Drie Rijksuniversiteiten. 11. (Slot.) uied alleen mag deze toestand niet bestenmet Worclen> daar men rekening moet houden word m°§euJkneid dat men genoodzaakt kan »!• tn Personen aan te stellen, met minder Ausdauer" bedeeld dan de tegenwoortfer •• larissen> ook het belang zelf van het onste 1'18 .vordert) **& men juist een tegenovergeder f richting uitga; het eischt eene bezetting Van culteiten, zooals wij die aan verschillende öiep ?beste Duitsche Universiteiten aantreffen, hor. 1 bePaald(3lijk ook de aanstelling van twee betr fteraren in hetzelfde vak. Ook wat dit d'Ai i ■ staan wiJ weer lijnrecht tegenover Prof. zich t'• wien het denkbeeld, een collega naast j.. nte zien, in dezelfde vakken doceerende als on„pZO° benauwd maakt, dat hij zich haast het grav Gen paar Sroote' holle phrasen te behgj. e aanstelling van twee leeraren in volkomen I onh ?e vak aan dezelfde universiteit zou een »t noudbare verhouding tusschen deze beiden in Vo even roepen, overlading van het onderwijs ziin. studenten en waarlijk geen bezuiniging Jn- (bl. 17). De zOO noodige toelichting "oral van het eerste argument ontbreekt ten Wanneer Z.H.G. echter de moeite Uüe nemen om eenige Duitsche universiteiten e bezoeken, zou hij zich kunnen overtuigen, cc daar professoren in dezelfde vakken college en toch rustig naast elkander arbeiden, f°nder elkaar, zelfs figuurlijk gesproken, in de na£en te vliegen. Dat er onder onze priesters der wetenschap •f°oveel meer kleingeestigheid of jaloezie zou kan ik niet gelooven; wèl kan ik mij Voorstellen, dat er een heilzame prikkel zou Pntstaan om de colleges voor de studeerenden f°° onderhoudend, zoo boeiend mogelijk temapo, wat thans wel eens te wenschen overlaat, terwijl bovendien het onmiskenbare voordeel Zou verkregen worden, dat waar twee wetenschappelijke richtingen in hetzelfde vak zich afcen aanwijzen, beide aan dezelfde academie vertegenwoordigd kunnen wordon, dat de student met verschillende methoden van onderwijs you kunnen kennismaken, ji Het bestaan van repetitoren, door Prof. " d'Aulnis ten onrechte niet officieele privaatdocenten genoemd, heeft niet denzelfd?n invloed, omdat hun optreden een geheel ander is. Van ven kan men ook niet zeggen, dat „hun beliep het meest tiert, waar het onderwijs des «oogleeraars slecht is", gelijk Prof. d'Aulnis om«ent den privaat-docent opmerkt. Het tegendeel y eerder waar (trouwens, er wordt alleen veel gerepeteerd, ook al zijn de colleges van den "jOgleeraar uitmuntend, omdat aan verreweg e meeste studenten de lust en het vermogen m zelfstandig te studeeren, wat naast alle ,°üeges.noodig is, ten eenenmale ontbreekt). Wat etreft de beide andere argumenten van Prof. Q Aulnis — „voor overlading van onderwijs voor studenten" behoeft men bij dubbel bezette leerdoelen niet te vreezen, zoolang er geen collegedwang bestaat, en het bezuinigingsbezwaar vervalt van zelf, wanneer twee Rijksuniver- afgeschaft worden. Dan zal men voor het geld dat er thans bej eed wordt om drie universiteiten onvoldoende u te richten, zonder moeite één universiteit kunnen inrichten, ook door aan de i iofes!.oren hoogere traktementen te verzeke- 3n' wat de aanstelling van buitenlandsche speth ten m°gel_k zou maken, waar men zich ans met vadeiiandsche dii minores moet bc- bihr de Ve^e kostbare hulpmiddelen, zooals alle • e-n' musea> laboratoria, onz., die thans den m tri^° n stand gehouden moeten wor-2e ' en daarom volstrekt niet alle zijn zooals wezen moesten (zoo heeft o. a. geen der universiteits-bibliotheken over voldoende gelden tot aankoop van boeken te beschikken) zouden bij het bestaan van ééne universiteit zoo ingericht kunnen worden, dat zij zouden kunnen concurreeren met de beste van hot buitenland. In de eerste plaats in het belang van het onderwijs, maar daarnevens ook in het belang van 's lands financiën, zouden wij dus opheffing verlangen van twee der Rijksuniversiteiten. Wel zal Prof. d'Aulnis ons voorrekenen, dat er slechts eene bezuiniging van f 80,000 'sjaars te verkrijgen is, doch men hechte daaraan ■ niet te veel waarde. Zijne berekening is weinig betrouwbaar, al past zij volkomen bij deze zyjje. conclusie: „Er blijft slechts één denkbeeld over, dat overweging eischt: opheffing van cle drie genoemde faculteiten (rechten, letteren en theologie) aan- ééne Lands hoogeschool" (bl. 19). Die conclusie immers heeft ZHCI. afgeleid uit praemissen, die geen van beide steekhoudend zijn, en moet dus ook zelve" gewraakt worden. De eerste dier praemissen is deze, dat de philosophische faculteit niet gemist kan worden naast de medische, en deze laatste zeer zeker ten getale van drie moet blijven bestaan. ZHG-. laat zich hier echter op eene schromelijke oppervlakkigheid betrappen. Ik wil hem toegeven, volmondig zelfs, dat het behoud der medische faculteit in elk der drie tegenwoordige universiteitssteden wenschelijk is, daarmede is echter in het minst niet bewezen, dat er in die steden ook eene volledige philosophische faculteit moet bestaan. Immers, wetenschappelijk medisch onderwijs kan zeer goed gegeven worden, zonder dat daarnaast hoogere wiskunde, mechanica, stcrrekunde, geologie, palaeontologie, mineralogie, physische natuurkunde en meteorologie wordt gedoceerd. Voor zoover de resultaten dier wetenschappen ook voor het medisch onderwijs van belang zijn, zullen zij die met dit onderwijs bijv. in Groningen belast zullen zijn, er zich van op de hoogte houden en kunnen houden, al worden die vakken bijv. alléén in Leiden gedoceerd en omgekeerd; terwijl bovendien de medische student, die zijn studie ernstig opvat, geen tijd heeft om de colleges van daarmede weinig verwante philosophische vakken te volgen en ze dus ook niet te zijnen gerieve behouden behoeven te worden. Prof. d'Aulnis' tweede praemisse, dat cle professoren van de juridische faculteit te veel examina zouden moeten afnemen, indien er slechts ééne zoodanige faculteit was, hangt samen met zijne zooeven door ons bestreden opvatting, dat er niet twee professoren in éénzelfde vak kunnen aangesteld worden, en vervalt dan ook geheel, wanneer die ééne juridische faculteit, zooals wij zouden wenschen, een versterkt personeel verkreeg, dat de examina onder hare leden kon verdeelen. Wanneer wij dit alles iv het oog houden, zouden wij zonder moeite eene veel grootere bezuiniging, dan het door Prof. dAulnis genoemde bedrag vertegenwoordigt, kunnen beijferen, daar vooral het aantal deiprofessoren in de theologie, de letteren en ook in de philosophie eene belangrijke vermindering zou kunnen ondergaan. Maar zelfs wanneer de uitgaven van het hooger onderwijs door eene dergelijke regeling niet verminderden, dan nog zou zij aanbevelenswaardig zijn en zou men van bezuiniging kunnen spreken, omdat hetzelfde geld dan beter zoude kunnen besteed worden, het in een woord voor cle wetenschap productiever zoude worden. Het in de motie van den heer S. uitgesproken denkbeeld om het getal der Rijks-univereiteiten te verminderen, is dus in beginsel onaantastbaar en beveelt zich vooral aan in het belang van het hooger onderwijs. Naast de Amsterdamsche Universiteit, en zelfs wanneer deze niet bestond, ook dan nog is ééne Rijks-universiteit voor de juridische, literarische en theologische faculteiten, alsook voor het meerendeel der philosophische leervakken, volkomen voldoende, om in allo behoeften te voorzien, torwijl mep daarnaast met twee of hoogstens drie Rijksinrichtingen voor medisch hooger onderwijs zou kunnen volstaan. Eéne, maar dan ook in alle opzichten uitstekend ingerichte Rijksuniversiteit te Leiden, daarnevens een of twee medische hoogere scholen, waar ook voor zooveel noodig onderricht wordt gegeven in cle natuur-, planten-, dier- en scheikunde, ziedaar eene regeling van het hooger onderwijs, waarnaar wij moeten streven. Tenslotte nog eene opmerking; bij het hier behandelde vraagstuk, kan eene bevredigende oplossing alleen verkregen worden door nauwgezette overweging van alle .argumenten pro en contra. --- FEUILLETON. ZWARTKIEL. 21) SLOT. tien°e.. z^ nu een Paar dagen geleden bij Wel ° der fa^riek aanmeldde, had deze hem late een- 00Senbhk oplettend aangekeken, maar "VVe"1"- n^ meer naar hem omgezien. Arnold bruikt ec^^er had die Paar minuten goed gegaclfT en onafgewend de verraderlijke hand Het gen* Nu was hij zeker van zijn zaak! in 7--Was hem alsof hij het Judas-geld reeds klei ?• za,kken hoorde rammelen. —Ja zoon •>n,.!. Htteekentje kan soms onder broeders u« waard zijn! w_i? .rïe tweede verdieping fluisterde nu een welbekenele stem: \v 11! ~* Wally! ~lk ben het, Bruno!" te ft y meende eenig gedruisch achter zich BrUr)°?ren ~~ het was cle Amerikaan, die van g° 8 stem geschrikt was. haar later verdween het meisje met -aleri'^iT*^er rï°or e deur, waarmee men de na-w bereiken kon en die Bruno met een Raakten sleutel geopend had. haar heefde aan al haar leden. Als iemand \v_ne m bespied had? Een van de boven -^ ende kantoorheeren misschien ? Veru?10 had een lantarentje in de hand en te 2i tte daarmede het portaal. Niets was er daarn behalve een oude, wormstekige bank; de de Plaatste hij cle lantaren en trachtte nu de houten buitengalerij te openen. Dat gelukte: een paar minuten later stonden zij onder den met starren bezaaiden, nachtelijken hemel. Daar ontstond op de wenteltrap nogmaals een verdacht gedruisch, alsof er menschen naderden. De Amerikaan luisterde: ja, hij vergiste zich niet; het waren menschen, die evenals hij onopgemerkt wilden blijven Behoedzaam klommen zij de wenteltrap op: het waren Zwartkiel en Tobias Hagermann, op weg om den schuldige te straffen. Arnold Weisz had juist het portaal bereikt, waar Bruno en Wally verdwenen waren en zag door de opengewerkte figuren van de ijzeren trap een flauwen lichtschijn en twee mannen, die stil naar boven klommen. De Amerikaan ging tastend verder en sloop behendig door een half openstaande deur aan zijn rechterhand. Het was hem te doen om ontdekking te vermijden en zijn ontsteltenis was dus groot, toen hij op de galerij eveneens licht zag en twee mensóhen die geheimzinnig fluisterend bij elkander stonden. Door angst en nieuwsgierigheid voortgedreven, verborg hij zich achter de openstaande deur, waar hij alles verstaan kon. Wat hij vernam, deed de spanning waarin hij verkeerde hoe langer hoe meer toenemen. „In het geheim trouwen.... naar Engeland vluchten,... zoodoende papa's toestemming afdwingen . ..." — dat waren de woorden, die, door kussen en zuchten afgewisseld, tot hem doordrongen. In het eerste oogenblik meende hij, dat het een geestverschijning, een voorspiegeling des duivels was; in het volgende was hij op het punt om „als man van ondervinding" zijn diensten aan te bieden ; maar voorloopig bleef hij luisteren. Hij hoorde dat het meisje toegaf en beloofde zich den eerstkomenden Maandag in optima forma te laten schaken. Daarna zwegen beiden en Wally keek naar beneden. „Maar Bruno, ik zie oom Sieber niet, hoewel de binnenplaats verlicht is ...." Bruno lachte. „Weet gij wel, Wally, dat die Zwartkiel niemand anders is dan cle wilde " Verder kwam hij niet. Twee handen werden om zijn hals geslagen en hielden hem als met een schroef omkneld. Daarop volgde een worsteling, luid geschreeuw, e.n woorden van verontwaardiging en toorn, die akelig door de nachtelijke stilte weergalmden. „Groote God - oom Sieber! had Wally geroepen en was bewusteloos achterover gevallen in Hagermann's armen. „Help! Help!" gilde jonkheer Bruno, don hevigsten angst ter prooi. Hij trachtte zich los te rukken, maar Theodoor Sieber hield hem stevig vast. „Ellendeling! Vertrappen, zal ik ui Laaghartige verleider! Gij zult er voor boeten Het was een akelig gezicht, die worsteling als het ware tusschen hemel en aai cle. De Amerikaan stond roerloos van schrift achter de deur, terwijl de oude lobias naast Wally nederknielde en poogde haar in het leven terug te roepen. Daarginds in het heerenhuis hoorde men deuren slaan, een verward geroep van stemmen en een oogenblik later stormden een aantal menschen over het plein, de wenteltrap op. Van boven kwamen de kantoorheeren met stokken en knuppels gewapend. Toen Zwartkiel zijn broeder gewaar werd, sleepte hij zijn offer vlak voor diens voeten. Reeds had hij de lippen geopend om woorden te spreken, die heel het onwaardig verleden van den koopman aan het licht zouden hebben gebracht, toen zijn oog op al de menschen viel, die met hun flikkerende lantarens als aardgeesten achter elkander uit de diepte te voorschijn kwamen. Dat gezicht gaf hem zijn zelfbeheersching terug en' daarmee tevens de macht om te doen wat hij goedvond. „Mijnheer Schilling, - vergeef mij, heeren, maar wij moeten alleen zijn. Ik dank u voor uw welwillendheid, maai- ik neem dien ellendeling voor mijn eigen rekening." Langzaam, blijkbaar tegen hun zin, verlieten de nieuwsgierigen de galerij, vol vermoedens en vragen — zij hadden Bruno en Wally natuurlij 0 herkend; wat die Amerikaan daar echter mee te maken kon hebben, begreep niemand. Tobias Hagermann kreeg hem nu ook in het oog. „Hemelsdie goedheid - jongeheer, daar is die valsche kerel, die - vroeger Martha Walther getrouwd heeft, en dat jonge paar ook zeker had willen helpen! Schurk, nu zijt ge in onze macht!" Zoo sprekende greep hij den vreemdeling bij den arm. Met één ruk slingerde deze den ouden man van zich af, trok den heer Schilling het geweer uit de hand en plaatste zich met den rug tegen den muur. „Juist, heeren"— begon hij toen doodbedaard— die oude heer heeft gelijk; ik heb indertijd voor dominee gespeeld bij het huwelijk van juffrouw Martha Walther met dien heer daar" — hij wees op den chef der fabriek, — „Mijn oude vriend, de wilde Herman, genaamd Heinrich, kan dat bevestigen; hij weet het evengoed als ik weet dat het lidteeken aan zijn duim afkomstig is van een degenstoot, dien ik hem gegeven heb. Ja, heeren, ik wist toen heel goed to raken en ik heb die kunst nog niet verleerd." Met een hatelijker, grijnslach vervolgde hij: „De gebroeders Schilling hebben goedgevonden de rollen te verwisselen in het leven. Het is evenwel niet verstandig er bedienden op na te houden, die hun meester voor een schotel linzen verraden en verkoopen. Ik ben geen man van omwegen en praatjes. — Geeft mij drieduizend daalders — dat beteekent immers niets voor zulke schatrijke kooplui! — Ik verlang om dit verwenschte brave land, waar de grond mij onder de voeten brandt, achter den rug te hebben. Ik mag zoo zwart worden als een nikker, zoo er ooit een woord van de geschiedenis der gebroeders Schilling over mijn lippen komt. Zegt ja — en de zaak is in orde." Doodsbleek en aan al zijn leden bevend, had de chef naar de woorden van zijn ontrouwen vriend geluisterd, en ook Zwartkiel's vingers sloten zich onwillekeurig wat minder vast om Bruno's hals. Deerlijk gehavend en naar adem hijgend richtte deze zich op. In Zwartkiel's borst woedde een vreeselijke strijd: daar stond de man die hem zijn dierbaarst kleinood had ontroofd, de laaghartige godslasteraar Krampachtig klemde hij de sidderende vingers om een revolver, die hij in zijn borstzak had gestoken nog een oogenblik en hij hief het wapen op Daar opende Wally eensklaps de oogen. Met een kreet sprong zij op, sloeg beide armen om Zwartkiel's hals en riep: „Oom, Oom, word geen moordenaar!" Dat bracht Zwartkiel tot bezinning. Hij klemde haar aan zijn borst, haar kind, het kind van dien man daarginds, met wien hij een lange, lange rekening te vereffenen had. Dat gaf hem zijne bedaardheid terug. Kindlief, gij zult alles weten - maar morsen nu zijt gij niet kalm genoeg - ga nu slapen. Tobias, breng gij haar naar boven en kom dan toruo,'" Buiten staat om geregeld te denken stond Bruno op eenigen afstand het tooneel aan te staren, maar de verachting voor zijn stiefvader was op zijn aangezicht te lezen. Zwartkiel sloot de deur, die naar de galerij voerde en met de kalmte van een man,'die door een hagelslag zijn oogst vernietigd ziet, maar op een volgend jaar blijft hopen sprak hij tot den Amerikaan: Cf oed * zet uw geweer in dien hoek! Gij zult de "verlangde som hebben, maar eerst moet gij mij als getuige dienen." Zich vervolgens tot zijn broeder keerend ging hij voort: . Zij die daar heenging, Herman, was uw dochter Martha Walther's dochter, die niet gestorven' is - zooals gij dacht. Uw zoon Bruno wilde haar even ongelukkig maken als haar moeder door u geworden is." De chef stond als van den bliksem getroffen; met een wanhopend gebaar wrong hij de handen en het was hem alsof Gods eigen stem hem de woorden deed hooren: De zonden der vaderen worden aan de kinderen bezocht!" " 'tis hier verduiveld koud" zei de Amerikaan met een schamper lachje, „als wij eens naar uw warm kantoor gingen, mijnheer "-lehillinS." Ort het bureau van den chef brandde het «.slicht tot laat in den nacht. Wat daar ver- SS-wlfe taco, &t de firma in h. t vervolg zou heeten: „Godfried Schilling & Co., Eigenaars: Heinrich Schilling en Theodoor Sieber." Nooit werd een trouwelooze broeder op edelmoediger wijze bestraft en beschaamd. --- BUITENLAND. Een nieuwe Stoom vaartlijn op West-Afrika. Londen. 11 April 1883. (Particuliere Correspondentie). tip De gebeurtenissen der laatste weken hebben do aandacht voor de zooveelste maal weder op Afrika gevestigd en het natuurlijk gevolg is, dat een aantal nieuwe ondernemingen als het ware uit den grond oprijst om voor het altijd voorhanden zijnde kapitaal nieuw gebruik te vinden. Het nieuwste op dit gebied is de Anglo-African Steamship Company, zooals de naam reeds aanduidt eene stoomvaartmaatschappij die een vaart tusschen Groot-Britannië en Afrika wil onderhouden, en daartoe eene leening van £ 500.000 wenscht aan te gaan. Het prospectus tracht aan te toonen dat er voor zulk eene maatschappij plaats is in verband met het belangrijke en dagelijks toenemend verkeer tusschen Europa en West-Afrika, de ontwikkeling van den handel op de Niger en de Congo en met het oog op nieuwe plannen, ten doel hebbende het handelsverkeer met Noord-West Afrika uit te breiden. Reeds geruimen tijd geleden is in Nederiand sprake geweest van de oprichting eener maatschappij voor het onderhouden eener geregelde stoomvaart tusschen uw land en Afrika, muur tot dusver hebben alle pogingen om daartoe te geraken schipbreuk geleden op de moeielijkheid om het noodige kapitaal bijeen te verkrijgen, als gevolg van den, naar het schijnt algemeen heerschenden indruk dat zulk eene onderneming weinig levensvatbaarheid zoude bezitten. De Engelschen zijn u thans voor en komen nu met een afgewerkt plan voor den dag, waarbij niet uitsluitend het oog* op ééne kolonie of éénen staat gevestigd wordt maar practisch de exploitatie van nagenoeg geheel Afrika, voor zoover het toegankelijk is, beoogd wordt. ■ Tot dusverre schijnt de vaart West-Afrika geheel en al door Liverpool te zijn gemonopoliseerd en neemt zelfs Londen er nagenoeg geen aandeel in. Toch wijst het prospectus er op, dat tegenwoordig ongeveer negen tienden der passagiers en een derde der uitgaande lading komen van verschillende havens op het vasteland en Londen, terwijl twee derden der retourladingen voor deze havens be stemd is. 'Onder de havens op het vasteland worden met name genoemd: Havre, Hamburg, Rotterdam en Antwerpen. Het doel is om goederen uit die verschillende havens op doorvrachten via Londen, in plaats van zooals tot nogtoe via Liverpool, ter verscheping aan te nemen. Van de Europeanen en de inboorlingen op de Westkust van Afrika verwacht men belangrijken steun en zelfs zal men hen in de gelegenheid stellen voor een gedeelte van het kapitaal in te schrijven, /.ij zouden eene geregelde communicatie met Londen zeer op prijs stellen en langzamerhand hunne verschepingen aan cle zeilschepen ontnemen om die aan de nieuwe maatschappij aan te bieden. De directeuren verzekeren, dat eenige stoombooten in deze vaart 12^ a 15 percent verdiend hebben per reis, die ongeveer 80 a 90 dagen duurt en daar elk schip 3 a 4 reizen per jaar kan maken, kunnen de winsten, volgens dien maatstaf berekend, belangrijk zijn. Voorgesteld wordt om spoedig een dienst te openen, waarvan de tijdtafel eerlang zal publiek worden gemaakt. Men zal beginnen met het uitzenden van één stoomboot per maand van Hamburg, die Plymouth zal aandoen om passagiers enz. op te nemen, en retourvrachten zal aannemen voor aflevering te Havre, Londen, Liverpool, Rotterdam, Antwerpen, enz. De stoombooten zullen voor het passagiersvervoer worden ingericht, terwijl zij daarenboven zooveel mogelijk zullen voldoen aan de eischen die de Afrikaansche handel stelt met name goen bijzonder grooten diepgang zullen hebben. Men wil ze zelfs geschikt maken om over de baren op de voornaamste Afrikaansche rivieren te komen, om op deze wijze niet alleen noodeloos overladen te voorkomen, maar ook tal van sleepbooten, lichters, enz. onnoodig te maken. Voorts heeft men zich van de diensten verzekerd van verschillende personen die met de eischen van een dienst als deze vertrouwd zijn. , . Volgens het prospectus bedroegen de invoeren per stoomboot in 186 S ongeveer 13,000 tons ende uitvoeren 15,000 tons, en namen die jaarlijks toe om in 1882 respectievelijk de cijfers 84,000 en 108,000 te bereiken. Deze vermeerdering is gedeeltelijk toe te schrijven aan de vermindering van zeilschepen, doch vooral aan de toeneming van Afrikaansche kooplieden. §tMen mag vrij wel aannemen, dat veel in deze opgaven rooskleurig is weergegeven, wat in werkelijkheid niet zoo uitstekend zoude blijken. Toch bestaat er geene reden waarom [men zich in Nederland het werk uit de handen zoude laten nemen. Men kan toch moeielijk aannemen, dat de talrijke Hollandsche factorijen aan de Congo, de nederzettingen aan de Goudkust, waar hier en daalde Nederlandsche-taal nog niet geheel verdrongen is, liever met Engelsche dan met Nederlandsche stoombooten zouden verschepen, terwijl men in overleg met cle Koninklijke Nederlandsche stoombootmaatschappij evengoed een stelsel van doorvrachten kon invoeren als de Engelsche maatschappij. Een tot nogtoe te weinig ontgonnen, doch winstgevend veld ligt voor onze ondernemende kapitalisten open; men late zich er niet van verdrijven. --- BINNENLAND. In de residentie is aangekomen en afgestapt aan het hótel den Ouden Doelen de oud Gouverneur- Generaal van Nederlandsch Indië, de heer Van Lansberge, met familie. De rmail uit Oost-Indië wordt Zaterdagavond 8 ure hier verwacht. Daar de Raad der gemeente Barneveld geen gebruik wenschte te maken van de bevoegdheid om de gasfabriek aldaar in huur over te nemen, is die huur thans overgegaan op den directeur der fabriek, den heer G. M. Janssen; tot heden was de fabriek geëxploiteerd voor rekening der eigenaresse, de Barones Van Zuylen Van Nijevelt van Schaffelaar. --- Onze Poolreizigers. De heer Volck uit Utrecht schrijft ons Prof. Buys Ballot verzoekt mij het volgende artikel van zijn hand te publiceeren, hiertoe aanleiding vindende in de vele tot ZHGeI. persoonlijk gerichte vragen. Het is zeer gemakkelijk te begrijpen en bijzonder te waardeeren, dat belangstellenden in de Nederlandsche Pool-expeditie naar berichten uitzien omtrent de wijze, waarop wij haar verblijfplaats zullen kunnen opsporen. Misschien niet geheel bekend met wat vroeger in de verschillende verslagen medegedeeld werd, wenschen sommigen hunner dat nog eens herhaald te zien, en als het kan uitgebreid. Reeds meldden wij, dat de vrij ernstige geruchten, die er omtrent schipbreuk geloopen hebben, ongegrond bevonden zijn. De kapitein, die dezen zomer de Louise (liet schip, dat het vorige jaar de schepen vergezelde, tot ze den 22. Sept. vastraakten, en toen terugkeerde) zal commandeeren, is cle heer Dallmann. die reeds sedert 1850 de Poolsireken bezocht en ook herhaaldelijk en met het beste gevolg de Kara- Zee bevoer. Deze heer, onlangs uit Siberië gekomen om het bevel over bedoelden stoomer te aanvaarden, bracht een bezoek aan het Meteorologisch Instituut- en gaf als zijn meening te kennen, dat öf de expedities nog veilig en wel aan boord van de schepen zouden vertoeven, bf wel het land zouden bereikt hebben, waartoe de sleden en cle sloepen goede gelegenheid konden verschaffen, als de tocht over het ijs had moeten plaats hebben. Het mag dus zijn, dat onze mannen in ongunstiger omstandigheden den winter hebben doorgebracht dan zij konden verwachten en dat zij niet alle waarnemingen, bepaaldelijk de magnetische. zoo goed hebben kunnen volbrengen als zij zich voorstelden; gevaar voor het leven heeft hoogstwaarschijnlijk niet bestaan en zou zich zelfs bij het losgaan van het ijs bijna niet kunnen voordoen, volgens getuigenis zoowel van den heer Dallmann als van allen, die de Kara-Zee kennen. Intusschen moeten wij doen wat wij kunnen om onze poolreizigers öf uit het ijs of van den vasten wal terug te brengen en hulp te bieden. Hiervoor is gezorgd, niet alleen door het aanzoeken van de verschillende consuls en andere autoriteiten in de noordelijke havens, om cle walvischvaarders uit te noodigen tegen vergoeding die plaats op te sporen en zoo noodig hulp te verleenen, maar ook voornamelijk door de reis van de Louise. Dit schip zal namelijk in Juli, dus zoodra er eenige kans bestaat op slagen weder naar Siberië vertrekken en zal op haar uitreis scherp uitzien naar de schepen, terwijl de kapitein, overeenkomstig het oorspronkelijk aanbod van de heeren Lange Sohns te Bremen, de reizigers bij terugkomst uit Siberië zal medenemen, in het geval dat de Varna niet in staat was zulks te doen. Verder is op de conferentie te Petersburg, gehouden door de gezanten van het Deensche en Nederlandsche gouvernement en de Russische regeering, besloten, een onderzoek-expeditie langs de kusten van de Kara-Zee uit te zenden. Inmiddels worden door de Russen alle middelen in het werk gesteld tot het verkrijgen van berichten, vóór de tijd daar is, dat men in de mogelijkheid verkeert zulk een expeditie te kunnen uitzenden. Rusland zal waarschuwen, als het tijd is, en dan zal de expeditie in een oogwenk, natuurlijk in Rusland zelf, kunnen gereed zijn. De kosten van dien tocht zouden oorspronkelijk gedragen worden door den voor de wetenschap zoo ijverigen heer Gamel, uit Kopenhagen, eigenaar van de Dymphna. De Nederlandsche belangen worden aanhoudend behartigd door Z. M. gezant te Petersburg. Den heer Gamel heb ik aangeboden, de kosten voor de helft te dragen. Aanvankelijk antwoordde hij: „Ik betaal alles en zal evengoed de belangen der Varna als der Dymphna voorstaan." Daar echter onze landgenooten wel zeer erkentelijk zullen zijn voor dit aanbod, zoo zullen zij het niet aangenaam vinden, dat anderen voor onze koene mannen de noodige offers brengen, en daarom heb ik bij den heer Gamel nogmaals aangedrongen, de eventueel uit te zenden expeditie voor gezamenlijke rekening te doen plaatshebben. De expeditie heeft evenwel nog niet kunnen uitgaan. Men zou menschenlevens noodeloos in gevaar brengen, daar men die streken nog niet veilig kan doortrekken uit gebrek aan bewoonde stations. Evenmin als ook de Varna verleden jaar eerder de reis had mogen ondernemen, omdat de Kara- Zee zeker niet vroeger zou zijn opengegaan, mag nu de Louise volgens deskundigen vóór Juli vertrekken. Het Russisch gouvernement heeft op zich genomen om, in overleg met de reeds genoemde gezanten, den tijd voor een landexpeditie alsmede de plans daaromtrent vast te stellen. w. g. BUIJS BALLOT. --- Stadsnieuws. Internationale Koloniale en Uitvoerhandel-Tentoonstelling. Ter beperking van den grooten toevloed van belangstellenden, die den geregelden gang der werkzaamheden in de Ned. afdeeling Uitvoerhandel storen, wordt voortaan niemand in deze afdeeling toegelaten, dan op vertoon van het speciaal voor die afdeeling geldige toegangsbewijs. Dat bewijs ligt voor de inzenders der genoemde afdeeling^ter beschikking in het Bureau Paleis voor Volksvlijt. Het wordt afgegeven op vertoon van het bewijs van toelating als inzender. --- Leger en Vloot. De le luit. H. W. van Wijk van het 4c bataljon 4e regiment infant .i-i. lo Haarlem wordt gedetacheerd bij het korps genietroepen te Utrecht. De le luit. L. A. J. Ottenhoff vau het 5o bat. 3e reg. infanterie te Berge n-op-Zoom is daarbij tot adjudant benoemd. Door de Departementen van Oorlog en Marine zijn beperkende bepalingen gemaakt, betreffende het verleenen van verlof aan militairen, met het oog op de in sommige plaatsen voorkomende besmettelijke ziekten. De machinist 2e kl. Sassen, dienende a b van het lichtschip „Terschellingerbank", wordt vervangen door den heer J. J. Klm - gen, machinist lo kl. in het vaste korps van 's Rijks Stoom - vaartdienst. --- HECHTS en POLITIEZAKEN. Donderdag had zich voor de Arrondissements-Rechtbank in den Haag te verantwoorden een schuitenjager, te Voorburg, die den sen Maart j.l. gezeten op een jaagpaard, dat naar den stal op het Groonewegje alhier liep, aan den hoek van het Zieke in volle vaart een vrouw had omvergereden, tengevolge waarvan zij aan liet hoofd werd verwond en omstreeks drie weken onder dokters handen is geweest. Het had do aandacht van ooggetuigen getrokken, dat het paard in meer dan matigen draf reed, welke vaart naar hunne meening kon worden toegeschreven aan de mogelijkheid dat het beest bij den afrit van de helling moeilijk was te weerhouden. De beklaagde beweerde dat ook, en bovendien dat het hard rijden aan een samenloop van omstandigheden was toe te schrijven, o. a. aan het breken van den kinketting, het gefluit van e.n aan het Zieken liggende stoomboot en de'drilt om naar stal te draven. Hoewel de berijder vau het paard na het omverwerpen der vrouw was doorgereden, had hij eenige dagen later pogingen gedaan om het daardoor ontstane leed te verzachten, o. a. door een persoonlijk bezoek aan do verwonde, hetwelk hem echter door haar man werd geweigerd. Het O. M., van oordeel, dat in de door bekl. aangevoerde redenen van verschooning juist gelegen was het bewijs van gebrek aan voorzorg (opzet werd geheel buitengesloten) vroeg voor het veroorzaken van deze onwillige verwonding, 's mans veroordeeling tot 8 dagen gevangenisstraf. Zijn verdediger Mr. \an Gigeh pleitte tegenover de zienswijze van den subst, off, dat er hier van geen schuld, hoogstens van een toeval sprake w.a.' .Zooliat bij tot vrijspraak van zijn cüent concludeerde, subsidiair tot oplegging van een geldboete, omdat de jager na het ongeluk al het mogelijke gedaan had om het leed te verzachten en geleden nadeel te vergoeden, Uitspraak over 8 dagen. Met eene stoomboot-onderneming, genaamd „De Maas", ging het al heel slecht, want in 1880 opgericht, onder directie van den heer A. Zalm, moest zij reeds in het volgende jaar liquideeren. Als liquidateuren werden benoemd de beeren Zalm en H. Van Waveren Jr. Deze laatste zou de schulden van de booten betalen en zich later uit de opbrengst dekken, maar daarvoor werd dan ook bepaald, dat alleen hij gelden zou incasseeren en daarvoor kwijting geven. Deze clausule werd niet in de courant geplaatst en was daardoor tegenover derden van nul en geener waarde. Van dit verzuim maakte Zalm gebruik om zich het provenu van twee booten ad ƒ 8600 toe te eigenen. Toen dit kwam ter oore van de aandeelhouders, vergaderden zij, ontsloegen Z. als liquidateur, en Van Waveren werd gemachtigd om tegen Zalm eene actie in te stellen tot het terngverkrijgen van die gelden. Deze zaak werd in de zitting der Rechtbank to Rotterdam van 13 April bepleit door Mr. O. E. Havelaar, voor den eischer, tegen Mr. D. S. van Emden uit '8 Gravenhage, voor den gedaagde; echter nog niet op de hoofdzaak, want Art. 30 van de statuten der stoomboot-onderneming bepaalde, dat alle geschillen, uit die statuten voortspruitende, voor arbiters zouden gebracht worden. Er was dm gedagvaard tot benoeming van arbiters. Eu dat moest, volgens den eischer, gebeuren, daar Van Waveren, niot in privé optreedt, maar als liquidatenr en als zoodanig de vennootschap vertegenwoordigende. Het is dus hier de vraag: welke is de verhouding tusschen de vennootschap en den gedaagde ? De vennootschap blijft bestaan voor zoover de liquidatie betreft en wordt dus geregeerd door do statuten, voor zoover ze toepasselijk zijn. De bevoegdheid van Van Waveren om in rechten tegen Zalm op te treden is gegrond op een besluit van de Algemeene vergadering van aandeelhouders. Hij treedt tegen hem opwegen» handelingen, vroeger door Zalm als liquidatenr verricht. Dat geschil is ontstaan in den boezem van de vennootschap on vloeit dus voort Dit de akte van oprichting ; volg. Ns den gedaagde is de arbitrale clausule hier niet van toepassing, daar deze zeeleng moet geïnterpreteerd worden. De opdracht aan Van Waveren verstrekt, heeft plaats gehad na de ontbinding der vennootschap en bovendien wordt in die opdtacht met geen enkel woord van arbitrage melding gemaakt. Is er quaestie of Zalm al of niet recht had de ƒ StiOO te innen, dan is dat toch zeker niet een geschil, voortspruitende uit de aate van vennootschap, dio toen niet meer bestond. Bovendien is het besluit van die zoogenaamde algemeeno vergadering geheel onwettig, daar do vennootschap toen al lang ontbonden was. Uitspraak 7 Mei. ---