Jngcstmbcn Icficviuettujsr. Een woord van A—Z, ter overweging toebetrouwd aan de verdedigers van Doctor HEIJE'S Welkomsgroet. Must ieh ihn wandein den nachtlichen Weg l Mir graut, ich bekenn' es; Wandel* will ich ihn doch, führt er zu Wahrheit und Recht. — Schilie». D imme vrienden zgn toch gevaarlijke schepsels. Niemand zal daarvan iv dit oogenblik inniger overtuigd wezen dan de heer j. f hbijb , want iuderdaad : g>en aartsvijaud zou in staat geweest zijn , iv den vorm van loftuitingen . eene zoo byteude satire op zijnen Welkomstgroet le schrijven als die. welke d»or zijne vrienden of aanhangers in de Arnhemsche Courant van 29 september geplaatst werd Terwijl de heer heije z»lf meest voorzigtig oor_ deelde, op onwederlegbare gispiogen niet te antwoorden, gaat men nu iv blindeu ijver oprakelenhotgeue welligt reeds bijna vergelen was, en nu dwingrn de vriondjes onwillekeurig een elk tot deerken. ïcnis , dat de hooggeroemde man onzin schreef en di s ook dat zij : of, geeu Holiandsch kunnen lezeu; of, geheel ter kwader trouw zgn. Gesteld dat A gezegd bad : nAfijn honger wil ik eten.'' En dal B ware opgetreden met de verklaring: Bat is onzin." Zouden wij het dan niet bespottelijk vinden , wanneer wij CUD en E, hoorden uilroepen; »Wat durft die B zeggen ! Zijn die woorden van- A niet aller verstandigst? Bij zeide immers duidelijk :" »»Jk heb honger en wil dus iets gebruiken."" En ziehier intusschen , hoezeer ook met ander* woorden, de geheele toedragt der zaak lusschen de» heer «bijk , zijnen beoordeelaar en zgne vriendjes. Ik zou mij dus van verder geschrijf hierover, kunnen onthouden , onder berusting in het oordeel van zoodanige onpp.rtijdigen, die onze dierbare moedertaal , beier dan de vriendjes van dr. heijb, verstaan. Er is evenwel door die vriendjes een woord gebezigd, dal mij noopt, nogmaals de pen op te vatten ; ik bedoel het woord : ongeroepen. Men noemt mij : Ongeroepen beoordeelaar; echter niet onbevoegd. Ik heb das geen redeu mij over het bezigen van dat woord te beklagen. — Het is trouwens zonneklaar, dat een beoordeelaar, wil hij zonder aanzien des persoons , de waarheid huldigen, steeds ongeroepen-dient op te treden, terwijl daarentegen een geroepen beoordeelaar, juist omdat hij geroepen is, eenig wantrouwen in zijne onpartijdigheid inboezemt. — Ik trad dan ook ongeroepen op; namelijk; ongeroepen door dr. heijb en zgne aanhangers. Maar er is eene roepstem aan welke de vriendjes niet gedacht hebben ; misschien omdat zij er doof voor zijn; eene roepslem veel edeler dan die van een' vriend of medelid in dit of dat gezelschapje of maatschappijtje: het is de slem van het gezond ver- stand en den zuiveren smaak , die zich in ons midden laat hooren en tot een elk gerigt is , die het met zgne taal; — met de poë'zij van zijn land ; — of ,in één woord : met den vaderlaudschen roem in kunsten en wetenschappen wèl meent. — Die roepstem op te volgen , is eone heilige pligt. — Zij dwingt ons teu strijd tegen woordenpraal vol onzin; tegen al die misgeboorten van het brein die onze hedendaagsche letterkunde ontsieren , en ons bij do nakomelingschap belagchelijk zullen makeu ; (1) en vooral tegen die aanmatiging , die ons zoogenaamde jonge letterkundige Nederland kenmerkt en des le stuitender wordt, naar mate wij inniger overtuigd zijn, dat zij alleen uit een blind geloof aau eigene voortreffelijkheid geboren is. En deze roepstem was het, die wij opvolgden , tuen wij ons de aualyse van dr. heij's Welkomstgroet ter taak stelden. De heer heije is iemand , die zich , met behulp der viendjes, vrij hoog geplaatst heeft. Op hem zijn dus veler oogen gevestigd; op hem rust derhalve, meer dan op vele anderen , de verpligting om le zorgen , dat zijne voortbrengselen , niet slechts van de zedelijke zijde er even door kunnen ; dat zij niet slechts zijn , zoo als de vriendjes dat noemen ; maar ook , dat zij met de eischen van hel verstand niet in openbare tegenspraak bevonden worden. — Hij vergete, geen oogenblik, dat hij voorzitter is van het hoofdbestuur der maatschappij : Tot Nut van 't Algemeen; en dat derhalvo ome eischen jegens hem vrij wat grooter zijn, dan jegens dezen of genen rijmelaar wiens naam ter naauwernood bekend is , en die voor elk feestje of bijeen komstje bereidvaardig de snaartjes tokkelt , en door zootvloeijende woordjes ons gehoor streelen wil , terwijl hij ons hart zoo koud laat als ijs. Men wane echter uiet, dat wij den dichter zijne vrijheid zouden willen ontzeggen ; 0 neen! de vrijheid is zijn dierbaarstegoed; zij maakt zelfs een be standdecl van zijn wezen uit ; alleen betwisten wij hem het regt om door ziju voorbeeld anarchie te prediken. Hij kan geen slaafsch navolger dor natuur zijn ; maar bij mag ook uiet met hare wetten den spot drijven. Trijheid in het gebruik der laai is de billijke eisch des dichters, maar, dat de taal niet in wartaal ontaarde, ziedaar de billijke eisch , van het gezond verstand en den zuiveren smaak — en ook deze moet de dichter, hoe vrij hij overigeus zijn moge, oerbiedigen. — Hij die dit uit bel oog verliest, zal zijn werk aan de scherpste kritiek blootstellen (2). Eu of de vriendjes dan ook al in bewondering uitroepm t »0 hoe krachtig f hoe ongemeen ! hoe liefelijk 1 niet wijs; maar toch doelmatig.'" — de onpartijdige zal in weerwil daarvan de schouders ophalen en met deolièbb blijven zeggen ; »Ce n-est que jeu de mots , qn-affectation pure Et ce n-est pas ainsi que parle la nature ; Le mèchant gout du siècle en cela me fait peur." En of men zich dan al verontschuldigen wil , met te zeggen: Ik heb dat liedje slechts nop aanzoek , op herhaald aanzoek" gemaakt en bovendien : »je n-ai , demeurè qu-un quart d'heure a le faire" dan krijgt men tot antwoord : »Foyo7is Monsieur /le iemps ne fait rien a V affaire" De wereld beoordeelt slechts resultaten en hierin heeft zij gelijk. Wee den dichter die , tot de edelste taak geroepen, duizelig door onzinnig lofgekraai, zijne hooge roep.ng vergeet en de kans op waarachtigen en dnurzamen roem ten offer brengt aan de medalje-zucht onzer eeuw, en aan die glinsterende lauwerkrausjes , welke, nit klatergoud gevlochten, hem door kortzigtige vriendjes op den schedel gedrukt worden. De naneef zal over hem , even als over een' swa-2EBEUB6, bet veroordeelend vonnis uitspreken. A-Z. (Ij tenminste wanneer zij niet, bij het pond, gebeel zijn uitverkocht. 12) Dit zal nog nader blijken , bij eene voorgenomene analyse van den tekst der liederen , welke in de zeven nommers van het album der maatschappij tot bevordering der toonkunst zijn opgenomen. --- Mengelwerk. Varia. 's Gravenhage , — october en weet dat sieur jamks dezer dageu in onderging «as over den aankoop van een Arabisch "• Daar, echler , de gevraagde prijs zeer boog • vilde hij, ofschoon eenigzins minder onbedre'U paardenkennis dan in diplomatie , toch gaareenen veitrouwden deskundige raadplegen , innderheid omtrent de echtheid der beweerde af. . Terwijl nu de paardenkenuer het dier van rwege bezigtigde , vroeg onze Excellentie : Wel ! dl zegt gij , is het een Arabier ? Een Arabier, een ¦"abier, antwoordde de audere , die een volbloed sraëliet is, kom , kom, het is een christen , zoo 6°esnitiscbe partij magtig was in Piemont. Het Parijsche blad hield zich overtuigd , dat de Oosteurijksch-jesuitische partij alles aanwenden «ou om den kardinaal fbbbettj. te doen vallen. alles was te zeer overeenkomstig met hetgeen ene eeuwenlange openbare bekendheid ons nopens de jesuiteu had geleerd ; dat alles stemde te zeer overeen met al de berigten . welke ons de Fransche en Engelsche bladen uit Italië mededeelden , dan dat het hier iemand zou ingevallen zijn , het in twijfel t« Irekken. Welnu, dat alles was valsch! het is ne gansche wereld, die, sedert eeuwen, voortdurend ¦ameuspant , om die arme jesuiteu, te belasteren. Hoe toch zou men zulks heden niet moeten erkennen , nu vader boothaas zelf, de generaal der broederschap , de moeite neemt het te betuigen in eenen langen brief, welken hij aan den Courrier Francais rigtle en door het Journal de la Baye overnemen liet? In het rondschrijven van vader boothaas erlangt gij de geheele waarheid aangaande de ins'elliug vanioioiA; gij erlangt haar van haren generaal zei ven, en tot onderpand hebt gij het woord eens jesuits. Hoe logenachtig was tol nog toe de geschiedenis 1 Terbrand dus alles wat aaugaaude de jesulen geschreven is; verbrand zelfs alles wal zij telven schreven ten behoeve van koningen en volken. Of liever, verstaan wij elkander wel, zij, die bet schreveu, het waren slechts valsehe jesuiteu en ziedaar wat ons bedrogen heeft. Tot nog toe hield men de jesuiteu voor de vijanden der koningen , der volkon en -zelfs des pausdoms, die iv de wereld geen ander oppergezag wilden dan het huuue, die het menschelyk geweien wilden doen gehoorzamen als ecu lijk; perinde ac cada. ver. Laster eu heiligschennis! Wat toch de revolutiën doeu 1 Bijaldien paus Plus IX den revolutionairen geest niet in Italië had losgelaten, zoo tonden wij nooit iv hei hart der jeauiteu hebbeu kunuen lezen , zoo zouden wij hen steeds hebben miskend. De Arnhemsche Courant heeft, in hare artikelen over de Nederlandsche beginselen van de zes tiende en zeventiende eeuw en Nederlandsche beginselen van de negentiende eeuw , reeds nadrukkelijk genoeg bet waarschuwend woord voor de toekomst beantwoord , waarmede bet Journal de la Baye , eenige weken geleden, opdagen kwam. Een paar woorden slechts wensch ik voor my nog daarbij te voegen , opzigtens eene phrase vau het regeringsblad. Daar , namelijk , waar het spreekt van eene eventuele verwerping des budgets door de Tweede Kamer , zegt het: vau même instant , la Neerlande retour»nerait «la situation politique de aBd4, c'esl-d--»dire a l'époque ou Ie prince , dont gtjillaumb II vest Ie successeur légal istait isvesti be ia jpibhi»ÏCDE DB LA PDISSASCB SOUVBBAISB." Hierop meen ik te moeten aanmerken , dat wijlen onze eerste koning, nimmer in waarheid «bekleed geweest is met de volheid der souvereinen magt! Men beeft hem ,ja , deu titel gegeven van souverein vorst, maar deze titel beduidde geenszins , dat bij een onbeperkt gezag zou bezillen. Degenen , aan welke vooral het huis van Oranje de konings-kroon heeft Ie danken, waren, binnenslands gijsbebt babel VAS h< gesdobf- , buitenslands Engeland. Nu is bet blijkbaar en historisch bewezen , dat nogebd.ep , evenmin als Engeland , ons een autoeraal of autocraaije opleggen wilden, Hggesdobp had zich reeds gedureude do Fransche overheerscbiug bezig gehouden met bet opstellen eener constitutie , voor bet verhoopte geval , dat Nederland zijue onafhankelijkheid herkrijgen mogt. Bij de grondwet , waaraan de koning zijn bestaan te danken zou hebben , had hij deszelfs magt reeds beperkt; en met zoodanige constitutie in den zak , ging hij dan ook den uit Engeland terugkcerendeu prins vas cbasjb te geinoet. Die prins vas obahje had nooit iets bijzonders voor Nederland gedaan ; naauwelijks kende men er bern ; waarom zou men tem dan »de volheid der souvtreiuemagt" autocratie, hebbeu willeu opdragen ? Eu indien meu dit al hadde willen doen , badde het de natie of hare wettig gekozen ' vertegenwoordigers moeten zijn ; niet ecu paar dozijn Hollanders, aan wier spits de heeren vas n >gejdobp , va» deb nuts eu vas stibüm zich haddeu geplaatst. Om Nederland aan de voelen te zien liggeu der prinsen vas sassacdieiz , ware er meer noodig geweest dau wat geschreeuw van Aoisterdamsch of 'sGravenhaagsch gepeupel , en eene Czarificalie van den Triescben sassautak door een aaolal heeren , welkeen wier familie deswege onvertraagd mei liiels en posten werden overdekt 1 Walhofsloet (Bofschranzen) daaraan ook moge hebben gedacht , tas hogesdubp, gelijk gezegd , bedoelde het nimmer; en Engeland had zijue medewerking slechts beloofd , zijne toestemming slechts gegeven op voorwaarde, dut de «souvereine vorst" door eene grondwet zou worden beperkt. Eenige bepalingen zelfs, die iv de grondwet moester voorkomen , waren aangegeven en vastgesteld. Of er nu eene soort van comedie gespeeld is, of de prins vas obasjb hassau-dietss eene onbeperkte magt heeft afgewezen , die niemand , die geeu bevoegde althans, hom opdragen wilde, dit is eeue omstandigheid , die iv geen gevat iets zou kunnen afdoen. Terwijl, eindelijk, het woord souverein , waaraan sommige dezelfde beteekenis als aan dat van alleenheerscher willen hechten, die beteekenis zoo weinig heeft, dat de Eogelschen , vtier regering dan toch gansch niet autocratisch is, hunnen koning of hunne kouingin doorgaans souverein (Sovereign) noemen. »Do prius , van welken wixlew II de wettige opvolger is , was dus nimmer , gelijk het Journal de la Baye fabelt, bekleed met de volheid der souvereine magt Zijn tilol vau souverein vorst , door Engeland aangegeien en door de heeren tab hogejdobp en zijne vrienden ouder hel Tolk ter uitroeping rondgestrooid, kon iv geen geval meer beduiden, dan dezelve io Engeland beduidde; dat is de hoedanigheid van ecu vorst , ja, (meer dan een stadhouder), maar van eenen door welleu beperkten vorst, aan de medewerking der voiksveitegenwoordigiug gebonden. Ware hot noodig, soo zou het mjj ligt vallen, «niks buitendien door officiële en diplomatische documenten te betoogen. Terwijl ik overigens iedereen, die omtreut het gebeurde in 1813 en volgende eene andere parlij wil hooren dan de gouierneuientj-sehrijvers , een bosscha, bij voorbeeld, en audere, verwijs naaide vertrouwde brieven van den heer stbick vai lisacHoTus , in 1823 , meen ik , in het Hoogduiisch uitgegeven onder den titel van Fertraute Briefe wahrend eines Ausflugs in Niederland , 3 Bande ; — Germania (geene andere aanduiding vau druk, oord, schrijver of uitgever.) De heer bbfce is dan nu werkelijk tot gouverneur van Overijssel benoemd. Zijue staudvaslige bedaardheid heeft haar loon verkregen. De gewenschte grafelijke kroon zal hij nader moeten zamenstelien uit de parels, welke hg als president der staten voorde Kamer zamelen zal. lutnssc'ueu is hel opmeikeiijk , dat de heer bktjck reeds de derde gouverneur is, welke uit de primitive Kamer-opposilie ontluikt. Eerst de heer tas sttzama , daarna de heer schimmkifksbiuck thans de heer bbpch. Daar vooral de laatste uooit eenige proeve van admiuistratieve kennis gaf , en zijn levensloop bestaan had iv het nemen van requisitoiren , eerst als substituut , daarna als officier bij de regtbank van Zwolle . zoo schijnt hel te blijken, dat er, hetzij in de primitive oppositie, hetzij in de latere apostasie, iets zeer aantrekkelijks voor het besturen ligt, en dat een of auder als eene bijzondere aanbeveling aanmerkt. Vrij lang , echter, en vrij aanhoudend moet men eerst in de rangen der oppositie hebben gestreden , en bij wijlen bet bestuur, en vooral deszelfs zoogenaamd stelsel vinnig hebben aangegrepen. Spriu> t men, gelijk de Drentsche cebiut , van deu opposiiietakopden ministeriële tak, dan wordl meu geeu gouverneur. Doolt men te veel om in de bosketlen der waarheid , dan mist men mede, don vas axpsbs kan het getuigen , den weg van het gouvernement. Het zal derhalve een nuttig St. Nicolaas-geschenk zijn voor de aspirerende leden der Kamer , wanneer peeblkahp's Filae aliquot illustrium Batavorum , met een aanhang worde verrijkt van Fitae uliquot illustrium gubernatorum : het leven van eenige beroemde gouverneurs. ---