Koninginnedag. Morgen is 't Koninginnedag, een dag van feestelijkheid, vreugde en dankbaarheid bij | uitnemendheid voor de gansene Nederlandsehe natie. De naam „Koninginnedag" is, sedert het kroningsjaar 1898, spontaan en als met nationale en populaire instemming en logica, voortgekomen uit het deel van ons volk, uit die generatie daarvan, die jong was met Koningin. Vcor die generatie is Koninginnedag altijd geweest een dag van licht en zonneschijn, een „Midsummernightsdream" van verlichting en fakkeloptocht in zomersene avonden, een dag van jeugd en vreugde, van hoop en vernieuwing, van verjonging vooral ook. Weliswaar gaat de jeugd voorbij, aan Vorstin en Volk, doch de heerlijke herinnering en de teeder gekoesterde traditie, zij blijven. En dan... opnieuw staat de jeugd naast onze Koningin in de vriendelijke persoonlijkheid van onze weer door Haar eigen generatie aangebeden Prinses, die tevens door alle ouderen misschien niet slechts wordt aangebeden, doch gadegeslagen met oogen, waarin nog iets geheel anders, iets van een bizondere teederheid en ontroering gloeit. 11 Maar deze dingen kunnen beter worden gevoeld, dan in woorden uitgedrukt ; en zij passen ook niet op een feestdag als die van morgen. Vooral wij, in deze verre gewesten van het -tijk, wij, die leven bij een hartelijk geapprecieerde foto of een aandachtig gelezen telegram, wellicht voelen Wij nog heter dan zij, die in het vaderland ibleven, wat het beteekent Voor het huidige Nederlandsehe geslacht, deze beide Vorstinnen alleen te hebben overgehouden uit de lange, schitterende reeks, die met den Zwijger begon. Alleen deze beiden, en niets meer !... Dit in vele opzichten zoo aandoenlijke feit, dat ons stelt voor het onzekere 'besef, dat het aloude samengaan van Nederland en Oranje eens, wellicht in niet verre toekomst, zal worden verstoord om plaats te maken voor iets, wat thans nog voor ons ai'ler oog verborgen blijft — behalve dan voor de glorierijke en inniggevoelde herinnering, die nimmer meer zal vergaan, wat er ook gebeure! — dit feit geeft aan den huldigen Koninginnedag een in wezen veel diepere beteekenis dan in de dagen der blijde jeugd. Ook thans is er reden tot blijdschap, tot dankbaarheid, tot gejuich. En het zal daaraan, terecht, niet ontbreken. Doch tevens is er aanleiding tot dieper inkeer, tot ernstige overdenking, tot nog aandachtiger innerlijke waardeering voor wat Oranje, al deze eeuwen, voor ons heeft beteekend, en nog steeds beteekent. Aan de feesten van dit oogenblik ligt ook dit diepere besef ongetwijfeld ten grondslag. Het woelt en gist aan alle zijden in de wereld, ook binnen de grenzen van ons eigen vaderland, aan welke zijde van den evenaar dat ook moge liggen. Het woelt en gist soms ook in de nabijheid van tronen, die gering in aantal zijn geworden. Dat een ieder van ons dit moge bedenken. En tevens, dat het een punt is van nationale eer, van nationale dankbaarheid, van nationale welvoeglijkheid en bijna van nationaal geloof, alle krachten in te spannen om de laatste afstammelingen van het Huis van Oranje te vrijwaren van elk ruw molest. Om allen, eensgezind en trouw, pal te staan bij de vervulling van den opgelegden, door de historie gewijden plicht, Oranje tot het laatste toe lief te hebben en te vereeren, opdat nimmer gezegd zal kunnen worden, dat het volk van Nederland is tekort geschoten, daar waar liefde, trouw en piëteitvolle herinnering het wezen op zijn eenvoudige, nationale, natuurlijke taak. Boven alle woelingen, wrijvingen en gistingen, 'boven alle moeite en strijd, staat Oranje ! En dit ls thans, meer dan ooit, de beteekenis van den aiouden kreet: „Oranje boven!" --- Astrid †. Tenvijl het Nederlandsehe volk zich gereed maakt om den verjaardag van zijn Vorstin zoo feestelijk mogelijk te herdenken, en zich voorneemt om de ellende, en de zorgen, en de troostelooze perspectieven van dit tijdperk voor één moment uit zijn geheugen te bannen, wordt het Belgische volk, nog treurend over het heengaan van zijn beminden vorst Albert, opnieuw in rouw gedompeld door het verlies van zijn zoo geliefde Vorstin. Koningin Astrid is niet meer. Terwijl zij zich met den koning in Zwitserland bevond, maakte een ernstig ongeluk een einde aan dit jonge leven. Hoe diep zal deze nieuwe ramp ons broedervolk treffen. Koningin Astrid was niet slechts geliefd, omdat zij koningin was. Zij genoot aller liefde door haar eenvoudige, oprechte, beminnelijke persoonlijkheid. Eene vrouw die reeds dadelijk, toen zij met den jongen kroonprins huwde en haar tweede Vaderland bezocht, aller harten won door haar bizondere charme en gratie. Een geboren Vorstin. Maar tevens een trouwe gade en een zorgzame moeder. Haar evenwichtig innerlijk, haar oprecht karakter weerspiegelden zich in haar open en vriendelijk gelaat. Zij was een koningin, zooals een volk wenscht dat , een koningin zal zijn. En nu, terwijl zij over eenige maanden weder moeder hoopte te worden, is zij van den koning, van haar kinderen, die juist van hun verblijf in Nederland waren teruggekeerd, van haar volk, weggenomen door een van die gebeurtenissen, welke ons telkens weer opnieuw met stomheid slaan. Groot zal ,de droefenis in België zrjn. Met ontzetting denken wij aan de 'tragiek van dit. Verscheiden T-. naast, den koning, die den auto bestuurde. Koning Albert stierf in de eenzaamheid van het onherbergzame gebergte.- Slachtoffer van zijn hartstocht voor de bergsport. Koningin Astrid stierf in de volheid van den dag. Aan van haar gemaal, maar mogelijk óók slachtoffer van den hartstocht voor de sport. België's Koningspaar was alom, bij het eigen volk en in het buitenland, in den besten zin des woords populair. Men hield van dit eenvoudige, flinke, levensblrje jonge echtpaar en zijn gezin; men waardeerde zijn „stiel", die gekenmerkt werd door afwezigheid van protocollaire statigheid, door een zekere sportiviteit. De charmante, gracieuze Zweedsche prinses van democratische allure veroverde stormenderhand het hart van Nederlands weinig zwaa_-op-dehandsche buurvolk; de levenslustige, pittige Koningin met Haar aardige kinderen was overal geliefd. Maar Nederlands rouw ls veel moer dan een sympathetisch gebaar. Want het Belgische Koningspaar ia.g ons na aan het hart, om het contact, dat het in verschillende perioden met het Nederlandsehe volk heeft gehad. Wij denken nu aan de reizen door onzen Archipel van het toen nog Kroonprinselijk Echtpaar. Wij denken ook aan het eerst zeer onlangs beëindigde verblijf der Belgische Koningskinderen in Noordwijk. Door die Indische reizen; door de warme waardeering, waarmede het vorstelijk Paar over die reizen sprak; door de zoo bizonder sympathieke geste om de aangename herinneringen aan die reizen als het ware in een symbool vast te leggen (een landhuis in de duinen kreeg den naam „Roemah Laoet"); door het feit, dat het Vorstelijk Echtpaar het absoluut noodzakelijk vond, dat de kinderen goed Nederlandsch leerden spreken en daartoe eenigen tijd in Nederland moesten vertoeven — door dat alles en nog zooveel meer stond België's Koninklijk gezin, nog afgedaeht van zijn veroverende charme in het algemeen, bij de Nederlanders, om het eens huiselijk te zeggen, ten zeerste in de gratie. En nu een auto-ongeluk rauwelings een einde maakte aan het jonge leven van de Vorstelijke Vrouwe en Moeder, centrum van dit ons zoo sympathieke gezin, zrjn ook wij ten diepste geschokt. Die Koninklijke Vrouwe, die wrj op zoo vele , foto's hebben gezien: op straat een heer de hand drukkend, die het ondeugende Boudewijntje, dat, zooals het een gezonden, pittigen knaap betaamt, overhoop lag met het protocol en zoomaar was verdwenen, terugbracht; aan het strand spelend met haar kinderen; met een prettig, lachend gezicht uit een Haagsche ; bioscoop komend —, die Koninklijke Vrouwe, die een tiara bezat, oneindig veel waardevoller dan de Belgische Kroon: de stralenkrans van gracielijke jeugd en glimlachenden eenvoud, is dood. Men kan het zich bijna niet realiseeren. Men moet ook in zijn gedachten een dikke streep zetten onder dat donkere, zwarte woord : d o o d. Het is als een vioolstreek, die opeens in een snik eindigt, een glimlach, die opeens verstart. „De^dood, die spaart noch zoete jeugd, noch gemelijken ouderdom", heeft Vondel gedicht, en waar wij déze woorden aanhalen, blijft het in ons hoofd doorklinken : „noch zoete jeugd noch zoete jeugd" En wat in dit geval het diepst smart, is, dat die andere woorden uit de Vertroostinghe aan Gerard Vossius niet opgaan : . Men klaagt, indien de kiele strandt, Maar niefc wanneer ze, rijk belaen, Uit den verbolgen Oceaan In een behouden haven landt. Want, naar den mensch gesproken, was dit stralende jonge leven van België's Koningin nog niet af. Wij kunnen, als wij denken aan haar dood, niet van harte een vergelijking maken met een stormachtige reis, die eindelijk gelukkigljjk wordt toesloten met de aankomst in een behouden haven. Veeleer denken wij aan het beker-ii_, kfcikiiói.-^iiruüui van de aigexnoai/ zuil. Dat symbool spreekt ons bij Astrid's dood wel heel sterk aan ! Als een bloem des" velds, zoo heeft zij gebloeid, en de wind is er over gegaan en de steel is geknapt. Wat is een menschenleven, wat is het leven van een Vorstin!.... Laten wij Nederlanders, in diepen' eerbied voor Gods onbegrijpelijken Raadslag, België's vorstelijk huis nóg meer binnen onze warme toegenegenheid trekken. Laten wij de nagedachtenis van Astrid, die blijde, zonnige Koningin en Moeder, eeren in Haar Gemaal en kinderen. Koning Leopold beseffe, dat Nederlands rouw geen etiqueüte is, maar uit het hart komt, regelrecht uit het hart, en dit moge hem mede tot troost zijn! --- Voornaamste nieuws. Loopende tot 2 uur. Koningin Astrid van België werd bij een auto-ongeluk in Zwitserland gedood. Koning Leopold zat zelf aan het stuur en werd licht verwond. Alle Italiaansche vrouwen hebben Ethiopië verlaten. Er zijn nog tien Italiaansche mannen gebleven. De hertog van Gloucester is verloofd met lady Alice Montagu Douglas- Scott. --- Morgen, verjaardag van H.M. de Koningin, zal De Indische Courant niet verschijnen. DE P.S.S.I. Hadji Salim exit. Batavia, 29 Aug. (Aneta). In verband met de wending, welke de P.5.5.1.-zaken namen, droeg hadji Salim de leiding van den Partijraad op aan den vice-president in afwachting van het partijvotum. --- Ir. A.A. Mussert. Naar Nederland vertrokken. Medan, 29 Aug. (A n e t a). Gisterenmorgen is ir. A. A. Mussert met de „Kwak" naar Nederland vertrokken, uitgeleide gedaan door ruim 100 belangstellend€[n. De leider dankte in een toespraakje voor de ondervonden gastvrijheid. De piloot Tepas vloog een „eererondjeV' --- De postvluchten. Rangoon, 29 Aug. (Aneta) . De ,',Kwak" is hier geland, (thuisreis) Schiphol, 29 Aug. (Aneta). De „Koetilang" arriveerde alhier. --- De „J.P. Coen.” Tot voorjaar opgelegd. Amsterdam, 29 Aug. (Aneta). De „Jan Pieterszoori Coen" van de stoomvaart-maatschappij „Nederland" zal worden opgelegd, vermoedelijk tot het volgend voorjaar. --- G. Th. Kulenboemer †. Voorburg, 29 Augustus (Aneta). Overleden is ds oud-Indisch ambtenaar, de 69-jarige heer G. Th. Kulenboemer. --- Verschrikkelijk auto-ongeluk. Koningin Asirid gedood. Lausannie, 29 Augustus (Aneta- Reuter). De koningin van België werd by een auto-ongeluk gedood. De koning, die chauffeerde, werd licht gewond. De koning verloor plotseling de macht over het stuur, waarop de auto omzwaaide naar het meer en tegen een boom opbotste. Koningin Astrid sloeg met haar hoofd tegen den boom en werd op slag gedood. De achterin zittende chauffeur bleef ongedeerd. De koningin zat naast den koning, die een snijwond aan het hoofd bekwam. Het ongeluk geschiedde op den weg langs het meer, nabij Kuessnacht, 9 mijl van Luzern. Later wordt gemeld, dat volgens de eerste verklaring, welke de koning in staat was te geven, koningin Astrid op de kaart de gevolgde route wenschte te zien. De koning zelf keek eveneens op de kaart, doch hoewel hij slechts een oogenblik niet oplette, was dit voldoende om hem het stuur te doen verliezen, waarop de auto begon te zwaaien en tegen twee boomen optornde. --- De noodlottige rit...... Luzern, 29 Augustus (A ne t a- Reuter). Daar het een prachtige, zonnige morgen was, besloot de koning een langen rit te maken in een open Packard sportcabriolet. Met den koning aan het stuur, de koningin naast zich en de chauffeur en een achterin, Vertrok het gezeli,p kort na 9 uur van de villa Haesli-Horn, aan het meer van Luzern, welke nog door wijlen koning Albert gekocht was. De koning en de koningin waren beiden in een zeer opgewekte stemming. Plotseling, bij de nadering van het, aan den oever van het meer van Luzern gelegen Kuessnacht, op een punt waar de weg slechts iy2 meter breed is, doch overigens uitstekend en met een goed uitzicht vooruit, maakte de auto, die met een snelheid van 40 tot 50 mijl per uur reed, een zwaai, botste tegen den berm op, waarna zij aan de andere zijde van den weg tegen twee boomen opreed. De auto sloeg eenige malen over den kop, waarbij de inzittenden er uit werden geworpen. De wagen stortte daarna over de 20 cm. hooge borstwering in het meer, waar het wrak nog ligt. --- Schrijnend.... Bern, 29 Augustus (Aneta- Reuter). Een ooggetuige beschreef aan Reuter de schrijnende tooneelen aan den wegkant na het ongeluk. Toen hij was .bijgekomen, vroeg de koning naar de koningin. Hij werd geholpen naar de plaats waar Astrid lag. Leopold vatte haar hand, en riep haar naam, maar Astrid antwoordde ' niet. De koning nam haar, overstelpt door verdriet, in de armen en kuste haar. Enkele seconden later blies Astrid in de armen van den koning, den laatsten adem uit. De koning, die als verdoofd en niet in staat was te spreken, duidde op de paspoorten in de auto. Toen deze waren gevonden, bleken zij den naam van Graaf en Gravin De Réthy te dragen, het incognito waaronder het koninklijk paar gewoonlijk reist, en er ging eenigen tijd voorbij, alvorens de menigte de identiteit van het koninklijk paar besefte.... De koningin werd onder den eersten boom gevonden. De rechterzijde van den schedel was verbrijzeld, terwijl de koning neerkwam onder den tweeden boom. --- De radelooze koning. Niemand zag het ongeluk geschieden, doch de inzittenden van de auto met de leden van het gevolg, die eenige minuten na het ongeluk ter plaatse kwamen, vonden den radeloozen koning, knielend over het lichaam van zijn stervende gemalin. De koning bloedde hevig en kon nauwelijks een woord uitbrengen. Met verlichting werd spoedig geconstateerd, dat koning Leopold's wonden niet ernstig waren. Politie en ambulances waren spoedig ter plaatse. De koning werd naar de villa Haesli Hom overgebracht evenals het stoffelijk overschot van de koningin, dat gewikkeld was in plaids van de auto. De smart van Leopold was zoo groot, dat hij aanvankelijk niet in staat was de oorzaak van het ongeluk te noemen. De Belgische consul te Luzern werd onmiddellijk ontboden. Onmiddellijk nadat het nieuws van het ongeluk Kuessnacht bereikte, werd de dorpsschool gesloten, nadat de kinderen gebeden hadden voor Astrid's ziel. Nader wordt vernomen, dat de pastoor van Kuessnacht koningin Astrid het Laatste Oliesel toediende. Komgui Astrid t. --- De botsing. Brussel, 29 Augustus (Aneta- Reuter). Volgens de semi-of ficieele lezing van het ongeluk reedde koninklijke auto met een uursnelheid van 30 tot 40 mijl, toen de wagen tegen een kleinen hoop siteenen aan den wegkant opreed. Hierdoor reed de wagen tegen een anderen hoop steenen, waarna hij tegen een boom botste. De koningin, werd met het hoofd tegen den boom geslingerd en was op slag dood. Koningin 'Astrid heeft niet geleden. De koning bekwam een kleine snede aan den mond, en een lichte verwonding aan de linkerhand. --- De tocht naar Brussel. Luzern, 29 Aug. (A n e t a - R e ut e r). Hoewel lijdende aan een zenuwschok, is de koning voldoende hersteld om hedenavond met een specialen trein naar Brussel terug te keeren* Met denzelfden trein wordt ook het lijk van koningin Astrid vervoerd. De beide oudste kinderen, die de vacantie met hun. ouders hebben doorgebracht, zijn reeds op weg naar Brussel, nog onbekend met het tragische lot van hun moeder. --- De schok in Nederland. Den Haag, 29 Aug. (Aneta). In verband met het overlijden van koningin Astrid wordt alom halfstok gevlagd. De te half drie geopende trouwregisters waren om 5 uur reeds geteekend door vele ministers, autoriteiten en het corps diplomatique. --- De laatste eer. Brussel, 29 Aug. (Aneta-Reut e r). De uitvaart van koningin Astrid zal waarschijnlijk op 3 September plaats helden. . Een speciale trein met de Belgische ministers en hof dignitarissen is naar Arlon vertrokken ter begroeting van den trein, die de kist met het stoffelijk overschot van koningin Astrid van Zwitserland aanbrengt. De trein wordt op 30 Augustus ten 8 uur 40 min. te Brussel verwacht. De kist zal in een motorlijkwagen naar het Koninklijk paleis worden overgebracht. De koning, de ministers en de dignitarissen volgen in auto's. --- Allerwege weemoed... Den Haag, 29 Aug. (Aneta). Het treurig bericht over den dood van koningin Astrid werd door geheel Nederland in diepsten weemoed ontvangen : menigeen stortte tranen bij het vernemen van de tijding, dat de charmante koninklijke verschijning zoo plotseling uit het leven werd gerukt, waarbij aller sympathie uitgaat naar den zwaar beproefden koning Leopold. --- „Verschrikkelijk nieuws”.... Koningin Wilhelmina riep zeer onder den indruk bij het vernemen van het bericht uit: „Wat een verschrik■K eJ_ij k nieuws. Het is al te verschrikkelijk!" --- Als ware zij een der onzen... Op de beurs te Amsterdam werd het bericht door het luiden van de bel aangekondigd, waarna de bewogen zakenlieden een minuut stilte betrachtten, j De radio-uitzendingen in Nederland werden als teeken van rouw vijf minuten gestaakt. Alle bladen wijden zeer uitgebreide artikelen aan den dood van koningin Astrid, verlucht met portretten van haar aanminnige verschijning vanaf haar kindsheid, terwijl zij mede in herinnering brengen de bezoeken aan Ned.-Indië, waarbij staaltjes van Astrid's beminnelijkheid en charme worden gereleveerd. Tevens wordt haar laatste ongedwongen bezoek aan Noordwijk en Den Haag gememoreerd, toen zij zich vrijelijk tusschen de Nederlanders heeft bewogen als een gewoon menschenkind, alles waarom haar versoheiden alom in Nederland wordt betreurd als ware zij een lid van ons eigen Vorstenhuis , ---