Monseigneur LAURENTIUS SCHRIJNEN. 1 'JSVij hebben ons zelf in de laatste dagen herhaaldelijk en bewust de vraag gesteld hoe het toch kwam, dat wij er niet toe konden komeu oen blij ai*tikel le schrijven lever de benoeming van den nieuwen bisschop van Roermond. | Het is toch wèl eon gebeurtenis van (groot gewicht en zeker niet alleen voor Limburg. En dan, Limburg, dat n land en dal kranig diocees met zijn talrijke hoogstaande on geleerde, priesters, 'die aan de vorming en de opvoeding van een groot deel van het katholieke infelieetueele Nederland zulk oeu groot aandeel hebben, is ons in dankbare herinnering persoonlijk lief. En m t — de nieuwe bisschop is ons geen le. Hoe kwam li dun. toch. dat achten, ge bleef iwat ia aüe andere dergelijke ¦>i aio Vanzelf zou zijn gebeurd"? j En onder hot lezen van hetgeen voorai de Limburgsche bladen vol geestdrift over iMgr. Laürentius. Schrijnen hebben gezegd is het ons duidelijk geworden, waarom het maar niet komen kon, wat wij toch •wilden sehr.j ven met oprechte vreugde. i Er zijn persoonlijkheden, wier groote leigensohappen en karaktertrekken, deugden en verdiensten achter ruik een eenvoud schuil gaan, dat men ze als het geïwoue aanvaardt en als van zelf sprekend Op zich laai inwerken. Men waardeert het alles wel, men zou hot vooral niet (willen onderschatten, maar omdat het zoo Snuf. ugewoon gewoon is valt hot niet meer lop. I De schrijver dezer regelen heeft het 'geluk en het voorrecht gehad eenige jaren de leiding en do lossen van toen toog maar provisor Schrijnen in 'het Bisschoppelijk College le Roermond to. heb- Iben gevolgd. En als 'hij daar nu aan terugdenkt I Het was loen een overgangstijd. Men begon er zich loc te. leggen op het voorbereiden der studenten voor het eindexamen gymnasium, waar vroeger de „Laitijnsche klassen meer bijzonder met het klei n-seminarie van Rolduc en lief college van Weert de studenten geroad maakte voor het volgen der philosöpliïe te Rolduc, Dat gaf dus een heele verandering, noodzakelijk door het wettelijk program Vim exameneischen. Oï liet een verbetering was — dat is nog zoo geheel zeker niel. Het werd multa voor multum. Eu juist om dat mulia werd van de leeraren extra werk gevorderd. i Professor Schrijnen stond, met professor Berden, in 'de poësis en reet; ivoor het Latijn. Hij doceerde ons T" 'en van de schrijvers voorname! ij- i vius en Vergilius. i Die Thema vooral was' niet voor de poes. De eischen, die men in den Haag bij dewStaalscommissie stelde — het College had toen nog geen „jus promovendi" f—waren niet alleen zwaar maar ook altijd onverwacht Men wist immers nooit iwie telkens in die staatscommissie zouden [worden benoemd en ook in het examen[wezen heeft ieder mensch zijn , stokpaardje. En als wij daar nu aan terugdenken hoe gestadig de arbeid was en hoe het 5n rustige volharding altijd doorging; hoe professor Schrijnen in het laatste jaar ook zijn vrijen tijd nog gebruikte om met ,pns maar altijd weer te lezen — men yroeg immers: muUa!— en, jwij leu sJLolte bijna uit de Aeneas geen stuk meer konden vinden om als onvertaald op te geven, dan verwondert het ons niet meer dat ook de minste van ons in het Latijn nog goed figuur maakte en dat Mgr. Schrijnen om zijn werkkracht en als een der beste Nederlandsche Latinisten wordt geroemd. Maar, wat het opmerkelijke is, toen verwonderde het ons nog minder, omdat over dat vele en rustelooze werken ecu sluier van eenvoud was uitgespreid, Het geschiedde alles alsof het de simpelste zaak derwereld was, dat iemand dag in dag uit met altijd gelijkmatige opgewektheid zijn vele werk deed en ziju nooit ophoudend voorbeeld van plichtsbetrachting gat Maar waar wij toen als jongens heel van profiteerden, heeft het later leven ons voel geleerd als een kostelijk voorrecht te waardeereu en geen bisschopsbenoeming was noodig oni zulk een leeraar tn dankbaarheid te blijven hoogachten. En zoo vnn zelf als dat met ziju onderricht ging, zoo stand het met heel veel meer. t zal wel zijn gebeurd, dat wij 's middags aan tafel eenigszins konden bevroeden wat zorgen een provisor had .om de altijd hongerige magen van een schaar meest hard studeerend© jongens to voldoen, maar ook dat aanvaardden we overigens zonder ons van de eigenlijke zorgen aan zoon moeitevOl eereambt verbonden veel rekenschap to geven. Maar de provisor was ook directeur der Con- ili e en daar ging het alweer met even vaste hand maar als van zelf op den .weg van het godsdienstig leven. En toen wij eenmaal in het groote leven konden ondervinden hoeveel gemakkelijker het toch was onder de strenge leiding van een sterke band, werden wy nog niet vergeten. Want het Bisschoppe- College stelde — het eerst — de retraites in voor oud-studenten en als wij di _, onder de groote vacantie, dan weer jong kwamen zijn, dan was het weer. zoo natuurlijk, dat „mijnheer Schrijnen" er met zijn onverpoosden ijver en hoogpriesterlijk voorbeeld ook was, dat het ons eigenlijk alleen maar opgevallen zou zijn, wanneer hij er niet was geweest Dii alles zijn slechts persoonlijke herinneringen, maar zij mogen dienen om aan de katholieken duidelijk te maken, hoe verklaarbaar het is, dat in Limburg de benoeming van mgr. Schrijnen met meer dan gewone geestdrift is toegejuicht Het Limburgsche volk weel, dat het in zijn nieuwen bisschop een voortreffelijk priester, een geleerde, een bestuurder met krachtige leiding heeft. Eu waar van de toekomst van Limburg zooveel afhangt voor geheel het katholieke Nederland, is er reden voor ons allen om o. rcr deze keuze verheugd ie zijn. Mgr. Schrijnen heeft de benoeming zelf niet gewild, ' De „Nieuwe Venlosche Courant" wijst er op, dat gehoorzaamheid en opoffe* ringszin bij Mgr. Schrijnen den doorslag gaven om aan de Pauselijke roepstem gehoor te geven. „Hier is geen' overschatting van krachten, .'echte diepe nederig; beid, zegt hot blad; dezelfde nederigheid, welke directeur Schrijnen eens, met tra- nen in de oogen en voor zijn bisschop geknield, aanvaarden deed de leiding van Rolduc's scholen, toen hij meende gerechtigd te zijn, na zooveel jaren van in spannende studie en leiding aan het Bisschoppelijk College te Roermond het onderwijs vaarwel te mogen zeggen," Wanneer wij dan hierbij een wensch mogen uitspreken voor den nieuwen bisschop, dan is het deze, dat wij allen kUr tholieken maar vooral ziju dioceaanen zijn voorbeeld van gehoorzaamheid en a.-beidzaaniheid zullen begrijpen en navolgen. Voor Limburg staat in de naaste toekomst veel op het spel. Het gaat erom of het geloof dea* vaderen zal behouden blijven. Wanneer de katholieken den plicht der gehoorzaamlieid aan hun Bisschop zullen verstaan zooals hij z,elf geheej zyn, leven, het, VjgjQC aseyel^Q. leerrijk voorbeeld gaf, dan ïsi e»" geen gevaar, dat ket steenkoolgruis het gouden schild van het katholiek geloof zal verduisteren. Dat geve .God-I --- VREDE. Mc;r. Schrijnen heeft tot een redacteur der „Li rnburger Koerier" het woord gesproken, waarop het katholieke volk van Nederland sinds lang en met ongeduld heeft gewacht 1). In antwoord op een zinspeling! op de „bekende quaesties, die tegenwoordig zoo vele gemoederen in 'beweging brengen", antwoordde de nieuwe bisschop, „met beslistheid": „Er kome vrede, zoo spoedig mogelijk. Het is treurig die jammerlijke verdeeldheid, doch er kome vrede", „herhaalde Mgr. met nadruk". Dal is het inderdaad wat de katholieken wenschen: vrede. En wie Mgr, Schrijnen kennen, zullen weten wat het bcteekent, wanneer hy met „beslistheid" eu „nadruk" iels „zoa spoedig mogelijk" noodzakelijk acht Na dit eerste bisschoppelijk woord, dat allerwege zal worden toegejuicht, zullen zeker velen hoopvol den blik naar Limburg wenden. 1) Men zie elders in dit nummer. --- Binnenland. H. M. de Koningin naar het paleis in het Bosch. H. M. de Koningin heeft heden in den namiddag met de Prinses het palei» in het Bosch betrokken. --- H. M. de Koningin naar Groningen H. M. de Koningin zal vermoedelijk op den hoofddag van de Groningsche Academïefeesten (te houden van 29 Juni 4 Juli) te Groi.ingen komen. • --- Hertogin van Albany. De Hertogin van Albany blijft tot a.s. Vrijdag in de residentie en keert dan naar Engeland terug. H. M, de Kvungin is hedenavond aan tafel bij de Koningin-Moeder en de Hertogin. --- Naar Z. K. H. Prins Hendrik. Kapitein Kuys, adjudant van den Prins vertrekt heden naar Oberursel, ten einde gedurende bet verdere verblijf van Z. K. B. aldaar dienst te doen ter vervanging van den thans aanwezigen adjudant luit. ter zee le ki. Bijl de Vroe, die herwaarts terugkeert. --- Audiënties. De gewone audiëntie van den minister van biunenland.ehe zaken zal op Zaterdag 4 dezer niet plaats hebben. --- Wetenschappelijke reis door Nederland. Professoren en studentes van de Koninklijke Export-Academie te Eioeme zullen onder algemeene leiding van prof. dr. Hajnal in het begin van deze maand een wetenschappelijke reis maken door West Europa en ook gedurende eenige dagen ons land bezoeken. In het bijzonder zullen zij onze groote havenstenen bezichtigen, alsmede een aantal groote export indastriën. --- Minister Gar. van der Linden. „Politicus," die in de vop_\ Haart. Grt" reeds zoo menige typeering gaf van personen uit ons parlement, heeft in het nummer van Zaterdag eon kenschetsing gegeven v#n den premier. Wrat de heer Gort van der Linden bovenal kenmerkt, zegt hij, dat is eenvoud, natuurlijkheid, oprechtheid, ongekunsteldzijn Er is lij hem nooit of tenimmer „pose" van veel-weten, van geleerd zijn, — van deftig doen, van zich kwasi-vertoornd toonen Alles bij dezen man van hoog, sterk' en zuiver karakter is — onder alle omstandigheden — natuurlijke eenvoud De kleine, schrale figuur van den man met het strakke gelaat van scherpe lijnen, — spitsige neus boven sneeuwwitlen knevel en baardje, — met de schrandere zwarte oogen en tic zilverwitte haren, — de man van noeste werkkracht en onaantastbaar plichtsbesef, — over wiens wezen na de bekende rampi, die aju gezin trof, wel iets-droefgeestigs is gekomen van forschen strijd tegen zietesmart, die de werklust even dreigde aan te tasten.... De kleine figuur van den premier is haast Sommige „hervörragcnden" ' trekken aanstonds na hun ?entrée de Chambre'' hetzij bewust of onbewust zekere „pose" aannemend., — de attentie.... Men ziet ze als middelpunt' van groepje..... Of in gesprek met den president.... Ze leiden de aandacht af van den spreker.... Ze hebben, voor de attentie van „de tribune," iels magnetisch, waartoe zii — jjelyk bedoeld — wellicht half-willekeurig meewerken. Mr. Cort van der Linden slapt stilletjes ongemerkt naar de groene tafel of staat ergens, — in een hoekje — te piraten...,. „Hé, ia, daar is de premier ook,' zegt er oen. Door niets heeft de heer Q.. v_ d. Linden poging gedaan om „opgemerkt" te worden. En wanneer hij de spirekers moet volgen, wijl zn begrooting aan de orde is, óf een ontwerpt zijn departement betrel«end — of door wel zaken van „algemeen beleid," — ook dan is hij zoo merkwaardig eenvoudig vm. doen. Op zijn strak gelaat — waarvan de trekken zekere neiging vertoonen om1 zich tikjeopzij te wringen, — vertoont zioh nooit ac geringste motie, vertolkend gevoelens of gedachten door kjen spreker-van-b et-oogenblik bij hem opgewekt... Ook hierin is zulk een scherp contrast tusschen den premier vaa gisteren en dien van nu.... De heer Heemskerk is exuberant van temperament.... Men zag hem soms de handen opheffen van: „Hoe kan nu een mensch ter wereld zóó-iets zeggen....." Of ook zn lorgnet met heftig geoaar op de tafel neersmij fen en het hooid achterover teugen, in geluidloos maar toch zeer duidelijk te bespeuren 't uilgieren van jool over zulk een enormiteit... Of bloedrood worden van opwinding en interrumpee: ren: Woordje voor woordje.... zéér hard en duidelijk.... Nadruk leggend op élke syllabe.... met doceerend récht-zettend, ver duideüjkt praten... Of ook wel: de lianden wijd uitspreidend, uitroepen: volkomen juist..." Hetzij in ernst of ironie, weike in de Kamer de hilariteit deed uitbarsten... Aldus was premier Heemskerk. De heer Cort van der Linden luistert, — met met de roerlooze, als mannerenl)eeld blijvende geheimzinnigheid van een dr. Kuyper, — maar zonder de allergeringste „pose." Nu en dan eventjes strijkend over zn baard. Ook wel, — als 't bijzonder „taai" werd, — een paar stapjes wandelend. Wanneer 't werkelijk drlnfend noodig was, even 'n notitie .hakend.. >it laatste hij uitzondering. Ook de „fijne puntjes" van een rede, — dewelke men zelfs in een voortreffelijk stenografisch verslag niet steeds dadelijk terugvindt, — hij premier blijkt ze vast te houden in het geheugen. Eene interruptie is bij mr. Cort y. d Linden, zéér hooge exceptie; 't zal misschien, gedurende het half jaar van zijn ministerschap en bij zijn contract met de Staten Generaal, twee of driemaal gebeurd zjjn. En in zoon geval spreekt hij rustig, helder, zonder eenige opwinding, in volmaakte kalmte. Dan komt de premier aan het woord. In de stilte, die zich nu uitspreidt, weerklinkt het zeer-aangename, voor elk oor sympathiek geluid van zijn stem, — die nu en dan iets zangerigs heeft, zou ik haast zeggen; iets weeks, buigzaams, waardoor het luisteren zeer wordt vergemakkelijkt Zoo ooit en ergens, dan is hier wel het oude „qui bene distinguit bene docet" van toepassing glashelder is het betoog vaa den minister.... Duidelijk begrijpelijk, ook voor dengeen, tot wiens bevattingsvermogen de dingen niet zoo spoedig doordringen. Klaar en sympathiek van eenvoud. Prettignaandoend door het beknopte, het meesterlijk saam vattende, doch geenerlei punt van eenige beteekenis „en bagatelle" behandelend, — van de rede. nij is deze tijden een voorbeeld, een lichtend exempel, voor alle parlementairiërs. Hier toont zich de groote waarheid van het „In der Beschrankung zeigt sich der Meister" De heer Cort v. d. Linden is van het echte nobele ras der mannen, die genoeg eerbied hadden voor hun auditorium en voor zich zelf, om te verzorgen, ook den vorm; den stijl eener rede. Deze is, bij den in 1913 opgetreden premier, steeds even sierlijk en fraai. Zonder „franje," maar ook nooit met dat haastig-slordige, nouclialant-wilde, alles dooreenwoelende en -krabbelende van zoovele redevoeringen-up to date. Tegenover den tegenstander is hij steeds hoffelijk, zonder ooit fleemerig, strooperig of vleierig te zijn. Kracht van ernstige overtuiging spreekt er uit, kloek kleurbekennen, zonder zweem van vrees om wien ook te ontstemmen.... Maar toch tegemoetkomend, vriendelijk, vredelievend tot samenwerking noodend, voorzoover 't slechts eenigszins kan, en steeds beheerscht door dezen superieuren wensch: het algeaaeeft belajjg, ca slechts '4M. te. diejneu. * ' ~ --- Nieuw Dagblad. Wij lezen ia „Het Centr.": Naar wij vernemeu bestaat ernstig het plan, in de ho_ïd_tad een nieuw kathohëltf dagblad met ochtond- en avondediöe uH| te goven. Er worden reeds propagandiste»*' aangeworven en vei gad .ringen gehouden. Er moe* ook reeds voor ean aajizfenlijls} kapitaal geteekend zijn, terwijl nog v_ua buiten de _Jad een groot renteloos voor* schot zou zijn toegezegd. Nog enkele bijzondei hedeai werden onsL iin verband hiermee bericht, waarop wijf echter voer heden niet zullen Ingaan. 0010 werd on* verzekerd dat het nieuwe blad van zoogenaamd „Integrale" zjjde zou uitgaan. Ons werd medegedeeld, zegt „de Tijd* dat bovenstaande plannen nle. in verband staan mei het door ons onlangs medegedeelde bericht over de stichting eener. nieuwe katholieke drukke_ïj en de geruchten, over het aanstaande verschiiii-ja, van een katholiek democratisch dagblad te Amsterdam. --- Het graf van Hor-em-beb. Men schrijft uit Leiden aan de N. Ri. CL} Tot de belangrij. __te stukken van het Rijksmuseum van Oudheden behooren del fragmenten van het graf, dat de eerste) Koning der 19e Dynastie iW-em-heb, een der voorgangers van Rarnses 11, te Sakkara heeft laten aanleggen, toen hij nog generaal was. Andere deelea van dit graï zijn naar elders verspreid, naar de musea te Cairo, Alexandrië, Bologna, Londen en Weenen. Vooral 't fragment uit 't laatstgenoemd Museum, dat aan de Leidschtj stukken paBt{ is zeer belangrijk, daar het eene verklaring geeft van de voorstellingen. In Leiden is dit in afgietsel aanwezig* Nu is echter prof. dr. Borchardt, directeur van het Diütsohe instituut veor aegyptologicj in Kairo zoo gelukkig geweest in een huis te Sakkara een tot dusver onbekend gedeelte vau deze grafwand weder te vinden, en wel een dat zich aan 't Leidsche relief volkomen aansluit, ja, daarvan eene belangrijke aanvulling geeft Op voorstel van Dr. Borchardt heen de Duitsche Riiksregeering dit stuk, tegen vergoeding der vrij onbeduidende kosten aan onze regeering aangeboden. Het is( thans te Leiden aangekomen en zal spoedig met de reeds aanwezige stukken in verbinding worden gehracht Dit is zeker geen gewono daad van vriendschap, en loyaliteit --- DE BItAND TE ALMELO. Wij lezen in het „Handelsblad" het volgende: Een ontzettende ramp, zooals gelukkig in ons land tot de zeldzaamheden behoort^ heeft hedenmorgen het industriestadje Almelo geteisterd. Wij waren zooeven op het terrein van de ramp. Van de groote, trotsche fabriek is zoo goed als niets meer over; naar en akelig teekent de ruïne zich af. Gistermorgen was, als naar gewoonte, het werk om half zeven begonnen. De wielen snorden, er werd gepakt en gesjouwd, totdat plotseling op de derde verdieping (vormende oe groote spinzalen) de kreet „brand" weerklonk. De mannen, die op de zaal werkzaam waren, trachtten in allerijl het vuur te stuiten; men greep naar snelblusschers, rukte de brandende lappen katoen weg. Alles to vergeefs. Met bliksemsnelheid grepen de vlammen oni zich heen, een verstikkende rook verspreidende. Op lijfsbehoud bedacht, bemerkende dat im,n blusschen niet te denken viel, moesten de mannen hun heil in de vlucht zoeken. Brand, brand, klonk het aan alle kanten, en alles vluchtte weg van de machines. Het ging overal goed, behalve op de vierde verdieping. Daar waren de arme kerels, als 't ware vóór ze het wisten, omringd van de vlammen die van omlaag zijwaarts, overal opkronkelden, begeerig zoekend naar meuwe prooi. De meesten slaagden er nog in de trap te bereiken, wel liepen enkelen aan hoofd en handen deerlijke brandwonden op, doch hun le-. ven was gered. Helaas, niet dat van allen. Vijf hunner konden den veilïgen uitgang niet meer bereiken. Vermoedelijk werden zij eerst door den rook verstikt, daarna zijn hun licha-r men verbrand; deze slachtoffers zijn de 51-jarige Willem de Stal, gehuwd; de 35--jarige J. Egbers, weduwnaar die drie jonge kinderen onverzorgd achterlaat; P« Brummer 22 jaar, pas gehuwd: D. Voerhuis 22 jaar en Schollink, oud 16 jaar. Zóó snel had het vuur om zich heen gegrepen dat, toen de machinedrijver, gewaarschuwd om de machine stop te zetten, van dat machinelokaal naar de fabriek wilde gaan om te zien wat er aan de hand was, de vlammen reeds Loven het dak uitsloegen en binnen enkele minuten .was heel het reusachtige gebouw van vier .verdiepingen, ongevöör 50 hij löö M. groot iêén vlammenzee. Een oogenbhk te voren had men nog hoop, dat de automatische sprinklers zooïds die op de meeste groote fabrieken zijn aangebracht, het vuur zouden kunnen beperken, maar niets was in staat den gloed ook maar iets te verminderen. De brandweer van de fabriek, de brandweer van de gemeente — het was alles niet meer dan ieen druppel water op een gloeiende plaat. Trouwens, men kori zelfs het water niet Van boven af in de fabriek brengen. Alles iwas reddeloos verloren, met uitzondering Blechts van het voorste gedeelte van het gebouw, de zoogenaamde schutskamer, waarin de katoen kapot geslagen wordt, en de loodsen waar de balen katoen bewaard worden en de rappe handen der vrouwen het garen, wanneer het uit de fabriek komt, aan bundels winden. Verder is alles één ruïne. De -voorspinnerij gelijkvloers, met alle bijgebouwen, de droszaal op de tweede jverdteping, niet. is er meer van over. Een kostbare stoommachine van 700 p.k., eerst het vorige jaar in gebruik genomen, is niet meer dan een hoop oud roest En midden in deze ruïne liggen noa de verkoolde lijken der slachtoffers. Want men heeft de fabriek nog niet kunnen binnengaan. Tot ongeveer 3 uur in den middag woedde 't vuur met hevigheid voort. Eerst later begon het zichtbaar te verminderen. Vooral in den aanvang, toen de brand pas uitgebroken was, deden zich schokkende tooneelen voort: vrouwen die om haar echtgenoot jammerden, kinderen die luid schreeuwend hun vader zochten, moeders die haar dochter riepen. Sommigen moesten bewusteloos weggedragen worden. De meesten konden even later gerustgesteld worden, maar inmiddels werd bekend, welke slachtoffers deze ramp had geëischt. En alom heerschte diepe verslagenheid. Zooals wij reeds meedeelden was de jtpinnerij gelegen aan 't kanaal Almelo- ZwoUe. Ze was op beurspolis verzekerd. Het geheele terrein heeft een opper(vlakte van naar schatting 100 bij 200 Meter. De directeuren der stoomspinnerij JTwenthe" zijn de heeren D. van Strik en Stroink. ---