In het stormgebied. De Koningin in Langenboom en Zeeland - Rede van minister De Geer - Het werk der genietroepen. De wederopbouw van Borculo. Om kwart over elf stoomde op 1/ Augustus de koninklijke trein het station Cuyk binnen. Spoedig daarop verscheen de Koningin, na verwelkomd te zijn door den Commissaris der Koningin in Noord- Brabant, baron van Voorst tot Voorst, en den burgemeester van Cuyk op het stationeplein, waar zij door een groote menigte hartelijk werden toegejuicht. Honderden kinderen hieven spontaan het Wilhelmus aan. H.M., die gekleed was in een blauwgestreept mantelpak en een eenvoudigen blauwen hoed op had, was vergezeld van den Prins, en in haar gevolg waren hofdame freule Van Swinderen, baron de Vos van Steenwijk, adjudant van de Koningin, jhr. Laman Trip, adjudant van den Prins en de ordennance-officier jhr. Verheven. --- Langenboom Per auto werd over Beers en Mill naar Langenboom gereden, waar op de grens van de gemeente Langenboom behoort, baron van Hövell tot Westerflier, H.M. begroette. Vervolgens werd de tocht voortgezet tot het café van M. Jans, waar H.M. uitstapte. Aan de saamgestroomde bewoners vroeg zij of ze niet erg geschrokken en gevlucht waren en of er niemand was omgekomen. Vervolgens werd een bezoek ë%- I3f * aan het huis van W. Jans. De adjudant van de Koningin was tevoren dat KVersla^,evers komen zeggen, met HM ve^ch^.of de Pers niet overal met H. M. wilde binnengaan W ffiesTn 6 wbeZ°cht de' hui*en van vanda:r\T„gende^oJan de' Haget en der DominVa^ et naar het klooster ■vanKenTr, f ' Waar HM- werd ont kendonok H-de? Pater-overste, Wennevertronw^ *•! haar verwelkomde, het Heer SEt gekende, dat Onze Lieve bppft aieILangenboom zoo zwaar beproefd ™? °°k wel zal helpen en H.M. ten zeerste dankte, dat zij ook in deze geteisterde streken heeft willen verschijnen, verzekerend dat haar bezoek een grooten woost zal schenken aan deze eenvoudige, goedmoedige, aan het Huis van Oranje verknochte landbevolking. Daar er voortdurend gefotografeerd werd en filmopnamen werden gemaakt, kwam de adjudant van de Koningin zeggen, dat H. M. wenschte, dat er geen opnamen meer werden gemaakt. Na de sacristie, het kerkgebouw en den tuin van het klooster bezocht te hebben, werd nog een bezoek gebracht aan de boerderij van M. Bongers, waarna H. M. vlak voor de verwoeste openbare lagere school van Langenboom weer in haar auto stapte, na afscheid te hebben genomen van pater-overste Wennekendonck, de hoop uitsprekende, dat de schade zoo spoedig en volledig mogelijk zou worden hersteld en van den burgemeester van Escharen en mevr. Van Hövell tot Westerflier. --- Zeeland. Daarop werd langs de Graspeel de oc"t voortgezet naar de Langstraat en Sf £rent. Óp de grens van de gemeenten en Zeeland begroette de bur- van deze gemeente H. M. en den "thaar Verder' HM" 9Prak hier ter rn eu den gemeente veld wach- Lii.a an Zeeland, van Bergen en moeVv?' ena de ramP zo° onverte e hein krachten hebben gegeven om Ook de H-6n-het lijden te verzachten, rechauao sJricts-commandant der mavan Cuiiif' kapitein Werner, die reeds van den 0, 1 per a«to aan het hoofd toegesSoK reed' werd hier door HM. wathH^i en gedankt voor alles, de streken 8n voor dez^eteister' vanaf nar Werden de boerderijen van L. hii h ï. °P en M- Bongers bezocht en y ac boerderij van Van Straten, waar geniesoldaten bezig waren met repareeren van daken, sprak de Koningin °°k dezen toe. Op den weg richtte H. M. zich nög tot menige boerenjongens, die van andere dorpen zijn gekomen om te helpen en sPrak hierover hare voldoening uit. Daarna werd een bezoek gebracht aan de *u*ne van het huis van Van den Heuj 1' waar een 14-jarige jongen is omgemen en de vrouw des huizes zwaar H°?d w.erdbood jjUsje van den overleden jongen joncferi et bidprentje van dien Paat fforS en de Koningin zeide een *oefd!n vadner.Van tr°°St tot Toen ging het naar het totaal verwoeste bei Van Joh- van Boxtel, waar geen der °ewoner3 aanwe . wa9t en kwam de «Wet op de Trent waar de puinhoopen Va« twee boerderijen die eens tegenover eikander stonden werden bezocht, de perste van Laurensen, wiens vrouw wonder boven wonder met hare vijf kinderen het leven ,wist te redden onder een tafel en de andere Van Manders. --- Het vertrek. H M sprak ook hier woorden van troost en verliet zichtbaar onder den indruk deze plek, waar alles met den grond tageUik is gemaakt. Ook de woning van Van Duren werd bezocht en tegelijk de door de geniesoldaten gebouwde noodwoning. Een kapitein en een eerste luitenant van de genie verstrekten hier inlichtingen. „ - ■ „„ Ten slotte bezocht de Koningin, na vele kilometers in de brandende zon door het mulle zand en in stofwolken geloopen te hebben, op het Oventje nog de boerderijen van C. van der Elzen en F. Schraven. De vrouw van Schraven Wenschte H.M. alleen te spreken en deze ging met de vrouw eenige minuten naar kinnen. Op het Oventje werden de wethouders van Zeeland voorgesteld en nog een bezoek gebracht in het huis van wethouder P. van den Brand. Toen werd naar het dorp Zeeland gereden, waar H.M. een bezoek bracht aan de gewonden in het ziekenhuis aldaar. Eindelijk reed H.M. over uden en Mistelrode naar het station On», vanwaar zij om halfvier weer per trein naar Het Loo vertrok. --- Rede jhr. De Geer. De Minister van Binnenlandsche Zaken en Landbouw, Jhr. mr. De Geer heeft hedenmiddag in de Treves-zaal het Nationaal Steuncomité ter leniging van den nood in de geteisterde streken geïnstalleerd met de volgende rede: De ontroerende ramp, die in den avond van 10 Augs. verschillende deelen van ons land geteisterd heeft, draagt één zoo buitengewoon en tegelijk massaal karakter, dat terstond vrij algemeen begrepen is, dat de natie haar als een gemeenschappelijk leed behoort te aanvaarden en dat de gevolgen voor de rechtstreeks getroffenen door aller samenwerking behooren te worden verzacht. Onder dien indruk zijn in vele kringen en op vele plaatsen spontaan steuncomité's opgericht, terwijl de bevolking blijkens mild toevloeiende giften reeds hare instemming daarmee heeft betuigd. Willen de gelden, die op zoo sympathieke wijze geofferd worden, de meest juiste en billijke besteding vinden dan zal de noodige eenheid van handelen niet mogen ontbreken. De aangerichte schade is van menigvuldigen aard En ver-uiteenliggende oorden zijn getroffen. Wanneer de Nederlandsche natie zich opmaakt om deze volksramp moedig en gezamenlijk te dragen, dan heeft zij het recht verzekerd te zijn, dat naar regelmaat en billijkheid zal worden geholpen en dat met de bijeengebrachte middelen het grootst mogelijke nut zal worden gesticht. Dit zal slechts dan bereikbaar zijn, indien de zeer onder scheiden nooden onder één licht worden bezien en naar een vasten maatstat worden beoordeeld. .. Het is die overweging, die my ertoe heeft geleid uwe medewerking in te roepen tot de vorming van een Nationaal Steuncomité ter leniging van den nood in de geteisterde streken. Met voldoening mag ik vaststellen dat allen, die daartoe zijn uitgenoodigd, geen oogenblik hebben geaarzeld aan den tot hen gerichten oproep gevolg te geven. Ik breng u daardoor mijn oprechten dank en bovenal dien van de getroffen streken. --- 100.000 bezoekers. Men schrijft aan de N. R. Ct. uit Laag Kappel: Het is 16 Aug, — overeenkomstig de verwachtingen — ontzettend druk geweest te Borculo. 's Ochtends om zeven uur kwamen al drommen fietsers, die dan nog een dertig kilometers voor den boeg hadden, langs den straatweg van Hummelo, een paar uur later begonnen de auto's te rijden. Tegen tienen was het een waar Strawinsky-concert van autotoeters bij den viersprong. Van alle kanten kwamen ze opzetten. Even half elf arriveerde een gezelschap uit Hoek van Holland, dat 's nachts om 5 uur op stap was gegaan. Een uur later kwam een autobus uit Helder, gezelschapswagens uit Utrechten Venlo, uit Dordrecht, om kort te gaan uit alle deelen van ons land. Gelukkig maar, dat men strenge maatregelen genomen had voor het verkeer, anders zou het zeker spaak geloopen zijn Er waren in een richting lboO auto s en motorfietsen gepasseerd. Desondanks is er geen oogenblik stagnatie in het verkeer geweest en alles is zonder een enkel ongeval afgeloopen. Met 48 marechaussees, 20 man politietroepen en 6 rijksveldwachters,isdeorde prachtig gehandhaafd. Meer dan 100.000 personen zijn er geweest, en er is geen enkel proces-verbaal opgemaakt en niemand heeft ook maar het5 geringste letsel bekomen. Dank zij het weldoordachte, zeer strenge en correcte optreden, want de burgemeester en de commandat zijn onverbiddelijk, zelfs de minste tegenspraak wordt niet geduld. Over kapitein Boellaardt als organisator is de burgemeester dan ook vol lof. --- Het herstel. Verrassend snel hebben de genietroepen en burgers orde gebracht in den chaos te Borculo. Toen gisteren de troepen voor het week-end per extra-trein huiswaarts gingen, was dat verlof meer dan verdiend. Duizenden en nog eens duizenden bezochten Zondag 16 Augustus het verwoeste stadje. Een voor deze streek ongekend groote politiemacht was op de been gebracht om er voor te zorgen, dat het verkeer in deze omgeving geen stagnatie ondervindt. Van heinde en verre komen autcfe en autobussen, volgepropt met menschen, om de gevolgen van de ramp te zien. Voor wie er nog komen van het Westen uit is het best te rijden via Zutphen, Vorden en Ruurlo. Men kan Borculo dan verlaten in de richting vanLochem en heeft dan meteen een mooien rit ook langs nog ongerept natuurschoon. Men mag gerust verwachten, dat de Borculo'ers, nu zij eenmaal weten te worden geholpen door de landgenooten, zelf de handen uit de mouwen steken. Zij zijn goedsmoeds en waren des avonds laat nog bezig de fragmenten van hun huizen ietwat waterdicht te maken, althans zoo, dat bij regen er niet al te veel water naar binnenkomt.. Glazenmakers herstelden ook al veel en voortdurend worden dakpannen aangebracht, ïrekkende voor de niet ingestorte daken. De vele duizenden bezoekers zten er rrjßtfg rond en geven blijk van hun deelneming ook in klinkende munt. Wie me? en auto door Borculo rijden wü betaalt daarvoor aan de collecteerende meisjes een gulden. --- Een wereldreis. Een correspondent van de Loc. schrijft Morgen zal van Southampton vertrekken het Engelsche motor-zeiljacht Westward, metende 2840 tons, met een gezelschap toeristen aan boord, die in den tijd van 9 maanden een reis rond de wereld maken. De volgende route wordt gevolgd: Madeira-Panama — Zuid-Zee-eilanden, — Australië, — Oost-Indië, — Indische Oceaan — Suez — Middellandsche Zee — Engeland. In den Indischen Archipel zullen Timor, Plores, Soerabaja en Batavia worden aangedaan. Indien in dit programma inmiddels geen wijziging komt, kunnen we dit viermast-jacht, dat tevens van een motor is voorzien, over eenige maanden h.t.l. verwachten. De reis is georganiseerd door de Westward Navigation Co. te Londen. --- Probolinggo. Onze correspondent aldaar meldt dd, 15 dezer: Ongeluk Gisteren vielen bij 't laden yan een ter reede liggenden stoomer eenige zakken suiker uit den ketting. Een der koelies brak 'n been, doordat een zak er op terecht kwam. A a n r ij d i n g, Hedenmorgen keerden 'n vijf en twintigtal leerlingen der Osvia per rijwiel van 'n landmeetles terug naar school. Ter hoogte van den viersprong h\j r}e woning van den controleur reed hun de auto van den hoofdadministrateur der s.f. Djatiroto, den heer v. Tinteren, met 'n vaart van in 2/5 K. M. achterop. Toevallig waren er ook twee dogcarren op den weg, één links en een rechts. De heer v. Tinteren wilde tusschen deze twee dogcarren door laveeren, doch reed ongelukkigerwijs een der jongens aan. De fiets werd geheel vernield, terwijl de aangeredene er wonder boven wonder met eenige schrammen en flinke beenontvellingen afkwam. De heer v. Tinteren verklaarde zich bereid de eventueele schade aan den leerling te vergoeden. De politie maakte inmiddels procesverbaal op van 't voorgevallene. Vervroegde seho o 11 ij de n, Eenige ouders wendden zich tot den voorzitter der Europeesche schoolcommissie om ook hier de vervroegde schooltijden ingevoerd te krijgen. De voorzitter heeft naar aanleiding hiervan'n enquête onder de ouders der schoolgaande kinderen doen instellen, of 't meerendeel al dan niet vóór de vervroegde schooltijden is Zijn de resultaten van dien aard, dat 't gros in verband met verschillende omstandigheden er vóór is, dat de school vroeger begint en vroeger eindigt, dan zal door de schoolcommissie aan den Directeur van Onderwijs en eeredienst n verzoek in dien geest gericht worden. Films, Sedert onze filmvereeniging herdoopt is in Profig, en daardoor bij de filmimporteurs den waan weggenomen is, als zou zij 'n onderdeel zijn van de filmvereeniging te Soerabaia, heeft onze leider der vereeniging de vrije keuze van films. Begon 't publiek eerst reeds te mopperen, thans kan 't tevreden zijn. Werden de laatste twee weken: „De laatste man op de wereld" en „La garconne" afgedraaid, thans kan ik melden, dat we morgen „Shadows of Paris" te zien zullen krijgen en op 23 dezer- Die Nibelungen 2e deel, dat door de filmcommissie in zijn geheel afgekeurd werd. 't Eerste deel dezer prachtfilm zal 'n week te voren afgedraaid worden; dit deel werd niet afgekeurd en iedereen kan 't dus gaan zien. Ouderavond Binnenkort zal er alhier 'n ouderavond gehouden worden, t Doel hiervan zal zijn nauwer contact te krijgen tusschen de ouders van schoolgaande kinderen en 't hoofd en personeel der Eur. school. --- Remissie van straf. Weltevreden, 15 September (Aneta). Soffing, die tot 20 jaar tuchthuis werd veroordeeld in verband met de Brinkmanzaak heeft een jaar remissie van straf gekregen. --- BINNENLAND. Vier repatrieerende Javaansche juristen. Men meldt uit Pekalongan aan de Loc.: Aan boord van de passagiersschepen Johan de Wilt van de Mij. „Nederland" en Trier vanden Nord-Deutscher Lloyd, welke respectievelijk op 9 en 8 September j.l. van Genua zijnvertrokken, bevinden zich de Javaansche juristen mr. R. P. Notosoebagio, mr. R. Hadi, mr. M. Soesanto Tirtoprodjo en mr. R.P. Iskak, die thans na een volbrachte studie in Nederland en het buitenland repatrieeren. De drieeerstgenoemdejuristen behooren tot de door de regeering uitgezondenen en zullen dan ook weer in Gouvts.-dienst treden. Mr. R.P. Notosoebagio is een oudere broer van onzen stadgenoot accountant Notonindito, en was vóór het vertrek naar Nederland in 1922 ondervoorzitter van den Landraad te Mr. Cornelis, terwijl mr. R. Hadi dezelfde betrekking bekleedde te Serang. Alle drie uitgezondenen waren in Nederland met lof geslaagd. Mr.R.P. Iskak heeft op eigen kosten gestudeerd, en zal naar alle waarschijnlijkheid niet in gouvernementsdienst treden, doch zelf praktiseeren. Drie andere Javansche meesters in de rechten studeeren thans nog in het buitenland en zullen binnenkort eveneens terugkeeren. Deze drie zijn n.l. mr. R. Soebroto, een uitgezondene, die nu bezig is aan een proefschrift, mr. Sartono en mr. Boediarto, welke twee laatste geheel op eigen kosten hebben gestudeerd en die na terugkeer Indië met twee advocaten rijker zullen maken. --- Opheffing 's Landspakhuizen. Weltevreden, 15 September (Aneta). De regeering nam een definitieve beslissing ten aanzien van de opheffing van 's landspakhuizen te Semarang. Vermoedelijk zal worden overgegaan tot den verkoop van het complex gebouwen. --- CULTURES. RESIDENT EN SYNDICAAT Over minimum-grondhuurprijzen. Uit Batavia verneemt de Loc., dat er een meeningsverschil bestaat tusschen den resident van Soerabaia en het Suikersyndicaat, inzake de uitvoering van het besluit van eerstgenoemde tot vaststelling van minimumgrondhuurprijzen in de afdeeling Sidoardjo. Het betreft hier de vraag, of een Inlandsche verhuur in verband met de bij het besluit van den resident van Soerabaia van 8 November 1924 no. 13116 a. vastgestelde minimumprijzen, geldende voor het tijdvak van 1 Januari 1924 tot 1 Januari 1928, recht heeft op uitbetaling van die (verhoogde) minimumprijzen voor grond, dien de suikerondernemer bij voorbeeld 1 April 1924 in gebruik heeft genomen. De heer Jordaan hield vol, dat zijne opvatting niet in strijd is met de bedoeling der bepalingen, doch het tegenovergestelde werd o.m. betoogd door de heeren Hillen en Smeets. De regeering, met een en ander in kennis gesteld, verzocht den directeur van Justitie om advies en inlichtingen, waarop den loden Augustus j.l.dit schrijven door den directeur van Justitie aan de regeering werd verzonden : „In voldoening aan de opdracht mij verstrekt bij het regeeringsschrijven van 21 Juli j.l. heb ik de eer U. E. het volgende mede te deelen : Een eventueele rechterlijke uitspraak in de onderwerpelij ke aangelegenheid zou voornamelijk de vraag moeten" betreffen, bedoeld in de 4de alinea van het schrijven van den heer Hillen van 29 Januari j.l. namelijk, of een Inlandsche verhuurder in verband met de bij het besluit van den resident van Soerabaia van 8 November anno passato vastgestelde minimum-prijzen, geldende voor het tijdvak van 1 Januari 1924 tot 1 Januari 1928, recht heeft op uitbetaling van die (Verhoogde) minimum-prijzen voor grond, dien de suikerondernemer bij voorbeeld 1 April 1924 in gebruik heeft genomen. Terloops moge ik de opmerking maken, dat, zooals de zaken thans staan, een dergelijke rechterlijke uitspraak door belanghebbenden uiteraard te allen tijde, onafhankelijk van de regeering, kan worden uitgelokt. Voor de regeering bestaat m.i. alleen dan aanleiding een rechterlijke uitspraak uit te lokken, wanneer de opvatting van den resident door haar wordt gedeeld en alleen twijfel bestaat of zij in de betrekkelijke bepalingen voldoende duidelijk is neergelegd. Indien de rechter dan van eene afwijkende meening zou blijken te zijn, zou daarin wellicht aanleiding gevonden kunnen worden om de wet zoodanig te wijzigen, dat zij duidelijker dan thans de voorop gezette bedoelingen weergeeft. In het tegenovergestelde geval, d.w.z, zoo Uwe Excellentie vermeent, dat de onderwerpelij ke bepalingen door den heer Jordaan verkeerd toegepast worden, komt het uitlokken van een rechterlijke uitspraak n.m.v. niet te pas. De heer Jordaan nu houdt vol, dat zijn opvatting niet in strijd is met de bedoeling der bepaling. Het tegenovergestelde wordt betoogd door de heeren Hillen en Smeets. Een doodslaand argument voor de juistheid van een der hiertegenover elkaar staande meeningen heb ik noch in de grondhuur-ordonnantie, noch in de krachtens art. 8. (1) sub /*. uitgevaardigde regelen in het bijbehoorend modelcontract kunnen vinden. Wel ben ik bij de lezing der verschillende bepalingen tot de overtuiging gekomen, dat bij de uitvaardiging van deze voorschriften noch door den ordonnantie-wetgever, noch door den G.G, gedacht is aan evenbedoelde mogelijkheid, dat men uitsluitend voor oogen had het vaststellen van minimumprijzen voor de toekomst, zoodat reeds om die reden een uitdrukkelijke uitsluiting van die mogelijkheid achterwege moest blijyen (vgl. in het bizonder de regeling der bekrachtiging van de grondhuurakten, 13 der regelen, de regeling der betaling van de huurprijzen in het modelcontract enz.) Afgescheiden van de mogelijke bedoelingen, welke bij de vaststelling van vorehaangehaalde bepalingen hebben voorgezeten, zal men echter m.i. in verband met het boven besprokene vooral om de volgende reden tot het besluit moeten komen, dat vaststelling van minirnum-prijzen met terugwerkende kracht uitgesloten is. Is reeds de overheid op het punt van grondverhuur een buitengewone bevoegdheid toegekend tot inmenging in verhoudingen, welke naar haren aard zuiver civielrechtelijk zijn, zoodat reeds daarom de voorschriften betreffende die bevoegdheid strikt zijn te interpreteeren, een gerechtigheid der overheid tot het vaststellen van (verhoogde) verplichtingen van een der partijen in het burgerrechtelijke contract achteraf, d.w.z. nadat het contract tot stand gekomen is en de uitvoering daarvan reeds begonnen of geheel geschied is, heeft een zoo exceptioneel karakter, is zoo afwijkend van de gewone rechtsregels dat zij zonder eene (uitdrukkelijke) toekenning in de wet niet valt te aanvaarden. De overweging, dat in de wet die gerechtigheid nergens uitdrukkelijk wordt uitgesloten, is daarom voor de aanneming daarvan ten eenenmale onvoldoende. Dit klemt te meer, waar uitdrukkelijk voorzien is de wenschelijkheid, dat in geval de overeengekomen huurprijs zal worden vervangen door den vastgestelden minimum-huurprijs zonder dat eenige nadere handeling van partijen zal vereischt zijn, m. a. w. een voor partijen bindende overeenkomst wijziging ondergaat door een administratief besluit. Daarvoor is noodig geoordeeld, een uitdrukkelijke beding in de huurakte en wel de veelbesproken vijfde voorwaarde. En die voorwaarde kan m.i. alleen slaan op huurverhooging na de herziening. Dat partijen met die voorwaarde mede hebben ingestemd met een huurverhooging met terugwerkende kracht, is eene uitlegging, welke m.i. ook door den rechter niet zal worden aanvaard.Het standpunt van den heer Jordaan is daarom ook naar mijne meening onhoudbaar. Mocht U. E. zich hiermede kunnen vereenigen, zoo meen ik haar derhalve in overweging te moeten geven, den resident van Soerabaia daarmede rekening te doen houden. Eene wijziging van bovenaangehaald besluit van dit bestuurshoofd in den zin als bedoeld door den heer Smeets, verdient dan ook aanbeveling. --- Besoeki Tabak Mij. Op de tabaksinschrijving, Vrijdag 11 September in Frascatie te Amsterdam gehouden, heeft de Besoeki Tab. Mij. 2300 pakken verkocht tegen een doorsnee-prijs van 49 cent per pond. --- KUNST. Gustav Kadelburg. Gustav Kadelburg, wiens overlijden ons geseind werd, werd den 26sten Juli 1851 te Boedapest geboren. Reeds vroeg openbaarde zich bij hem de neiging voor de tooneelspeelkunst, welke hem er toe bracht om, tegen den wil van zijn vader, les in die kunst te gaan nemen. Nauwelijks volwassen verbond hij zich aan het theater te Weenen, waar de beroemde Strakosch zijn leermeester was. Tot 1894 bleef hij aan het tooneel verbonden en kreeg o.a. engagementen te Leipzig, Halle, Bremerhaven en Berlijn. Ook blonk hij uit als schrijver van tooneelstukken, welke hij, vaak in samenwerking met Blumenthal of Von Schönthan produceerde. Zoo ontstonden „Groszstadluft, „In Zivil", „lm weiszem Röszl", „Der blinde Passagier" en „Husarenfieber". Verscheidene van zijn werken werden ook in Nederland met groot succes opgevoerd. --- RADIORUBRIEK. Radio-lessen. Op 70 scholen in Engeland wordt thans les gegeven in de radio-theorie en -practijk. Deze lessen gaan uit van de Radio Society of Great Britain. Het doel van de Radio Society is de voornaamste punten van de wetenschap te onderwijzen aan jonge menschen, die in de beste conditie verkeeren om iets in zich op te nemen. Er vertoonen zich al teekenen dat de menschen meer willen dan alleen maar luisteren naar de uitvoering der programma's. Ze willen zelf ook graag proeven nemen. Die proeven kunnen nu in de goede richting geleid worden, wanneer er onderwijs in wordt gegeven. --- SPORT. Schietvereeniging „Petodjo”. Aneta meldt dd. 14 dezer uit Weltevreden : Bij de gisteren gehouden maandelij ksche wedstrijden werd de wisselbeker, uitgeloofd door de afdeeling Weltevreden van de N. I. O. V., voor den besten schutter op geweer M'9s afstand 200 Meter gewoon vuur en 150 Meter snelvuur gewonnen door den onderluitenant der infanterie Van der Sluis. De wisselkrans, uitgeloofd door de Schietvereeniging „De Batavier", voor den besten schutter op pistool M'll afstand 25 Meter, werd gewonnen door denzelfden schutter, die mede beslag legde op den wisselkrans, uitgeloofd door de Voetbalvereniging „Sparta", voor den besten schutter op geweer en pistool te zamen. Een schitterende praestatie, waarmede de heer Van der Sluis gelukgewenscht kan worden. --- Schietvereeniging „De Batavier”. Men meldt ons dd. 14 dezer uit Weltevreden : Van de maandelij ksche wedstrijden, gisteren op het schietterrein te Petodjo gehouden, waren de uitslagen alsvolgt. Mitchel Scherpschutters beker Cavalli 45 punten afstand 200 meter. Columbia Senoires-beker R. M. Notodilogo 45 punten afstand 200 meter. Malakka Juniores-beker Clinton 45 punten afstand löO meter, driemaal achter elkaar, waardoor Clinton overging naar de Seniores afdeeling. Javarevolver-beker Cavalli 23 punten. Er werd over het algemeen niet zoo goed geschoten als de vorige keeren, waarschijnlijk door den hevigen regen van den vorigen avond, waardoor het terrein eenigszins modderig was. --- NEDERLAND. Een meisje vermoord. Breda, 17 Augs. Mejuffrouw W.8., een 26-jarig meisje, werd sedert een week vermist. Gistermiddag is zij teruggevonden in een greppel, bedekt met heidestruiken, achter den Duiventoren onder Oosterhout bij Dongen. Waarschijnlijk is zij van het leven beroofd door middel van een strop. De justitie was gistermiddag hier ter plaatse. De sectie op het lijk is verricht. Vanden dader is nog geen spoor ontdekt. Omtrent dit drama meldt het Dagbl, van Noord-Brabant nog, dat reeds Zondag 9 Augs., toen het meisje werd vermist, door politie en familieleden gezocht werd. Zaterdag vonden haar broeders, die het zoeken niet opgaven, het rijwiel hunner zuster in de bosschen langs den Rijenschep weg. Het rijwielplaatje was verdwenen. Door deze vondst waren de broeders zoo ontdaan, dat zij dien dag niet verder durfden zoeken. Zondagmorgen werd het onderzoek voortgezet en inderdaad vonden de mannen het lijk hunner zuster in een greppel. Haar taschje was geheel ledig. --- De IJmuider-boot beschadigd. Amsterdam, 17 Aug. Met de IJmuiderboot, den tweedekker Prins Hendrik, is vanochtend een ongeluk gebeurd, dat nog goed is afgeloopen. Deze boot kan, zonder dat de Velser spoorbrug geopend behoeft te worden, hier onder door varen. Op de terugreis van Urnuiden naar Amsterdam hedenmorgen, werd deze brug, toen de boot er vlak bij was, plotseling opengedraaid, wat electrisch geschiedt. Hierdoor kwam een der zware ijzeren sluitrollen, waarop de brug anders rust, tegen den glazen stuurboords-bovenbouw van de Prins Hendrik. Deze werd zwaar beschadigd. De stuurhut werd gelukkig niet getroffen; de gezagvoerder liet nog de machine achteruit slaan, doch het was reeds te laat, om de onverwachte manoeuvre van den brugwachter te vermijden. Daar het schip op de terugreis was, waren er niet zoo veel le klasse passagiers op het dek. Anders zou de botsing nog zeer ernstige gevolgen gehad hebben. De Prins Hendrik is, na aankomst, naar het dok gegaan. De schade is belangrijk en de directie van de reederij is van plan, de spoorwegen voor deze schade aansprakelijk te --- De troonrede. Den Haag, 15 September (Aneta-Radio). In de troonrede werd door H. M. de Koningin nog het volgende gezegd : Maatregelen zijn in overweging voor het instellen van een departement voor de landsverdediging, waaraan de belangen van land- en zeemacht zullen worden toevertrouwd, voor zoo verre marinezaken niet overgaan naar het departement van Koloniën. De zorg voor de groote landverkeerswegen geniet eveneens de bijzondere aandacht; voorzieningen hieromtrent zijn in overweging. Een omzichtig beleid op sociaal terrein blijft noodzakelijk. De in het verleden gevolgde lijn zal geleidelijk worden doorgetrokken. De arbeidswet wordt verder doorgevoerd, naarmate dit door de economische toestanden wordt veroorloofd. Eveneens wordt een ziektewet ingevoerd. Wettelijke regeling van het collectief arbeids-contract zal worden bevorderd, alsmede uitbreiding van de werkgelegenheid, hetgeen reeds in overweging is genomen. Het beheer van onze overzeesche gewesten wordt voortgezet in overeenstemming met den geest onzer zedelijke roeping jegens die gewesten. Een ruime toevloeiïng van kapitaal is onmisbaar om in de toenemende behoeften van land en vol k t e kunnen voo rzien. Gewaakt zal worden, dat de belangen van de inheemsche bevolking, door overwicht daarvan, niet zullen worden benadeeld. --- BUITENLAND. DUITSCHLAND. De grondwet van Weimar herdacht. Berlijn, 11 Augustus (Tel). In de stemmig versierde Rijksdagzaal heeft heden de officieele plechtigheid ter herdenking van het ontstaan van de grondwet van Weimar plaats gehad. Het was geen feest van den Rijksdag alleen. De helft der gasten waren dames en vooraanstaande personen op het gebied van kunst, litteratuur, wetenschap, techniek en financiën. De politieke partijen waren vertegenwoordigd door hun vooraanstaande leden, behalve natuurlijk de Voelkischen en Communisten. Op de regeeringsbank hadden bijna alle leden der regeering plaats genomen onder leiding van den rijkskanselier dr. Luther. Even na 12 uur verscheen de hooge, in het zwart gekleede gestalte van Rij kspresident Von Hindenburg, die binnengeleid werd door den voorzitter van den Rijksdag Loebe. Eerbiedig verhieven zich alle aanwezigen voor het hoofd der Duitsche Republiek. Met een diepe buiging dankte Von Hinderburg voor deze begroeting. Nadat hij plaats genomen had, zette het achter den voorzitterszetel opgestelde orkest van de Philharmonie de Iste Symphonie van Brahms in. Wanneer de laatste toon is weggestorven, bestijgt prof. dr. Platz uit Bonn de met bloemen versierde sprekeratribune en houdt zijn feestrede, waarin hij de daad van Weimar verheerlijkt, waardoor het Duitsche volk te midden van de grootste ontbinding en nood zijn laatste krachten verzamelde en zich uit den chaos redde door zich een grondwet te geven. Na de indrukwekkendetfeestrede speelde het orkest het vierde deel van de Symphonie van Brahms. Daarna verheft zich Rijkskanselier dr. Luther van zijn plaats tot het houden van een korte rede, waarin hij onder meer betoogde, dat in de ten einde spoedende zittingsperiode van den Rijksdag zoowel de meerderheid als de oppositie al hun kr: >ben gewijd aan het welzijn van het Dmt volk. Ter wille van het Duitsche volk dat wellicht in de naaste toekomst nog zeer groote problemen, met name van buitenlandsch-politieken aard, zal hebben op te lossen en velerlei economische en sociale nooden zal hebben te overwinnen, moet ook in de toekomst ieder zijn beste krachten ter beschikking van het vaderland stellen. In ons moet levendig blijven de geest van saamhoorigheid en eenheid, waarvoor ook na de grootste nooden van den oorlog de Rijksgrondwet van 11 Augustus 1919 voor ons de wegwijzer is. Luther besloot zijn rede met een „Hoen 1" op het in de Republiek vereenigde Duitsche volk, waarin ook Rijkspresident Von Hindenburg, die zich met de andere aanwezigen van zijn zetel had verheven, driemaal instemde. Daarna speelde het Phil harmonie- Orkest het Duitschland-lied, waarvan de eerste en derde strofe door allen staande meegezonden werden. Vervolgens stroomde men naar de wandelgang en vormde een haag, waardoor de Rij kspresident, tusschen Loebe en Luther in, zich naar de groote trap van den Rijksdag begaf om daar de eere-compagnie te inspécteeren. De muziek zette den Priisentiermarsch in en daarna het Duitschland-lied. Nadat de president de offk eieren met een handdruk had begroet\ schreed hij het front der troepen langs en besteeg daarna zijn in de buurt gereed staanden auto onder gejuich der verzamelde talrijke menigte. In aansluiting aan de plechtigheid in den Rijksdag vond bij den Rijkspresident een noenniaal plaats, waarbij de Rijkskanselier, de Rnksmiflisters, de preaia vertegenwoordiger* van