AUiVKUTEEBEN UOE1 VERKOOPEN --- Uit de Pers. (Belangrijke artikelen uit andere bladen plaatsen wij onder deze rubriek om er den ezer kennis van te doen nemen en onverschillig of wij het met den inhoud eens ziju of niet.) --- De schrijver „Onder dc menschen" vervolgt in de N. R. Ct. zijn reeks artikelen .over: --- DE CRISIS IN DE NIJVERHEID. Mr. H. J. ten Bruggen Cate, te Enschede, ¦secretaris-penningmeester van dc Fabrikantenvereeniging daar ter stede, van den bond van Textielondernemers in en buiten Twenthe, van den bond van loonbleekerijen en van den bond van confecfciefabrikanten in cri buiten Twenthe, verleende mij een onderhoud over de crisis in de Textielindustrie. Hieruit bleek, dat er tot Mei 1920 een zeer groote vraag naar Textiel goederen heeft bestaan, en dat tot .oolarag de prijzen van ruwe katoen en garens, vergeleken bij die van Januari van dat jaar, ten decle vrijwel constant waren, ten deele stijgende. De productiekosten, en met name de loonen, gingen inmiddels gestadig omhoog, wat niet verhinderde, dat zoowel het spinnerij-, als hetweverijbedrijf loonend bleef, omdat dc vraag zóó kroot bleek, dat den prijs den koopers minder van belang bleek dan de levering. Daarbij kwam nog, dat de hooge zilverprijs aan destijds belangrijke overzeesobe afzetgebieden veroorloofde als koopets aan de markt deel te nemen. Maar van Mei tot November van verleden jaar zijn de prijzen van de grondstoffen voortdurend gezakt, en in November begon de bekende enorme daling, die echter in December tijdelijk tot staan kwam. Deze val Van de prijzen mag zeer zeker een catastrophe genoemd worden, en het is alleen aan de kapitaalkracht van de Twentsche 'textielbedrijven toe te schrijven, dat hier— door geen grooter ongelukken dan enorme .verliezen veroorzaakt zijn. De daling van de grondstoffen hield gelijken tred met de vermindering van vraag. Nieuwe orders bleven uit en van de oude orders trachtten de koopers af te komen, dikwijls onder aanvoering van allerlei chicanes. Het ergst waren er de exportfirma's aan toe. Zij immers, waren in het begin van 1920 reeds door de staking van de havenarbeiders gehandicapt, zoo, dat de uitvoer stil gezet werd toen er veel verdiend had kunnen worden. En nu kregen zij grooton last met hun overzeesche afnemers. De toestand in Turkije, waardoor o.a. AnatoHë als afzetgebied is afgesloten, berokkende veel schade aan den handel op de Levant. Hierbij kwam de daling van het Turksche pond en van den zilverprijs. Ten overvloede veroorzaakte de invoering van den acht— itrigeu werkdag, die in Twenthe niet met loonsverlaging gepaard ging. een vermindering van de productie, waardoor dus de kosten van het fabrikaat verhoogd werden. En in Ned.-Indië, het voornaamste afzetgebied van de Twentsche exportfirma's, zat men op het einde van het vorige jaar. met enorme voorraden textielgoederen. Dit jaar is de prijsdaling nog verder door gezet. Vele fabrieken moesten wegens de slapte in het bedrijf short time gaan werken. Buiten Twenthe werden zelfs textielfabrieken totaal stopgezet. Om al deze redenen werden er dus in de Textielindustrie geweldige verliezen geleden. Gunstige factoren hier tegenover zijn voor deze nijverheid de daling van de kolenprijzen en van de vrachten. Maar ongunstige invloeden veroorzaken de valuta-misère en het wantrouwen in de prijzen, wat, na de vervaarlijke daling, die wij achter den rug hebben te verklaren is. Inmiddels schijnt ook Japan een geduchte concurrent geworden te zijn. Zoo vernam Mr. ten Bruggen Cate. dat eert ¦ Japansohe deputatie in Lancashire aangekomen zou zijn om contracten af te sluiten voor de levering van Textielgoederen. Van hoeveel belang de gang van zaken in de textielindustrie voor Twenthe is blijkt wel als men in het centraal verslag der arbeidsinspectie over 1919 (dat over 1920 is nog niet verschenen) ziet dat daar alleen toeei meer dan 25.000 textielarbeiders werkzaam waren, van wie ca. 11.000 te Enschede, 3000 te Almelo, 2600 te Hengelo. Deze drie plaatsen zijn, zooals men weet, de voornaamste centra van deze industrie. Enschede is verreweg de belangrijkste. Ongeveer een vijfde deel van de in Twenthe werkzame arbeiders bestond in 1919 uit personen beneden de 17 "jaar. Sinds de tijden voor den oorlog zijn de loonea er meer dan verdubbeld, hoewei de uwerïr,oen te Enschede in de Textielfabrieken afwisselde van ongeveer zestig t>>t vier eu zestig uur en die nu als regel acht en veertig uur bedraagt .Arbeidsloon is in deze industrie de grootste factor van dJ productiekosten. Mijn zegsman wees er op, dat, wanneer het definitief ophouden van het wantrouwen der afnemers in de prijzen, en een terugkeer vau normale prijzen voor de noodzakelijkste levensmiddelen (die zijns inziens met •stelligheid van invloed moet worden op de loonen) weer meer levendigheid in de textiel industrie zullen brengen, dit nog niet zal bcteekenen, dat de bedrijfsuitkomsten hierdoor ook weer gunstig zullen worden. Weliswaar ontstaat er op het oogenblik reeds meer vraag naar verschillende soorten testielgocderen dan eenige maanden geleden, maar dc concurrentie van het buitenlanj? wordt des te grooter naarmate de oorlog langer achtei' ons komt te liggen, waarbij ele lage koers van vele buitenlandsehe valuta belemmerend werkt op het doen van zaken. Inmiddels wordt er in verschillende fabrieken meer gewerkt, waardoor een belangrijke verbetering in de werkloosheid ontstaat. Van _ verschillende zijden vernam de heer ten Bruggen Cate, dat winkeliers, in tegenstelling met de fabrikanten, tegenwoordig veelal goede zaken maken, wat hieraan werd toegeschreven, dat zij de prijzen zoo veel en zoo lang mogelijk op peil houden. 1) Voor de Textielindustrie is het een geluk — zoo besloot mijn -zegsman ons gesprek — dat haar producten voor de menschen onmisbaar zijn. Even goed als brood, heeft iedereen kleederen noodig. In zooverre staat zij er dus beter voor dan industrieën, die luxe-artikelen vervaardigen. Niettemin is het.te hopen, dat van overheidswege niet te groote bezwaren in den weg worden gelegd aan hare vrije ontwikkeling. Zoo vernam Mr. ten Bruggen Cate dezer dagen met leedwezen, dat te. Almelo plan_en schijnen te bestaan tot de invoering van de nieuwe zakelijke belasting op het bedrijf, waarvan de gemeentewet nu de heffing mogelijk maakt. Al valt zooiets bij het tegenwoordige gehalte van onze vertegenwoordigende lichamen, en vooral van de gemeente raden, zijns inziens niet te verwonderen, daar het er enkel om te doen schijnt op alle denkbare manieren aan geld te komen, ten einde het in steeds sneller tempo weer op te maken, — toch acht hij dergelijke lasten voor de industrie te betreuren. Hij is overtuigd dat zij loonsverlaging veroorzaken zuilen of verhooging van den prijs van het product. Ook acht mijn zegsman het een eer voor Üe Twentsche textielindustrie, dat zij zich niet, evenals zoovele andere industrieën, tot de regeering en de Tweede Kamer gewend heeft mot verzoeken om steun in de Crisis, door bijvoorbeeld invoerrechten of valuta - toeslagen te heffen, doch dat zij er in tegendeel op gewezen heeft, dat het noodig is het vrijhandelsstelsel te handhaven en de zaken hun natuurlijke ontwikkeling te laten. 1) Een zelfde opmerking vernam ik in het laatst der vorige week van den directeur eener groote boterfabriek. Hij deelde mee, •dat de prijs van natuurboter toen juist in 10 dagen tijd met 80 cent per K.G. was gei. Dat de engrosprijs daardoor f 2.05, de kleinhandelprijs f 2.30 per K.G. was geworden. Maar geen huismoeder had daar toen bij haar winkelier naar evenredigheid nog iets van gemerkt. „Zoo beperken de kleinhandelaren onzen afzet" — zei dc fabrikant — „en dwingen zij ons om onze productie op peil te brengen door tegen den normalen prijs direct aan particulieren te leveren." De directeur van een exportslachterij bevestigde deze klacht, voor den vleeschhandel. De prijs van de varkens was dezelfde week 30 et. per kilo gedaald, wat evenmin toen nog van invloed bleek op den prijs van het varkeusvleesch in de winkels. --- Buitenlandsch Overzicht DE OPSTAND IN OPPER-SILEZIE Zullen nu ook de gebeurtenissen in Opper-Silezië tot een einde gebracht worden t Het is er nog een geharrewar, waaraan slechts alleen de Opperste Raad een eind kan maken, door te beslissen over de verdeeling van Opper-Silezië. Maar ook Korfanty trekt zich steeds meer terug, en zou eerder van het strijdtooneel verdwenen kunuen zijn, dan een ieder verwacht. Wij meldden reeds eerder de verwachting, dat Korfanty geldgebrek zou hebben, en bij gevolg zijn leger aanmerkelijk zwakker zou worden. Thans heeft Korfanty dit zelf erkend; ook dat de gelederen van zijn leger sterk dunnen, aangezien een gedeelte zijner volgelingen er de voorkeur aangeeft, wederom aan den arbeid te gaan. Ook het feit, dat de toonaangevende Duitsche industrieelen, die hij door schoone beloften voor zich trachtte te winnen, hem niet zijn bijgevallen, heeft niet nagelaten indruk t 8 maken op Korfanty, De opstandige beweging kwatn bovendien meer en meer in het bolsjewistische vaarwater. Talrijke particuliere woningen en In het bijzonder wijnkelders worden door de opstandelingen geplunderd. Onder zekere voorwaarden willen la Polen nu wel terug trekken. Ten minste, de Poolsche uitvoerende commissie, aan welken hoofd Korfanty staat, heeft aan de intergeallieerde commissie te Oppein een telegram gezonden, waarvan de inhoud als volgt is: „Opper-Silezië verkeert reeds twaalf in opstand in opstand. Het Poolsche volk nimmer door geveeld willen triomfeereu, doch het heeft zijn leven veil voor zijn heilige rechten. De commissie geeft toe, dat in den hartstocht van den opstand de grenzen van het redelijke zijn overschreden, doch onze geestdriftige strijdkrachten zijn thans bereid, Bóóvcr terug te trekken, dat daardoor zal worden verzekerd, dat de vijandelijkheden met de Duitschers onmiddellijk zullen op. houden, échter onder voorwaarde, dat hot door hen alsdan ontruimde gebied zal worden bezet door intergeallieerde troepen, niet door Duitschers. Wij zullen geen duimbreed van den grond aan de Duitschers afstaan, doch deze aan de intergeallieerde commissie overdragen. Wij verzoeken dienovereenkomstig, dat de ontruimde zones zullen worden bezet door geallieerde troepen, oudat de Poolsche bevolking niet zal hebben to lijden onder vergeldingsdaden, zooals reeds zijn voorgekomen". Met dat al is de verhouding tusschen Engeland en Frankrijk er niet beter op geworden en het begint zelfs te gelijken op een geschil of misverstand, zooals men het noemen wil. ¦Engeland heeft nu Vrijdag j.l. een nota gezonden aan de Fransche regeering, waarin gewezen wordt dat de Poolsche leider Korfanty, daartoe in het geheim aangemoedigd door de Poolsche regeering voornemens was, het bestreden gedeelte van Opper Sileziö met kracht van wapenen in bezit te nemen, ten einde de geallieerden zoodoende voor, eeniait accompli re stellen,"en ais vöör-creiüing voor nen eisch, dat het bezette gebied definitief aan Polen zou worden toegewezen. In cic Britsche nota werd voorts het vermoeden geuit, dat deze onderneming vau Korfanty in het geheim door de Fransche autoriteiten in Opper-Silezië werd aangemoedigd, en dat gldaar beweerd werd, dat de Fransche regeering aan het verlangen van Polen wenschte te voldoen door dit land in staat te stellen het geheele mijngebied van Opper-Silezië in bezit te nemen. £» Wanneer dit waar mocht zijn, dan zou de Britsche regeering zich met een dergelijke politiek niet kunnen vereenigen, daar deze politiek, naar haar meening, zelfs zou rechtvaardigen, dat Duitschland naar de wapens greep om zijn bedreigde rechten te verdedigen. Ten slotte drong de Britsche nota aan op het houden van een nieuwe geallieerde conferentie om de geheele aangelegenheid openhartig te bespreken. In het Fransche antwoord, dat Zaterdag naar Londen werd verzonden, wordt het meerendeel der van Britsche zijde geopperde argumenten ontkend. Voor de gebeurtenissen in Opper-Silezië, aldus de Fransche nota, kunnen wellicht eenige Polen verantwoordelijk zijn, doch niet de Poolsche regeering, die voortdurend een volkomen correcte houding heeft aangenomen, hetgeen duidelijk blijkt uit hot sluiten van de Poolsche grens. De Fransche nota betoogt daarentegen de verantwoordelijkheid van Duitschland, en geeft verwondering te kennen, dat dc Britsche regeering zich nog niet tot de Berlijnsche regeering heeft gewend met de opmerkingen, waartoe door den Kaad yan Ambassadeurs was besloten. Dc nota ontkent, dat de Fransche regeering ooit de bedoeling heeft gehad, het Silezische delfstoffengebied met kracht van wapenen bij Polen te voegen, en verklaart formeel, dat noch Frankrijk, noch Fransche autoriteiten de politiek van het voldongen feit in Opper-Silezië ooit zouden hebben aangemoedigd. De nota zegt ten slotte, dat, wanneer het Duitschland onder de gegeven omstandigheden noodig voorkomt, in Opper- Silezië gewapenderhand tusschen'oeidc ta komen, het duidelijk moet begrijpen, dat Frankrijk zich in dit geval niet zal vergenoegen met de rol van werkeloozen toeschouwer. De Fransche minister-president is in beginsel bereid tot het houden van een nieuwe conferentie, en verklaart, dat hij het Opper-Silezische vraagstuk gaarne met Lloyd George zal bespreken, doch hij dringt er op aan, dit onderhoud uit te stellen tot na de heropening van het Fransche parlement op a.s. Donderdag; de Fransche minister-president heeft aangekondigd, alsdan een belangrijke verklaring betreffende de buitenlandsehe politiek te zullen afleggen. --- DUITSCHLAND. Duur telefoneeren. In Duitschland zal voortaan voor de telefoon per jaar betaald moeten worden 350 tot 760 mark, al naar gelang van het aantal aansluitingen in de gemeente. En bovendien 200 mark voor de installatie. Maar dan moet voor elk gesprek 25 Pfenning worden betaald. Een Berlijner, die per dag twintig maal spreekt — werkelijk niet zoo veel in een hoofdstad — heeft 2000 mark te betalen ! --- SERVIE. Moordaanslag op een minister. Toen Drachkovitch, de Servische minister van binnenlandsche zaken een bal te Belgrado verliet en in zijn auto wilde etappen, poogde een jonge onbekende den minster met revolverschoten te verwonden. Drachkovitch bewaarde echter zijn koelbloedigheid en wist den revolver uit de hand van den misdadiger te slaan. De onbekende verdween daarop. Men veronderstelt, dat hij tot communistische kringen behoort. --- HONGARIJE. Hongaarsche kinderen. In het Hongaarsche ministerie voor volkswelvaart is dezer dagen een door de meest bekende kinderartsen bijgewoonde conferentie gehouden ter bespreking van maatregelen welke voor het tegengaan van do zeer onrustbarende zuigelingensterfte dringend noodzakelijk geacht moeten worden. Vastgesteld werd, dat 60 pCt. van de in de jongste maanden geboren kinderen weer gestorven zijn. --- Ex-keizer Karel. Ex-keizer Karel, die op het oogenblik nog in het hotel Nationaal te Luzern vertoeft, zal zich volgens een besluit van den Zwitserschen Bondsraad te Hertenstein bij Weggis aan het Vierwald stadstermeer vestigen. Een heel hotel zal aldaar ter beschikking van Karel en zijn familie worden gesteld. --- ZWEDEN. Zweden als goudmarkt. Naar uit Stockholm wordt gemeld, vér> klaarde de bekende econoom p_pfessqr Cassel in een redevoering, dat Zweden op 't oogenblik, ten gevolge van de groote Russische goudverzendingen, die .over Zweden naar Europa en Amerika gaan, een yan de grootste goudmarkten der wereld is. Daardoor wordt het Zweedsche economische leven op verschillende wijzen beïnvloed. Het feit, dat men in Zweden groote hoeveelheden goud en wel nog billijker dan in andere landen heeft bekomen, heeft er toe bijgedragen den koers van de Zweedsche kroon te doen stijgen; zoodat men van. een agio kan spreken. Wanneer na de gouddoorvoer werd gestopt, zou dit in den Zweedschen kronenkoers, die bok van het zeer hooge Zweedsche disconto den invlosd ondervind tot uitdrukking komen. De verlaging van het' disconto (tot-6% pet.) vond plaats op aandringen van de Zweedsche grootindustrie waarbij de heer Cassel zich aansloot, aangezien het ophouden van de goudzendingen en de daaruit voortvloeiende invlosd op den valutakoers er toe zouden bijaragen om een gunstiger toestand voor O.e Zweedsche industrie te scbepoen,. --- AMERIKA! AmeriKa en de vrede. Door de ontwikkeling van den politieker, toestand in Europa schijnt de stemming in Amerika, om thans spoedig den vredestoestand te horstellen de overhand te verkrijgen. ïn het huis van afgevaardigden schijnt men eveneens van oordeel, dat het aannemen van dc vredesresolutie thans geen moeilijkheden meer zal baren. De afgevaardigde Möndell heeft dit ronduit verklaard en gezegd, dat de v/eg voor spoedige aanneming der vredesresolutie thans open staat. Mondell gaf deze verklaring na een onderhoud, dat hij met president Harding had. Hij gaf bij zijn verklaring aan dc correspondenten van verschillende bladen ook te verstaan, dat het huis slechts gewacht had, totdat de politieke toestand in Europa met betrekking tot het vraagstuk der schadevergoeding opgehelderd zou zi.?n. --- Binnenland Het Amsterdamsche college van B. en W. Gisteren is het.volgende schrijven verzonden: Amsterdam, 18 Mei 1921. Den heer W. IT. Vliegen, voorzitter der sociaaldemocratische fractie van leden van den Gemeenteraad van Amsterdam. Dc Roomsch-Kathoiieke, dc Anti-Revomnaire, de Chrisic lij k-Historische en do Chrislen-Democratische ko_e_en voor den Gemeenteraad, die den _7en April j.L is samengesteld, hebben gemeend zich mei elkander ie moeten beraden omtrent hetgeen hun ie doen staat voor de verkiezing van Wethouders in den nieuwen Raad, en of zij hiervoor leden hunner fracliën kunnen aanwijzen. Zij zijn van meening, dat hel getal stemmen, voer leden van den Raad op sociaaldemocratische candidaten iei [gebracht ook uw fractie .aanleiding zal "hebben gegeven, (e. overwegen, door wie aan het Dagelijksch Bestuur der Gemeente dient te worden deelgenomen, leden uwer fractie en anderen. Door hen wordt derhalve overleg niel u gewenscht. indien dit op een gceden grondslag zal kunnen werden gevoerd. Ter bepaling hiervan meenen zij echter u dc verklaring schuldig Se zijn. dat voor ben de mogelijkheid van een'dergelijk overleg voor het bovenomschreven doel met uw fractie alleen dan beslaat, indien deze vooraf verklaart, dat wethou die uil haar zullen voortkomen, het wettige Overheidsgezag in alle omstandigheden zullen aanvaarden en hel met alle kracht zullen helpen handhaven; uiteraard niet het minst, als dat Gezag meer of minder ernstig wordt bedreigd of ondermijnd, zooals bijv. bel geval was bij de slaking van gemccntewerklicden op den Ben Juni 1920. Aan dc in aanhef dezes genoemde groepen, zat het aangenaam zijn, spoedig schriftelijk dc mededeeling! van u te mengen ontvangen, dat uw fractie hei boven gestelde verklaart, opdat overleg over mogelijke samenwerking voor de samenstelling van bet college van B. en W. onverwijld tusschen uw fractie en hen kan wordea geopend. Namens die groepen, OER. VANXINGÈN". J. DOUWES Jr. JAN TER HAAR Jr. A. P. STAALMAN. De stellers van dit schrijven hebben gemeend, het antwoord hierop Ie motten afwachten, v; oordat zij hun gedragslijn ten opzichte van mogelijk overleg over de verkiezing van wethouders met anderen nader kunnen vaststellen. --- De Hoofdcursus naar Breda. Namens de Burgerij van Kampen i-s tot den Minister van Oorlog een gemotiveerd bezwaarschrift gericht tegen ckc voorgenomen samenvo-ging van dep k_fdcursu3i en d© K. M. Academie te Breda, mat afschrift aan de leden clesn Tweede Kamer waaraan het volgende is ontleend: De verplaatsing van den 11. Ct zou, volgens adressant-in, voor de gemeente Kampen le_ra. zwaar verlies beteekencn, zionder dat het algemeen belang er eloor wordt gediend. Het is niet twijfelachtig, dat een inrichting, waar' jonge mannen uit den troep dom- ijverige etn volhardende studie den der-rang kunnen verwerven, in een behoefte voorziet, vooral nadat de wereldoerlcg [öiibetto_stbaar de beteekenis van de practisclie opleiding in bel legér bewezen h-cft. En nu zal dit democratisch' opleidingsinstituut worden , om de Mil. Academie in het leven ie houden, want elat deze bedoeling voorzit, is maar ia! te duidelijk. In 'd- tweede plaats het bezuinigingsmotief, lier is b-feend. dat de exploitatie van t_a K. M A. op veel kostbaarder voet is ingericht dan die van den H. O. Ten lefrde moet gewezen op het ge. dat deze samenvoeging uit. pa,edagoglsch oogpunt hoogst nadeelige gevolgen _ul kunnen hebben. Aan de leerling, n van dort 11. e te. —I --- NIEUWS UIT HILVARENBEEK. Gemeenteraad. Op Vrijdag 20 Mei 1921 des nam. half zes zal de raad der gemeente HILVARENBEEK een openbare vergadering houden, waarbi» de volgende punten aan de orde komen: I. Ingekomen Stukken: a. Beschikking minister van Arbeid; b. benoodigdhederi plaatselijk onderricht Militairen; e brief A. MaHens en C. Mallensd. Brief minister van Waterstaat' los- en laadplaats; e. brief Ged. Staten plaatselijke verordeningen. 11. Adres van A. van den Berg en C. Hesselmans resp. te Lage Mierde en Hilvarenbeek verzoekende 25 H. A. heidegrond ten Zuiden van den weg Biest-Houtakker van de gemeente te koopen. 111. Adres van J. Lo,ens ca. houdende het verzoek om bij de a.s. kermis hunne inrichtingen tot 12 uur open te houden en na de kerkelijke diensten reeds dansmuziek te mogen maken. IV. Voorstel om aan de fokvereenigiu.ï Esbeek bij gelegenheid van den fokdag dri_ medailles beschikbaar te stellen voor t_s hoogst, f 25.—, ---