Uit de Pers. (Belangrij/ie artikelen uit anaere Waden plaatsen wü onder deze rubriek om er den lezer kennis van te doen nemen en onverschillig of wü het met den inhoud eens zijn of niet.) --- PROF. Mr. Dr. ALFONS ROSA VAN ROY. † De Vlaamsche medewerker van de Resjdentiebode vervolgt zijn memoires over Prof. van Koy. Maar ernstiger kamp stond den onverschok tene te wachten, en vond hem bereid. Voor de wfetlen lot het instellen van Vlaamsehe nevens Waalsene Regimenten, tot het invoeren der vervlaamsching van bestuur, gerecht, en onderwijs, stond hij onder dé eersten op de bies. Daar geen der staatspartijen, te Gent vooral niet, den Vlamingen «oldoeuing wilde schenken kwam hij, evenals Couscreuce het in zijn tijd beproefd had, meteen afzonderlijke Vlaamsehe partij in de verkiezingen op. (Het Vlaamsehe Blok.) .En nadat de Walen het initiatief eener afscheidingsbeweging hadden genomen trad hij met het weekblad „De bes:uurlijke Scheiding» als voorlooper van de Activistische beweging op Deze zette zooals' bekend] hare eerste schrede tijdens den oorlog met de vervlaamsching der Universiteit van Gent Hier v.ooral vond v. Roy zijn werkveld. Een Hoo^eschoolbond werd gesticht om de idee te bevorderen, in het redigeeren van het „Manifest» van dien Bond, waaronder een imposante reeks intellecmeelen hun haudteekening zetten had hij een aanzienlijk aandeel. Zijne rede op de openbare vergadering in het Atheneum te Antwerpec, heeli, met die van wijlen Prof. Doslel en Dr Ruddelsheim veel ophef gemaakt destijd» en veel bijgedragen tot het doen stelling nemen van vele weifelende ouders eu studenten. Voor een leerstoel aan de door het Activistisch regiem vervlaamschte Universiteit vad Gent, een strijdpost veeleer dan eene rustige en_eer-aanbrengende carrière kwam hij rneoe allereerst ia aaumerkiag. Hij doceerde'er Rechtsencyclopedie, Haadelsrecht én Zeerecht Tevens werkte hij met zijne collega's mede aan de toen ondernomen en verbazend snel vorderende' Nederlandsehe vertaling, der Belgische wetten. Afs lid 'van den' Raad vaa Vlaanderen, ook éen tijd lang, met Mr. van den Broeck als Seèretaris, nam hij een voornaun aandeel iv de werking van dit corps. Ook was hy lid van de Commissie van Justitie die door dezen Kaad was ingesteld. Te Gent was hij ia de Activ sti3che periode de leidet der Vlaamsehe Nationale partij en van het dagblad Uier partij, de „Gazette van Gent". Evenals al de vooraanstaande Activisten spande hij in de Activistische periode tiendubbele krachten in. Bij al zijn overige bezigheden was hij advocaat der stal Gen-t. Dit zou hem later veel leeds berokkeneu. Toen bij zijn vertrek uit Gent, op het eind van den oorlog, zijn huis evenals dat vaneene menigte andere Activisten door het omgekocht en opgehitste grauw in brand gestoken, verwoest en geplunderd werd, bevonden zich di.arm dost-iers van de stad die hij aan het iosmdeeren was. ~ Daarvan heeft, nadat van Roy, evenals de meeste in het Activisme zwaar betrokken, naar Holland was uitgeweken, het Belgisch gerecht gebruik gemaakt om een vervolüinu op grond van verduistering van stukken tegen hem in te stellen en zijne uitlevering door de Nederiandsche regeering te vragen. (Wegens zijne veroordeeling op grond van politieke daden ging het niet). De proceduur tot uitlevering brengt mede, dat gedurende het onderzoek de zaak de beklaagde in hechtenis genomen wordt. Zoo geschiedde ook met v. Roy (evenals zijn collega Prof. v d. Bergh) Zooals te verwachten was. wees het Nederiandsche gerecht de vraag van België af. In een der aizoo door België uitgelokte uitleve ringszaken heett de Nederiandsche rechtbank naar eisen dit Belgisch procédé gebrandmerki en de siachtolfers, n.l. Prof de Vreeze, Prof v d. Bergh en Prof. v. Roy het schitterende blijk van eerbied en symphatie gegeven dat dezen konden verlangen In den beginne had Prof. v. Roy, die dooi zijne veroordeeling in België zijne goederen verbeurd, eene betrekking gezocht bij hei Internationarl Intermediair Instituut Later deed hij zijn examens over aan de Universiteit te Utrecht en verwierf hij den doctorstitel op stellingen. Een deaer was „De Rechtsgrond der Vernederlandsehing van de Gentsohe Universiteit". Hij vestigde zich als advocaat en procureur in Den Haag en werd compagnon van Mr Briët te Leiden, die tevens lid is van de Eerste Kamer. Dit pleit genoeg voor «ijne degeh.kheid »ls jurist Zijn keurig verzogd pleiten bezorgde hem onlangs nog het compliment van den voorzitter ,der Rechtbank; „Mr. v, Roy.wij moeten u speciaal bedanken om de woorden—ymphonie die fj heeft lateu opklinken". Hier in Nederland bleet v. Roy ijveren voor «jne dierbare VI. zaak Ook werd hij onder'oorziiter der Hollandsche Vereeniging „Hou fcnde Trou» in Den Haag en Afgevaardigde *an het „Verbond der Hollandsen— Vlaamsehe Tevens was hij lid van het gAlg Ned. Verbond" en van den „Dietschen ond." Als lid van de Commissie Justitie die u uit Brussel naar hier' werd overgebracht en als lid van het Steuntonds vonr noodlijdende uitgewekenen bewees hij voortdurend groote diensten Maar vooral heett hij zich hier verdienstelijk gemaakt door zijne werking tegen het thans verworpen Belgisch Nederlandsche Verdrag. Door zijne redeyoeringen in Hou ende Tron eerst, dan te Utrecht en te Rotterdam heeft hij i-óóraleer Nederlanders het deden de aandacht gevestigd op de politieke gevolgen van dat Verdrag, n.l. in verband met België's neutra liteit. Op eenen Vlaamschen Studiedag was hij de inleider van eene bespreking daaromtrent De overledene ging eene schoone, voor Vlaanderen zegenrijke toekomst tegemoet. Eene benijdenswaardige positie had hij veroverd. In een weelderige omgeving, omringd van eene. hem trouw bijstaande echtgenoote en aangebeden kind, genieten van natuur én kun3t, zonder den nood van zijn volk in 't algemeen en dien zijner uitgeweken makkers in 't bizonder ie vergeten leefde hij voorspoedig en gelukkig zooveel een mensch 't kan zijn. Zijn vrienden zullen altijd van hem de herinnering behouden als van een ttouw, vriendelijk en dóórgoed kameraad, die het aanzien van hunne gemeenschap merkelijk verhoogde. Prof. v. Roy, evenals zijn vriend en collega Prof. Sehóufeld, die insgelijks aan de gevolgen van een motorongeval omkwam. was een aristocraat in den goeden zin, die er naar streefde onder de Vlamingen de door hem zoo hoog aangeslagen Nederlaudsche beschaving te doen heersenen en daardoor den achterstand uit te wisschen die het verstompend verfranschingsregi%m bij hen teweeg heeft gebracht. Doch vooral zullen zij hem dank welen om de onschatbare en menigvuldige diensten die in hunnen strijd voor Vlaanderen's zelfstandig heid bewezen heelt. En Nederland zal hem niet minder gedenken als een der dapperste voorstanders der gemeen schappelijke belaugen van Noord en Zuid, samengevat in het gemeenschappelijk Groot— Nederlandsch program. Tot zoover zegt de Residentiebode, onze VI, medewerker, die uit piëteit voor den doode één zaak niet aauaakt, maar die wij toch niet mogen voorbijgaan. Jammer da' prof. v Roy zich zelf en de Vlaamsehe zaak zooveel schade berokkende doordat zijn geloot geweld teed •¦ De Vlaamsehe zaak kan niet ten goede woeden opgelost tenzij op katholieken bodem. Andeisgcziuden kunnen krachtig medewerken maar de Kathb lieken moeten er io voorgaan. Helaas, het gaat den verkeerden kant in, als Katholieken daarbij hun eigen spoor bijster worden. Wij kunuen en mogen over de persoon niet oordcelen, maar we vinden het bedroevend, dat prof. v Roy tot het laatst de Kerk deu rug keerde. --- Commissie van samenwerking. Wij lezen in de St. Jansklokken Gaat ge nog niet beginnen?.... De tijd dringt! — zoo vroeg ons dezer dagen iemand, doelende op de actie van onze „commissie van Samenwerking". Ja, wij gaan beginnen. Op het oogenblik is in voorbereiding een „sociale studiedag van de kath. Standsorganisaties in het bisdom van 's-fioseh". Deze studiedag zal gehouden worden in het Retraitehuis Loyola te Vught op 28 en 29 November a.s. De onderhandelingen met de sprekers zijn in vollen gang en binnen zeer korten . tijd hopen we, in staat te zijn, het volledige program hier te publiceeren. Waarom we nu juist het Retraitehuis daarvoor hebben uitgekozen? Om aan onze • bijeenkomst een zeker godsdienstig karakter te geven. De beste en meest soliede basis toch voor onderlinge - samenwerking van de verschillende standen, zal zijn en blijven hun zelfde Roomsche levensbeschouwing, hun zelfde geloofsovertuiging. Zeker, als bezwaar staat hiertegenover, dat het Retraitehuis slechts voor een zeer beperkt aantal plaats biedt. Maar de Commissie heeft gemeend, om de boven aangehaalde reden, over dit bezwaar te moeten heenstappen. Laten we dan al niet rechtstreeks de groote massa bereiken, als op 28 en 29 November in Vught vergaderd zijn de Besturen der aangesloten Standsörganisaties en van den R. K. Vrouwenbond, of althans zij, die in die organisaties een leidende positie innemen, dan zal langs dezen de idee van samenwerking doordringen in verderen kring en zullen juist dezen straks mede den stoot • kunnen j;even voor verdere actie! Naast het geven van hoogst nuttige lessen is juist dit het doel onzer eerst samenkomst. Het spijt ons ten zeerste, dat we de gelegenheid tot deelname niet Jcunnen openstellen gok aan heel veel andere organisaties, die niet ressorteeren onder een der bij de „Commissie van Samenwerking" aangesloten Organisaties. \ Ook in de vergadering van 9 October 'ja. is dit punt ter sprake gebracht. We meenden echter om alleszins gegronde redenen daartop niet te kunnen overgaan en vertrouwen intusschen, dat door nieman dit als een soort uitsluiting zal worden beschouwd. Niets ligt minder in onze bedoeling. En als het straks tot actie komt, dan rekenen we op de medewerking van allen!... Dit naar aanleiding van een paar vragen, die ons hieromtrent gesteld zijn. Op 28 en 29 November zal dus onze studiedag plaats hebben in Loyola te Vught. Maandag 28 November in den loop van den middag hopen we er samen te komen en Dinsdag 29 Nov. 's namiddags weer te vertrekken. Binnenkort publiceeren wewel de lijst der sprekers en verdere bijzonderheden. We hopen, dat geen enkele der aangesloten organisaties zal weigeren, de volle medewerking te verleenen tot het slagen van onzen opzet. Als het ernst is geweest, met onze Commissie samen te stellen, als het ernst'is geweest, haar vertrouwensman daarheen af te vaardigen, dan moet het ook ernst zijn, nu het Werk gaat komen en de actie gaat beginnen. Met de besturen alleen zijn we er niet! Slechts als de menigte achter hen staat, is succes mogelijk! Aan de belangstelling van allen — maar toch vooral van de leidende persoonlijkheden in de organisaties — bevelen we onzen eersten socialen studiedag bijzonder aan. Voor nadere bijzonderheden, aanvragen tot deelname enz., wende ieder zich tot de(n) afgevaardigde van zijn eigen Organisatie. Al wie verder in nadere kennismaking treden wil met onze Commissie, vervoege zich daartoe tot den heer J. van Beek, burgemees ter te Détirne, die zoo welweillend is geweest, voorloopig de functie van Secretarispenningmeester op zich te nemen, of desgewenscht tot Prof. H. F. Heezemans, Groot- Seminarie, Haaren. H. --- Buitenland. ITALIE. DE ROMEINSCHE KWESTIE. De „Oss. Rom." antwoordt Arnaldo Mussolini. "De weerklank in de Italiaansche bladen Het tweede artikel van de „Oss. Rom." Het tweede artikel van de „Osservatore Romano'' van 15 October luidt: Het tweede artikel betreffende de Romeinsche kwestie verscheen op 23 Sept. in de „Populo d'ltalia" en draagt de onderteokening van Arnaldo Mussolini. Wij voelen bij dezen schrijver verscheidene van die uitdrukkingen, welke den zg. l'asc.'st'sihen kenmerken. Wij geven hier nu den schrijver van het artikel een objectief en ernstig antwoord op de uitlatingen. Hij zegt: „De souvereiniteit van den Paus wordt gescheiden in een wereldlijke en een bovennatuurlijke, in een geestelijke en een stoffelijke. Het wereldomvattend karakter echter mag nooit de aanleiding zijn den naüonalen oorsprong te vergeten. En zookan een specifiek Romeinsche kwestie net voor de internationale gerechtshoven besproken worden. Want het zou een groote zoowel politieke als juridische fout beteekeisen, het vraagstuk van de eanheid van Italië, met de eenige en nooit meer te verliezen hoofdstad Rome, aan het rechtsoordeal van de buitenlanders over te laten". Verder zegt hij „dat hij de groote haast niet begrijpt, en evenmin den ievendigen wenscluvan de „Üsservarore Romano", om de vreemde volken en regeeringen er over in te lichten, dat de beginselkwestie nog steeds bestaat. Het staat echter vast, dat de Paus noch aan een vijandelijke, noch aan een vreemde of verdachte regeering onderwerpen is. Want een vrijheid waarborgen is niet onderdrukken en de volken .kunnen deze waarheid vernemen zonder terstond aan verdachte kuiperijen van de fascistische regeering te denken. En deze waarheid verdient bakenden gewaardeerd te worden". Hierop antwoorden wij „vooreerst over de ons verweten 'haast. Wij hebben namelijk 'volstrekt geen haast, want de Kerk, onze Moeder, die ons onderwijst, weet, Wie den voortsnellenden tijd behéersoht en ziet altijd rustig de toekomst tegemoet. Want haar werd door God plechtige bijstand beloofd tot hot einde der tijden en zelfs fin de moeilijkste tijden, welke; nieit voor haar te vermijden waren, stolde zij steeds bijzonder- Ijjk vertrouwen in de Goddelijke bescherming en bijstand. Daarom kunnen wij met rust het „morgen" afwachten! Tijdens de eerste vervolgingen, teen Petrus in den kerker was en zijn dood verbeidde, omgeven door wachth ebbende soldaten en geketend, sliep hij rustig. Teen zich de heidensche woede en wreedheid over de eerste christelijke .martelaren ontlastte .en de slachtoffers ontelbaar waren, bleef de Kerk ongedeerd in alle nog zoo vreeseiijke stormen; zij verdubbelde alleen haar. offers en gebeden. Da hoop op betere tijden moest drie eeifwen duren, Tot aan de tijden van Constantijn. Zeker hebben deze tijden van de wreedste vervolging in het geheel niets gemeen met den tegenwoordigen toestand, waarin zich de H. Stoel bevindt, evenmin mat den toastand van dé" Kerk in Italië en wij herinneren slechts aan de bovenstaande feifcea om te toonen, dat de Kerk haar oude gewoonte behouden heeft, alle dnigen „sub" spee'e at> ternitatis" te beschouwen; namelijk buiten den tijd en daarom, heeft zij nooit haast. Veel eerder hadden die kranten haast welke, gelijk wij reeds gisteren zeiden, de gelegenheid van het Eucharistisch Congres te Bologna tot voorwendsel namen, om wegens het wisselen van zekere vriendelijkheden tusschen kerkelijke- en staatsaulorileilen, terstond te verklaren, dat thans alles beëindigd was en dat alle zwaarwegende oneenigheden, welke sedert 1870 ontstonden, thans bijgelegd waren Hier nu voelen wij den heiligen plicht om tusschenbeide te komen. Wij grijpen in om de zaken in elk opzicht recht te zetten en het doet ons leed, dat de anders heldere schrijver ons niet begrepen heeft. Toen wij zeiden, dat de Romeinsche kwestie een uitersl belangrijke wereldomvallende kwestie was. beoogden wij juist aan te toonen, dat de kwestie van de onafhankelijkheid en van de vrijheid van den Paus een kwestie is, waarin de geheele Katholieke wereld en niet alken Italië belang stelt, want het is geen louter nationale, maar een belangrijke Katholieke en daarom wereldomvattende kwestie. Hetgeen echter niet beteekent, dat, zooals A. Mussolini zegt, haar oplossing voor de rechtbank van vreemde volken moet worden gevonden. Wij zeggen slechts, dat de vrijheid en de onafhankelijkheid van den Paus niet louter werkelijk en onaantastbaar moet zijn, maar ook bewezen wordt vocy de oogen van de geheele wereld. Met een wel.wat vuigairen, maar zeer loepasselijken zin, werd in het buitenland eens gezegd, dat „de Paus niet de kapelaan van een of andere mogendheid mocht zijn", hetgeen natuurlijk zeggen wil, dat de Paus volkomen onafhankelijk van elke wereldlijke macht moet zijn, zelfs wanneer deze voortreffelijk en goed Katholiek zou zijn, en niet de positie van een kapelaan heeft, die toch juist van dien vorst afhankelijk is, in wiens paleis hij zijn heilige verplichtingen uitoefent. Precies dezelfde positie zou de Paus krijgen op den dag, waarop Hij zich in de loestander zooals het iaar 1870 deze seschaDea hecfl. zou sctiikKen, zelts aan wanneer hei zou schijnen, alsoi iiij niet afhankelijk was van het land, waarin nu -eenmaal Zijn troon is en in hel midden waarvan Hij Zijn werkzaamheden voor de geestelijke heerschappij over de wereld moet uitoefenen. Want op dezen dag zouden de geloovigen van de geheele wereld den Paus niet wantrouwen, met argwaan aanzien en al Zijn handelingen in politieken zin uitleggen, wat zou moeten uitloopen op groote schade, het verlies van 'vele onsterfelijke zielen, zelfs tot stichting van nationale kerken en schisma's. Wij vragen den heer Mussolini deze, naar hel ons voorkomt, gewichligsle zijde van hel geheele vraagstuk eens nauwkeurig te besludeereu. De afgevaardigde Benito Mussolini, heeft nog, voordat hij minister-president was, in de gedenkwaardige kamerzitting van 21 April 1921 gezegd, en wel met pijzonderen nadruk: dat de- war* Romeinsche, Latijnsche en keizerlijke traditie te Home thans alleen door hel Katholicisme vertegenwoordigd wordt, en dat hij verzekert, dal de eenige wereldomvattende gedachte, welke thans nog te Rome beslaat, van het Vaticaan uilgaal." Daarom was hij altijd uiterst bedroefd, wanneer hij van de slichting van nieuwe nationale kerken hoorde, omdat hij er dan aan dacht, dal dan weer miilioenen menschen noch naar Rome, noch naar Ilaiiê meer zagen. Derhaive moet de oplossing van de „Romeinsche kwestie" de onafhankelijkheid van den Paus op zoo volkomen wijze brengen, dat zij voor aiie .geloovigen op de geheele wereld zichtbaar wordt. Dit alleen hebben wij willen zeggen, toen wij verzekerden, dat de „Romeinsche kwesüe'; een buitengewoon groet wereldomvattend karakter draagt. Zeker zal het nooit het geval zijn, dat de Katholieken van allo landen het recht hebben te zorgen, hoe de kwestie moet worden opgelost, want dit komt alleen den Paus toe. De Paus is alleen de éenig-e rechter. Hij alleen is volgens het raadsbesluit van God het Opperhoofd der Kerk de Vader aller geloovigen en daarom staat het alleen aan Hem. in alles te beblissen. En daarbij komen de voorwaarden van Zijn vrijheid en .onafhankelijkheid en de eventueelo waarborgen in aanmerking opdat Hü de geloovigen in de geheele wereld gerust stellen kan. Hij alleen vormt het eenige gerecht, het opperste en onaantastbare waarnaar alle Katho'.ieken zich hebben te voegen. Naar de oplossing zelf streeft de Paus slechts door den rechtvaardigheidszin van hei. Italiaansohe volk en niet door de tussehenkomst van vreemde landen. Daarbij zal Hij zich echter steeds bewust moeten blijven van de gerechtvaardigde verlangens van alle andere, niet-Italiaansehe Katholieken, want Hij kan niet eenvoudig over feiten van zulk enorme beteekenis, welke de heelé wereld beroeren, heengaan. Wat moet nu gedaan worden om dreigende schisma's te vermijden? Zoo lang de Paus zich bevindt op een Hem niet toebehoorend gebied, dus op het gebied van een vreemde mogendheid, blijft niets anders open dan een openlijke oneenigheid met den heer des huizes, hetgeen over de geheele wereld bekend wordt. Wij moeten onze woorden nauwkeurig preciseeren, niet om met de fascistische regee, ring twist te maken, maar om de volken voor te lichte», want de principieele zijde van de kwestie is altijd gelijk en omopga'lost.' Daarom mag de kwestie ook volstrekt niet verschoven worden. Want hefc~ia hier geheel niet op zijn plaats te zeggen', zooals Mussolini in zijn artikel: „dat de ware en zwaarste beleedigingen voor de Kerk, altijd van over de Alpen gekomen zijn". Zeker heeft Luther'a schisma de ernstigste ongelukken veroorzaakt. Maar dat spreekt dan toch nog iang niet Italië van zijn schuld vrij! Het Italië van de vrijmetselaars, dat den Paus alles ontnam, dat God den oorlog verklaarde ,dat het kruis uit de scholen verbande en alles deed, om het Italiaansohe volk te ontchristelijken! Benito Mxiseolini zegde in genoemd, gedenkwaardige kamerrede: „Wij allen, die ons tusschen 15 eni 25 jaar met de literatuur bezig hielden, hebben „een ouden Vaticaanschen wolf van wreedeh aard" beschreven gezien en hoorden spreken van „een Paus, die vol' van geheimen en 'verschrikkingen" was. Dltl alles schijnt ons, fascisten, thans als een | treurig anachronisme". Het is ontegenzeggelijk de verdienste van het fascisme eindelijk de denkwijze en mentaliteit van de vrijmetselaars overwonnen te hebben en in de school, in het wetboek en in het jreheele openbare leven God <|a Zijn Kerk weer in cara hersteld te hebben. Wordt dit groote werk voortgezet, dan zal de staat de eerste zijn, die de voortreffel.ijka vruchten oogst zooals zich dit reeds thans toont. Want het Italiaansche volk is niet radicaal, noch maeonniek, maar evengoed Katholiek als zijn voorvaderen waren. De fascistische staat is echter de erfgenaam van de vroegere rageeringen en wanneer hij ook veel herstelde wat de vrijmetselaars verwoestten, geschiedde het toch nog slechts half; nog niet alles is hersteld. Door de genoemde zaken terug te geven, maakte de nieuwe staat bij de mensohen weer veel goed, maar nog niet bij God. God echter "iaat zich nooit in edelmoedigheid overtreffen en God ,f. Zijn heilige Kerk zijn toch altijd in overwicht. In ons geval beeft het echter .volstrekt geen zin het voorbeeld van Frankrijk aan te voeren. Alle Pausen sedert Leo XIII •hebben de laiciteitswetten veroordeeld, bijzonder energiek Piu3 XI, Die dit sedert drie jaren bij elke gelegenheid doet. Wanneer de H. Stoel wear in betrekking kwam te staan met de Fransche republiek, geschiedde dit zeker niet om haar goddelooze wetten goed te keuren, maar omdat door de diplomatieke betrekkingen zdoh veel liet verbeteren en veranderen. Br kon ten minste iets uit al de verwoestingen gered worden, terwijl verder n aden wereldoorlog aan den vrede voor de geheele wereld kon medegewerkt worden. Want dit maakt een bijzondere taak van den godsdienst uit. De diplomatieke betrekkingen met Frankrijk zijn derhalve mogelijk, omdat daar geen „Romeinsche kwestie" bestaat. De H, Stoel heeft da „Aetian franeaise" veroordeeld, echter niet om, zoo ah h^t wel eens heette, de regeering-Briand een genoegen. te cl een, en ook niet,, omdat het genoemde blad monarchijti»!'* is, maar alleen uic godsdienstige motieven. Deze heeft de H .Stoel herhaaldelijk in de arten van de H. Congregaties neergelegd, zooals Z. H. zelf in de ernstigste documenten. Tenslotte zeggen wij, dat het volstrekt noodzakelijk is, den Paus zijn volledige vrijheid en onafhankelijkheid terug te geven, niet alleen werkelijk en degelijk maar duidelijk voor de geheele wereld bewezen. Zoolang dit aiiefc gebeurt, moet en zal de H-tStoel zijn houding sinds 1870 verder voorrzetten. Elke eenzijdgie poging van de zijde van Italië om de zaken te regelen, js van te voren tot mislukken veroordeeld, daar dez,> poging niet de instemming kan verkrijgen van Hem. Die alleen 'de teugels der regeeïing in handen houdt en Die alleen bevoegd is op het gebied van godsdienstige vraagstukken en belangen. Daarom is Hij de hoogste rechter zooveel van de oplossing zelf aia ook van de daarvoor nóbdige waarborgen. Wat den zin van Arnaido. Mussolini betreft: „dal Ilaiië krachtens zijn politieke deugd en zijn goed recht gerechtigd is met den H. Stoei te onderhandelen en dat het alle eigenschappen heeft om rechter en borg te zijn", weten wij niet, of deze zin een persoonlijke meening of de gedachten van hooge kringen weergeeft. In alle geval wijst deze zin op de houding, welke dezelfde is, aals, toen men de waarborgen aanbood. Daarom moét worden vastgesteld, dat, ondanks dat er nu meer dan 50 jaar sindsdien verliepen, waarvan 5 jaar onder fascistisch regiem, men voislrekt niet dieper tot de zaak doorgedrongen is en wat de oplossing betreft, men zich precies op hetzelfde punt bevindt ais destijds. --- Uil de Italiaansche pers. De Italiaansche bladen reagëeren op de heldere en duidelijke principieele artikelen Van de „Osservatore Romano" vooral door het hooge belang dezer documenten te doen uitkomen. Het regeeringsorgaan de „Tribuna" en de „Corriere d'ltalia" beperken er zich toe de artikelen van de „Osservatore" bijna volledig af te drukken. Daarmede accentueert de „Tribuna" volgens Itaiiaanseh politiek gebruik de beteekenis- van de officieuze verklaringen der Curie en iaat zij het geheel aan de verantwoordelijke regeering om het debat voort te zetten. Van deze voorzichtige houding weken onmiddellijk na de publicatie der „Osservatore"-arlikeien siechls het nieuwe boulevard-blad „Briliante' en het „Giornale d'ltalia" ai. Zondag kwam ook het leidende fascistische orgaan, de „Popoio di Roma" met ecu artikel, waarin o.in. gezegd wordt: „Het is mogelijk, dat een overeenkomst tusschen. Kek en Staat, om de Romeinsche kwestie op te lossen op de drie volgende principieeie punten gebaseerd zal zijn: lc. Geen concessie van den Italiaanschen staat zonder een voorafgaande overeenslemming met den H. Stoel over de aanvaarding ervan. Anders zou men een herhaling beleven van het incident der garantiewet, welke door de Italiaansche regeering werd verworpen, doch welke het Vaticaan nooit aannam. 20. Geen oplossing is mogelijk zonder een voorafgaande erkenning van de Pauselijke territoriale souvereiniteit, hoe klein het grond gebied ook zou zijn. 3ö Er zal geen huitenlandsche inmenging in de oplossing der Romeinsche kwestie .geduld worden." Men meldt nog uit Rome d.d. Maandag aan- de Msbde: De Yaticaansche correspondent van de Turijnsche „Stampa", de katholieke journalist Caslelli, heeft een artikel over de Romeinsche kweslie met den titel „De laatste loop- I graven" gepubliceerd. Castelli stelt daarin vast, dat voor de eerste maai door uitlatingen van de „Osservatorc Romano" de Romeinsche kwestie een fiink stuk vooruitgebracht is, ook al blijft principieel nog de oude situatie voorlbeslaan. Na 50 jaar scepticisme straalt eindelijk weer een straal van hoop, ofschoon besprekingen over verschillende projecten nog voorbarig zijn. De katholieken der geheele wereld kunnen uit het hoofdartikel van de „Osservatore" zien, dal de Paus zich tegenover Italië de volkomen 'vrije hand voorbehoudt en in zijn absolute onpartijdigheid volhardt! De Paus moet vrij zijn van eiken druk 'van Italië of van builen en zal, als het oogenblik gekomen is om een geheel nieuwen toestand te scheppen, Zijn eigen wil laten hooren. Vooral voor mogelijke belemmeringen in de uitoefening van het opperste Kerkbestuur zal het Vaticaan bijzonder op zijn hoede zijn. Do „Corrierc d'ltalia" deelt mede, dat in het eerstvolgende fascistische verórdenwigsblad een officieele publicatie over de oplossing der Romeinsche kwestie zal verschijnen. --- Binnenland. Premiën voor bekeuringen en inbeslagnemingen. Tegen de stroopers. •Op de vragen van den heer van der Sinus betreffende het uitloven door een jachtvtreeniging van premiën voor het doen van bekeuringen en inbeslagnemingen, heeft io heer Donner, Minister van Justitie het volgende geantwoord: Bij onderzoek is den ondergeteekende gebleken^ dat inderdaad de Jachtvereenigiw^ Deventer en Omstreken voor het doen van bekeuringen en inbeslagnemingen prenücu heeft in uitzicht gesteld. Een zoodanig stelsel van premiën acht d» ondergeteekende, in overeenstemming mat het sedert iaren ook door zijn ambtsvoorgangers ingenomen standpunt, uit meerderen hoofde bedenkelijk. De ondergeteekende zal dan ook bevorderen, dat toestemming aan het Rijkspersoneel tot het aanvaarden van de bedoelde premiën niet wordt verleend. Overigens wil de ondergeteekende nog vermelden, dat, ingevolge hetgeen door hem bij de behandeling van da begrooting voor het loopende jaar is in uitzicht gesteld, de aangelegenheid van de gratificatiën aan het Rijkspersoneel op dit oogenblik in overweging is en hij zich stelt als resultaat daarvan binnenkort nadere reerelen op dit stuk te stellen. ---