&fflg^* Uithoofde der Feestdagen ®s*m' is dit Hommer eerst heden, Maandag, namiddag uitgegeven. --- Wij hebben in der tijd, het belangrijk wets-ontwerp op het Middelbaar Onderwijs, dat in de vorige zitting der Staten-Generaal door de Regering ingediend was, bijna geheel medegedeeld. De Tweede Kamer had van dat ontwerp het Voorloopig Verslag opgemaakt toen het vorig zittingjaar gesloten werd. Kort na de opening der tegenwoordige zitting,' heeft de minister van Binnenlandsche Zaken de wet op nieuw ingediend, met eenige daarin gebragte verbetei'ingen, en haar doen vergezeld gaan van eene nieuwe Memorie van Toelichting, welke eigenlijk eene Memorie van Beantwoording is op bovendoeld Voorloopig Verslag. De Kamer heeft dit ontwerp op nieuw aan een onderzoek in de afdeelingen onderworpen en daarvan een tweede Voorloopig Verslag het licht doen zien. Wij meenen, om het gewigt van het onderwerp, de geheele paragraaf 2 van dit laatste verslag onzen lezers te moeten mededeelen. Zij luidt aldus : "In weerwil van de daartegen ingebragte bedenkin- Sen, werd door vele leden in het gevoelen volhard, ;lt bij het tegenwoordig wets-ontwerp het doel en ,e omvang van het middelbaar onderwijs in een te )eperkten zin zijn opgevat. Zij waren er ver af de hoofdgedachte der wet te wraken. Zij miskenden geenszins de bestaande behoefte aan zoodanige scholen a's daardoor in 't leven zou worden geroepen. Maar Zlj bleven volhouden, dat de wet niet gezegd kan worden het middelbaar onderwijs in al zijnen omvang te ''egelen, en dat daarbij te uitsluitend aan technische schelen, aan het verder voortgezet onderwijs voor den ijveren middenstand, is gedacht. Naar hunne opvattlng bestaat het criterium van het middelbaar onderwijs niet zoo zeer in de daaronder te rangschikken leervakken, als in den leeftijd der onderwezenen, en 111 de wijze, waarop aan dezen deleerstof door den onderwijzer wordt medegedeeld. Waar de onderwijzer paedagoog moet zijn om met vrucht aan kinderen, naauwelijks der lagere school ontwassen, onderrigt in 'alen en wetenschappen te geven; waar hij zijn onderwijs meer bepaald naar de vatbaarheid zijner keringen moet inrigten, beweegt hij zich, welke ook de behandelde talen en wetenschappen zijn, op het gebied het middelbaar, niet van het hooger onderwijs. ¦Hoe hoog men eene zoogenaamde geleerde vorming moge schatten, zoolang het nog slechts de eerste stappen geldt om voor die vorming geschikt te worden etl dus het onderwijs bloot voorbereidend is, kan dit laar 't gevoelen dezer leden, niet anders dan middelaar worden genoemd. Daarom konden zij het niet goed keuren dat de gymnasia en Latijnsche scholen '»et in de voorgestelde regeling van het middelbaar begrepen zijn. Er was iets gewrongens in e wijze, waarop die uitsluiting van regeringswege vordt -verdedigd, evenzeer als in de redenering deitegenwoordige memorie van toelichting, die de strekking heeft om de opname der polytechnische school in deze wet te regtvaardigen. De Regering erkent, dat het onderwijs aan de polytechnische school, met andere takken van middelbaar onderwijs vergeleken zonder twijfel hooger onderwijs is, maar stelt zekere Wettelijke beteekenis van het middelbaar onderwijs daartegen over, die, althans naar dit gevoelen, niet in den aard der zaak, maar in hare eigene, eenzijdio-e opvatting ligt. Zoo men op dit punt terugkwam, was het niet om over woorden en benamingen te twisten. Het gold hier een vraagstuk van toepassing der grondwet, uit meer dan één oogpunt van praktisch belang. De Grondwet vnl regeling van het middelbaar onderwijs bij de wet. Als tot die regeling wordt overgegaan, moet zij zoo volledig mogelijk zijn; ook opdat uitgemaakt worde, hoever het toezigt der overheid over dien tak van onderwijs zich uitstrekt. Art. 194 der Grondwet heeft in den onderwijzer, die middelbaar onderwijs geeft, waarborgen van bekwaamheid en zedelijkheid geëischt die voor het geven van hoo dat voor behoorlijke opleiding tot de uitoefening daarvan door den Staat wierd zorg gedragen. Vele andere leden verecnigden zich echter op dit punt met het gevoelen der Regering. Inzonderheid meenden zij, met de Memorie, van Toelichting, dat de bestaande zeevaartscholen op voldoende wijze in de behoefte voorzien, en dat nu de wet waarborgen geeft dat het zeevaartkundig onderwijs, althans voor zoover het van meer wetenschappelijken aard is, niet dan aan bevoegde leeraren zal worden toevertrouwd, in dit opzigt niet meer kan worden verlangd. De scholen, waar men de jongelieden vormt, die zich voor de koopvaardij* vaart bestemmen, zouden toch ook moeijelijk rijksinstellingen kunnen worden al ware het slechts omdat op de meeste geen doorloopeude kursus gehouden wordt, maar de theoretische opleiding door eene praktische wordt afgewisseld. Dat bij de wet thans ook aan meisjesscholen wordt gedacht, die meer tot het middelbaar dan tot het lager onderwijs behooren, keurde men goed. Alleen werd de twijfel geopperd, of de bepaling van art. 78 van het ontwerp, volgens hetwelk de akte, in art. 45 van de wet op het lager onderwijs vermeld, bevoegd maakt tot het geven van onderwijs aan middelbare scholen wel genoegzaam is. Die akte geeft toch geenerki bevoegdheid tot het geven van onderwijs in vreemde talen, en bij de middelbare scholen voor meisjes zal hek wel voornamelijk op verder voortgezet onderrigt U* die talen aankomen." ---