Financieele Kroniek. De onrust over den Franschen franc. — De Gulden weet zich te handhaven. — Volkomen rustige beleggingsmarkt. — Amerika doorgaans a ia hausse. — De groote winsten der Ame rikaansche oliempijen. — Ook Konink lijke-Shell profiteert van ' stijgende olieprijzen. — Wat de koersstijging der aandeelen Koninklijke beteekent. — Perspectief voor den Nederlandschen / fiscus. — Voorz:chtig optimisme bij vooraanstaande „insiders". — De beurs en Oranje. Naarmate een beslissing in den Spaanschen burgeroorlog langer ntblijft, verslapt ook de spanning over wat daarvan voor Europa de gevolgen zullen zijn. De gebeurtenissen in Frankrijk zijn echter wel een duidelijke aanwijzing voor de blijvende beteekenis van den strijd, die er thans in Spanje wordt gevoerd. De Fransche premier heelt in zijn laatste redevoerng gelukkig een wat zekerder gehrd doen hooren ten aanzien van de mninterventie en de gezagsoefening binnenslands. Maar de extremisten hebben zich daardoor nog met uit het veld laten slaan. Integendeel, nu het schijnt alsof de poirt'eke wind eenigszins te hunnen nadeele draait, spannen zij zich temeer in om langs revolutiona'ren weg hun doel te bereiken. Nieuwe stakingen, met de gebruikelijke „bezetting" van werkplaatsen en fabrieken, zijn uitgebro ken en hebben het Fransche kaüitaal opnieuw verontrust, zoodat het Engelsehe Pond deze week oo de valutamarkt weer ln het midden der belangstelfng stond. Men heeft deze gelegenhe'd zelfs aangegrepen om ook weer tegen den Gulden te stoken, die in het m'dden der week onder een'g aanbod te lijden had. Speculanten poogden met geruch ten over regeerings-umoeüijkheden betrekking hebbende op de schero becrlt-'seewe steunwijzigina'en, den Gulden in discrediet te brengen. Het is hun echter niet gelukt. Na al de stormen, welke deze regeering neeft doorstaan, valt zi.i van een dergelijke agitatie ntet om en de Nederlandsche beiea-eer heeft den laatsten tijd genoeg leergeld betaald, om niet weer op een loos gerucht met zijn fondsen aan de markt te komen. Op de Beieggingsmarkt bleef de tendenz van versterkt' vertrouwen dan ook bestaan, wat wel bliikt uit een r.oteering van 99 5 pet. Nederlanders en de moo'e koersen, waartegen diverse gemeenten deze week nieuw geld hebben kunnen opnemen. Terwijl we dit schrijven is de gunstige uitslag van Hengelo's emi.ss:e reeds bekend. Er is geen reden om aan het succes der andere te twijfelen en langzamerhand wordt de weg gebaand voor een nieuwe Nederiandscne Staa,tsleen-'ng. waarvoor, gelijk we vroeger bobben ongemerkt, eiarenlijk niet meer dan 3.5 pet. rente mag worden betaald. De Aandeelenmarkt ondervond ditmaal af en toe weer cc" kleine stimulans van New Vorkewaar de stemming „bullish" blijft, al komt dit in de koersen der aandeelen niet sterk tot u'tdrukking. Er is een kleine inzins'iïg in de staalindustrie en in de automobiel industrie, die niet meer meer dan een seizoenverschijnsel is en waaraan dus geen overdreven beteeken's wofdt gehecht. Maar de spoorwegontvangsten over Juli toondenweer een belangrijk accrès, de koopkracht van de Amerikaansche bevolking schijnt nog steeds te stijgen en wel maakt men zich In conservatieve krir.gen zorgen over de groots tekorten der schatkist en over den opbloei die ook a. d. „krach" van 1929 voorafging maar de vaste prijzen voor allerlei metalen en producten houden bij de haussiers den moed er in. Met name voor Olleshares is men thans aan de beurzen bijster goed te spreken. De positie der petro1 eum'ndustrie is den laatsten tijd belangrijk verbeterd. Ondanks het feit. dat de Amerikaansche olieprodnctie in 1935 536 miïlioen barrels heeft bedragen wordt de positie der oliemarkte thans tamelijk gunstig geacht. Uit de cijfers der Amerikaansche petroleummpijen is trou wens wel te zien, dat zij ntet in de laatste plaats van de nieuwe welvaart profijt trekken. Voor aandee'en Shell Union, Tide Water, Phif'ps Petroleum en Midcontinent blijft men derhalve aan de beurs te New Vork vast gestemd. Hetzelfde Igeldf van de Amsterdamsche beurs, waar men deze week voor de aandeelen Kon'nklijke weer een koers van 3UO pet. genoteerd beeft. De laagste was dit jaar (Januari 216 i pet., terwijl in 1935 nog een noteering van 131 J pet. is voorgekomen. Zoo als bekend, produceert de Komnklijke-Shell ruim 11 pet. van de wereldproductie en kwam ook d't concern over 1935 met een aanz'enhjk grootere winst uit (f 54.2 miïlioen tegen f 381 miïlioen), terwijl het dividend van 7.5 tot 10.5 pet. verhoogd werd. Wat een koersstijging van aandeelen Kon'nkl ke voor den vermogensstand in ons land beteekent, blijkt wel hieruit, dat de beurswaarde var. het aandeelenkapitaal (groot f 0.5 milliard) thans f 1.5 milliard bedraagt in vergelijking met f 650 mill'oen tijens den laagsten stand van 1935. Alleen dit jaar is de beurswaarde met ruim f 400 miïlioen gestegen en daar een groot deel van het kapitaal der Koninklijke ons land wordt gehouden, heeft deze koersstijging dus in sterke mate tot de verbetering van den vermogensstand in ons land bijgedragen. Vooral een stad met groote vermogens, als Den Haag, hiervan een volgend jaar in de opbrengst der belastingen profijt trekken. Ook de meeste andere fondsen zijn in den loop van d't jaar min of meer belangrijk in koers opgeloopen. Men denke aan Tabaksaandeelen, aan Rubberaandeelen en Scheep vaartwaarden en tal van Industrieele fondsen, om de Obligaties en pandbrieven niet te vergeten. De fiscus komt altijd één of twee Jaar achtereen, maar het is meer dan waarschijnlijk, dat ook de ontvangsten der Nederlandsche schatkist zich langzamerhand zullen kunnen herstellen. Hetgeen dan weer aan de posit:e der Staatsschuldbrieven ten goede zal komen. De Amsterdamsche beurs geeft dan ook doorgaans van een toenemend vertrouwen ln den algemeenen toestand van ons land blijk. De zienswijze, waarvan de president der Jaarbeurs, Mr. Graadt van Roggen, in zyn openingsrede heeft blijk gegeven en waarin een voorzichtig optimisme door— straalde, wordt op de beurs als juist beschouwd. Dat de heer Gelderman, als voorzitter van de Nederlandsche werkgevers, vei dere aanpassing wenscht; is alleszins verklaarbaar en eveneens, dat hij om die reden nog niet veel van een econom'sche opleving in ons land ziet. Dat zich echter hier en daar verschijnselen van economisch berst' voordoen, kan niet meer worden ontkend. En het is dan ook merkwaardig, zoo rustig en kalm als men thans in en om de beurs de komende staatsbegrooting tegemoet ziet. Want men kan er wel zeker van zijn, dat deze aan de regeering groote moeilijkheden baart en dat zij niet zonder een wezenlijk tekort zal sluiten. Dit is ec*ter minder verontrustend als de lijn van het volksinkomen an het volksvermogen z:ch weer langzaan» omhoog buigt en de fiscus na verloop van tijd weer op ruimere inkomsten mag rekenen. Overigens heeft de Amsterdamsche beurs deze week een stil verloop gehad, wanneer we tenminste den Dinsdag uitzonderen, toen men met de tradit'oneele luidruchtigheid met voetzoekers en donderbussen en met de orderboekjes in den zak uiting gegeven heeft aan zijn groote vreugde over de verloving van Prinses Juliana met Prins Berhard von Lipne-Biesterfe'd. Van ouds :s de beurs — en terecht — e*n van de warmste Oranjeklanten. --- TILBURGSCHE BERICHTEN. HET WINTERPROGRAMMA DER KLEINE ACADEMIE. Wi] maakten dezer dagen melding van de opening van het winterseizoen van de Tilb. R. K. Volksuniversiteit en merkten toen op, dat een zoo grootsche openingsavond wel de voorbode zoude zijn van een grootsch programma. We hebben ons daarin niet vergist want nu Wij het concept programma, zooals dit in de bestuursvergade hg van Donderdag j.l. is vastgesteld, hebben gezien kunnen wij niet anders doen dan het bevestigen. Het gaat bij de K. A. steeds crescendo, niet alleen voorwat het ledental betreft doch ook met het programma. Dat moge blijken uit het aantal cursussen en voordrachtavonden, waarvan het aantal grooter is dan het vorige jaar. In het komende seizoen staan 12 cursussen op het programma, cursussen, die, daarvan zijn wij overtuigd, eene groote belangstelling zullen trekken, niet alleen om de onderwerpen die zullen worden behandeld, doch ook om de docenten die de cursussen zullen geven. Voor den Godsdienstcursus treedt, behalve Pater Gervasius dit jaar ook Dr. Gregorius op. Pater Gervasius zal in een 12--tal lessen spreken over , Zedelijkheids problemen" terwijl Dr. Gregorius in een aantal lessen zal behandelen „Zedeüjkheidsbegrippen bij heidensehe volkeren." Deze cursussen worden gegeven oo de bovenzaal van Café Voskens op Zondagavond, en zijn voor allen boven de 18 jaar gratis toegankelijk. Verder komen in het programma voor Dr. L. Enneking die een viertal lessen zal geven over een medisch onderwerp. De zeer pooulaire docent de Heer Chr. Arnoldus geeft 4 lessen over „Strafrechtsproblemen van dezen tijd." Pater Geurtjens, een nieuwe docent bij de K. A. spreekt in enkele lessen over „Levensopvattingen van een natuurvolk." Het daarbij gegeven schema zal velen aantrekken dezen cursus, d:e oo de Woensdagen in Nov. gegeven zal worden, bij te wonen. De Heer J. Verdaasdonk, die reeds eerder bij de K. A. doceerde, spreekt dit jaar over „Eeuwige gestalten van den menschelijken geest." De Heer Jos Aarts uit Eindhoven, die het vorige jaar zoo een groote belangstelling mocht ondervinden, spreekt dit jaar over ?lets uit de psychologie der puberteit." Een cursus die voor ouders en opvoeders van zeer groot belang is. Dan vinden wij nog een cursus vermeld van Dr. H. Möller over ?Staats- en Regeeringsvormen in dezen tijd." We weten niet of de Doctor gevraagd is dit onderwerp te behandelen, of dat dit op eigen initiatief gebeurt, in elk geval het is net iets voor dezen tijd. Dr. Wim Theunissen uit Nijmegen, die langen tijd in het Oosten heeft rondgezworven en speciale studie heeft gemaakt van het monnikenwezen in het Oosten, komt over dat onderwerp enkele lessen geven. Deze lessen worden verduidelijkt door lichtbeelden, doch ook door gramafoonplaten. lets nieuws bij de K. A. waardoor weer eens te meer bewezen wordt, dat bij de K. A. zeer veel zorg wordt besteed aan de samenstelling van het winterorogramma. Dan vinden wij nog vermeld een cursus van den kunst- en oortretschüder Carl Isschert, die langen tijd aan de Vlaamsche hoogeschool gedoceerd heeft en dus ook hier wel veel belangstel'irig zal trekken. Dan komt Mr. Taminiau, Advocaat alhier nog om enkele lessen te geven over de Wet tot verbindend en onverbindend verklaren van ondernemers-overeenkomsten, waarna Dr. de Jong de onlanss benoemde Gemeente-Archivarus, om te spreken over de Nederlandsche SchiMerkunst gedurende de 15e, 16e en 17e eeuw. De laatste les van dezen cursus zal worden gegeven in een museum, dat onder leiding van Dr. de Jong zal worden bezocht. Al is dit op zich reeds een zeer uitgebreid programma, het KA. bestuur wil de donateurs, leden en andere belangstellenden nog veel meer bieden. Zoo zien wij dan verder nog in het programma vermeld, niet minder dan 5 filmmiddagen voor de kinderen. Het groote succes, dat de K. A. met die schoolvoorstel'ingen heeft gehad, zal wel aanleiding hebben gegeven, dit jaar meer dergelijke kindervoorstel'.ingen te geven. Dan komen nog in het programma voor vijf filmavonden, en dat op die avonden mooie films vertoond zullen worden daar kan men van verzekerd zijn, hetgeen trouwens ook het vorige jaar geweest is. Ons werd verzekerd, dat verschillende nieuwe films zullen worden vertoond. Als voordrachtgevers vinden wij vermeld Mevrouw Ellen Russe die zal spreken over „Chesterton God's Goochelaar." Mevrouw Ellen Russe is voor het K. A.-publiek geen onbekende en succes met deze voordracht is daarom verzekerd. Drs. L. Michels, die ook al verschillende malen voor de K. A. heeft gedoceerd, komt een voordracht geven over „Vondel." Die voordracht, dat kan vooruit reeds gezegd worden zal af zijn, want Drs. Michels is een onzer grootste Vondelkenners. Dan zal nog een kunstavond gegeven worden door Mevrouw Jac. Royaards- Sandberg, Georgette Hagedoorn en Ben ' Royaards. Op 8 Maart komt het gezelschap „Jan Musch" met een schitterend blijspel, waarj in de Heer Musch den hoofdrol zal ver. vullen. 6 Jan. komt het Hofstadtooneel, ' terwijl op 8 April zal gesloten worden met een grooten tooneelavond. j Dan komt nog in het programma^ voor een Dansavond, die ons doet denken aan den dansavond van het vorige jaar die door het Titburgsch damesorkest werd opgeluisterd. Het ligt in de bedoeling ook dit jaar Mevrouw Xanda Stradowska met haar dansgroep uit te noodigen. Tenslotte vinden wij nog vermeld een zangavond van de Wiener Saengerknaben, i die dit jaar met een geheel nieuw pro- I gramma zullen optreden. Het vorige jaar moesten tengevolge van ! de zeer groote belangstelling velen worden teleurgesteld. Wanneer men dit beknopte overzicht leest, dan zal en kan men niet anders zeggen, dan dat het K. A. bestuur ook dit jaar weer niets onbeproefd heeft gej laten om het beste uit het beste te ge- I ven. Een goed succes zü haar dan ook van harte toegewensch* --- ARBEIDSBEURS. Gedurende de maand Augustus j.l. schreef de Arbeidsbeurs 675 nieuwe werkzoekenden in, terwijl 144 personen in het vrije bedrijf werden tewerkgesteld. Behalve te Tilburg, werden personen geplaatst te Oisterwijk, Breda, Hilvarenbeek, Vught en Udenhout. Het aantal gevraagde arbeidskrachten bedroeg 191. Het aantal ter arbeidsbeurs ingeschreven geheel werklozen was op 9 Sept. j.l. 4114, terwijl bovendien 514 gedeeltelijk werklozen werden genoteerd. Op 11 September van het vorig jaar was het aantal geheel en gedeeltelijk werklozen resp. 2999 en 599. Het totaal aantal ingeschreven werkzoekenden bij de agentschappen der arbeidsbemiddeling, behorende tot het distrikt Tilburg bedroeg op het einde van Augustus 1763. Gedurende de afgelopen maand werd door deze organen der arbeidsbemiddeling in totaal om 154 werkkrachten gevraagd. Aan 142 aanvragen kon worden voldaan. In de Centrale Werkplaats voor Jeugdige Werklozen te Tilburg, waren op 10 September j.l. 63 jongens werkzaam. Het aantal personen, dat uit Tilburg in werkverschaffing werkzaam was, bedroeg 22 op 't September j.l. Ingevolge de Rijkssteunregeling werd over de week van 17 Augustus tot 22 Augustus j.l. aan 1847 bonafide werklozen, f 21201,14 uitgekeerd. In het overeenkomstige tijdvak van het vorig jaar, bedroeg dit f 13837,75 aan 1339 personen. De gesubsidieerde werklozenkassen keerden over de week van 24 Aug. tot 29 Aug. j.l. aan 736 personen f 6038.14 uit Dit bedroeg f 4049,16 aan 505 personen oveï hetzelfde tijdvak van 19c --- GESLAAGD. Op het op 10 Sept j.l. te Rotterdam gehou den examen voor costumière slaagden mej. M. Jansen en mej. Ing. Sigel, beiden te Tilburg. --- Van adverteeren kan men i zeggen: De wijste weg van geld beleggen. --- VAN ONZE GRONDWET I. door P. A. BLOMJOUS, O.S. Aug. De naam „Grondwet" is m.i. mooier, beïer en veel juister, dan b.v. de Fransche Haam. „Constituüon" die allerlei kan beteekenen, of de Duitsehe naam „Verfassung", die ook vosr andere zaken gebruikt wordt — „verfasst" worden er zooveel dingen, leelijke en mooie! „Grondwet" geeft het eigen begrip der zaak véél juister aan: de wet welke de „grond" is, waarop do andere landswetten gebouwd moe. en worden Groeien de jandswetten niet op dezen grond dan zijn zij voor het volk niet aanneembaar, — groeien zij juist op het randje dan kunnen zij oorzaak worden van langdurige processen. De „Grondwet" zoe> luidt één van meerdere _ definities, is „de wet, waarbn de wederzijdsche rechten en verplichtingen van den vorst (president of ander hoogste staatsbestuur) en het volk in algemeene trekken ook de wijze, waarop het algemeen belang moet behartigd worden, uitdrukkelijk zijn aangegeven". Zü Vormt den grondslag van het bes!uur van den Staat, waarop de verdere wetten moeten worden opgebouwd; zij is eigsnlijk de wet voor de regesring, de wet, waarnaar de regeering te handelen en de noodige nieuwe wetten (organische wetten) te maken heeft. Een verandering der Grondwet is aan verschillende bepalingen en voorschriften gebonden, die zulk een verandering moeilijk maken, wat voortsproot uit de tendenz, de eens in de Grondwet neergelegde Verplichtingen èn voor den regerder èn Voor het volk niet te laten aantasten. Nu er voor ons vaderland weer een herziening of wijziging der Grondwet voor de deur. sta at, zal het den lezeir wel interesseeren, iets naders te vernemen over onze Grondwet en de voornaamste wijzigingen, die zij in den loop der jaren heeft ondergaan. Als men den datum 28 Maart 1814 noemt, Ballen vele lezers min of meer nieuwsgierig vragen, wat er op dien dag toch wel gebeurd is. Eh toch is de 28e Maart 1814 een dag van groote historische beteekenis Voor ons vaderland geweest. Want toen, dus Voor ruim 122 jaren, werd door 448 van dr velschillende goc'sdienstfge gezindten gelijke bescherming en dezelfde staatkundige burgerlijk? rechten zouden genieten; dat geen openbare godsdienstoefening zou kunnen belemmerd worden, tenzij voor het geval, dat zij de openbare orde kon verstoren; dat de Koning zou zorgen, dat alle godsdienstige gezindten zich hielden binnen de perken der staatswetten. „Na ernstige beraadslagingen werd als artikel der nieuwe Grondwet aangenomen, dat er zouden zijn een Eerste en een Tweede Kamer der Staten-Geneiraal. De leden der Eerste Kamer zouden door den Koning voor hun leven worden heno?md". (Nuyens). De openbaarheid der beraadsiaeingen der Tweede Kamer werd. na ernstige bestrijding, aangenomen, zes Noord-Nederlanders en slechte 2 Be^en stemden tegen. (Wordt vervolgd) --- R. K. OPENBARE LEESZAAL. Nieuwe boeken. F. Vreede, De Nederlandsch-lndische eenheid. Leiden 1936. H. Ritter, Beethoven, zp. pi. z.z. R. Johannet, Voyage a travers le capitalism. Paris 1934. K. Meekel, Toeters en bazuinen, z.pl. 36. A. Mabille de Poncheville, Lille-en-Flandre. Paris 1936. Ruilverkaveling ten behoeve van stad- en dorpsuitbreiding, z.pl. z. j. A. J. Manders, De maan dichtbij. Utrecht z.j. P. Constantmus, Geschiedenis van het Jodendom. s-Hertogenbosch z.j. (GGG 508). Het onderwijs in 1935. 's-Gravenhage 1930. De schoonheid van ons land. Dl. 1. Amsterdam z.j. H. Lüschhorn, Museumsgange. Eine Einführung in Kunstbetrachtung und Kunstgeschichte. Bielefeld-Leipzig. 1903. --- TONEELUITVOERING DOOR DE BLINDEN VAN GRAVE. Nog eenige dagen resten ons voor de grocte toonoel-uitvoering, te geven door en ten bate van de blinden van het St. Henricusgestioht te Grave. A.s. Donderdag 17 Sept. zullen wij onzo Graafsehe blinden weer begroeten. De voorverkoop van de plaatsbewijzen gaat uitstekend en bedriegen de voorteek -nen niet, dan zal de groote zaal van den Stadsschouwburg uitverkocht zijn. 't Is oeik niet te verwenderen met 't beroemde en zoe» gun stig bekend staande toonealspel „Om een Kroon" of de Kinderen van Eduard IV Koning van Engeland, opgevoerd door blinden. leder, die ook maar iets vo">r tooneel voelt, mag en zal dien avond niet ontbraken. Men hoede zich dus voor teleurstelling en voorzie U bijtijds van kaarten, voordat de zaal uitverkocht is. 't Zal zeer zek^r e-n gezellige avond worden van ware kunst ea liefdadigheid. Voor verdere- b"zonderheden verwijzen wij U naar de advertentie voorkomende in dit biaa. Het Comité ---