Gemengd Nieuws. Zuatermoord. Bij de rechtbank te Mostar is de zaak behandeld van een twintigjarig jonkman Sava Skoro, die zyn zuster Mara doodgestoken had, hoewel hij zeer veel van baar hield. Zoowel de daad zelve als de oorzaken, die ertoe leiden, werpen een eigenaardig licht op den beschavingstoestand van de Oostenrijksche „Occupatie provinciën." In December 1896 huwde Mara Skoro, die Serviaoh-Orthodox was den Katholieken Philip Blazevio. De bloedverwanten van het jonge meisje hadden het hnwelyk niet willen toestaan wegens het geloofverschil. Vooral de toen 19-jarige broeder Sava trachtte het te verhinderen en toen het toch gesloten werd, zwoer hij bloedige wraak te nemen. Verscheidene buren trokken zyn partij en deden stappen bij het districtsbestnnr om te verkrijgen dat de joDge vronw gedwongen zou worden weer naar haar familie terng te keeren. .Natuurlijk bleven die pogingen zonder resultaat en toen werd de jonggehuwde met den dood bedreigd. Niet lang daarna ontmoette Sava zyn zuster, die een kndde dreef. Eerst bleef hy haar een paar minuten aanzien zonder te spreken, toen greep bij opeens zijn mes uit den gordel en stiet het Mara in de borst. Zij stortte dood neder. Onder grooten toeloop van het volk dnurde de behandeling voor de rechtbank drie dagen. Eigenaardig is, dat de vraag omtrent de toerekenbaarheid van den beklaagde beantwoord werd door de eenige vrouwelijke dokter in de Servische kroonlanden, mejufronw Bayer, die verklaarde, dat bij Sava Skoro geen symptoon van storing der geesvermogens was waar te nemen. Hij werd veroordeeld tot den strop en nam het vonnis kalm op. --- INGEZONDEN STUKKEN. Buiten verantwoordelijkheid der Redactie. Liederboekjes. M. d. R. U gelieve onderstaande oproeping in uw blad op te nemen. By voorbaat dank ik U voor nwe welwillendheid. Ten hoogste dankbaar voor de mij uit alle oorden dea lands toegestroomde liederboekjes, wensch ik nog een laatste poging te wagen eenige boekjes in handen to krijgen, die mij noodzakelyk zijn voor de liedoronetudie. Mij ontbreken nog de volgende werkjes : 1. Dit is een suveriye boecxken, 1508. 2. Een devoot ende profilelyok boecxken, 1639. 3. Een niou devoot Boecxkin. 1575. 4. Dit ia een schoon «nyverlyok Boecxkin, 1570. 5. Het hofken der geestelycker liedekens, 1577. 6. Veelderhande «ohrifturelyke Leysenen, 1587. 7. Het prieelken der gheestelyoker wellusten, 1587. 8 Sommigho schone gheestelycke LieJekens. (1590). 9. Een nien Devoot gheegtelyok Lletboeok, (1605). 10. Een geer schooe hoeyken, 1601. 11. Een geestelyok Liedtboecxken, 1616. 12. Een nieu geegtelyck Liedtboecxken, 1603. 13. Het Paradna der gheestelyoker vreughden. 1617. 14. Klein prieel der Gheestelyker melodieën: 15. Nien Liedtboecxken, 1614.16. Leysenboeck der catholycken, 1605. 17. Sanckboecxken, inhoudende veele snverlioke loversangen, gedrukt te Campen. 18. Den bloempot der gheestelyker liedeken*, 1614. 19. Gheestelyke dreve, 1618. 20. Den berg der gheestelyke Vreughden, 1618. 21. Parnaigug dat ia Blyonbergb, 1619. 22. Ghee»telyck I'aradijaken der wellnstioheden. 23. Den lusthof der ohristelyoke leeringhe, 1622. 24. Seeokere nieuwe Liedekens, 1623.25. Het Rosencrau*ken, 1626. 26. De baene dea hemels, 1628. 27. Het ohristalyne spiegelken, 1630. 28. Den boek der gheestelyke sanghen, 1631. 29. Het hemelsch nachtegaelke, 1639. 30. Den lofsanck van Betlehem, 1646. 31. Het pelgrimke van Kevelaer, 1655. 32. Het geestelyck minnevonkske. 33. De geestelyke Torteldnive, 1648. 34. Dst woerdisohe sang. boek, 1647. 35. Der lijden vrencht, 1649. 36. Gheestelycke wakende staf, 1651. 37. Gheestelyoke Rymkonst, 1657. 38. De evangelische triumph wagen, 1654. 39. Den geestelycken Orpheus, 1660. 40. Gheestelijken Roosentuyl 1661. 41. Den ohristolyoken doolhof, 1663. 42. Nederlandtsche Weergalm, 1664. 43. Oode en nieuwo vreugdeklank, 1664. 44. Het gheestelyck bloemhofken, 1663. 45. Den «peelhof der liefde Gods, 1666. 46. Refereijnboek ofte nieuws wandeldreve, 1667. 47. De wereldtsche geestelykheyt, 1669. 48 Het geestelyok Rieken, 1674. 49. De gheestelycken speelwagen, 1671. 50. Het oiterken van Jeans, 1670. 51. Heyligh Tydverdrigt, 1676. 52. Devoot gheestelyk Liedtboeck, 1673. 53. Den goddelyoken minnepijl, 1678. 54. Geestelycke Kers en Nieuwejaers liedjes, Enchuy»en. 55 't Hemelsch Lnstbofken, 1681. 56. Het blygeeslig Gheesfelyok putterken, 1687. 57. Den seraphijnschen Nachtegaal, 1684. 58. Het eenzame tortelduifken, 1694. 59. Den aengenaemen rooselaer, 1687. 60 Het geestelyck opeeltjV, 1696. 61. Echos wederklank, 1706. 62. Den geestelycken echo, 1717. 63. Het geestelyck maeghdentnyltjen, 1722. 64. De geesteyke jacht, 1722. 65. Nieuwen bergh Parnaasus, 1732. 66. Den waren Godsdiendst, 1737. 67. Den devoten pelgrim. 1750. 68 Geestelyke gezangen, 1786. 69. Gezangen bij den Godsdienst, 1791. Een ieder, die mij een der bovengenoemde liederboekjes ten geschenke geeft, ontvangt van mij per keerende post het schoonste kerkboek, dat wij in Nederland bezitten, nl.: Het gulden Wierookvat. Adres : Kapelaan Roes, Alten, (Geld.) --- Corespondentie. Een voorstander van samenwerken, alhier. Met den besten wil van de wereld kunnon wij ow naamteekening niet ontcijferen, ofschoon nw ingezonden stuk en begeleidend schrijven in zeer duidelijk schrift is gesteld. Wilt u ons nw naam nader opgeven ? Red. --- AANBESTEDINGEN. Uitslsg der aanbesteding van een woon* hnis van den Heer A. Matbijsen-Moll , gehouden in 't café Marinns, op Zaterdag avond j.1.; architect de heer A. Blomjous : J. Kokken 22840 M. v. Eindhoven 22110 J. Tromp 21000 A. v. Riel 21000 J. Mandos 20987 L. v. Herk 20987 J. Weijdemans 20800 J. H. Lepelaars 20756 J. de Waal 20656 Harelhorst 20500 A. Bouwen* 20435 J. v. Boxtel 20447 Jao. v. Gorp 20350 A. Lepelaars 20311 P. J. Brouwers 20300 A. v. d. Aa 20211 Mennen-Bossaers 20172 H. Groenen 20086 P. v. Luijkelaar 20082 J. Vermelis 19960 J. Bronwers 19940 Ed. de Beer 19750 C. v. Boxtel 19750 J. v. d. Schoot 19741 L. Jongen 19701 P. Klerkx 19700 M. Kuijpers 19300 F. v. d. Schoot 19274 Gegnnd aan den laagsten inschrijver. — Uitslag aanbesteding gehonden te Tilburg, den 14 Maart 1898 wegens het bouwen van een bondsgebouw voor den R. K. Tilburgschen Gildenbond ; Architect C. F. van Hoof: Metsel w. Timmerw. Massa. G. van Beurden f 18500.— f 36200.- Schooninfta • 18300.— - 36100.— L Mennen • 18600.— - 35900.— F. Raaimakers, Amat. 18400.— - 34500.— J Kokken f 180C0.— - 34460.— P. Klerk. -17000.— - 33000.- Andr. Bouwen» -18300.— -32650.— (Jubr. van Boxstel -18500.50 -32600.— M. van Eindhoven - 18200.50 ".21.— H. Groenen & Co. -15950.— - 15860.— - 31810,— Firma E. de Beer -15080.— - 30420.— M. Kuijpers - 16396.— - 29698.— . d. Waal en Groenen -15950.— Jac. van Gorp -19820.- J. Wijdemans & Zn. • 15750.— L. van Herk -16680.— J. Bronwers -19600.— P. van Domburg -19060.— C. J. Broedera -18200.— Timmerwerk. A. van Riel f 17997.— Firma Wed. F. v.d. Schoot - 16300.— J. 11. Lepelaars • 16870.— Andre Lepelaars • 15860.— J. Brouwers - 16212,— C- A. Donders - 14990.— M. Reijnen - 14776.— A. van der Aa ¦ 14650.— A. C. van de Ven - 14011.— Gebr. Hovers - 13993.— Gegund aan de twee laagste inschrijver* het motselwerk voor de som van f 15396 aan M. Knijpers en het timmerwerk voor f 15993 aan de Gebr. Hovers. Allen wonende te Tilbnrg behalve Raaimakers te Amsterdam. --- KUNST EN LETTEREN. Een meesterlijke vertaling. In de paa verschenen Maart-April-aflevering van het letterkundig maandschrift De Katholiek komt van niemand minder dan van den uitstekenden criticus en dichter, pater Van Hoogstraten, tevens een der boste latinitten in den lande, het volgende vleionde getuigenis voor van de Nederlandaohe vertolking der gediohten van Z. U. Leo XIII door den ZeerEerw. Zeergel. Heer A. N. Mutaaers, Professor aan het Seminarie te St. Miobiels-Gestel. Gediohten van /. 11. Leo XIII, tot op don laatsten tijd aangevuld, met bijzondere machtiging van den Doorluchtigen Diohter zelven, bij gelegenheid van zijn Zestigjarig Priesterschap, in het Nederlandsch vertolkt door A. N. Mutsaers, Prof. aan het Seminarie te St. Michielß- Gestel. Ingeleid door Dr. 11. J. A. M. Schaepman. Nijmegen, L. C. G. Malmborg, 1898. Do heer Malmberg te Nijmegen is ditmaal een Zondagskind. Hy mag zijn landgenooten een pracbtnitgave aanbieden van de Carmina Leonia XIII. Naast den Latijnachen tekst staat een met veel zorg en knnitintpanniqg bewerkte Nederlandsche vertaling. „Ter inleiding" brengt dr. Schaepman een waardige buide aan de dicbtgave van onzen grooten Pang. Die hulde heeft iets geheel eigenaardig* en verragiend*. In het jaar 1870, zoo verhaalt on* dr. Sohaepman, op een der avonden van de goede week, werd to Rome na het einde der donkere Metten een zitting gehouden van de Academia degli Arcadi. Van die zitting bewaart de diohter een onnitwisohbare herinnering. Don Stefano Cioeolini, in die dagen custode generale dell' Arcadia, had de belangstelling van zyn vriend, den „poeta olandeae", hoog gespannen door zyn gullen en geeatdriftigen uitroep : „gy zult een* zien, wat het een mooie zitting zyn zal, qualche cosa di nobile /" De poeta olandeae soa de zitting bijwonen als jongste herder onder de Arkadische broeders. „Hier, hier," riep de oostode genorale, en wees hem en zijn beide peters een plaats in de eerste rij. TQualche cosa di nobile /" Er ontstond beweging en Don Stefano begaf zich naar den ingang der zaal. Een oogenblik later geleidde hij aan zyn rechterhand een man van rijzige, Blanke, magere gestalte, aan de pnrperen belijnsels en knopjes van zijn soutane, aan het purperen kapjen op zyn hoofd en den gouden borstketen kenbaar als Kardinaal. ,11 papa futuro," fluisterde een der peters den jongen Hollander toe. „De Aartsbisschop van Perngia, Joachim Pecci," haastte zich de ander te zeggen. De dichter zsg nu een schraal, msar rank en krachtig man. En geheel wit hoofd, zilveren baren, ivoren gezichtskleur. Een forsch voorhoofd, forsche beenderen in het gelaat, teekenachtig, krachtig en vol karakter. Een forsche mond ook, maar verfijnd en geadeld deor een plooi en een glimlach ; vernuft en wijsheid, levensversmading en levensverwinning... wat niet in die glimlach school 1 Dat was de nobile sorpresa van Don Stefano. Na eenige voorstellingen begon de zitting. Er werden een paar strofen gezongen van het Stabat Mater. Daarna voordrachten en voorlezingen : Italiaansche sonnetten, Latijnsche bymnen, een elegie, een canzone of een canto in terza rima. Alles was een roerende herdenking van Christus' Lijden. Aan toejnichingen mocht niet gedacht worden. Men hoorde eerbiedig aan en bleef eerbiedig zwijgen. Eindelyk ontvouwde Kardinaal Pecci statig en kalm eenige lange stroken papier en sprak over het Christendom in de kunst. Het Christendom, toonde hij aan, had in de wereld een nieuw ideaal gebracht, het ideaal van het zegevierend lijden. „Zeggen — schrijft dr. Sohaepman — dat ik my den vollen inhond der rede herinner, ik waag het niet, ik msg hst niet. Maar wel mag ik belijden, dat ik nooit de schoonheid en de kracht van het woord in „lingua di Si" zoo had hooren klinken, nooit den harmooischen gang der Italiaansche periode zoo had zien voortschrijden, bewegen in de maat der hooge gedachte. Dit is voor mij onvergetelijk: na de vergelijking van den lijdenden Christus met Promethens en Hercules en Laocoön, een laatrte vergelijking: de Christns ep Golgotha tegenover Apollo, den glimlaohenden, de Niobiden moordenden Zonnegod. Op die avond heb ik voor bet eerst in den Kardinaal Peoci den dichter mogen huldigen." Vooral met het oog op het eerste gedeelte der „inleiding" hebben we boven gezegd, dat de holde, welke door Dr. Schaepman aan de konstgave van Z. H.Leo XIII gebracht wordt, iels eigenaardigs en verrassends heeft, 't Is of de poëzie der Carmina voor oos een nienwe levensfrischheid ontvangt, nn wjj het edel en forsch gelaat, den fijnen, maar hoogen en diepzinnigen glimlach van den Kardinaal Pecci mogen aanechouweu. Een nienwe levensfrischheid,ja, van hooger orde. Daar is een buitengewoon karakterbeeld afgedrnkt in de Latijnsche verzen met hnnne strenge en keurige vormen. Y> ij lezen met bewondering, maar in nog hooger mate met eerbied. Bier worden Horatius noch Vergilios, hier wordt zelfs Boëtins niet nagezongen. Geen dichterlijk apel met de grootsche taal van het oude Rome. Geen kuDStvacrdigbeid, die zich alleen gaat vermeiden in rhythmon. De klankmaat en taal dezer verzen is zoo zniver en edel, omdat zij de harmonie weergeeft van een zniver zielsgevoel en een edele geestkracht. Natnnr en kunst zyn hier in bondschap getreden onder de hemelsche hoede van geloof en liefde. Op blz. 151 der Carmina lezen wy : „Ad sodales Arcadicos altero post collegium institutom exennte saeculo Neander lieraclens". Deze Neander is de hooge dichter zelf, die reeds in 1832, toen hij in Rome stadeerde, onder de Arksdiêrs werd opgenomen. Als Pan* groet hij oit den vatikaanschen burcht zijn kunstbroeders en atemt een blijden lofzang aan bij het tweede eeuwfeest van de stichting hunner akademie. „Exspectata dio," zingt hij. „Exspectata div, post saecula bina ronascens Littore ab eoo, eundida fousta dies. Arcadiae natalis adest, acoepta C-menis, Et memori vatum rite colenda ohoro". Een fiere en verheffende kunstzin bezielt en adelt den geheelen feestzang. De dichterlijke gedachten en bet dichterlijk woord getuigen van levenskracht en tintelen van levensgloed. Een grijsaard, die zóó gevoelt en zóó spreekt, draagt in zijn ziel een onvergankelijke jeugd. Gy znlt hem niet hooren weeklagen over verloren illusiën. Voorbjjzwevende droombeelden hebben hem nooit betooverd. De mnze, die hij aanroept, hult zich niet in nevelen, msar ademt in een onbewolkte lacht. Dr. Schaepman doet met nadruk opmerken, dat men, om de poëzie vanLeoXill naar eisch te waardeeren, den kring, waarin zij geworden en tot ontwikeliog is gekomen, niet uit het oog mag verliezen. Deze poëzie blijkt niet alleen de vruoht van een veelzydigen natuurlijken aanleg, maar ook van „kostelijke, fraaie beschaving". Vsn een eigenaardige en zuiver Italiaansche beschaving nn, beweert hij, is de akademie der Arkadiërs het beeld. Mogen wij over die achttiende-eeuwsche herdei t en herderinnen al eens meesmnilen ; we zonden blijk geven van lichtzinnige oppervlakkigheid, zoo we niets anders deden. De Arcadia, zoo getuigt zelfs Goethe — als Arkadisch herder Megalio Melpomenio genoemd — de Arcadia „heeft aan den zestiende-eenwßcbcn wansmaak paal en perk gesteld." Zij gaf den genadeslag aan veel gewrongens, aan valsoh vernuft en barokke sierlijkheid. Zij bokampte al het gemaakte en gekunstelde en scbiep een poesia volgare, waarin natuur en kunst elkaar de hand reikten. De Italiaansche-Arkadische beschaving is volgens Dr. Schaepman van de wieg het doel van den dichter Leo XIII geweest. „Met haar statigheid en haar ongekunsteld gevoel en haar kenrigen vorm, haar harmonieose geestdrift en baar sierlijke kracht, haar eenvond en baar geleerdheid, haar herinneringen aan den Macoonacben grijsaard en de Anaonicche oevers, haar wetenschap van de fotografie en de nieuwere dingen, haar eerbied voor Apollo en de Chariten en haar innig geloovige vroomheid, opgaande tot heiligen en martelaren, opzwevend tot de onbevlekte Moedermaagd en het Mnnsebgeworden Woord, met baar vriendelijke familieverhoudingen en algemeene welwillendheid, haar genieten va» de onversierde natnnr en haar vermaak scheppen in speelsche scherts, vindt men haar in de gedichten van alle tijdperken nit dit leven terug." De poëzie is voor Leo XIII geen levenstaak. Zij is „de uitspanning van een ernstig man, die geen ontspanning tonder inspanning kent." Wat ry segt wil zij goed zeggen, en haar woord moet denkbeelden uitspreken, die het de moeite waard is in hoofd en hart op te nemen. Dr. Schaepman vindt in de gedichten van Leo XIII den geheelen man terng. Hij ziet hier den edelman, voor wien bet hoofsche en geletterde leven in de scholen alleen een voortzetting is van hetgeen de huiselijke kring hem aanbood. Naast de hoofsche vormen, of liever als een hooger bezieling van dezen, schitteren in den jongeling adeldom van gevoel, reinheid van hart en de schoonste deugden. Na de beoefening van letteren en kunst is de wetenschap aan de benrt. De jonge dichter betreedt haar gebied en vormt zicht tot een denker. Maar de wijsheid is niet alken wetenschsp, zij is ook vroomheid. De geleerde jonkman wordt een van Gods priesters. Nu stijgt hy tot een nog hooger orde van gedachten en over geheel zijn bestaan komt een wonderbare wijding. „De priester behoort reeds tot de preiatnur, hier niet een stand van eere, maar een levensstand." Daarna wordt de prelaat Kerkvoogd, „om eindelijk, naar het woord van Dante, met den grootachen mantel omkleed het Apostolicum culmen, de apostolische rotsspitg te bestijgen en daar voor het oog der wereld te staan." Al deze trekken vindt Dr. Schaepman terug in de Carmina, wier kenmerkende eigenschappen hij in een boeiende schets aan de aandacht van den lezer voorstelt. Meesterstukken noemt hy de strofen op de Heiligen Felicianus, Constantins en Herenlanns. Maar boven ieder meesterstuk staan voor hem de liederen op het H. Huisgezin van Nazareth. Daar is teerheid in van toon, diepte van gevoel, verhevenheid van gedachten. Hier treft hem „de devotie van het Begijntjen, de gloed van den Minstreel." Hier bewondert bij „de vlncht van den Kerkvader, het rotsgeïoof van den Christenheid." De beteekenis van Leo XIII, verklaart Dr. Schaepman, straalt wel overal door in zijn poëzie, maar zij ligt daarin niet. De persoonlijkheid overbeeracht het dichtwerk -lfs van quern vocet Divum poputus ruentis imperi rebus ? Jk beken evenwel, dat de vertaler der Carmina van Leo XIII enkele malen zyn verzen aan een strenger kritiek had kunnen onderwerpen. Een paar voorbeelden. Het vers op Petrns Penna blz. 23 vangt aan met het onhollandscbe : Gelukkig grijs (fortunate senex.) Op blz. 35 behoort Ecquis erit modus ? in de vertaling anders te luiden dan : Waar ligt de grens ? —In H eind, in H eind het hoofd gestoken uit al dat slijk is te mat naast: E coeno caput exsere tandem. — Het meesterlijke : Tandem rumpe moras, excute corde luem zal door niemand gevoeld worden in : Geen talmen, weg die smet. „Te ne ego sublimi sileam metuendo flagello. Carmine saepe ausum grandia pindarico'-'' ln de vertaling: ?Zal 'k u voorbijgaan, die, in 't geeslen vreeslijk krachtig, Ook stout als Pindarus de sneren roert f De stoutheid van het tweede Latijnsche vors stelt misschien de nieuwere talen op een al te zware proef. Maar het keurige en ongemeece: sublime metuende flagello eischt voor het minst een voller weerklank dan het konventioneele : int geeslen vrees* lijk krachtig. In dezelfde Elegia zingt de Paos: „Namque cothurnato incedis sublimi* et aocr, Et tuto calcas pulpita nostra pede." De vertalii g luidt: „Vast krachtig, hooggebroosd betreedt gjj hiir do planki o, O onze roem, en ademt ihrik on vreos." Dat planken-betreden heeft bier na het averechts-deftige: hooggebroosd een bijna komische werkiDg. De grandis dietto van het Latijn is verdwenen. Jammer, dat ook in de twee laatate verzen van dit gedicht: „Dees laatste wenschen biedt u jubelende Arcaden, Als grijs, Neander Heracleus aan" het woord grijs weer tot vertaling dient van senex en dat jubelende geen recht van bestaan heeft. Doch zoo voortgaande zouden wij ten laatste knorven in de biezen z.iekeo. Wy wenschen den Eerw. Heer Mutsaers van harte geluk. Zyn vertaling behoeft geen verdere aanprijzing. Haar beste aanbeveling is haar eigen dichterlijke waarde. Zij geeft keer op keer blijk van een warm en edel gevoel, van degelijke knnstvaardigheid en grondige taalkennis. Geen onpartijdig beoordeelaar zal aarzelen haar een sieraad onzer katholieke letterkunde te noemen. P. fr. Th. Vak H ogstratek. — Wy lezen in „De Studiën" het volgende voor de vertaling der Gedichten van Z. H. den Paus, door A. N. Mntsaers : Eene prachtuitgave van prachtige verzen. Geene vertaling du-, die gelyk ataat met eene omzetting, hier, van latynscbe woorden maar 't weergeven van gedachten, een uitdrukken van gevoelen in zich opgenomen en weer uitgestort in den schoonen vorm eener flinke taal. Hier eenvoudig en sober, daar rijk en zwierig, byna altyd natuurlyk en gewillig zich plooiend naar den «tatigen ernst of de wisselende luim van den zanger. Toch was het lang geen lichte taak, die Prof. Mntsaers zich stelde: bij wilde, op den voet, een latyn volgen, dat, onder meer, uitmunt door eigenaardige treffende beknoptheid, door een zeggingskracht, die voor de diepte van iedere gedachte een scherp teekenend woord ale gpelend voor het grijpen heeft, en dan u soms nog minder vet baast door de kenze van dat woord als n verrast door zyne plaatsing. Nog eens, 't was een zware ïaak. Maar de Professor nam niet onvoorbereid, „het stoute voornemen" om zich aan de vertolking van Leo'g poëzie te wagen: hy had zyne krachten beproefd, zijne hand geoefend en moet zich bewust geweest zijn een werk-geleverd te hebben, dat het „letterlievend Nederland" met eenige gerustheid aangeboden mag worden. Anders toch hadde hij niet mogen denken aan eene inleiding van zyne vertolking door Dr. Schaepman. De doktor moge zeer goedhartig en dienstvaardig zyn, maar zal zyn naam toch niet leenen ter dekking ceDer lading, die het in zijn oog niet verdient. Dat hy „op de meest bereid vaardige wyze" den wensch van den Vertolker „om de grootheid van Leo XIII alg dichter te doen uitkomen" door zyne Inleiding te gemoet kwam, is eene afdoend bewys dat hy niet ingtemde nut Prof. Mutsaers wanneer deze meent „te ver beneden het oorspronkelijke gebleven" te zyn. En boe grooter de zorg blijkt, waarmee de Doc'or zijn stempel drukte op die, te recht als „heerlijk" geprezen, inleiding, hoe duidelijker zy on* zegt hoe hoog hy het werk van den professor schat. Daarom ook werd die inleiding meer dan eene inleiding; zij werd de toelichting van een konstrechtcr, die zelf bewondert en de redenen blootlegt, waarop zyne bewondering rost om ze door n te doen deelen; die van menig gedicht aanwijst hoe gij het moet lezen opdat n niet* mocht ontgaan van zyn diepen zin en wondervolle schoonheid ; die, na licht en glans geworpen te hebben over den Paos-dichter, het „eene aangename taak" acht, „de letterlievenden in Nederland," de vereerders van Paos Leo XIII uit welke geegteswereld ook, te wysen op hunne schuld van danbaarbeid jegens den heer Mntsaers „was de kunst, de zorg en de liefde aan deze vertolking gewyd." --- ALLERLEI. Ironie. Kellner. Een glas bier, ment Gast. Niet voor ik dezen biefstuk naar binnen heb. Eerst de arbeid, dan 't pleizier. --- Geen bezwaar Mevrouw huurt een nienwe meid. Nadat ze een volledig examen voor de jonge dame heeft afgelegd en deze geneigd is, de betrekking aan te nemen, zegt de aanstaande meesteres: —En nn wil je zeker wel weten, wat wjj eigenlijk voor menschen zyn f Mijn man ia kapitein. — O, mevrouw, dat is geen bezwaar: ik ben dol op militairen. --- Een record Professors zyn, zooals van oud* bekend is, gewoonlijk verstrooid. Onlanga werd door een Duitachen man der wetenschap zeker het record geslagen op dat gebied. Hij moest nit de stad en liep met een vriend naar den trein. Plotseling bleef hy staan en zei: — Wel, nn heb ik myn horloge vergeten. — Laten we dan even terng gaan om het te halen, zei de vriend. — Neen, ik geloof niet, dat we daar tyd voor hebben, meende de geleerde, en hy Laaide het „vergeten" horloge nit zijn zak, keek beel aandachtig op de wijzerplaat en voegde er by : — „Neen, er is geen tyd meer voor. Hij stopte bet uurwerk weer weg en zei gelaten : — Nn, voor één dag zal ik 't wel zonder klok kannen nellen. --- Aangespoeld. Bij de monding van een der Fransche rivieren zijn twee oevers, die zeer o:, begiftigd zijn door de natuur: aan den eenen kant duinen, begroeid met kwijnende dennen, waartussehen by het minste windvlaagje, het zand in dunne stroompjes doorglijdt, de kuilen bedekkend, de lijnen van den omtrek veranderend , en de blauwe distels levend begravend; — aan den anderen kant zwarte granietklippen met geelachtige strepen, een reusachtige muur, die langs zijn geheele hoogte door de zee bewerkt en gebeeldhouwd wordt, en waarachter, goed beschut, zacht glooiende heuvels zich uitstrekken, eerst met bosschen en verder op met bouwland bedekt. De rivier zelf is vaa zeer middelmatige grootte maar de monding is indrukwekkend. Een vloot kan er gemakkelijk in manoeuvreeren. Van den eenen oever naar den anderen gezien, zijn de hoogste rotsen niet meer dan een hoop zeewier, en zien de dninen er uit als zandbanken, het tuig van de schepen wordt nevelachtig, de omtrekken vernauwen, de huizen, onverschillig, of zij groot en mooi of armoedig zijn, zien er u witte punten, geheel verdrongen en bedolven door het groen, evenals de bloesems van een laurierboom. Er ia een dorp aan eiken oever met villa's voor de badgasten, kasteelen zonder park, Chineeseka paviljoens, restaurants, hotels, miniatuurboulevarda en aanloopjes van straten rondom eenige oude vervallen hutten. — En gij begrijpt al dadelijk, dat de twee dorpen in de laatste twintig jaren aanmerkelijk in omvang zyn toegenomen, en dat de oeverbewonera der rivier, ei viggcherg of landbouwers, onbeschaafde en onnuttige menschen. en geheel opgaande in concurreerende handelszaken, nog slecht» één bezigheid, één beroep, één ideaal hebben: het aantrekken, vasthouden, en exploiteeren van den stroom van rei. die de zomer hun toezendt in plaats van de sardientjes, die geen winst meer afwerpen en de haringen, die zich hoe langer hoe meer van de kust verwijderen. De „maireg" van de twee dorpen haatten elkaar natuurlyk. In hen waren de gevoeleng en de belangen van hun gemeenteleden verpergoonlijkt. Zij betwistten elkaar de badgasten door middel van advertentie* en aanplakbiljetten. De eene prees de varsterkende lucht der dennenbosschen — want de ziekelijke boompjes hadden den naam van „bosch" al gekregen nog vóórdat zij ooit eenige schaduw hadden geworpen, en de andere zeide : „Rotsklippen, feeëngrot, onbegrijpelijk schoon vergi landschap vol afwiggeling, geen zandverstuivingen." Ook de politiek gcheidde hen van elkaar. Of zij in staat waren tot een enkel verstandig denkbeeld, weet ik niet. Maar zij hielden er in ieder geval opinies op na. De „maire" van de rotsen, mijnheer Lampereur, wiens naam hem wel een weinig hinderde, was republikein, en hy wandelde met groot gemak op en neer op de ladder der democratische programma's, nu eeng naar boven en dan weer naar beneden, naar gela-g van den toestand der atmosfeer, evenala het kwik in een thermometer. Dientengevolge moest de „maire" van de duinen tot de tegenpartij behooren en hoewel niemand preciea »ist, wat hij conserveerde, werd hij toch algemeen voor conservatief gehouden, ln zyne gesprekken trad hij gaarne op als oppositieman, maar tegenover het gazag was hy buigzaam, en kracht tot handelend < den ontbrak hem ten eenemale. Beiden koesterden hetzelfde ideaal: lid te worden van den „Conse .1", en waren warme vereerders van den staat, van staatsfuncties en ridderkruisen. Dit soort menschen heeft weinig initiatief. Zij laten zich voortstuwen door de omstandigheden, of zooals men hier zal kunnen zien, door bescheidener wezens, werklieden of Blootgraver* desnoods, maar die een helderen blik en een juist oordeel bezitten. Het waa in het begin van Juli seizoen was geopend, de verk stond voor de deur. De uitslag hing geheel af van de rotskust of van de duinenkust. Welke van die twee gele halve mauen, die hun torens van fijn zand naar elkaar uitstaken, zou de overwinning behalen f Welk van de twee dorpen zou, dank zy het talent van den „maire het spoedigst in slagen, een klein stadje te worden, vol leven en vertier gedurende drie en uitgestorven gedurende negen maanden !- Daarin lag het geheim der overwinning. En dat wisten de beiden burgervaders heel goed. Mijnheer Lampereur en mynheer Camus waren nacht en dag slecht* vervnld van één droombeeld voor het algemeen welzijn, waarachter hun particuliere wenschen zich verscholen. Tegen het midden van Juli genenen de kaneen voor mijnheer Camus bizonder gunstig te staan. Het aantal villa's dat op de duinen was verhuurd, was grooter dan dat van de Chalets, die op de klippen besproken waren, want de zomer waa warm, en het vooruitzicht op de koele schaduw der bossohen, de „versterkende geur" der dennen, waarop in de advertentie zooveel nadruk was gelegd, was een groote aantrekkingskracht voor jonge moeders. Het strand was bezaaid met parasols, en vanaf de rotsen werden veel jaloergche blikken naar den overkant geworpen. Men sprak er over, de kleine haven in de duinen en de zeven straten electrisch te verlichten. De kiezers van het district prezen de bekwaamheid van den „maire" van de duinen. Over Lampereur werd niets gezegd. Lampereur maakte zich ongerust. Hij voelde, dat hij op een hellend vlak van matheid en vergetelheid stond. Op een morgen, vóór het aanbreken van den dag, op het tijdstip, dat de sterren nog duidelijk te zien zijn in het koude blauw van den hemel, hoorde mijnheer Lampereur dat er een steentje tegen zijn venster werd gegooid. Hij sprong uit zijn bed, en zag midden in de hoofdlaan van zijn moestuin, in den lichten nevel, die de kool met een waas bedekte en in pareltjes op de meloenen lag, de lange, magere silhouet van zijn veldwachter, die hem toewenkte: „Kom gauw, Monsieur le Maire, heel gauw en zonder dat iemand het hoort!" Hij kleedde zich haastig aan. In een paar minnten stond, hij achter de deur van de eetkamer, die in den tuin uitkwam. Mijnheer Lampereur gchoof den grendel weg, ging naar buiten en kreeg op zijn wollen vest een regen van dauwdroppels, die van de Oost-Indische kers op hem neerdaalde. , Wel Panard, wat is er aan de hand ? De veldwachter, — gewezen strandvonder, gewezen matroos, gewezen tolbeambte, bromde in zijn grooten baard. „Monsieur le maire, — er is iets onge- WOO: „Waar \an het strand." Hij had zich al omgekeerd. Beenderig, hoekig, met een paar schouders, die bijna de pereboomen aan weerszijden van de laan aanraakte, liep hij voor zijn chef uit, klein en dik, achter hem aan kwam trippelen. Samen liepen zij den weg aan het einde van den moestuin af, gingen om een vooruitstekend rotspunt heen, die een donkeren schaduw wierp op het luimerende dorp, en liepen weldra zwijgend en voorzichtig op het strand, waar do eb juist begon in te vallen. De veldwachter bleef staan en strekte zijn arm uit. Midden in den halven cirkel, die door het zand gevormd werd, dreef een grijze massa op enkele meters afstands van het strand, schommelend op de branding. „Ik kan het niet goed zien", zeide mijnheer Lampereur. „Is het een sloep ? een hooiber.' msieur le maire — het is een walvisch r 11 levende?" en, een doode, en lang geen frissche ook, dat verzeker ik u. Monsieur le maire, treft het niet, — drie weken voor de verkiezing ! Wanneer onze badgasten dat ding zien en ruiken...." Hij keek zijn chef van ter zijde aan met den halven glimlach van iemand, die een plan heeft en wel vermoedt, dat men het niet zal raden. De „maire" deed zelfs geen moeite om een uitweg te vinden. Hij staarde naar het doode dier met een paar oogen, waaruit hoop en eerzucht van oogenblik tot oogenblik meer verdwenen. De walvisch wa* veertig voet lang. Hij was op het pnnt van te stranden. Over een paar uur zon de administratie der domeinen aanspraak maken op het gestrande voorwerp en als eigendom van den Staat zou het reusachtige beest voortgaan zich te ontbinden, terwijl er telegrammen en schrifturen over gewisseld werden, en na de klachten een algemeene axodus, en na dien uittocht een volkomen nederlaag bij de verkiezingen. Ln voor de oogen van den ongelnkkigen „maire" verschenen boven den gewelfden mg van den walviach, die zichtbaar begon te worden in het flauw licht van den aanbrekenden morgen, groote letters, die door elkaar dansten en eindelijk deze woorden : „Camus, conseiller général." Zoover het oog reikte war n do golven nog dof en ondoorschijnend, geen zeil was op zee te zien, geen mensch op het strand. Toen de veldwachter een poosje genoten had van de ontsteltenis van den „maire" werd hij ernstig, en terwijl hij naar den horizon wee*, waar de overwinnende duinen en dennen moesten zijn, zeide'hij : „Monsieur Ie maire", ik weet een middel om alles te redden. De eb begint in te vallen, en de strooming wordt sterker." „Ja." „Drie mijlen van de kust af loopt de strooming regelrecht op dat pnnt toe. De walvisch is nog niet gesignaleerd. Niemand, behalve wij beiden, hebben hem gezien. Ik heb een goede boot hier vlak ln de buurt...." heer Lampereur knikte en herademde zonder iets te zeggen. „Maar wij hebben geen oogenblik te verliezen", voegde Panard erbij. „Zulke dingen knnnen alleen 's nachts gebeuren, en de dag begint bijna aan te breken. Tien minuten later had de reusachtige massa van het doode dier, hier en daar bedekt met zeewier en begroeid met schelpen, het strand van de rotsen verlaten, gesleept door een kleine zeilboot, waarin twee mannen bezig waren, de zeilen te hijschen. De zon begon reeds te schijnen op den top van den maat en op de levendig en schooner wordende zee schoot het bootje vooruit, het onduidelijk te herkennen gevaarte achter zich meevoerend, dat nu eens gedeeltelijk boven water uitstak en dan weer geheel in de golven verdween. De tolbeambten in de waohthuisjes hadden ternauwernood de oogen geopend. Toen zij de plaats bereikt hadden waar de gtrooming van de rivier, die te herkennen was aan de schuimvlokken, welke een golvenden, witten stroom vormden op de oppervlakte van het water, de richting van den duinen oever opging, sneed mijnheer Lampereur het sleeptouw door. En statig en majestueus, eenzaam in de schoonheid, van den wolkeloozen morgen, dreef het vreeselijke voorwerp naar de kust toe. Het strandde vlak tegenover de woning van mijnhoer Camus. Onmiddellijk ontdekt door de tolbeambten, die het beschouwden als een geschenk der zee, werd het gesignaleerd aan de administratie van de domeinen. De administratie maakte dadelijk aanspraak op den aangespoelden walvisch, die daar nationaal eigendom werd. Telegrammen vlogen heen en weer vol bizonderheden, instructies en aanwijzingen. En intusschen lag het beest te rotten in de warmo Julizon. De eerste badgast, die don walvisch zag, slaakte een kreet van verrassing on photografeerde hem. Maar de tweede verklaarde dat het strand onbewoonbaar was, en dreigde zijn koffers te zullen pakken. Binnenkort waren er meer dan vijftig, die mijnheer Camus bezwoeren, zijn plicht te doen. Helaas! gedurende de vijf dagen, dat de officieele correspondentie over de strandvondgt duurde, hielp het nieta of de „maire" zich opwond, smeekte, beloofde, — het geheiligd dier, het eigendom van den Staat, moest blijven liggen, onaantastbaar tusschen twee zandbanken in. Op den zesden dag had de publieke verkoop plaats en er kwam een man opdagen — niemand wist waar vandaan — die beweerde, dat hij vroeger walvischvaarder was geweest , het beest voor zestien francs kocht, en op staanden voet aan het sloopen begon. Geen enkele badgast had het einde afgewacht van die zaak, die zeer winstgevend was voor de schatkist. — De politieke gevolgen bleven niet uit.De verkiezing kwam, als wijlen Jonas, uit den walvisch te voorschijn. Mijnheer Lampereur werd benoemd. Ik geloof niet, dat de overwonnene ooit de ware reden van zijn nederlaag te weten gekomen is. Maar de overwinnaar betoonde zich dankbaar en bescheiden. Zijn veldwachter had hem een dienst bewezen, die niet anders dan bizonder kon genoemd worden. Ik heb den man later nog eens gezien: hij heeft een lintje in zijn knoopsgat! ---