Letterkundige en Wetenschapplijke Nieuwstijdingen. Nederlanden. — Op den 2Ssten 11. hield het provinciaal Utrechtsch genootschap zijne gewone jaarlijksche vergadering onder voorzitling van den heer Van Swellengreeel. Na hulde gedaan te hebben aan de verdiensten van wijlen de heeren Bleuland , Blanken, van Kampen en andere verdienstelijke mannen , die de wetenschappen in het afgeloopene jaar ontvallen zijn , werd tot het onderzoek der adviesen over de ingekomene prijsverhandelingcn overgegaan en door de vergadering besloten om den geleerden arbeid van den heer Dr. Blom Jr. van Utrecht, en die van den heer Arntzenios , Med. Dr. te Amsterdam ] ieder met een gouden gedenkpenning te bekroonen; de eerste voor zijne verhandeling over de Tinea capitis; de laatstgenoemde wegens zijne ingezondene verhandeling over de organische gebreken van de urineloozcnde deelen en de middelen tot verbetering. Verder werden een vijftal nieuwe prijsverhandelingen uitgeschreven-1. Verlangt het genootschap eene tafel of kaart van de natuurlijke orden of familien der planten, op gelijke wijze voorgesteld als de tafel qffinitatum plantarum van Linneus , voorkomende achter diens werk Praelecliones in ordiries nalurales plantarum edidit P. D. Gieseke (Hamb. 1792) ; doch opgemaakt naar de nieuwste natuurlijke stelsels, ter keuze van den schrijver, vergezeld van eene toelichtende verhandeling , met uiteenzetting , op welke gronden de schrijver het door hem gekozen stelsel voor het beste houdt. 11. Eene verhandeling over de wanstaltighèden der voeten , als varus, valgus en pes equinus; hoedanig men die vroeger beschouwd en behandeld heeft; hoe men tot de thans gebruikelijke operatien is gekomen , en welken uitslag die gehad hebben/ het laatste door eigene ondervinding gestaafd. 111. verlangt het genootschap eene levensgeschiedenis van N. Heinsiüs, met bepaalde en oordeelkundige aanwijzing van .zijnen staat- en letterkundigen werkkring. IV. Eenegßschiedenis van den ouden vrieschen handel tot op Karel dengrooten V. Quum satis constet non tantum C. Ju Hum Ccesarem sed Syllam, Augustum , aliosque commentarios quoque rerum scripsisse, quas vel ipsi egissent, vel c/uibus interfuissent, critica disquisitio de cómmentariis illis instituatur , simulque loco: indicentur historicorum , tam Grcecorum, quam Romanorum , quce inde videansur ducenda et explicanda. Tot leden van het genootschap werden benoemd de heeren Mr. W. T. Baumhadeh . ü. De Bonvoust Beeckman; Mr. L. F. W. van "Cooth ; L. Hamming ; J. A. C. vanHeusde; Mr. N, P, J. Kiew ; J. A. Mulder; R. Rueb; allen te Utrecht; Mr. L, C. Lüzac , le Leiden; Mr. G. A. G. van Maanen , te 's Hage ; H. MagnÓe te Assen; G. J. J. de Nairac, te Arnhem ; N. Swart-, te Amsterdam ; Mr. B. van den Velden te 'stlage ; G. A. van der Voort, te Rotterdam. De zitting werd besloten met een feestmaal in het lokaal der onlangs lot stand gekomen zoölogische vereeniging — Men zal zich herinneren, dat voor eenigen tijd te Amsterdam naar het voorbeeld van hetgeen in andere landen-, en meer bepaaldelijk in Duitschland, werd onfdernomen , met Koninklijke goedkeuring, eene Maatschappij tot bevordering van Beeldende Kunsten in dit koningrijk opgerigt is, met bet doel, om de voorstanders en vereerders van die kunsten als in één middelpunt te vereenigen , en van hunne geschenken en jaarlijksche bijdragen een gemeenschappelijk fonds daar te stellen ten einde daaruit, op de voornaamste tentoonstellingen van ons Vaderland, verdienstelijke stukken van Nederlandsche meesters aan te koopen, en deze, Bij wijzo van verloting, onder de leden le verdeden. Ten einde deze voor de beeldende kunsten hoogst nuttige zaak , ook te 's Gravenhage te bevorderen , hebben de heeren Jhr. Mr. D. T. Gevers , J. Z. Mazel , jhr. Mr. A. G. A. ridder van RArPARD en 0, W. Hora Siccama , na daartoe uitgenoodigd te zijn , eene circulaire aan de voornaamste ingezetenen rondgezonden, waarbij zij het doel der maatschappij doen kennen, en dezelve uitnoodigen , deel aan die inrigting te nemen. Het valt niet te betwijfelen of deze loffelijke poging, welke in Dusseldorp , Banover en vele andere plaatsen van Duitschland met het beste gevolg is bekroond geworden, zal zoowel te 's Gravenhage , als elders in ons vaderland , waar pogingen daartoe aangewend worden , ruimen bijval vinden. Een ieder kan lid van deze maatschappij worden , legen betaling eener jaarlijksche contributie van zes guldens voor elk aandeel ; elk aandeel geeft het regt, om te deelen in de verloting ;in elke plaats , waar tien leden der maatschappij zich bevinden , zijn deze bevoegd , een departement op te rigten. --- HUISREGELEN. 4. Die ten halve keert dwaalt niet ! Denkt niet , mijne vrienden , zeide de pachter, dat ik mij immer zóó gedragen heb, dat ik mij van geene dwalingen te beschuldigen zoude hebben, ó Neen ! het is der menschelijke natuur eigen , door schade en schande te leeren en ook ik ben langs dezen weg wijzer en beter geworden. Het gaat echter sommige menschen, als het paard in den rosmolen ; men gaat geblinddoekt voorwaarts, en onderwijl men denkt gevorderd en veel gevorderd te zijn , zoo heeft men echter nog altijd dezelfde dwaasheden , dezelfde verkecrdbeden rondom zich, boven zich, beneden zich en in zich-zelven. Sommige anderen , wanneer zij de dwaasheid eener zaak hebben ino-e_ zien, en door deze of gene teleurstelling gevoelig getroffen werden , in plaats van den naastbij gelegenen middenweg te' kiezen , vervallen in een zoo geheel tegenovergesteld uiterste, dat zij ook hier, door overdrijving, alras buiten koers raken en wederom tot de oude gewoonte terug geslingerd worden. Maar eene groote heerlijke waarheid bevat de spreuk , » die ten halve keert dwaalt niet. Zij is ontleend van eenen reiziger in eene vreemde streek voortreizende. Tusschen twee p'aatsen zijnde, kiest hij eenen verkeerden weg. Hij gaat gerust voort, en waant zich op den veiligsten weg , tot dat hij plotsclijk aan het een of ander teeken begint te merken , dat hij afdwaalt. Hij slaat stil en peinst ; hij overdenkt de rigting die hij nemen moest; hij herinnert zich de kenmerken die het naaste pad bezit; hij beoordeelt hieraan zijnen , tot nog toe betredenen weg ; hij keurt denzelven af; hij besluit bij een der zaken kundigen man te gaan , en dezen raad te plegen , en zoo hij zijnen raad moet goed keuren , hem onbedingd te volgen. Nu onderligt zijnde dat hij gedwaald heeft, keert hij juist zoo ver terug , als hij afgedwaald was ; begeeft zich voorts met verdubbelde schreden op den anderen beteren weg. Hij komtthans ook nog, te regt, ofschoon met wat meerder moeite en ook al iets later dan anders. Het cindperk zijner reis bereikt hebbende , zegt hij: » neen waarlijk, die. ten halve keert dwaalt niet," Wat heb ik weinig menschen gekend die ten halve keeren konden of wilden. Wat heb ik een noodlottig drijven en jagen gezien van zoo velen die niet keeren willen , tot dat zij geheel verdwaald , niet meer terug keeren kunnen. Wat is het mij steeds eene opregte vreugde geweest, als ik eenen man zag dien het er om te doen was , om zijn vroeger doolpad te verlaten en eenen beteren weg te kiezen. Als de uitgaven te groot worden , en men slaat met eene weeldrige hand zelfs in de bronnen van onze en van onzer kinderen welvaart, ach! wat is dan dé voet op eenen glibberigen grond geplaatst, waar zoo menigeen uitglijdt, en voor tijd en eeuwigheid ongelukkig werd. Arme mensch! wat heb ik uwen wanhoop vaak met mededogen aanschouwd, als gij j niet ten halve verdwaald , maar geheel verdwaald nog keeren wildet, maar niet keeren kondel. Ais dan schulden en bedrog, armoede su leugen, valsche schaamte en ijdele eere u ten bederve bragten, o! hoe menigeen vervloekte dan de geboorte-uren , hoe menigeen — doch ik zwijge, en zeg liever: die ten halve keert dwaalt niet! Het gebeurde mij een 3 , dat ik , ik weet niet door wat zamenloop van omstandigheden, zeer ontevredeu met mijnen toestand werd. Ik zeide gedurig tot mij zelven : » Pachter, en anders niet dan pachter te zijn , is toch een treurig lot; altijd voor andere te moeten zwoegen , is geen leven met eere." Nu eens wilde ik eene eigene plaats koopen , dan zoude ik werken nacht en dag, om dezelve vrij te krijgen. Dan wederom wilde ik naar Noord- Amerika ; daar konde ik een groot landman worden, een eigenaar van weiden , bouwlanden , bosschen, en ik weet niet wat al! Alle deze en soortgelijke gedachten begonnen mij nacht en dag bezig te houden; ik gevoelde mij eerlang door dezelve deerlijk gekweld; ik was ter neder geslagen. Nergens had ik rust en vond in niets eenig genoegen .meer. Daar komt onze landvrouw mij eens bezoeken. Het was toen nog eenen dame in den bloei haars levens; nu is zij drie en tachtig jaren oud, en draagt haren ouderdom nog met eere. God geve baar een lang leven ; want mij heeft zij in eens van eene groote kwaal genezen , en van de waarheid overtuigd der spreuk : » die ten halve keert dwaalt' niet." Zij zag namelijk, hoe vervallen ik eruitzag, en vroeg mij , of ik ziek was"? Neen! zeide ik, maar toch niet vergenoegd. '1 oen stelde ik haar mijne gedachten voor, én vond bij haar eenen zoo goeden raad, dat ik in eens van al mijn ongemak genezen werd. ¦a Ik zalu" zeide zij, «eene geschiedenis uit mijne vroegere dagen verhalen, en mij dunk!, gelijk ik er menigeen, die in zulü eenen toestand verkeerde als gij, er mede genezen heb, zoo zal zij ook u, die overigens een verstt.udig man zijt, wel van eenig nut kunnen zijn. »In mijne tiabuurschap woonden in eene kleine hut, twee oude menschen. De man heette Jan Pieter , de vrouw Kristijnijis. Ik heb nooit gelukkiger, nooit vergenoegder menschen gezien. y> De man had een pensioentje van f 100 guldens. De vrouwspon zeer fijn , en verdiende op deze wijze nog wel een enkel stuivertje. Maar nimmer ging ik er heen, of ik droeg de overtuiging wederom, wet mij terug , dat des menschen geluk niel in grootheid van staat, niet in eigen erf, ni.:t in overvloed van eten of drinken , maar alleen in stille vergeuoegdheid met ons lot bestaat. Ik zak ver eens een voorbeeld van verhalen. Ik had eens logeergasten bij mij. Het 'was in dim tijd dat men overal op do buitenplaatsen- eene hermitage moest hebben; sommige, met een kunst-hermiet, die van hout gemaakt was, en zi.ch door eenige machinerie bewegen konde, sommige met. levende bermieten , welke meestal verkleedde grijsaards warm, die men langs dezen weg hun brood deed verdienen. Zoo 'vroeg mij een der gasten, of ik ook niet eene hermitage had ? Ja! zeide°ik, en nog wel eene geheel bijzondere, met twee hermicten, die wel waard zijn dal gij ben bezoekt. •» Wij gingen gezamenlijk naar de woning van mijne beide grijze vrienden. De vergenoegdheid die op het gebit van beiden lag, bij de kleinheid der hut, trof' het gansche gezelschap. Nu had ik reeds vroeger aan den zolder, aan eenige touwtjes, eene menigte kleine brokjes zien hangen , even alsof het de knoppen waren van onze keuken-stoelen. Ik dacht wel dat er eenig bijzonder nut aan verbonden zoude zijn , want in zulke arme woningen is ganschehjk geene zaak te verwachten die niet op deze of gene wijze haar eigen voordeel brengt, maar ik wist waarlijk niet wat het betenkenen moest. Ik zeide dus: Wel vrouwtje, wat doet gij daar toch met die gedraaide stoelen-knoppen aan den zolder ? » Ach Mevrouw,» zeide zij" hoe, kun je nu zoo den draak met ons steken. Dat is ons vleeschje. Je moet weten dat wij ook een beesje slagten. s'Hcrfst, met neef'CoßNELissEN, te zamen eenrundje van achttien gulden; dan heeft ieder van ons de helft. En dan gaat Jan Pieter heen en die snijdt het alles in kleine stukjes, zoo als Mevrouw daar ziet, en dan legt Jan Pieter het in den baktrog, en dan zout hij het; en dat kan hij alles zoo goed als de beste slager en dan rijgt hij er touwtjes door , en dan doet hij het aan spiTlen , en hangt het te rooken. En als het dan genoeg gerookt beeft, dan nemen wij het er uit, en hangen het .aan den zolder. Maar Mevrouw , dat is dan ons kostje in den zomer, en w>j leven er van als Heeren ; want ik neem dan zulk een stukje , en doe dat bij ons moesje, en dat smaakt dan zoo heerlijk, dat men het niet beter wenschen kan ; en dan eten wij om twaalf uur het moes, en 's middags om vier uren , als wij ons vespertje gebruiken , dan hebben wij nog niet eens boter noodig , maar eten het vleeschje bij het brood, en dat smaakt dan zoo keurig, dat ik er de beste Lo ter voor zoude laten staan." » Ziedaar" zeide mijne edele landvrouw , » boe de mensch vaak aan veel niet genoeg heeft, en soms ook met weinig overvloed bezit. Het zit alles in het hai't. Is dat vergenoegd het heeft een wereld om zich heen, zoo rijk als het hart zelf is. Rijkdom maakt niet gelukkig , neen'l zij ,doet slechts naar meerder haken , besten- SSoSpJeu doet het meeste morren. Arm zijn en anders mets, i,BgeTn oifgeluk, zoo de mensch zijn dage ijksch brood zijne sobere kleeding , en zijn dak ter huisvesting bezit. Menigmaal , zeide zi, S> heb ik eenen geleerden en wijzen leeraar hooren zeggen : Tl Wanneer hij weder terug op aarde moest komen , dan zoude h.} noch geleerde willen zijn ; want nu bij het eenigzins ver in menschelijke wetenschap begon te brengen, zag hij dat al wat boven het gezonde verstand gaat, een toren van Babel was, die eenmaal^ hoe ook tot aan den Hemel gebouwd , instorten zoude ; noch een rijk Vorst of Heer , omdat deze gemeenlijk van zoo veel valschen glans omgeven zijn, dat zij bijna onmogelijk de waarheid en de wezenlijke waarde der dingen van het bedrog, dat in alles heerscht^ konden onderscheiden ; maar wel een arbeider, die op eene kleine hoeve zijn dagelijksch brood met hard werken verdienen kondek Zoodanig één kwam hem voor, het naaste bij het ware geluk te zijn» Méér dan iemand , was hij vrij van allen waan des hoogmoeds ; meer dan iemand ontbloot van allen ballast des levens ; meer dan iemand vrij va. allen afgunst en jaloezy. En nog daarenboven zoo er iets ep aarde konde gezegd worden, den mensch nederig te stemmen , dan was het, het gevoel zijner gedurige afhankelijkheid; zoo hem iets vergenoegd konde maken , dan was het de dagelijksche verhooring zijner bede : geef ons heden ons dagelijksch brood. Daarom, zeide hij , zoude ik een arbeider willen zijn ; dan had ik ook efea zevenden dag tot een waren rustdag, die nu , noch de geleerde, noch de rijke als zoodanig beschouwen kan ; dan genoot ik op d.en éénen dag meer vreugde , dan nu in vele andere dagen, die zonder afwisseling heen vlocijcn ; dan, eindelijk, zoude het mij niet veel moeite kosten deze wereld te verlaten , die toch slechts voor den arbeider eene plaats is , waar hij met doornen en distelen te strijden heeft, en waar hij in het zweet zijns aangezigts zijn brood eten moet. " " » Zoo is het," zeide de edele vrouw. En mij liet zij met eene schoone les alleen. Ik heb die les wel ter harte genomen ; ik heb haar diep in mijnen boezem geschreven. Ik heb niet meer naar hooge dingen of naar eenige verandering omgezien. Ik heb het voorbeeld van het stukje vleesch en he,t moes , sleeds tot eene leering mede genomen, en zoo dikwijls ik iels meerder begeerde, dacht ik :do arme vrouw wa< er loch ook gelukkig mede! Zoo heb ik vele dingen als overtollig leeren kennen. Zoo heb ik nu mijne vreugde gezocht alleen in stille tevredenheid. Maar zoo heb ik ook zelf geleerd, dat die ien halve keert niet dwaalt, want ik werd na mijne dwaling, toen ik teruggekeerd was, wijzer dan te voren. / ---