TERUGBLIK. The night is starry and cold, And the New-year blithe and faold... Tennyson. Ja, men zou geneigd zijn, bij dit afscheid van het jaar, met Tennyson dezen blijden lofzang aan te heffen. En van een Nieuwjaar dat ons opgewekt En van een Nieuwjaar dat ons gewekt en vrijmoedig tegemoet treedt. Ware het niet, dat zooveel ons heeft bekommerd in 't afgeloopen jaar. Materieel zal het zeer zeker in de geschiedenis blijven opgeteekend, als een der zwartste tijdsgewrichten in de eerste helft der 20e eeuw. Daar is niet al te veel zwartgalligheid voor noodig, om dit vast te stellen. Ik wil hier geen wijdloopige beschouwingen houden over den oecononüschen nood van onze Brabantsche en Tilburgsche bedrijven: textiel, schoenen, sigaren, leer enz. De een had al met grooter moeilijkheden te kampen dan de ander. En de omvang van al die misère wordt het best duidelijk, daar de werkloozencijfers, welke nog dezer dagen in den raad zijn mede gedeeld. Deze: Begin September 1930 bedroeg het aantal werkloozen 656. In de overeenkomstige maand van 1931 was dit gestegen tot 1241. En op den dag van heden is dit geklommen tot het onrustbarende cijfer van 3615. Waarvan 2508 geheel en 1107 tijdelijk. Begin dezer maand alleen reeds 1230 textiel-arbeiders; 588 geheel en 692 tijdelijk. Maar nog eens, ik ga op al die ,bizonder-,ybizonderheden" nu verder niet in. Om 'n algemeen beeld van den oeconomischen toestand te boetseeren, behoeft slechts herinnerd te worden, aan hetgeen Mr. Steen berghe, voorzitter van de Alg. R. K. Werkgeversvereniging, op Maandag 12 December heeft gezegd. .Scherp en duidelijk. Aldus: „Nog sterker dan het vorige jaar heeft de oeconomische crisis haar verwoestende werking in het Nederlandsch bedrijfsleven verricht. En meer nog dan het vorige jaar. heeft deze ellende zich in den vorm van sterk verminderde werkgelegenheid geopenbaard. Het internationaal wantrouwen, het politieke onverstand wreekt zich steeds meer op het geheele internationale leven. De volslagen willoosheid en machteloosheid der internationale politici voert de welvaart ten afgrond. In plaats van de voor de hand liggende en sinds tal van jaren gepredikte herstelmiddelen: ontwapening, zoowel militair als oeconomisch, wegnemen van de handelsbelemmeringen, schrappen van de politieke schulden toe te passen, zien wij het tegendeel gebeuren. De h-jnielsbelemmeringen nemen „in tal en last" toe, de bewapeningswedstrijd wordt onvermoeid voortgezet, en de internationale schuldeischers vervullen de rol van. Shylock " Alles met deze troostelooze gevolgen voor Nederland, — juist omdat wij zoo sterk internationaal zijn georiënteerd: , In eiken tak van het bedrijfsleven vreet de crisiskanker zich in en ze u de financieele politiek der Nederlandsehe ondernemingen niet zr o conservatief geweest zijn, en zouden niet zoo groote reserves — meJe dank zij het ontbreken van een winstbelasting hier te lande — gekweekt zijn, er zouden reeds heel veel meer bedrijven ten onder zijn gegaan. Thans is echter het water tot de lippen gestegen: de reserves zijn geheel of nagenoeg geheel verbruikt, sn ik vrees, dat binnen korten tijd verscheidene ondernemers het voorbeeld van die collega's die thans reeds hun bedrijven geheel hebben moeten sluiten, zullen moeten volgen. Het is dan ooL zaak, dat alles in het werk wordt gesteld, de bronnen van onze volkswelvaart in stand te houden." Triester kan het al niet. Maar helaas, het ls de waarheid! Die menigeen de jammerklacht van Schiller zal doen slaken, welke hij eens aanhief, bij „Der Antritt des neven Jahrhunderts": *Wo öffnet sich dem Frieden, Wo der Freiheit sich ein Zufluchtsort? Das Jahrhundert is im Sturm geschieden Und das neue öffnet sich mit Mord." Zoo staan wij dus in de barning van een groote oeconomische ineenstorting die de wereld-welvaart op haai grondvesten doet schudden. Die alles aantast en aanrandt, wat in onze cultuur en in onze beschaving overeind stond Den bijl legt aan den boom van elk volksbestaan. Mogen wij met George Morris uitroepen: „Woodman, Spare that tree! Thouch not a single bough In youth it shelter'd me" Houthakker, spaar dien boom, want hij heeft met al zijn takken onze jeugd beschut! „Thy axe shall harm it not!" Laat uw bijl hem dus geen leed doen! :-o-: Het valt te begrijpen, dat onder die omstandigheden, het bestuur van een gemeente als Tilburg, met groote zorgen gepaard gaat. En er veel „vroed beleid" toe noodig is geweest om de bevolking door de branding heen te helpen. Wat ontzaggelijke lasten heeft allereerst niet meegebracht, de „verpleging" van armen en werkloozen. Tonnen gouds heeft dat allemaal gekost. En voor 1933 zijn er bedragen geraamd, waar men eenvoudig van duizelt. Al de 80 opcenten op de Gemeentefondsbelasting, — zoo deelde de Burgemeester mede, gaan er aan op! En hij prees de bevolking, die zonder veel morren, deze gelden gaat opbrengen, om de schipbreukelingen in dezen werreldstorm, lijfsbehoud te bieden. Tot die armen en behoeftigen, tot al die werkloozen, buiten hun schuld, zouden wij den troost van Freiligrath's lied, willen toevoegen: „Ob Armuth ever Loos auch Sei, Hebt hoch die Stirn, trotz AUedem!" Zij armoe ook uw tijdelijk lot, hef hoog den kop, niettegenstaande alles. :-o-: De veiligste weg voor het Gemeentebestuur was nu, zoon beetje zoekend en tastend voort te gaan. Niet te veel hooi op den vork nemen, gedachtig het Fransche spreekwoord: qui trap embrasse, mal étreint. 'n Oogenblik dreigde 't zelfs met de gemeente-financiën spaak te zullen loopen. Er was geen geld meer voor de loopende verplichtingen en ijlings moest de Burgemeester naar den Haag sneuen, om de hulp der Regeering in te roepen, nu de .ybanken" — die in de oorlogsjaren zelf zoon roekelooze onverantwoordelijke politiek hebben gevoerd, — men denke aan de Hanzebank, onzaliger nagedachtenis! — weigerden een volkomen solide gemeente als de onze, crediet te verleenen. De Minister liet zich al gauw overtuigen en nu zijn er, bij wijze van spreken, weer geld schieters te over. De schuld van f 35 millioen mag echter niet, zoo maar „onverdoensch" worden opgevoerd, en daarom wordt met de „onvruchtbare" werken, zoo zuinig mogelijk omgesprongen. Toch is er nog aardig wat geschied, dit jaar. Enkele raadsleden hebben daaraan herinnerd. Tal van uitbreidingsplannen bracht verbetering en losten oude grieven op. Het Villapark en de Armhoèfsche Akkers, zijn daar om dit te bewijzen. En ook in 't Noorden staan er veranderingen op de helling, — die een uitgestrektheid .industrie-terrein" vrij zullen geven. Met het oog op mogelijke „grond-speculatie" — zij men echter ten deze zeer voorzichtig. De nieuwe H3.S. gaat eerstdaags den eersten steen leggen. En zoo warempel, zullen ook het Armbestuur en de beide Musea 'n gewenschte huisvesting krijgen. In 't oude patriciërs-huis van wijlen Notaris Maas, dat de gemeente voor 'n prikkie in eigendom kreeg. Tot zelfs de eeuwige vuilwaterkwestie kreeg in beginsel haar beslag. Natuurlijk tot groot leedwezen, der Oisterwijksche „schadeloos-geateIden." Alleen de uitvoering kost 'n half millioen en dat te leeneii is 'n heele brok. — Omdat „rente en aflossing" in deze tijden, de begrooting wel 'ns al te zwaar kon belasten. Zoo zijn er nog meer of minder belangrijke zaken, waaromtrent met een beslissing gewacht werd. En op die wijze, kwam er in geen opzicht achterstand van beteekenis. Het ügt in de bedoeling voorzichtig voort te schrijden. Opdat het nageslacht ons niet zou kunnen verwijten, t 't met U (en mij) voor goed gedaan is! Wat zijn de menschen toch soms hardvochtig en onbarmhartig. 25 jaar geleden, met palmen begroet! Nu, uitgespogen als 'n pruim tabak. En dan: Komt er aan de Brockway 'n eind? Er is toch 'n nieuwe concessie uitgeschreven en het aantal liefhebbers, verneem ik, is legio. Waarbij gegadigden, die rondloopen met plannen, alsof we 'n wereldstad zijn. Wat er uit dien smeltkroes zal te voorschijn treden? Het onderwijs schrijdt rustig voort. Storingen kwamen niet voor. Integendeel. Allerwege bloei. Vooral de R. K. Leergangen en niet in 't minst de R. K. Handelshoogeschool, — met haar altijd jolige, ietwat rumoerige studentjes, die voor 'n klein kattenkwaadje natuurlijk niet terugschrikken, — tout que ca change, tout que ca reste la même chose! — verheugden zich in 'n sterken vooruitgang. 'n Zeer opvallende opleving heeft de wielersport gekregen. Het bestaan van de wielerbaan tij het abattoir werkte daaraan mede. Plannen voor 'n nieuwe schrijden steeds voort en zullen de eerste maanden van 1933 in verwezenlijking gaan. De bevolking verheugde zich weer in 'n normaal accres. Op 1 Januari 80890. Op 1 December 82636, d.i. in elf maanden 'n vooruitgang van 1346; welk getal gerust voor de maand December nog vermeerderd mag worden met ruim 100. Zoodat we wel kunnen rekenen op 'n vermeerdering van 1450 zielen. Dat alles wijst op vooruitgang. --- EEN NEUWJAARSWENSCH VOOR MERCURIUS. Mercurius, jij stoute jongen Je hebt dit jaar slecht opgepast Je handelsstaf werd erg verwrongen De handel die liep hoop'loos vast. Eén goede raad wil ik Je geven Al ben je internationaal Beziel den handel met nieuw leven En van óns landje speciaal. Die goede naad ls ln deez*- tijden Voor handel en voor nijverheid lets wat allen graag verbeiden Dus een groote „wensch"-lijkheid --- Buitenland. DIPLOMATIEKE MUTATIE IN HONGARIJE. BOEDAPEST, 30 December. Volgens een ber'cht in de Nemzeti Uisag zal de Hongaarsche Minister van Buitenlandsche Zaken, Puky. binnenkort aftreden en opgevolgd worden door den tegenwoordigen gezant van Hongarije te Berlijn Koloman von Kanya. Puky zou president van het Hooge Gerechtshof worden. --- Binnenland. PROF. Mr. R. FRUIN. Eervol ontslag verleend als Rijksarchivaris. Met ingang van 1 Januari a.s. is aan --ito" mr. R. Fruin op zijn verzoek eervol o t .ag verleend als algemeen Rijks-Archivaris, onder dankbetuiging voor de langdurige en belangrijke dieDsten door hem aan den lande bewezen. Bij déze gelegenheid is prof. Fruin benoemd tot commandeur in de orde van Oranje Nassau. --- MR. R. BIJLSMA Nieuwe algemeen Rijksarchivaris, Bij K>-. best, is benoemd tot algemeen Rijksarchiv. i mr. R. Byisma te 's-Gravenhage thans K.j.vsarchivaris bij het Algemeene Rijksarchief. --- GESLOTEN WEGEN. De Minister van Waterstaat heeft in hel belang van de vrijheid en veiligheid van hel verkeer bet voor het algemeen rijverkeer bestemde gedeelte van de hieronder te noemen Rijkswegvakken gesloten verklaard voor hel jerijden met rijwielen in beide richtingen: a. den Rijksweg Grave -'s Hertogenbosdh van k.m. 17.415 tot k.m. 26.763, van k,m 31.570 tot k.m. 32.118 en van k.m. 3(2.212 tol k.im. 33.608. b. den Rijksweg Eindhoven—Valkenswaard—grens van k.m. 34.089 tot k.m. 36.280 en van k..m. 37.705 tot k.m. 40.680; c. den Rijksweg 's-Hertogenbosch—Vughl Tilburg—Goirle—grens van k.m. 7.200 tol k.m. 9.068; d. den Rijksweg Gorinchem—Breda van k.m. 12.025 tot kjin. 13.385, van k.m. 16.30