas* heden uit te halen, waarbij aan de goede manieren wel eens te kort wordt gedaan en het tot baldadigheden komt — de Amsfer» dammers kiezen hun Hartjesdag! In den jongsten „Hexennacht" nu kwa» men drie jongemenschen in het kleine stadje Zweibröcken op de bedenkelijke gedachte de vlag van het officierscasino naar bene» den te halen en te vernielen. Des morgen* waren zij verdwenen, blijkbaar beducht voor wat zij gedaan hadden; maar de Fransche autoriteiten namen den commissaris van po» litie gevangen onder beschuldiging de jon» gens bij hun verdwijning naar het onbezette gebied te hebben geholpen. Waarschijnlijk zal de oplossing thans hier» in gevonden worden, dat de brooddronkea jongelui voor hun daad gestraft zullen wor» den door de bevoegde Duitsche autoriteiten. --- MACHINIST STORT DOOD NEER. Een dramatisch tooneel op een locomotief. Toen Maandagavond de trein van Napels naar Foggia met igroote snelheid Acerra naderde, zag de stoker plotseling den machinist dn elkaar, zakken, waarbij hij zich Aan, een yersnellingskruk vastgreep en de rjpm losliet- De stoker wierp zich dadelijk op den machinist, steunde hem, maakte zijn handl los van de kruk en remde, waardoor hij een ernstig ongeluk wist te voorkomen. Bij aankomst te AceTra bleek de machinist dood te zijn. Hij was door een beroerte getroffen. --- WILD-WEST IN DE PYRENEEëN. Roovers maken, onder bedreiging met geweren, 3000 francs buit. PARIJS, 3 Aug. (VJD.) Ondanks de ge» strenge poUtie*6urveillance aan de Fransch» Spaansche grens neemt het bandietenwezen aldaar eerder toe dan af. Zoo werd dezer dagen in de nabijheid van de grens weder een met 5 personen bezette auto door roovers aangehouden, die met opgeheven gewe» ren de bezittingen van waarde van de reizi» gers opeischten. Toen hun een bedrag .van 3000 francs aan baar geld werd toegewor» pém, lieten zij de touristen ongehinderd hum reis vervolgen. Nasporingen, door de grenswacht ver» richt, bleven zonder resultaat. Een van de bandieten is de beruchte Gimenez, die zijn rooftochten steeds op Fransen gebied onder» neemt en dan naar Spanje pleegt uit te wijken. ---