Inschrijving voor een Monument ter eere van O.L. Vrouw van het H. Hart van Jezus. Vorige opgaaf f 877.38 fifan cene Congreganiste 't Heike,' het wekeiijksclie kwartje; O. L. Vn van het H. Ha„-t bid voor ons, die onae toevlucht tot U nemen 0.25 'N. N.; Dank '10.— --- Het Protestantisme in de Kerkvervolging in frankrijk. I. Wij hebben in Nederland de gewoonte de kerkvervolging in Frankrijk op wat erg eenvoudige wijze te verklaren. De cüché's liggen gereed: de loge, gedreven en beheerscht door de Joden, maakt gebruik van de godsdienstige onverschilligheid van al te velen en zet aldus de geheele ontkerstening van Frankrijk door. Dat er ook protestanten in Frankrijk zijn, daar wordt minder aan gedacht. En dat zij een invloed hebben, grooter dan in het algemeen wordt vermoed, is ook niet zoo bekend. Het is daarom een bijzonder belangrijke gedachteriwisseling welke in de Action Francaise is gevoerd tusschen Charles Maurras en den dominè Lafon over h*i aandeel, dat de Fransche Protestanten hebben gehad in de Kerkvervolging onder de derde Fransche Republiek. Aan Maurras, die hierop dikwijls terugkomt, had een Protestant het volgende geschreven— en de lezer is er in eens mede midden in het vraagstuk: „Ja, het is waar, het is al te waar dat men onder de protestanten van de generatie van Borel 1) en van vroegere generaties — met uitzondering van mannen as dominè Lafon, hij wie het ontwaken van het Fransch instinct alles aanvult' — slechts blind anti-catholicisme vindt, liberalisme, democratisme, republicanisme zonder kritiek. Maar het is ook waar dat de protestanten van mijn generatie zijn begonnen eerst angstvallig maar daarna met groeiende durf en beslistheid, het juk af te schudden van een zware traditie van grieven (dikwijls gewettigd) en dwalingen (vaak te verontschuldigen) en van vooroordeelen om naar geen andere stemmen meer te luisteren dan die van het ware en edele. En om,- ten slotte, de dubbele kwestie te stellen van de verhouding van het Protestantisme en het Katholicisme, van het Protestantisme en Frankrijk tegenover het heden en de toekomst, en niet tegenover het verleden. Wij hebben eenig schandaal verwekt in onze kringen ,bij de ouderen, maar een nabije toekomst zal het u aantoonen, wij hebben bij de menschen van onzen leeftijd en bij hen die ons volgen, veel en sympathieke echos gewekt, waarvan de weerklank steeds sterker wordt. Ik móet mij al zeer vergissen, als de generatie van de menschen van veertig jaar niet bezig is een ware revolutie in de gedachtensfeer (climat idéologique) van het Fransche Protestantisme te bewerken." Deze protestant van nog jonge generatie erkent dus dat bij de oudere geloofsgenooten over het algemeen een blind anti-kathohcisme enz. heerschte en dat bij de jongeren een andere geest zich begint te openbaren. Op grond van die anti-katholieke mentaliteit der oudere Protestanten, en van hun invloed in de Regeering kwam Maurras er toe ooit te spreken van den „Protestantschen Staat", of te zeggen, dat frankrijk geregeerd werd „door een troep protestantsche herders" en stelde hij het fransch Protestantisme verantwoordelijk voor de gouvernementeele vervolgingsdaden van enkele Protestanten. Hiertegen komt dominè Lafon (wij gebruiken de in Nederland meest gangbare vertaling van het Fransche „pasteur") in verzet. Hij wijst mannen als Borel en Pelletan als ongeloovigen af. Dat zijn geen Protestanten meer, zegt hij; evenmin a!s Come > Jaures, Herriot en zooveel anderen °£ katholieken zijn en niet geheel ten onecht merkt hij op dat de katholieke „reneziin altijd slechter voor de katholieken ™ geweest dan de Protestantsche. De hij Si d€r Protestanten in Frankrijk, zegt Dan eerli*ik zi-'n fesenover de katholieken. kend/60*' hi] enkele duidelijke en welspreteg^ g^ Protesten van bekende Protestanten Jer . kerkvervolging