De Tweede Kamer en de Dagbladen. De Tweede Kamer heeft jl. Zaturdag, in comitégeneraal hare eigene begrooting over het jaar 1854 behandeld *). Bij die gelegenheid werd eene beslissing genomen, die geacht moet worden een droevig voorteeken te zijn, van hetgeen „de tegenovergestelde rigting* welligt wenscht te maken van het door de Grondwet gehuldigde stelsel van openbaarheid. Wij achten het onzen pligt, de algemeene aandacht op deze beslissing te vestigen; want zij schijnt ons toe, van de Tweede Kamer te zijn eene //eerste schrede// op de baan var. inkrimping der openbaarheid, gelijk de Amsterdamsche Courant aankondigde, dat de wet op de kerkgenoo schappen voor het Ministerie was eene «eerste schrede// op de baan van waste regeling der verhouding tusschen Kerk en Staat.// Sedert vele jaren hebben de beide Kamers der Staten- Generaal [de Tweede Kamer in den ruimsten zin], ten dienste van elk dagblad , dat daarop prijs stelde, afgestaan een exemplaar van de gedrukte stukken. Daarentegen gaf dan zoodanig dagblad een exemplaar zijner courant aan de Kamer, waardoor de leden op die wijs dagelijks in staat gesteld waren, de meeste, bijkans alle Nederiandsobe Couranten te lezen. Dit gebruik strekte zich zelfs wel uit tot buitenlandsche Couranten; want de Indëpendance Beige o. a. stond, een tijd lang, aan de Kamer een exemplaar af, waartegen zijn correspondent in de residentie een exemplaar der gedrukte stukken ontving. De Nederlandsche Kamers maakten hierop geene uitzondering: integendeel. Er is geen constitutioneel land, waar niet dat zelfde gebruik, als een regt van de dagbladen, wordt gehuldigd en gehandhaafd. En inderdaad bevoorregt men de dagbladen niet. Deze offeren slechts een exemplaar hunner Courant op, om aan de Natie des te spoediger te kunnen mededeelen, wat hare Vertegenwoordigers hebben verrigt. De Tweede Kamer heeft echter Zaturdag jl. in comitégeneraal beslist : // dat na September geene couranten meer door haar zullen worden aangenomen, en dat dus geen der dagbladen na dien tijd een exemplaar der gedrukte stukken zal kunnen erlangen.« Deze beslissing, naar wij vernemen, met eene uiterst geringe meerderheid genomen, berustte onder anderen op overwegingen, als de volgende: dat de Kamer niet behoorde mede te werken tot de thans zóó groote zucht, om hetgeen zij deed, zoo spoedig mogelijk ter algemeene kennisse te brengen ; dat, bijaldien men aan de kennisneming van hetgeen de Kamer verrigtte, zoo hoog gewigt hechtte, men kon komen hooren.- de zittingen waren toch openbaar?; dat men niet besefte de noodzakelijkheid, die er voor de Kamer in gelegen was, om juist zoo vele couranten ter lezing te hebben; en eindelijk, dat de dagbladen voor weinig gclds [f 15, meenen wij], zich ter Landsdrukkerij zoodanig exemplaar konden aanschaffen. Wij onthouden ons van elke critiek over zoodanige redeneringen. Zij geven zoo sterk een innerlijken afkeer te kennen tegen het wettig erkende stelsel van openbaarheid, en zoo sterk eene minachting voor de organen der openbare meening, dat wij, beiden door toelichting, niet sterker zouden kunnen in het licht stellen. redeneringen bewijzen maar al te zeer, dat, indien toen ook nu nog schroomen mogt de hand der //tegen°Vergestelde rigting// aan de kostbaarste bepalingen der Z-r°ndwet zelve te slaan, de kleine meerderheid der J-ai.er niet terugdeinst voor het bezigen van elk mid,e dat zou kunnen strekken, om dan toch nu reeds °e ontwikkeling der, in de Grondwet gehuldigde echt _ v. wat in comité-gencraal behandeld wordt, is alleen dan Bentin,, wanneer de geheimhouding is opgelegd. fZie art. 105 »W t Reglement van Orde.] " constitutionnele beginselen, zoo veel mogelijk te beteugelen en tegen te gaan. Waarheid is het, dat ieder, voor eene betrekkelijk geringe som, jaarlijks, ter Landsdrukkerij kan bestellen een exemplaar van de gedrukte stukken; maar, wanneer de dagbladen van dat middel gebruik moeten maken, bet publiek zal er schade door lijden; daar dan de openbaarmaking van het verhandelde in de afdeelingen na opmaking der verslagen en van do voorgestelde wets-ontwerpen, groote vertraging zal ondergaan. Dit nadeel zal des te grooter zijn, nu de tegenwoordige Kamer de haar aangeboden wets-ontwerpen, als het ware met den storm-pas aanneemt, zoodat nu reeds de wetten zijn aangenomen, alvorens het land eigenlijk weet, dat daarover verslagen zijn uitgebragt. Het onthouden van een exemplaar der gedrukte stukken aan dc dagbladen, is dus niet alleen terugneming, a's het ware, van een éénmaal gegeven regt voor dc zoodanigen, die sedert vele jaren in liet genot daarvan zijn gesteld; maar bet is ook een middel, dat gebezigd wordt, om aan de Natie de tijdige kennisneming te onthouden vau hetgeen zij het regt heeft te welen , vóór dat de beslissing valt. Wij weten wel, dat de dagbladen, soms verpligt grooter moeijelijkheden te boven te komen, ook na September wel in de gelegenheid gesteld zullen worden, om — tegen den zin van de kleine meerderheid der Tweede JKamer — de Natie ten spoedigste mede te deelen wat zij het regt heeft onmiddellijk te vernemen. Maar wij vragen : Welken indruk moet zoodanig besluit, met het oogop de bedoeling, maken op de Natie, en bovenal op die kiezers, die naar de Tweede Kamer vertegenwoordigers zonden onder de leus van het Ministerie: // mildere toepassing der Grondwet?// Zullen de Nederlandsche dagbladen, zonder eenig protest hoegenaamd, deze beslissing in uitvoering laten komen ? Behooren zij niet, reeds //bij de eerste schrede,// op te komen-tegen al wat, zelfs in de verte, aan bet stelsel van openbaarheid nadeel kan toebrengen ? Wij wachten het antwoord der periodieke drukpers af. De 's Gravenhaagsche Nieuwsbode veroorlooft zich weder eens te redeneren. De Bode verdedigt de wet tot regeling van het toezigt op de onderscheidene kerkgenootschappen. Wij bewonderen den moed niet van den Nieuwsbode, om die wet te verdedigen; maar de onbeschaamdheid, waarmee dit Blad zijne lezers durft om den tuin leiden; Men oordeele: // Zoo veel wij ons herinneren is het wets-ontwerp in zijne deelen,in zijne economie, in zijn beginsel en toepassing, in zijn verband tot zekere bepalingen der Grondwet, waaraan het zich onmiddellijk hecht, nergens beoordeeld. // Leest de redactie van den Nieuwsbode welligt alléén het Zondagsblad en de Opregte Haarlemmer De vraag of het ontwerp in overeenstemming is met hetgeen de Grondwet op het stuk der godsdienst bepaalt, wordt aldus beantwoord: // Ons is niet anders gebleken, en elk onbevangen helder hoofd, zal, bij eigen onderzoek, tol dezelfde slotsom komen.» Alzoo, die tot eene andere slotsom komt, heeft geen onbevangen, geen helder hoofd. Wij wisten niet, dat de redacteurs van den Nieuwsbode aanspraak maakten, op het uitsluitend bezit van onbevangen heldere hoofden in geheel Nederland. Wat moet het toch pleisierig zijn, als men zich zelf wijs maakt iets te beteekenen! Het overige van het artikel gelijkt op het aangehaalde. Wij doen het cadeau aan de lezers van den Nieuwsbode. De Nederlander van heden zegt, dat, om de wet op de kerkgenootschappen, voor zijne aannemelijk te maken, «weglating of verandering van elk artikel onmisbaar is," waarin «tegen de bedoeling van het Gouvernement, en grootendeels welligt door onjuistheid van redactie, dc vrijheid en zelfstandigheid van alle kerkgenootschappen bedreigd wordt. // //Vooral,» ze gt de Nederlander, «bedoelen wij artt. 1, 6 en 8.» Tot dus ver was aangedrongen op de weglating van artt. 1 en G. Nu ook art, 8? Zou welligt dc commissie van rapporteurs bereids genaderd zijn tot art, 8 en de //vrienden'/ van de Nederlander zijn overtuigd geworden, dat ook art. 8 niet houdbaar is? Niet onaardig is het tevens, hoe de Nederlander dagelijks dc wet tracht te zuiveren van hetgeen er in i» ntegen de bedoeling van het Gouvernement.» //Ik verklaar / — zegt van Hall: //dat wit zwart '\%.« — // Neen // — zegt de Nederlander — //dat staat wel geschreven; maar ik verklaar van mijne zijde, dat gij het geschreven hebt legen uwe bedoeling. « Zonderlinge manier, om het wetgevend talent van het Ministerie te releveren, en //bet Ministerie te ondersteunen. // De Kegering spreekt: de Nederlander alléén weet te vertellen, wat de Eegering gezegd heeft met of tegen hare bedoeling. Behoort dat ook tot de //eigenaardigheden» der anti-revolutionnairen? De Nederlander geeft //ook ter kenschetsing van onze wederpartij //, in zijn N°. van beden een gedeelte terug van de redevoering des heeren Groen , in Maart 1852 uitgesproken , en door ons medegedeeld als een bewijs, dat de Nederlander het regt niet heeft de Tijd te gispen, als deze met ongehoorzaamheid aan cena wet, strijdig met de conscientie , heeft gedreigd. Mogen wij de Nederlander vragen , waarom ook het laatste gedeelte dier redevoering niet is overgenomen? Immers ook daar hebben wij zinsneden met //cursieve// en //kapitale// letters doen drukken , om het bewijs ta leveren dat, gelijk de Heer Groen verklaarde, het regt tot verzet door alle christelijke gezindheden erkend wordt? Maar ook het overgenomen eerste gedeelte drukt, //ter kenschetsing van onze wederpartij// het zegel volkomen op ons vroeger gezegde: //De anti-revolutionnaire partij laakt, gewoonlijk, in een ander wat zij zelve niet schroomt te doen, als haar belang dit meebrengt.» Het «fragment n». 8// van de Gedenkschriften van den Graaf van der Düijn van Maasdam, den hersteller van bet Huis van Oranje, is, in deze oogenblikken , der overweging dubbel waardig. In 1825, door den Heer van der Düijn geschreven, tijdens de oprigting van het collegium philosophicum te Leuven, is het ook nu — gelooven wij — lezenswaardig. Veel wat daarin, als voor het tegenwoordig oogenblik geschreven, voorkomt. //Waarom toch die groole vrees voor Rome, voor zijna geestelijkheid, voor zijne staatkunde en eerzucht? Ja voorheen, toen het tijdelijk en geestelijk gezag, in de pausen en in het absolute koningschap vereenigd, of liever vereenzelvigd , het volk bebcerschte, door elkander onderling de behulpzame hand te bieden; toen de geestelijkheid, rijken magtig als zij was, ook hare plaats innam in de wettelijke regeling der kabinetten, en zich geroepen vond in dc staatkunde tusschen beide te treden ; ja, toen mogt men hevreesd zijn voor haren al te grooten invloed en beducht zijn voor bare magt. Maar thans, nu wij in bet bezit zijn van ons grondwettelijk regt, en bij onze hedendaagsehc begrippen, welken invloed kan diezelfde geestelijkheid nu nog verkrijgen, en wien kan zij schaden? Neen, in haar staalkundig belang, en in het belang der godsdienst en der zeden, kan de kerk van Rome niets beter, noch iets geschikter doen, dan zich aan het hoofd der hedendaagsche beschaving te plaatsen ; en zulks ware zeer wenschelijk in de tegenwoordige tijdsomstandigheden, onder de beroering, welke de maa schappij ondergaat ter voorbereiding van eene nieuwe oraa van zaken. . , . , „„„ > ,Maar indien de Kerk van Rome afstand moet doen van d. overdreven aanmatigingen van vroegere eeuwen en er naar moet haken te overtuigen en niet te regeren, naar vrijheid moet streven in Kerk en Staat, dan moeten ook de Protestanten van hunnen kant de ware godsdienstige verdraagzaamheid eerbiedigen, en vooral geen pogingen aanwenden om onder voorwendsel van de Katholieken te willen verlichten, zich in hun regt van godsdienstige vrijheid te mengen. De regering van Nederland beproeft zulks op dit oogenblik. Niet alleen is deze handelwijze op zich zelve onregtvaardig en berispelijk, maar ook zeer onstaatkundig, omdat zij een geheel andere uitwerking zal hebben, dan men zich voorstelt. Door niets wordt cene leer meer versterkt en bevestigd, dan door vervolging; zij is en zal altijd een verkeerd middel blijven, zelfs dan ook ¦wanneer het doel heilzaam mogt wezen. Wanneer de Protestanten en de wijsgeeren van onze dagen dergclijkcn maatregel inroepen, dan volgen zij het treurige voorbeeld van de eerste hervormers in de XVlde eeuw, die door barbaarsche en slecht berekende gewelddadigheden , een gevolg van den toenmaligen tijd en der toenmalige zeden, lang de trapsgewijze hervorming tegenhielden, welke door beschaving en toenemende verlichting van lieverlede in de christelijke kerk begon te ontkiemen; welke hervorming, indien zij in hare wording traag was, desniettemin even volledig en welligt nog meer volkomen en algemeen zou geweest zijn.» Be Gelderlander, Nieutoe Nijmeegsche Courant, zendt ons een exemplaar toe van haar n°. van gister. Daar wordt, op vrij bitteren toon, ons gevoelen gegispt, dat het wenschelijk ware, om het tweede gedeelte der nota van 37 Junij jl. niet te bediscussiëren. Het minst van al hadden we gedacht, dat het mogelijk ware, uit deze onze meening de gevolgtrekking op te maken , dat we waren geworden: //crijpto-ministriëel.// Be Gelderlander, die ons antwoord aan de Tijd zal gelezen hebben , en bovenal onze artikelen over de nota's, maakt gewis nu geene zwarigheid, zijne velerlei beschuldiging in te trekken. Het- bewijs daarvan wenschen wij, voor de Gelderlander zelf, in zijn eerstvolgend nummer aan te treffen. ---