Over de Christelijke opvoeding van de jeugd. De buitengewoon belangrijke Encycliek van Z.H den Paus Verhouding tusschen Kerk en Staat. IV. Al hetgene. dat wij tot nu toe heMjen ge* zegd omtrent het werk vanJ^Staat e„ opzichte der opvoeding,. Jen»^ gezet door Onzen V^*^^*^ het bijzonder mdc env..' aP» <»- wol , Bei" en „Sapienti.e «~"^^,'\^d "J* volgt: God heef. «¦£ JClwe,™J_ de menJhelijke. Beide zijn verheven, ieder m eX orde; de eene zoowel als de ander hebben bepaalde grenzen, die haar omvat* ten, aangegeven door de eigen natuur en dóór het bijzonder doel van elk zoodat als een sfeer beschreven kar, worden het uit, sluitend recht tot handelen van elk. Maar omdat aan de eene zoowel als aan de ande* re macht deze fde onderdanen zijn onder* worpen, daar het kan voorkomen, dat de* zelfde materie, zij het dan onder verschillend opzicht tot de competentie en het oordeel van elk dier machten kan behooren, moet de Goddelijke Voorzienigheid, van welke beide afkomstig zijn, in goede orde» ning aan iedere macht haar eigen weg heb* ben afgebakend. De machten die bestaan zijn door God gewild". Welnu, de opvoeding der jeugd is juist een dier zaken, welke behooren aan de Kerk en aan den Staat, „hoewel op ver* schillende wijze", gelijk wij boven hebben uiteengezet. „Er moet dus — 'gaat Leo XIII voort — tusschen beide machten een geor* dende harmonic zijn: deze overeenstem» ming wordt niet ten onrechte vergeleken met die waardoor ziel en lichaam van den mensch aan elkaar zijn verbonden. Hoe danig en hoe groot deze overeenstemming moet zijn, kan men niet beter beoordeelen dan door te overdenken, zooals wu *f.~a;s zeiden, de natuur van elk dier »"££?' daarbij in het oog houdend de «£*»»* held en den adel van het doel, -"^middel* eene gevraagd wordt eigenlijk en & lijk te zorgen voor het te kehjke zaken, aan de ander i"e^wjge gQe; zorgen voor de hemetoche e mcnschelijke deren. Alles nu "*%£„& heiligs voor* S? Xlwa" betrekking heeft op het heil aTzielen en op den dienst van God, Zij 't ¦ït'dSn n-tuu? of on-reden van het doel, LrtTaar het streeft, dit alles is onderwor* * «an de macht en de voorschriften der & het overige, dat in de burgerlijke en iHeke ordening overblijft is rechtmatig Tai-rTeHjk van het burgerlijk gezag, waa? fis Christus zelf heeft bevolen aan den Sr te geven wat des keizers is en aan Wt^gcSCS beginselen te aan* S Christus Zijn Kerk heeft gesticht tot „wig heil der menschen, en tot de bewe* w dat de burgerlijke maatschappij en de Staat niet srijn onderworpen aan God en M Viin natuurlijke en goddelijke wet. Dit Tiskkarblijkelijk goddeloos, strijdig mei het gezond verstand en bijzonderlijk ten ïnzichte der opvoeding, uiterst gevaarlijk voor Üe juiste vorming der jeugd en voor» Jklr noodlottig voor de burgerlijke maat* Kónü zelf en het ware welzijn van de isPcPheliJkejf^e.neving En daartegen* "^ staat, dat juist de toepassing dezer Klóinselen ten zeerste helpt bij de vorming Je? burgers. Dit wordt overvloedig bewe* *zl door de feiten « den loop der eeuwen. Tnoals door Tertulhanus voor de eerste rilden van het Christendom in zijn Apolo* JL zooals door Sint Augustinus voor z'jn rijd' alle tegenstanders der Katholieke Kerk konden worden gelogenstraft, zoo kunnen ook wij, m onzen tijd, met hen herhalen: Welnu, rij die beweren, dat de leer van Christus vijandig is aan den Staat, mogen ons zulk een leger geven, zooals de leer van Christus onderricht, dat de soldaten moe* ten zijn, mogen ons geven zulke onderda* nen echtgenooten, ouders, zoons, patroons, d?£Jen koningen, rechters, ten slotte ook bèufers en naïeve? van de belastingwet* ten, zooals de Christelijke leer voorschrijft te zijn, en dan mogen zij die leer schadelijk voor den Staat noemen. Ut liever zij zullen geen oogenblik, aarzelen waar men haar waarneemt 't groote heil voor den Staat te verkondigen" A- ?, En als wij het over de opvoeding hebW is het passend op te merken, hoe deze Katholieke waarheid, door de Jeiten Van meer nabije tijden, in het *¦£***« de Renaissance, goed heeft ,cci* kerkelijk schrijver, die zich «rf TC..^» dienstelijk heeft gemaakt voor de ciiriste lijke opvoeding, de zeer vrome en g erde kardinaal Silvio Antoniano, toer^k v» den bewonderenswaardigen »v .+steue j St. Philippus Neri was, «^mede uitstekend op de hoogte met en schrijver van de Lajip sche brieven van den ri. y-> Act wiens meus, op wiens aandrang en onö „ er , inspiratie hij het gulden tractaat j-J^,, christelijke opvoeding der "* schreef, waarover hij aldus redeneer ¦ --- Noodzakelijkheid en voordeelen van de samenwerking. „Hoe meer de tijdelijke macht zich verstaat met de geestelijke, en hoe meer zij haar begunstigt en bevordert, des te meer draagt zij bij tot het behoud van den staat. Eveneens, zoolang het kerkelijk bestuur zorg draagt voor de vorming van een goed christen met het geestelijk gezag en de gees* telijke middelen volgens zijn doelstelling, •-orgt het gelijktijdig als een noodzakelijk ge< v°lg voor de vorming van een gové buticr g°°als die meet zijn onder het burgerlijk bc* r, uur. Dit nu is het geval, omdat in de Huili* £* Roomsch.Katholicke Kerk volstrekt het* '«de is de roede burger en de réchtsoha» va£ -ensch. Ernstig is dan ook de dwaling v3tl c'e''enen, die zoozeer verbonden zaken de baander afscheiden en die denken goe* richtii^crs te bunnen hebben met andere Jn«n en' langs andere wegen dan die welke er toe bijdragen om een goed christen te vormen. En nu zegge en redeneere het menschelijke verstand zooveel het wil, het is onmogelijk dat al hetgeen strijdig is met en afvoert van den eeuwigen vrede en van het eeuwig geluk, den waren tjjdelijken vrede en de tijdelijke rust te voorschijn zou roepen. Zooals de 6taat hebben ook de weten* schap, de wetenschappelijke methode, het wetenschappelijk onderzoek niets te vreezen van den vollen en volmaakten opvoedenden plicht van de Kerk. De Katholieke mrich* tingen, tot welke khisse van onderwijs en wetenschap zij mogen behooren, hebben geen verdediging noodig. De gunst, waarin zij zich verheugen, de lofprijzingen welke zij inoogsten, de wetenschappelijke arbeid, welken zij voortbrengen en uitgeven en bo* ven dat alles de personen volledig en uitste* kend voorbereid, welke zij geven aan de ma* gistratuur, aan de vrije beroepen,, aan het onderwijs, aan het leven in als wat het om» vat, getuigen meer dan voldoende te haren gunste. . ... Overigens, deze feiten zijn slechte een schitterende bevestiging van de Katholieke leer, omschreven in net Vaticaansoh Concilie: „Het geloof en de wetenschap kunnen niet alleen elkander niet tegenspreken, maar zij verleenen elkander wederkeerig hulp, om» dat de juiste rede aantoont de grondslagen van het geloof en met haar helder schijnend licht de kennis der goddelijke dingen bevor* dert, terwijl het geloof de rede bevrijdt van erl beschermt tegen dwalingen en haar ver* rijkt met veelzijdige kennis. Vandaar dat f,et verre is van de Kerk zich te verzetten tegen de beoefening der kunsten en men* schelijke wetenschappen, welke zij juist op velerlei wijze helpt en bevordert. Vandaar ook, dat zij nóch ontkent nóoh geringschat voordcelen welke zij voor het leven der menschheid opleveren; zij herhaalt integen* deel, dat zij als komende van God, den Heer der wetensohapn, indien zij juist wor* den beoefend, met Gods genade tot Hem leiden. En geenszins verbiedt zij, dat deze wetenschappen, elk volgens haar beteekenis gebruik maken van haar eigen wetten en haar eigen methode; maar met erkenning van deze rechtmatige vrijheid, waakt zij er ÏIVtTdd fl? ?k6ch™ verzettende te* gen de goddelijke leer, niet in dwalingen te tenT zich hT1 haar e,!gen gvenrla* fi a he.^ven °P het terrein des ge* loots en dit in verwarring brengen Deze norm voor de rechtmatige' weten* btlTnrt" VriJhSid h legeliJk * owchSd. bare norm voor de rechtmatige, goed ver* stane leerste lige vrijheid of vrijheid van on* derwijs; en Zij moet in acht genomen worden ïIV 1 van het onderwijs en aTH^u- ? _rnstJBer plicht van rechtvaar* digheidbij het onderricht der jeugd, zoowel omdat in deze zaak geen leermeester, hetzij openbaar of particulier, eenig absoluut recht tot opvoeden heeft, doch slechts een hem verleend recht, als omdat ieder christen kind of jongeling een strikt recht heeft op onder» wijs gelijkvormig aan de leer der Kerk, steun* pilaar en fundament der waarheid, en hem zwaar onrecht zou aandoen al wie zijn ge» loot zou vertroebelen, door misbruik te ma* ken yan het vertrouwen der jongelingen in hun leeraren en van hun natuurlijk gemis aan ondervinding en hun ongeordende nei» ging naar een volstrekte, hersenscbimmige valsche vrijheid. --- Het subject van de opvoeding. Voorwaar, nooit mag uit het oog worden verloren, dat subject van de christelijke op* voeding is de geheele mensch, de ziel ver» eenigd met het lichaam in een eenheid van natuur, met al zijn natuurlijke en bovenna* tuurlijke vermogens, zooals de juiste rede en de Openbaring hem doen kennen; bijgevolg de mensch vervallen van zijn oorspronke* lijken staat, maar door Christus verlost en hersteld in den «boyennatuurlijken staat van aangenomen kind van God, hoewel niet in de buitennatuurlijke voorrechten van de on* sterflijkheid «des lichaams en in de onge* schondenheid of het evenwioht van zijn nei* gingen. Vandaar dat in de menscheliike na» tuur blijven de gevolgen van de erfzonde, bijzonderlijk de verzwakking van den wil en de ongeregelde neigingen. „De dwaasheid is vastgebonden aan het hart van het kind en de tuchtroede zal ze verdrijven". Derhalve moeten de ongeregelde neigingen verbeterd worden en moeten de goede worden aangemoedigd en ge* regeld, vanaf de eerste jeugd en boven* dien moet het verstand worden verlicht en de wil versterkt met de bovennatuurlijke waarheid en de middelen der genade, zonder welke het de slechte neigingen niet kan be» heersenen, noch in de Kerk, volkomen en volledig toegerust door Christus en met de Goddelijke' leer èn met de Sacramenten, werkdadige middelen der genade, de nood* zakelijke opvoedende volmaaktheid kan wor» den bereikt --- Valschheid van het opvoedkundig naturalisme. Valsch is derhalve ieder opvoedkundig {naturalisme, dat op welke wijze dan ook, de v.ennatuurlijke Christelijke vorming van o« Jeugd in het onderwijs uitsluit, of tot een reduceert; en verkeerd is elke methode van opvoeding, welke gebaseerd is, _Tf . ten deele, op de loochening of op e Kleineering der erfzonde en van de gena* rn'^n, vandaar alleen op de krachten der eerno H]ke natuur. Aldus zijn over het ah van ™ dezulke hedendaagsche systemen on «J S«-"billenden naam, die zich beroepen hf.örrn.7oOrSewen'**e zelfstandigheid en on* f Vrij;heid van het kind en die het S„enJet werk van den opvoeder ver* !£_SS_ lh uitsluitend, aan het kind fTf. d,ei}, voorrang in initiatief en een