Staten-generaal. EERSTE KAMER, Zitting van Donderdag 19 December. — Beraadslaging over en aanneming der kredietwetten; begrooting staatsspoorwegen; krediet exploitatie staatsspoorwegen en provinciale belastingen. Na aanneming der hoofdstukken I, II en VII» der staatsbegrooting voor 1868, zijn de verschillende kredietwetten voor 1868 met algemeene stemmen aangenomen. Bij de behandeling van sommige dier wetten ontstond eenige discussie omtrent de volgende punten: 1. De heer Schimmelpenninck van der Oije besprak de regeling der traktementen van provinciale ambtenaren en de quaestie van het kanaal van Apeldoorn. De minister van binnenlandsche zaken gaf te kennen dat de regeering het eens is dat in de bedoelde traktementen voor de leden van gedeputeerde staten verandering moet worden gebracht, maar dat zij nog geen vrijheid heeft gevonden daartoe het voorstel te doen. De regeering verlangt ook zoo spoedig mogelijk het kanaal van Apeldoorn in werking te doen brengen. 2. Door den heer van Nispen van Pannerden werd de quaestie van het fort bij Pannerden besproken, waaromtrent de minister van oorlog mededeelde, dat bij het maken van dat fort de belangen van den waterafvoer zouden worden in het oog gehouden en dat de aanbesteding van het fort in het voorjaar zou plaats hebben. 3. Het vraagstuk der munt eenheid werd door den heer Cost Jordens behandeld, die zich verklaarde tegen het aannemen van den gouden standaard en den minister in deze quaestie de grootste voorzichtigheid aanbeval.—De minister van financiën betuigde zijne instemming met het door den spieker ontwikkeld gevoelen en deelde mede dat aan de Fransche regeering was kenbaar gemaakt dat Nederland eerst dan tot eene wijziging van zijn muntstelsel zou overgaan, wanneer de ondervinding in het buitenland zou hebben aangetoond, dat die verandering wenschelijk is. 4. Op eene vraag van den heer Hartsen, deelde de minister van koloniën mede, dat het bericht, het eerst in de nieuwe Rotterdamsche courant geplaatst en daarna in andere couranten overgenomen, dat er zou zijn ontvangen een schrijven van den gouverneur-generaal aan den minister van koloniën, waarbij hij zou opkomen tegen de hem gegeven voorschriften, die in strijd zouden zijn met het regeeringsreglement en dat in het algemeen het regeeren in conservatieven zin in Indië onmogelijk zou zijn, volkomen onwaar is. Er is bij den minister niets hoegenaamd van dergelijken aard ontvangen. Bij de behandeling der begrooting voor de staatsspoorwegen (die mede met algemeeue stemmen is aangenomen) drong de heer Fransen van de Putte aan op de waterverbinding tusschen de stad Vlissingen en het kanaal van Walcheren en tevens op een beteren toegang van Vlissingen tot het station van den staatsspoorweg. — Omtrent beide punten gaf de minister van binnenlandsche zaken te kennen dat het nut er van door de regeering volkomen wordt erkend; dat beide zaken in onderzoek zijn, maar dat er.nog geene beslissing genomen is. Het wetsontwerp tot verhooging van hoofdstuk V (exploitatie der staatsspoorwegen) — dat mede met algemeene stemmen is aangenomen — gaf den heer Fransen van de Putte aanleiding om der regeering te ontraden de overneming van de exploitatie der lijnen Almelo—Salzbergen en Eindhoven—Luik. De minister gaf hieromtrent te kennen dat hij zich nog niet kan uitlaten over hetgeen met beide lijnen zou geschieden. Het vraagstuk over de bevoegdheid der provinciale staten tot het geven van subsidiën ten behoeve van onderwijzers aan de openbare lagere scholen, werd ook bij deze kamer ter sprake gebracht bij de behandeling van het ontwerp tot bekrachtiging van provinciale staten in Friesland. De heer Messchert van Vollenhoven betwistte die bevoegdheid der staten en meende dat bet hier bedoeld besluit der staten van Friesland niet aan den koniug ter bekrachtiging had moeten zijn voorgedragen. Nu die bekrachtiging evenwel had plaats gehad, vond hij geen vrijheid tegen de wet de stemmen. Met die conclusie vereenigden zich ook de heeren van Swinderen, de Vos van Steenwijk, Schot, Duymaer van Twist en Michiels van Kessenich, doch op andere motieven. Deze heeren nl. hielden de bevoegdheid der staten vol om, buiten het geval voorzien bij art. 36 der onderwijswet, subsidie voor het onderwijs te geven. De heer Duymaer van Twist meende evenwel dat zoodanige subsidiën alleen mogen gegeven worden, wanneer in de betrokken gemeenten schoolgeld werd geheven. De minister van binnenlandsche zaken hield vol dat bet besluit der staten zich niet bewoog op een terrein vreemd aan de provinciale autonomie; de staten kunnen ook subsidiën verleenen buiten het geval voorzien bij art. 36 der wet. Wat de toepassing van dit artikel betreft, de regeering is het gevoelen toegedaan dat geen subsidie moet worden verleend dan aan die gemeenten waar schoolgeld kan worden gegeven. Men handelt evenwel niet in strijd met de wet wanneer ook subsidie wordt gegeven aan die gemeenten die geen schoolgeld heffen, want art. 33 der wet zegt niet dat er schoolgeld moet, maar wel dat er schoolgeld kan geheven worden. Al de ontwerpen tot bekrachtiging van provinciale belastingen zijn met algemeene stemmen aangenomen. --- Gemeenteraad van Middelburg. Zitting van Woensdag 18 December, (Vervolg) Geschiedt voorlezing vari een drietal brieven der commissie van bestuur over de bank van leening. In de eerste missive wordt machtiging gevraagd om door af- en overschrijving uit art. 11 onvoorziene uitgaven, art. 7 litt. b, renten van opgenomen kapitalen, op de begrooting der leenbank voorkomende, met eene som van f 12.50 te verhoogen. De tweede brief behelst een verzoek dat, volgens de laatste alinea van art. 5 der verordening op de bank van leening, het personeel met een tweedo bediende worde vermeerderd. Bij de derde missive geschiedt toezending der begroeting van de uitgaven der bank over 1868, met verzoek aan burgemeester en wethouders om de goedkeuring daarvan bij den raad te bevorderen. Deze stukken zijn alle gesteld in handen der financieele commissie, welke daaromtrent rapport heeft uitgebracht. Tegen het eerste verzoek bestaat geene bedenking. Ten aanzien van het tweede punt wordt in het rapport opgemerkt dat, blijkens de begrooting van uitgaven der bank voor 1868 bij de commissie van bestuur het voornemen bestaat aan den verlangden tweeden bediende eene jaarwedde van ƒlOO toe te kennen en zij den te stellen borgtocht, op ƒ 100 wenscht bepaald te zien. De voordracht tot vermeerdering van personeel is gegrond op vermeerderde werkzaamheden bij de bank. Dit jaar overtreft alle vorige in werkzaamheid, daar op 31 October jl. reeds 49914 stuks panden waren beleend met ƒ117,499.75, en 49,777 stuks gelost met ƒ116,806.25, zoodat inde eerste tien maanden nagenoeg ƒ 100,000 of gemiddeld per dag 400 panden zijn beleend met eene geldomzetting van ƒ9lB. Bij gelijk mouvement op eiken werkdag zou het tegenwoordig personeel, hoewel met inspanning van krachten, de werkzaamheden kunnen verrichten, doch tusschen den eenen en anderen dag bestaat groot verschil : inzonderheid des Maandags, Vrijdags en Zaterdags, wanneer in den regel tweemaal zooveel panden als anders behandeld worden. Wat betreft den aard der betrekking heeft de commissie voor de bank het voornemen een jong mensch aan te stellen, om bij de lossingen en beleeningen in de bewaarplaatsen der panden behulpzaam te zijn en hem tevens gelegenheid te geven ter bekwaming, om desnoods ook andere werkzaamheden te kunnen verrichten. De financieele commissie stelt voor, de gevraagde' machtiging tot het aanstellen van een tweeden bediende onder de voorgedragen voorwaarden te verleenen, doch daaraan alsnog deze voorwaarden te verbinden, dat de aanstelling zal plaats hebben tot wederopzeggens toe zoodat bij vermindering der werkzaamheden van de bank' of andere omstandigheden, de afschaffing van dezen bediende zonder bezwaar voor de financiê'n der bank zal kunnen geschieden en de titularis geen aanspraak zal kunnen doen gelden op wachtgeld. Omtrent de voorgedragen begrooting heeft de financieele commissie geene bedenking, en stelt zij voor die goed te keuren, onder voorbehoud dat door dé goedkeuring van den post voor onvoorziene uitgaven niets geprejudicieerd wordt ten opzichte van eenige door de commissie der bank gewenschte verhooging van jaarwedden der ambtenaren en bedienden, noch ten aanzien van den in te vorderen huurprijs van het gebouw der leenbank, doch dat de overweging dier punten wordt aangehouden totdat de uitkomsten van het dienstjaar 1867 nader zullen bekend zijn. Het advies der financieele commissie is met algemeene stemmen aangenomen. Alsnu wordt overgegaan tot de volgende benoemingen: Tot curator over het gymnasium, in de plaats van wijlen mr. A. J. van Deinse, zijn door het college van curatoren aanbevolen mr. J. P. van der Bilt en mr. D. A. Berdenis van Berlekom. Eerstgenoemde is gekozen met 11 stemmen, zijnde 2 stemmen op mr. van Berlekom uitgebracht. Vervolgens zijn ter vervulling der door periodieke aftreding te onstane vacatures met algemeene stemmen herbenoemd: Tot leden van het burgerigk armbestuur, de heeren F. M. Beunke en P. Pichal. — Mede waren aanbevolen de heeren J. B. Sprenger en J. J. van der Harst Az. Tot leden van het bestuur der godshuizen, de heeren Johs. van der Leijé en jhr. mr. J. W. M. Schorer. De heeren J. Fak Brouwer en jhr. mr. D. G. van Teylingen waren mede aanbevolen. Tot lid der commissie van bestuur over de leenbank: mr. A. P. Snouck Hurgronje. — Mede was aanbevolen mr. E. P. Schorer. Tot commissaris over de wisselbank, mr. W. C. Borsius. Tot lid der plaatselijke commissie van toezicht op de scholen voor middelbaar onderwijs, dr. H. Polman Kruseman. — Jbr. mr. L. F. van Panhuys was mede aanbevolen. Tot gemeente-geneesheer, dr. J. P. Berdenis van Berlekom. — Dr. A. P. Fokker, te Goes, was nevens den benoemde aanbevolen. Tot gemeente-heelmeester, de heer J. B. Haringman. — Mede was aanbevolen de heer J. G. de Waal. Tevens zijn herbenoemd als leden der commissie voor het kohier der plaatselijke directe belasting op de inkomsten, de heeren Rekker, van Deinse en Lambrechtsen van Ritthem; en als plaatsvervangers, de heeren van 1 Visvliet, A. W. Snouck Hurgronje en A. H, G. Fokker. Ten slotte wordt tot assistent gemeente heelkundige benoemd de heer J. G. de Waal op eene jaarwedde van ƒlOO, met bepaling dat hem gelijk bedrag over 1867 zal worden toegekend. De benoeming van een leeraar in de staathuishoudkunde aan de burgeravondschool wordt aangehouden totdat eene voordracht zal zijn ingekomen. Hierna wordt de zitting gesloten. --- Buitenland. Algemeen overzicht. De Saksische regeering heeft bij de vertegenwoordiging een wetsontwerp tot invoering der jury ingediend. Het Saksisch ministerie schijnt de bevolking daartoe alzoo genoegzaam ontwikkeld te achten. Men weet toch dat in verschillende staten een der hoofdargumenten tegen de invoering der jury in de niet zeer vleiende bewering bestaat: dat de natie daarvoor nog niet rijp is, en alzo» in ontwikkeling nog achterstaat bij verschillende groote rijken, waarin het volk zijn aandeel heeft zoowel in do wetgeving als in de rechtspraak. Dergelijke bewering is overigens te gemakkelijker te uiten of neder te schrijven, naarmate zij minder bewijsbaar is. Ongeveer op dezelfde wijze beweerde men vóór 1848 dat de volken nog niet rijp waren voor uitbreiding van politieke vrijheid. De Fransche regeering verdubbelt hare strenge maatregelen tegen de drukpers. Terwijl de buitenlandsche dagbladen, bij het minste woord aan het gouvernement o ngevallig, aan de grenzen in beslag worden genomen, zijn dezer dagen weder aan verschillende Parijsche dagbladen waarschuwingen uitgedeeld. Naar aanleiding van eenige onlangs te Parijs gedane als onwettig beschouwde arrestatiën door de politie en eene daaruit voortgevloeide civielrechtelijke procedure van de zijde der gearresteerden, heeft overigens de prefect van politie eene circulaire aan zijne onderhoorigen gericht, waarin het volgende gelezen wordt: „Een gedeelte der dagbladpers heeft over de onlangs gedane arrestatiën levendige klachten aangeheven en daarbij de verdediging der individueele vrijheid tot voorwendsel genomen, welke individueele vrijheid onder geen régime beter gewaarborgd en meer geëerbiedigd was dan thans." —¦ Te midden der grove onbeschaamdheden van het Napoleontisch gouvernement, waaraan de Fransche natie zoozeer gewoon is geworden, schijnt deze ontboezeming van den heer Pietri toch zekere bitterheid te hebben opgewekt, waarvan le Temps de uiting vrij onvoorzichtig aldus wedergeeft: „Dit document kan beschouwd worden als het meesterstuk eener administratie, door zestien jaren te weinig wederstreefde willekeur verblind. Het is haar niet genoeg om onwettige handelingen te plegen, zij wil deze nog tot theorie verheffen en deze daden aan hare agenten voorstellen als de uitoefening van een onbetwistbaar, ongeschreven, onbekend recht, hetwelk de politie boven alle wetten des lands verheven doet zijn. — Met de meeste kalmte, op vaderlijken toon en met de hand op het hart vraagt de administratie aan de bevolking om zich te laten arresteeren, zich in strijd met alle wetten te laten gevangen houden, zich zelfs slagen te laten toebrengen en dan nog tevreden te wezen!" De heer Pelletan heeft als lid van het wetgevend lichaam gisteren een verzoek bij die vergadering ingediend om de regeering te mogen interpelleeren omtrent bovenbedoelde circulaire van den heer Pietri. Eergisteren zijn in het Fransch wetgevend lichaam de debatten over het wetsontwerp betrekkelijk de legerorganisatie aangevangen. De heeren Simon, David en Latonr-Dumoulin voerden in deze eerste vergadering het woord. De heer David betoogde, onder meer, dat ongeoefende vrijwilligers, met hoeveel geestdrift ook bezield, aan een bevelvoeienden generaal tegenover den vijand dikwijls meer tot last dan tot voordeel waren. Hij erkende dus de wenschelijkheid van een geoefende strijdmacht te bezitten, doch protesteerde tegen het beginsel, in de wet opgenomen, volgens hetwelk men zich van den dienst by de mobiele nationale garde kon vrijkoopen. Dit was, volgens den spreker, in strijd met het systeem van gelijkheid van alle Franschen. De heerLatour-Dumoulin ontwikkelde voornamelijk als zijn gevoelen dat het onnoodig was een zoo groot leger te bezitten als bij het ingediend wetsontwerp werd aangenomen. Gisteren werd het aan de orde zijnd wetsontwerp krachtig bestreden door de heeren Richard, Reguis en Magnin. Eerstgenoemde beweerde dat eene aanneming noodzakelijk een oorlog zou uitlokken. — Een aantal sprekers over het wetsontwerp zijn nog ingeschreven. In de Italiaansche kamer van afgevaardigden heeft de heer Ratazzi eergisteren wedertJtn-»het woord gevoerd tot nadere ontwikkeling//^ijn,er_ bew^hig dat hij aan . de Garibaldiaansche 1^ al vreemd^jj^ gebleven, dat echter het denkbeeld van Garibaldi het denkbeeld der gansehe natie is en dat dit door niets en door niemand kan worden vernietigd, daar men de krachten zal verdubbelen om het te verwezenlijken. De oud-minister verklaarde voorts dat hij steeds het denkbeeld eener interventie te Rome met Frankrijk had verworpen om dat daardoor het recht van interventie als aan eene vreemde mogendheid toekomende,zou word en erkend. Hij had dan ook geenszins in dien zin voorstellen door den heerNigra aan de Fransche regeering laten doen en verzocht het tegenwoordig ministerie om te verklaren dat de minister Rouher eene onjuistheid had gezegd door te beweren dat zulk een voorstel van den heer Nigra was uitgegaan. Ten slotte betoogde de heer Ratazzi dat in het plan om te Rome tusschen beide te treden bij de Italiaansche regeering niet het voornemen lag om de Romeinsche quaestie met geweld op te lossen, maar om de onafhankelijkheid der Romeinen en het geestelijk gezag van den paus te handhaven. In de gisteren gehouden vergadering zette de heer Ratazzi zijne redevoering voort om zich verder omtrent zijn politiek beheer te verdedigen. Hij meende overigens te moeten aanraden om geenerlei opofferingen meer te doen ten einde de Fransche troepen bet pauselijk gebied te doen verlaten, daar de Fransche regeering toch wel spoedig door de pressie der Fransche natie en in haar eigen belang tot eene terugroeping zal moeten overgaan. Ook de president-minister Menabrea voerdein deze zitting nog het woord om te verklaren dat de regeering de conferentie-uitnoodiging van Frankrijk had aangenomen, doch met het nationaal programma tot grondslag. Uit een uitvoeriger verslag der zittingen van de Italiaansche kamer dan de telegraaf kan overbrengen, blijkt dat in de zitting van Woensdag door den minister Menabrea te kennen is gegeven dat bij de regeering het plan bestaat om eenige maatregelen te nemen welke de thans bestaande vrijheid zullen belemmeren. Indien de presidentminister, na zijne redevoering over de voordcelen van het monarchaal stelsel voor Italië, meenen mocht dat dergelijke maatregelen nader de verdiensten van dat monarchaal stelsel voor de natie zullen aantoonen, dan vreezen wij dat hij zich deerlijk misrekenen zal en daardoor juist het tegenovergestelde zal bewijzen van hetgeen hij in de zitting van Dinsdag zoo angstvallig trachtte aan te toonen. De minister von Bismarck heeft «ich de ontevredenheid van het Pruisisch huis der heeren berokkend, waarschijnlijk naar aanleiding van de aftreding des graven zur Lippe, thans als minister van justitie door den heer Leonardt opgevolgd. Een wetsvoorstel tot vereeniging van het oppergerechtshof met het hof van appèl, onlangs ten behoeve der ingelijfde landen in het leven geroepen, is met 42 tegen 33 stemmen verworpen, onobtnks alle pogingen van den heer von Bismarck bij de vergadering in het werk gesteld. Berichten omtrent de Engelsche expeditie naar Abyssinië, gisteren te Londen ontvangen, luiden niet ve el gunstiger omtrent den gezondheidstoestand. De troepen hadden nog veel gebrek aan water en verloren nog zeer veel lastdieren ten gevolge der uitgebroken ziekte. ---