DE N. T. C. GARANDEERT AFDOENDE PUBLICITEIT --- ROSENBERG OVER DE JODEN HIJ WIL HEN IN GESLOTEN VERBAND IN EEN KOLONISATIEGEBIED ONDERGEBRACHT ZIEN Geen oorlog om een ideologie het Duitsche nationaal-socialisme is geen export-artikel Tijdens een recepte voor de buitenlandsche diplomaten en de buitenlandsche pers te Berlijn, heeft rijksleider Alfred Rosenberg een redevoering uitgesproken over het thema: „Moeten ideologische tegenstellingen vijandschappen tusschen staten ten gevolge hebben?" In deze redevoering zette spr. uiteen, dat iedere natie de problemen op eigen manier oplost en daarmede slechts haar eigen lot bepaalt, zonder er aanspraak op te maken andere staten rechtstreeks te willen beïnvloeden. In 1918 echter is Duitschland een staatsvorm opgedrongen, die niet aangepast was aan het karakter der Duitschers. De droomerijen van grootmoedige philosophen over een prineipiee'e geestelijke en religieuze verdraagzaamheid zijn in handen gekomen van politieke strijders of samenzweerders, of middel geworden van eenige doelbewuste, op economisch imperialisme en wereldheerschappij' uit zijnde staatslieden. Thans mogen wij wel verklaren, aldus Rosenberg, dat deze gepredikte grenzenlooze verdraagzaamheid zich in den loop van de laatste 150 jaar verbonden heeft met een ident'ficeering van een bepaald politiek bestel. Het nationaal-soeialisme is steeds bereid traditie en wezen van andere volkeren te begrijpen en heeft in het geheel niet de bedoeling, wanneer het met rust wordt gelaten, om vreemde staatslieden en andere staten te achtervolgen met negatieve critiek en propaganda. Op één punt echter blijkt thans bijzonder duidelijk, hoe zeer, over staatsvormen en tradities heen, de meeningen dank zij een ideologische ommekeer uiteen loopen: in het jodenprobleem. De maatregelen van Duitschland ten behoeve van uitschakeling der joden uit het geheele Duitsche leven hebben een wereldophitsing van alle joden en van hen afhankelijken gewekt als antwoord op deze zelfverdediging der Duitsche natie. Daarmede is het probleem van een beslissende emigratie weer tot een wereldpolitiek probleem van de actueelste soort geworden. De conferentie van Evian heeft nog geen werkelijke positieve voorstelen opgeleverd. Ook de democratische staten hebben geen Ingrijpende voorstellen gedaan. Voortgaande besprak Rosenberg allereerst ROSENBERG --- den territorialen kant van het probeem, waarbij hij o.m. zeide, dat de nagestreefde z.g. Zionistische staat niet ten doel heeft het joodsche volk in Palestina onder te brengen, maar het „wereldjodendom" de mogelijkheid te geven legaal zijn diplomatieke vertegenwoordigers overal hesn te zenden, zonder benadeeling van het joodsche aantal en de joodsche macht in de democratieën. De tweede taak van dien jödenstaat zou aijfo officieel op te treden voor de z.g. joodsche minderheden in alle landen. Ten derde moet zoon staat een centrum vormen voor de economische beheersching van het nabije oosten. Ten vierde zou zoon staat de taak hebben een onaantastbaar asyl te verleenen aan alle verdachte joden ter wereld. Men zou hier een wereldcentrum te verwachten hebben van de oplichters der geheele wereld, een toestand, dien Europa, wanneer het nog eenige eigenwaarde wil hebben, op den duur niet kan aanvaarden. Als eenige kwestie blijft dus de vraag of en welk op zichzelf afgesloten gebied de democratieën ter beschikking wil'en stellen om den joden in hun geheel (rond 15 millioen personen) tot vestigingsebied te dienen. De joodsche millionairs en miUiardairs moeten bijv. de conferentie van Evian in Londen voor dit doel hun middelen ter beschikking stellen, hetgeen doelmatiger zou zijn dan ze te gebruiken in een politieke opruiing en economische boycot tegen Duitschland en voor bolsjewistische propaganda binnen de democratieën. Over de vraag, welk gebied in aanmerking zou kunnen komen, zouden de bezitters van deze, gedeeltelijk onbewoonde gebieden zelf moeten beslissen. Spr. wees er op, dat het probleem zich samentrekt op de voorstellen Guyana en Madagascar. Hieruit vloeit volgens spr. voort: 1. De noodzakelijkheid om dé honderdduizenden joden uit Duitschland en later de m'llioenen joden uit centraal en oost-Europa op te nemen en in gesloten verband in een kolonisat'legebied onder te brengen. 2. Bij een dergelijke kolonisatie kan geen sprake zijn van de oprichting van een jodenstaat, maar wel van de inrichting van een joodsch reservaat. Wanneer men het joodsche probleem van Eden in dezen vorm, naar het ras, sociaal en politiek ziet, zal men eerst besluiten kunnen nemen, die men niet het volgend jaar reeds weer behoeft te herzien. Voortgaande keerde Rosenberg zioh tegen de beschuldiging, dat de nat. soe. beweging niet-Duitsche parallelparijen bij andere volkeren in het leven heeft geroepen en dat zij deze zich voor cm deel eveneens nat. soc. noemende groepen in het veld wil brengen tegen de staatspolitiek van andere naties. Het is begrijpelijk, aldus spr., dat een vernieuwingsbeweging biji andere volken op Duitsch voorbeeld ook den naam nationaal-socialistisch aanneemt, doch daarmede heeft zoon beweging nog niet de beslissende ideologische houding, die het Duitsche volk daaraan gehecht heeft Bij ieder volk moet zoon beweging teruggaan tot het eigen nationaal karakter en de eigen tradities. Zelfs bij verwante imitiariepogingen moet een andere inhoud dan in Duitschland beslissend worden. Het Italiaansche fascisme is een origineel antwoord van het Italiaansche volk, gericht tot het noodlot, ook het Duitsche nationaal-soeialisme kan er aanspraak op maken de wereldbeschouwing te vormen van het Duitsche volk in onzen tijd en het antwoord der Duitsche natie, gericht tot het noodlot van ons tijdperk. Wanneer andere volken een dergelijk antwoord willen vinden, moet dat geschieden op de basis van persoonlijkheden en idealen van het eigen verleden, of wel zij moet nieuwe vormen vinden, die uit het heden naar de toekomst leiden. Besluitende zeide Rosenberg: door deze verduidelijking hoopt de nationaal-socialistische beweging opnieuw een bijdrage te hebben geleverd voor een algemeene pacificatie. Geestelijke strijd is er in de wereldgeschiedenis steeds geweest en ideologische conflicten zullen den volkeren ook in de toekomst niet bespaard blijven. Maar dat behoeft niet tengevolge te hebben, — wanneer allen van goeden wil zijin, — dat nu uit deze ideologische worsteling van een groot tijdperk noodzakelijkerwijze politieke, of zelfs militaire conflicten ontstaan. --- Franco's troepen op 10 kilometer van Puigcerda. BURGOS, 7 Febr. (Havas-ANP). — Volgens de laatste berichten zijn de rechtsche troepen na de bezetting van Olot en Ripoll verder opgerukt en hebben zij Bannolas op 17 Km. ten Noorden van Gerona veroverd. Zij hebben eveneens Isobol en Pretas bezet, die op 10 Km. van Puigcerda aan den bovenloop van de Segre zijn gelegen. --- NEGRIN GEEFT HET NOG NIET OP Hij wil tot het uiterste laten vechten Inmiddels naderen Franco's troepen de Fransche grens Terwijl de voorzitter van de voormalige Catalaansche generaliteit, Companys, gisteren laat in den middag te Parijs is aangekomen, zijn, naar gemeld wordt, professor Negrin, del Vayo en enkele andere ministers naar Catalonië teruggekeerd. Zij schijnen voornemens te zijn tot het laatste in Catalonië te blijven. Hardnekkige geruchten doen de ronde, dat Negrin toch naar centraal Spanje zal gaan. De Spaansche ambassade te Londen heeft hiervan een bevestiging gegeven en volgens United Press verklaard, dat de „regeering" zich naar Valencia zal begeven om het verzet voort te zetten. Deze verklaring klopt met berichten uit diplomatieke bron, dat Negrin en del Vayo alle pogingen van Fransche en Britsche zijde om hen te bewegen den strijd te staken, van de hand gewezen hebben. De Londensche ambassade verklaart, dat del Vayo den ambassadeur Azcarate gisterenmorgen heeft opgebeld en hem mededeelde, dat de roode „regeering" van plan is de vluchtelingenkwestie en andere problemen te regelen en dat zij zich daarna per vliegtuig naar Valencia zal begeven. Negrin zal een of twee „ministers" in Frankrijk achterlaten om de situatie, ontstaan door den toevloed van vluchtelingen, te behandelen. --- Figueras geheel ontruimd. Figueras is gisterenmiddag door de linksche troepen en de burgerbevolking geheel ontruimd. Dikke rookwolken stijgen op uit de stad, die sedert hedenocntend vijf maal gebombardeerd is. Geen enkel menschelijk wezen is thans meer in de stad te bekennen. --- Er kon nog wel een offertje bij. Als gevolg van de tactiek, die de rooden in het verloop van bijna drie jaar oorlog nog maar steeds niet schijnen begrepen te hebben, dreigde voor de zooveelste maal een sterk gebetoneerde verdedigingslinie in den rug te worden aangevallen. Er bleef geen anderen uitweg dan de linie zonder slag of stoot op te geven en na een paar nijdige kanonschoten op de stad trokken de rooden hun artillerie en hun troepen op Cervera terug. Na dienzelfden dag sloegen de pontonniers twee bruggen over de Segre en begon de groo te trek van Spanje naar Barcelona. In de leegte, die de roode troepen achter lieten stroomden' de nationale soldaten en met' hen en hun legertrein het geheele apparaat dat het nationale Spanje heeft opgebouwd om den nood der bevrijde bevolking te lenigen, het vernielde te herstellen en de sporen van het bolsjewisme uit te wisschen Nooit in dezen oorlog is een offensief zoo bij uitstek een nationale zaak geweest als deze marsch naar Barcelona. Belangstelling voor de operaties van Franco's leger heeft in de achterhoede nooit ontbroken, doch nimmer heeft het geheele volk zoo met het offensief meegeleefd, heeft het er zoo intens aan deelgenomen en werd het er zoo voor gemobiliseerd. Maandenlang heeft iedereen in nationaal Spanje zich iets van zijn overvloed moeten ontzeggen, om zoo de voorraden bijeen te kunnen brengen die voor een plotselinge bevolkingsaanwas onontbeerlijk zouden zijn. Aan de enorme hoeveelheden levensmiddelen, die op deze wijze konden worden opgestapeld, hebben alle Spanjaarden 't hunne bijgedragen, terwijl velen daarenboven door giften in geld of in natura de zware taak der regeering nog wezenlijk hebben helpen verlichten. Talloozen hebben vrijwillig dienst genomen in de hulpcolonnes, van Auxilio Social, die vlak achter de optrekkende legers aan, de bevrijde bevolking van voed sel voorzien, in de transport- en de propaganda en de ordediensten. Het ging er ditmaal niet meer om enkele dorpen of steden van den honger te verlossen, doch een van Spanje's dichtstbevolkte streken, waar millioenen menschen wonen en waar dorpen en steden vlak naast elkaar liggen. --- Belangrijke weg voor roode troepen, verloren. BURGOS, 8 Febr. — De bezetting van Olot heeft den eersten overdwars liggenden belangrijken weg ten Zuiden van de Pyreneeën afgesneden, waardoor de roode troepen nog slechts de beschikking hebben over bijna onbegaanbare bergpaden. In den sector Seo de Urgel heeft 't front zich sterk verplaatst. De rechtschen vorderen in het geheele dal van Cerdagne. --- Nog meer Catalaansche plaatsen bezet. SALAMANCA, 3 Febr. — Het communiqué van het rechtsche hoofdkwartier maakt melding van aanzienlijke vorderingen aan 't Catalaansche front, welke voor ten der colonnes 28 kilometer bedraagt. Talrijke plaatsen zijn bezet, en er zijn 2325 krijgsgevangenen gemaakt. De rechtsche vliegtuigen hebben de havens Rosas, Alteante, Laselva, alsmede 't station van Figueras en de hoogovens van Sagunto gebombardeerd. --- Beschuldigd van handelingen ten gunste van een vreemde mogendheid. BEKEND ELZASSER GEARRESTEERD. „LTntransigeant" meldt uit Straatsburg, dat dr. Roos, lid van den gemeenteraad van Straatsburg, en een der leiders der Elzasser autonomistische partij, gearresteerd is en te Nancy is ingesloten, na een langdurig onderzoek der speciale politie te Straatsburg, die een aantal compromitteerende documenten heeft in beslag genomen. Volgens het blad zou Roos beschuldigd worden van handelingen tegen de \ieiligheid van den staat ten gunste van een vreemde mogendheid. Hij is ter beschikking gesteld van de militaire rechtbank te Nancy. --- SPANJE TROK NAAR BARCELONA Een imponeerende veldtocht Een organisatie van treffende offervaardigheid volgde het zegevierende leger op den voet (Van onzen eigen correspondent). ZARAGOZA, Februari. Wie in Lerida een rustigen nacht wilde doorbrengen, moest een maand geleden naast de jacht op ongedierte, die in de nabijheid van het front altijd een eerste vereischte is, nog een andere voorzorgsmaatregel treffen: zijn bed in een doode hoek van de hotelkamer schuiven, voor het geval de vijand het in zijn hoofd mocht krijgen de verlichte vensters op de korrel te nemen. Want de in Spanje strijdende partijen, die in nagenoeg alle opzichten door een oceaan gescheiden zijn, waren dat in Lerida slechts door een rivier. Aan den anderen kant van de Segre, die er niet minder onverstoorbaar om tusschen haar kaden bleef vloeien, hadden de rooden zich ingegraven en zich stevig verschanst tusschen de huizen en fabrieken langs de drie hier ontspringende groote straatwegen. Van hieruit veegden hun machi negeweren langs de huizen aan den overkant en goed verborgen lagen hier hun scherpschutters op de loer, terwijl hun mortieren er voor zorgden, dat de gevels van de mooie esplanade langs de Segre, die den wijd schen naam „Campos Eliseos" voert, minstens tien maal zooveel vensters kregen. Op een goeden dag bleef het echter plotseling stil. De burgers van Lerida staken eerst voorzichtig hun hoeden, en toen daarop geen salvo en zelfs geen schot volgde, hun hoofden boven de barrikaden uit en konden voor het eerst sedert negen maanden het ontbrekende deel van hun stad aanschouwen. --- Een tocht met zware hindernissen. Troepen en hulpdiensten wedijveren met elkaar in snelheid en uithoudingsvermogen. Bercelona, het voornaamste en misschien laatste roode bolwerk, trok als een magneet en het enthousiasme en het vertrouwen in de overwinning, het besef van de nobele taak, die verricht moest worden, hebben in letterlijken zin bergen weten te verzetten. Welke ongeloofelij ke prestaties werden verricht, kan slechts hij beseffen, die zelf den weg naar Barcelona gereden heeft. In het begin ging het nog al. De voorbereidende gevechten rond Artesa en Borjas Blancas, vorderden gestadig maar langzaam De dagelijksche terreinwinst was betrekkelijk gering en telde slechts weinige dorpen, die daarenboven in den strijd zwaar geleden hadden en nog slechts enkele tientallen bewoners telden. De taak der civiele diensten was betrekkelijk licht en die der troepen bleef beperkt tot de zware gevechten, die zij te leveren hadden. Lange dagmarschen bleven hen gespaard, daar het contact met den vijand, die slechts voet voor voet terugweek, nooit verbroken werd. Dit veranderde echter toen de roode legerleiding het raadzaam oooordeelde de tweede verdedigingslinie voor Barcelona te betrekken en 't er voor de nationalen op aan kwam den terugtrekkenden vijand te achtervolgen. Vanaf het oogenblik dat deze terugtocht werd ingezet, vielen de dorpen en steden den nationalen bij dozijnen tegelijk in handen. De opgejaagde roode legers hadden daarenboven den tijd niet meer om zooals zij dat gewoonlijk plegen te doen, de burgerbevolking voor zich uit te „evacueeren" om zoodoende de angst voor de oprukkende „fascistische terreur" duidelijk te demonstreeren. Zoodoende vielen den nationalen overbevolkte steden in handen, waar behalve het normale aantal inwoners, talrijke vluchtelingen er onderdak gevonden hadden. Valls, Montblanch, Cervero, Reus, Falset en Tarragona, vielen den nationalen bijna gelijktijdig in handen, terwijl het tempo van den opmarsch in de dichtbevolkte kuststreek, sinds den val van laatstgenoemde stad, nog beduidend sneller werd. Hoewel de terugtrekkende vijand over het algemeen in deze steden weinig verwoesting heeft kunnen aanrichten, tengevolge van de haast waarmede hij de beenen moest nemen en de tegenstand der Catalaansche bevolking, die zeer gehecht aan hun land en bezittingen, alles in het werk stelde om het optreden der „destructiebataljons te beletten, hebben deze laatste toch alle bruggen kunnen opblazen. In hun pogingen om den afstand tusschen vervolgers en vervolgden te vergrooten, zijn zij zelfs nog verder gegaan en hebben op talrijke plaatsen den weg zelf in de lucht laten vliegen, bij voorkeur in de bergen, waar een gat in den weg direct een af grond beteekent. Deze obstakels beginnen bij Valls en loopen door tot aan de poorten van Barcelona, waar slechts een enkele brug op het moment van inname sterk genoeg was om tanks en troepen te dragen. Tusschen Tarragona en Barcelona telden wij ruim vijftig gesprongen bruggen, terwijl het op den weg Cervera-Barcelona niet veel beter gesteld is. Hetzelfde geschiedde met de spoorlijnen, die zooals de ondervinding heeft geleerd, voor de troepen — en de pers — vaak een dankbare „ersatz" vormen, daar waar een weg ontbreekt. Zoo telt alleen het stukje spoorweg tusschen Garaf en Manresa, dat zich door de bergen slingert, ongeveer zestig onderbrekingen. Hoewel het werk meestal grondig en vakkundig is geschied en er van de gesprongen bruggen weinig bruikbare elementen meer over plegen te zijn, zien de nationale pontonniers kans om in een minimum van tijd de ruïnes in een nieuwe brug om te scheppen of een weg dwars door rivierbedding of ravijn te leggen. Wat dit voor de veeren en de assen van een auto beteekent, laat zich denken» en welk een ontelbaar aantal opstoppingen door dit soort „wegen" wordt veroorzaakt ook. De snelste perswagen heeft den afstand van circa 300 k.m., die Zaragoza van Barcelona scheidde in ruim vijf-en-twintig uur kunnen afleggen, en dat enkele dagen na de inname, toen vele bruggen reeds behoorlijk waren gerepareerd. Dat de legertros en de civiele hulpdiensten het onder deze omstandigheden hebben klaar gespeeld, het tempo van de oprukkende infanterie vol te houden, is --- misschien nog een veel grootere prestatie dan de verovering van Barcelona zelf. De Spaansche troepen, en vooral de Navarra-divisies hebben 'n schier onuitputtelijk uit houdingsvermogen en kunnen alle terreinhin dernissen met het grootste gemak nemen. Hun lichte artillerie, machinegeweren en bagage voeren zij mee op muildieren en met een paar blikjes sardines en wat brood, houden zij het zoo noodig dagen lang uit. Zonder munitie evenwel niet, vooral niet wan neer zij, zooals in dit offensief dag in dag uit in het vuur zijn. Het slagen van deze veldtocht door Catalonië, is dan ook voor een groot deel te danken aan den taaien onverzettelijken wil van allen, die voor de ravitailleering van leger en bevolking hadden te zorgen. De chauffeurs van de vrachtwagens en de jongens en meisjes van Auxilio Social, die in versneld tempo uit alle streken van Spanje naar Barcelona optrokken en vaak dagen lang niet geslapen hadden, moesten soms urenlang rekken en rukken, graven en ploeteren om een vastgeraakten vrachtwagen uit 't slijk te werken, af te laden en weer op te laden, hindernissen weg te werken. Deze onvermoeide offervaardigheid, deze plichtsbetrachting is dat wat ons in dit offensief het meeste getrv'fen heeft. Het was geen vijand die naar Barcelona trok geen leger van partijgangers en wrekers, maar geheel Spanje, dat in de herinnering aan wat het zelf geleden heeft, zich naar het ongelukkige Barcelona spoedde om daar de geteisterde en uitgehongerde bevolking, troost, voedsel en het licht van een nieuwen dag te brengen. --- HM. DE KONINGIN NAAR BELGIË De data van het tegenbezoek Gelijk men zich zal herinneren heeft H.M, ie Koningin besloten, ter beantwoording van het bezoek, dat Z. M. Koning Leopold Haar onlangs heeft gebracht, in het komende voorjaar een officieel tegenbezoek te brengen aan Brussel. In dit verband seint de Brusselsche correspondent van de Maasb.: Volgens een niet bevestigd bericht, dat wij met het noodige voorbehoud mededeelen, zal het officieel bezoek van H. M. Koningin Wilhelmina aan België van 21 tot 23 Mei a.s. plaats hebben. --- NEDERLAND EN HET VRAAGSTUK DER KOLONIËN Afstand van eenig grondgebied, hoe klein ook, acht de regeering zelfs niet discutabel In de Memorie van Antwoord aan de Tweede Kamer inzake de Indische Begrooting zegt minister Welter 0.a.: DeR leden, die voor Indië nog krachtiger door de regeering weersproken hadden willen zien de geruchten nopens een internationale conferentie tot herverkaveling van koloniaal gebied, wordt er op gewezen, dat buiten de door hen aangehaalde, aan duidelijkheid niet te wenschen overlatende, ontkenning van de juistheid dier geruchten in de Memorie van Antwoord op de Algemeene Beschouwingen betreffende de Rijksbegrooting, de Indische regeering nog op vragen van het lid van den Volksraad, den heer Soetardjo, welke blijkens inhoud en toelichting berustten op de veronderstelling als zoude reden bestaan tot „ongerustheid omtrent de gevolgen van de recente beslissingen in de internationale politiek voor het lot van Nederlanósch-lndië, heeft geantwoord, dat voor bedoelde ongerustheid geen grond hoegenaamd aanwezig was. Zij het te«a overvloede, wil de Minister daaraan nog toevoegen, dat afstand van eenig tot Tiet grondgebied van het Koninkrijk behoorend deel, hoe klein ook, doof de regeering zelf niet discutabel word/ geacht. --- EEN ONTMOETING MET HENRI DETERDING. Herinnering van een kunstschilder aa een roei- en vischpartg, uit lang vervlogen dagen. De kunstschilder A. van Anrooy schrijft uit Londen aan het Alg. Handelsblad: Omstreeks de kentering van de eeuw placht ik van Augustus tot October in het Zuid-Hollandsch dorp Noorden te verblijven om (te zamen) met G. J. Roermeester, laatst overgeblevene en langstlevende van de Haag sche School, studie te maken van het terrein „ontdekt" door Weissenbruch — „de ouds Wijzenburg" zooals de boeren hem noemden Op een morgen in het jaar 1903, dat ik aan van de „Koninlijke'' (roei- en zeilvereeniging) de vaart afzakken. Een van de roeiers den waterkant aan het werk was, komt een fraaie twee-persoons wherry, onder de vlag sprak mij aan, om den weg te vragen naai het Woerdsch Verlaat. Het bleek, dat de heeren met hun wherry reeds een vijftig Km. hadden afgelegd. Daar het tegen twaalf uui liep, noodigden wij hen op de koffie in de afgedankte kaasmakerij, door Roermeestei sinds jaren als atelier ingericht. Aan wal stelden de gasten zich voor als Teupken en Deterding, namen die ons niets zeiden. D« gasten hadden hengels en verder gerei meegebracht, zoodat Roermeester beloofde, dat indien de gasten iets vingen, hij zelf de visch zou koken. Er volgde een goede vangt, en Roermeester overtrof zichzelf aan het fornuis. Ajuin - tjes en sjalotten, pieterselie en 32 verschillende kruiden, drie pannen en het vischdinei met superieuren Moezel wijn van de gasten werd een succes. Teupken (later dr. W. H Teupken, gerenommeerd arts en watersportautoriteit) bleek medisch student in Leiden te zijn. Deterding vertelde ons, dat hij in zaken was. Directeur van de Koninklijke. — „De zeilvereeniging?" — „Nee, de petroleum". — „Hm — nooit van gehoord, zeide Roermeester in zijn onschuld: „wordt zooiets nog al behoorlijk betaald?" Deterding noemde 'n salaris dat voor mij, al zeven jaar in Londen gevestigd, niet meer iets ongehoords was, maar de uitwerking bij Roermeester waj verbijsterend. „Maar" — ging Deterding voort — „de tantièmes komen tot vrrj wat grooter bedrag." Op een vraag van Roermeester, waar Deterdings kantoor dan wel was, antwoordde deze: „In den Haag, maar in November van dit jaar open ik mijn kantoor in Londen. 11} hoop, dat wij daar onze kennismaking zullen voortzetten." Van dien dag af, te midden van de Noordensche plassen, dateert een nu afgebroken vriendschap van 36 jaar. Deze episode vormt een afgerond geheel. Nadat hij met roeien en hengelen had afgedaan, ben ik met Deterding op diens jachthuis in Overijssel jjeweest. Daarna op zijn groote bezitting in Norfolk, nog later op het sumptueuze Buckhurst Park, een enclave in Windsor Park, waar de koning een partij boomen liet omhakken, om Deterding 't uitzicht te geven op Virginia Water. Ik heb Deterding viermaal geportretteerd, tweemaal t« paard. Thans voltooi ik volgens zijn laatste opdracht, een groot panoramisch schilderij van de Raffinaderij op Curacao, een van zijn grootste creaties. Ik had er mij op verheugd met dit schilderij naar „Dobbin" in Mecklenburg te reizen, daar Deterding zelf dit geweldig établissement alleen heeft gezien in de aanvangsperiode. Het heeft niet meer mogen zijn. ---