Verscherping van korte Vrijheidstraffen. Verscherping van korte Vrijheidstraffen: ls zij noodig—waarom dan ? Is zij mogelijk — hoe dan ? Dat zijn de vragen. Alweder een paar van die kleine practtsche vragen waarover in do wereld der criminalisten van den tegeawoor» digen tijd een zekere drukte gemaakt wordt en welke zeker buiten die we» reld niet altoos even belangwekkend voorkomen als zij het daarbinnen .schijnen te doen. Want daar schijnen het' inderdaad vragen van eenige beteekenis. De grootste criminalisten houden er zich mede bezig in hun geschriften en brengen ze op hun congressen. Een man als Von Liszt acht ze niet beneden zich en op een stratrechtscongres, in 1894 te Antwerpen gehouden, zijn niet minder dan zes rechtsgeleerden van verschillende nationaliteit bereid gevonden om ze in rapporten en prae-adviezen te behandolen. Waarop komen zij practisch neder? Hierop :' Men is van oordeel dat gevangenisstraffen van' korten duur, zeg b. v. van drie maanden of daar beneden, in yele gevallen een alle slap strafmiddel vormen, als repr'èssiémiddel volkomen ongeschikt, als preventiemiddel zonder eenige uitwerking. Men ziet verder dat in de practijk der strafrechtspleging die korte straffen een rol spelen zóó groot als geen van de andere straffen. En men trekt uit een en ander de conclusie dat met bet onvermijdelijk behoud van de korte straffen dus behoort samen te gaan verscherping van de vrij» heidsberooving zelf. Men brengt dan die verscherping hoofdzakelijk terug tot drie dingen: verplichten barden arbeid, harde ligging én beperkt voedsel. Verplichte harde arbeid schijnt echter moeilijk te organiseeren in gevangenisstelsels waarin reeds de verplichting tot arbeid, b. v. met een dagtaak van tien uren, is opgenomen. Met barde ligging wordt bedoeld vervanging van de hangmat of de krib met stroomatras door een matras of mat op den grond of door een houten brits. Beperkt voedsel zou nederkomen op een régime van water en brood, of water en rijst, enkele dagen achtereen, en met periodieke tusschenruimten den geheelen straftijd door herhaald. Verder komt als ver* scherp.ngsmiddel nog in aan merking onthouding van sommige voorrechten of gunsten, als het ontvangen van bezoek, het voeren van correspondentie, wandelingen in dè open lucht, het genot der cantine-watdan eigenlijk alweder nederkomt op beperking van voedsel. ..'Herhalen wij na deze korte opsom* ming de opmerking reeds zooeven gemaakt, dat met deze kleine vragen be treffende het gevangcn_s»régime inch criminalisten van den eersten rang bc. zjg houden. Het onderwerp schijnt zóó sr'o'ote" belangstelling wel niet waard Van wetenschap beeft het al heel weinig. Zeker, er behoort verstand en vaardigheid toe om een gevangenis goed te administreeren en om het gevangenis leven zóó in te richten dat het een' scherp strafkarakter behoudt, maar tevens niet moreel of physiek vernietigend op den veroordeelde werkt. Dat is een administratieve kunst als er meer zijn; de moeilijke zijde van een gewichtig ambtswerk; maar is dat wetenschap en wat doen mensehen van wetenschap zïc'h daarmede in te laten ? Er moet dus — want zij laten er zich mede in - wel een dieper liggend vraagstuk op den bodem vin deze kleinere praeiische vragen te zien zijn Zoo is het ook. Het feit dat zoovele rechters tel-' kerrê en telkens weder gevangenisstraffen opleggen van korten duur,ï van eenige dagen, enkele weken en een paar maanden, en dat het eenige verschil tusschen die strafoplegging voor den een en voor den ander gelegen is in den duur der vrijheidsberooving, in een dag of een week of een maand meer of minder — dat feit wijst onbetwistbaar op routine inde strafrechtspleging en die routine wijst even onbetwistbaar op traditioneele strafrechtelijke opvattingen waartegen een nieuwer e geest in verzet komt. 'Zoo is het er ook mede gesteld. De vrijheidstraf heeft de bonte rij der oude lijfstraffen vervangen. De straf nu — zoo is de algemeene, ten minste de traditioneele opvatting der oude school —is het loon door hel misdrijf verdiend. Loon naar werk, vergelding van het toegebrachte kwaad met een te lijden kwaad, is dus de stelregel die gevolgd moet worden. Bij de vrijheidstraf nu is de eenvoudigste en zuiverste waardemeter de duur. Cijfers immers drukken de verschillen tusschen de onderscheidene dingen het best uit. Dit vergrijp is waard één week gevangenisstraf; eenander twee weken en zoo voort, Aldus legt elke rechter vo:>r zich een straffenlijst aan, een tarief van misdadige verteringen, dat hij raadpleegt wanneer hij heeft recht te spieken, en bij de toepassing waarvan hij elk vergrijp dat hij te berechten heeft, classeert. Vroeger had men de geeselstraf en naarmate van de zwaarte van het misdrijf werd het aantal te geven slagen bepaald. De methode is dus niet veranderd; alleen de stof waarop de methode wordt toegepast, is een an dere geworden. Die methode brengt allereerst mede dat de korte gevangenisstraffen zulk een groote rol spelen. Wat zal de rechter langdurige straffen opleggen aan hen die kleine verwondingen toe« brachten, of die zich wederspannig toonden tegen de politietearabten, of die voorwerpen van betrekkelijk geringe waarde weg stalen, zonder die bijkomende omstandigheden van braak of inklimming of geweld tegen personen, welke zoo traditionneel als de echte «verzwarende omstandigheden" nog altoos klinken. Even eenvoudig als hij in cijfers va,n duur kan uitdrukken het verschil in de straffen die hij bepalen wil als het aan de daden gelijkwaardig loon, even eenvoudig kan hij voor die noodige waardebepaling der ongeoorloofde daden zich richten naar het uiterlijk voorkomen van de daad. In de oude volksrechten en boeteschattingen heette bet: zooveel solidi voor een uitgeslagen oog, zooveel voor een gebroken arm, zooveel voor een gekwetsten voet. Al de ledematen van het menschelijk lichaam waren getarifeerd. Ten aanzien van de mishandelingen kan ook nu nog iets dergelijks geschieden. En bij de vermogensmisdrijven die in de nieuwere tijden de rol vervullen welke oudtijds toekwam aan de misdrijven tegen den persoon, is de tariefmethode nog gemakkelijker. De waarde van het ontvreemde voorWerp is in de eerste plaats voor vergelijking aangewezen. Heeft iemand uit een kas een bankbillet van f 1000.— verduisterd, dan is de rechter allicht geneigd om evenveel jaren gevangenisstraf uit te spreken, als hij maanden oplegt aan iemand die een voorwerp wegnam dat slechts op enkele guldens kan worden geprijsd. De oorsprong van deze eenvoudige tarief-methode is een psychologische. Het waardeeringsoordeel van alle mensehen en ook van den rechter wordt van zelf bepaald door wat door rijn uiterlijk voorkomen het eerst endaarmede ook het sterkst treft. Zeer vele rechters zijn psychologisch dit standpunt der oude Germanen niet te boven Zeker verwaarloozen zij de studie van den misdadiger zelf niet. In de leer »verzachtende' omstandigheden"past immers ook de regel dat op de motieven der daad moet worden gelet Maar deze motie» venleer is ook eenvoudig. Het gepleegde feit wordt geisoleerd en alleen de speciale motieven voor dat feit komen in aanmerking, minder als eigenaardigheden van het karakter des daders, dan als eigenaardige teekenen die het karakter van de daad aanwijzen Het karakter van den dader, vooral do oor» zaken die dat. karakter aldus hebben gevormd, de individueele en de sociale, liggen meer verborgëto, kunnen slechts door dieper studie worden „ opgespoord en blijven altoos nog voor een groot deel in het onzekere. Maar de speciale motieven tot de speciale daad springen, in de meeste gevallen ten minste, spoedig in het 0091. Zy zijn, tot eenige algemeene klassen teruggebracht, ook nog al eenvoudig. Bij misdrijven tegen den persoon kunnen zij nog al wisselen: plotseling opgekomen drift en geraakt' heid over een onaangenaam voorval, of haat, jaloezie, wraaklust en derge~ lijke. Bij de misdrijven tegen het ver. mogen zijner in hoofdzaak slechts twee: hebzucht met lust tot verteringen van grootere of kleinere weelde en behoefte aan voorziening in dringenden nood. In den kring dezer opvattingen nu passen bij de vele »kleine delicten" ook vele «kleine straffen." De nieuwere opvattingen nu reageeren op ieder punt tegen zoodanig formalisme. Zij stellen als r.e hoofdtaak voor iedere criminalistische studie een dieper onderzoek naar de oorzaken der criminaliteit. En eenmaal dat doel voor oogen hebbend, willen zij ook de rechtspraak dwingen om aan dat onderzoek mede te doen, en om met de resultaten van dat onderzoek rekening te houden. Practisch staat daarbij dan op den voorgrond: bestrijding van de criminaliteit.Tan'de vergeldingsleer wordt hierbij slechts de kern aanvaard: dit n. 1. dat de straf ook beoogt om uitdrukking te geven aan de afkeuring die in den naam der gemeenschap over de gepleegde daad wordt uitgesproken en aan de mate van die af Keuring. Maar zelfs die afkeuring moat rekening houden met de dieper liggende oorzaken waaruit de daad voortkwam, met het karakter van den dader en de oorzaken waardoor dit karakter is gevormd. Doch juist dit karakter geeft uit een sociaal oogpunt aanleiding nog tot beschouwingen van veel ernstiger aard. De gevaarlijkheid van den dader, de mogelijkheid van herhaling en de wenschelijkheid om de straf tot afschrikking, vermaning en verbetering van den dader te doen dienen, dit alles wordt op den voorgrond gebracht. Op die wijze ontstaat voor de nieuwere richting behoefte om rekening te houden met veel ruimere schakeringen in de criminaliteit der bijzondere wetsovertreders, met een quantitatief en qualitatief veel uitgebreider hoeveelheid van bijzonderheden. En aan die behoefte beantwoordt de routine om allerlei straffen op te leggen van korten duur, zonder eenige verdere onderscheiding dan naar de cijfeii. der dagen, wdken of maanden, allerminst. Intusschen hebben de. nieuwere cri~ minalisten niet bezwaren—dit ware ook hoogst onmenschkundig — tegen straf* fen van korten duur op zich zelf. Kan met een straf van korten duur het bestrijdings doel werkelijk worden bereikt, dan moet inderdaad niet verder worden gegaan. Maar juist om dit doel te kunnen bereiken en het gevaar niet teloopen dat het tegenwoordig misbruik van de korte straffen medebrengt, is het openen van de gelegenheid tot verscherping noodzakelijk. Voor zeer vele deliquenten zijn de korte straffen zooals ze nu worden ondergaan, geen gevoelig leed; ligt daarin geen waarschuwing voor bet vervolg. Dit is de kern der beweging waarop wij in dit opstel wezen. Ook het Nederlandsche Wetboek doet mede met de traditioneele leer. Wel mag hierbij worden aangeteekend dat het ontwerp van een Strafwetboek voor de Europeanen in Nederlandsch-Indiê reeds eenigermate het nieuwere standpunt vertegenwoordigt en den rechter de bevoegdheid wil geven om op sommige punten de gevangenisstraf te verscherpen. Den rechter de bevoegdheid wil geven — hierover loopt, wat de uitwerking van het stelsel aangaat, een der strijdvragen. Moet de verscherping in aangewezen gevallen verplichtend worden voorge* schreven bij de wet, of moet de beoordeeling van het wenschëlijke of niet wenschelijke staan aan den rechter? De zaak is deze dat de maatregel juist gericht is tegen den te traditioneelen en routine«achtigen geest van de rechtspraak. En zoo zou het voor de hand liggen dat de wet den rechter zijn gedragslijn ging voorschrijven. Anders zou nieuw misbruik kunnen ontstaan en konden de rechters de bevoegdheid onbenut laten liggen. Deze vrees ware zeker niet geheel denkbeeldig. En toch zouden wij tot dergelijke legaliteit niet willen raden. Waar het aankomt op appreciatie van de schakeeringen in de criminaliteit, om daaraan schakeering in de strafoplegging te doen beantwoorden, mag geen ander stelsel worden toegelaten dan dat waarbij de rechter de vele schakeeringen van het wet kelijke leven vrijelijk overweegt. Alleen, indien de ervaring mocht leeren dat de rechter te zwak is om zijn macht te gebruiken, zou het lijd zijn dat de wetgever, hoezeer dan eigenlijk minder bevoegd, zich op dit punt boven den rechter ging stellen. --- Ingezonden Stuk. Nog eens de Muntquaestie. (*) Naar aanleiding van de Kritiek des Heeren Mr. Willinck. Het spijt mij dat omstandigheden oorzaak z^jn geweest dat myn antwoord op de twee -\._,ke!en van den Heer Mr, Willinck, voor«^•ï/nde in de nummers 54 en 55 van Be wlmotiej', eerst heden in dit blad wordt opgenomen. Deze artikelen van den Heer Willinck zya in ecu, laten wy maar zaggen eigenaardigen toon geschreven. De eerste zin, die 28 regels in druk beslaat en dus waarlgk lang genoeg was om iets te bevatten, wat de moeite waard was van gezegd te worden, maakt al dadelijk een zonder, lingen indruk. De gewezen vice-president van den Raad van Nederlandsch Indié komt er in dien eersten zin nog al genadig af bij den Heer W., die hem wel »een oppervlakkigeö blik" wil toekennen in de za3k, waarover hy schrijft, Doch poor me, de Heer W. vindt het denkbeel «grappig," dat een leeraar voor het Duitsch er ook al over medepraat en de meening van den Heer Groeneveldt »op zijn manier" verdedigt. Zoo iets vermeet zich iemand, »die waarschijnlijk nooit anders dan met zyn verbeelding in de binnenlanden, waar de duit zich schrap gezet heeft, verwijlde.'' Mijnheer W.llmck, echte wetenschap is bescheiden, de toon in uw artik«len is het niet. Wil mij niet kwalijk nea en dat ik in de volgende regelen hiermede rekening houd. Om op dien eersten zin terug te komen, dea Heer W, zy opgemerkt, dat jk my' niet op eigen ervaring beroepen heb. v\ el erken ik nu dit ik tot dusverre inderdaad, «meende in de binnenlanden verwyld te hebben," dit z-lfs jaren ling en op drie verschillende plaatsen, dat ik zelfs meende mij ta herinneren, hoe op twee van die drie plaatsen veel duiten en heel weinig centen in omloop waren. Doch nu weet ik beter, de verbeelding heeft mij parten gespee'd. Het is waar, Slechts een droom is alle leven, En de droomen zelf zyn slechts een droom f De inlanders zijo, volgens den Heer W., tegen, den duif, en de Heer Groeneveldt met zijn, »oppervlakkigen blik" en andeven, zooals de Heer Bosch, die dertig jaren in de binnenlanden woonde, weten er niemendal van; de Heer Mr. W., heeft dit nu voorsmaakt. En bij de invoering van centen is van materiêela schade voor den inlander geen sprake, [leeft men ooit van dat nadeel gehoord? vraagt dc Heer W. En het i? immers duidelijk dat de inlanders den geldsom|oop goed begrijpen en dat zij, zoodra zy inzien dat iets nadeelig voor hen is, aanstonds aan de Regeering of in de dagbladen hun grieven blootleggen, zegt de Hoer W. Neen, ik vergis my, dat laatste zegt de Heer W. niet; dat ligt alleen in zyn woorden opge^ sloten. Als wij terugkeerden tot de vrye zilver aanmuoting voor Indiê, dan zou alle zilver naar deze gewesten stroomen en de waarde, onzer tegenwoordige rijksdaalders, guldens en halve guldens zou dalen tot hnn metaalwaarde zoo beweert de Heer Willinck. Dit zou inderdaad het geval zijn, indien bier verlof verleend werd tot aanmunting voor partiliere rekening van Nederlandsche standpenningen, maar de Heer W. zal myn artikelen (1) toch niet zoo slecht gelezen hebben, dat hij dit daarin meent gevonden te hebben. Ik pleitte voor de vrije aanmunting yan Indische rijksdaalders, guldens enz. terwy'l onze teekenmunt, dus de Nederlandsche standpennin - gen, als zoodanig zou gehandhaafd blyveo. En dit wetende, hoe is het dan mogelijk, Mijnheer Willinck, de slellin? te verdedigen dat de waarde van onze tegenwoordige ryksdaalders en guldens tot op ongeveer de helft zou dalen? lemand zou hier honderd zilveren guldens geven voor vijf gouden tientjes of andere, daarmede gelijkstaande waarden, terwijl za in Nederland voor tiefi gouden tientjes werden berekend I ? Neen, onze Nederlandsche standpenningen zouden even goed als nu hun teekenwaarde behouden; wel zouden zij waarschijnlijk, doch op geheel andere gronden berust dit vermoeden, voor het grootste gedeelte naar Nederland terugvloeien, gelijk ik in myn vorige artikelen reeds gezegd heb. Wij zouden twee soorten van ryksdaalders, guldens en halve guldens hebben, de Indische, die hun waarde zouden ontlesoen aan het zilver dat zij bevatten, en de tegenwoorh'ge of Nederlandsche, die, even als thans, hun waarde zouden ontteenen aan den stempel. »V\aar de schrijver onderscheidt, daar moet de criticus ook onderscheiden," niet waar Mynheer Mr. Willinck? «Arme ambtenaren" en »alle groote werken zouden moeten gestaakt worden 1" enz. enz. Deze volstrekt ongemotiveerd* verzuchtingen zyn alle een gevolg van ditzelfde n;et goed lezen, ofschoon óók z«lfs bij terugkeer tot den zuiveren zilveren standaard zondermeer, de resultaten een beetje anders zyn zouden. Doch de Hjfcr W. zy gerust, aan zoo iets denkt wel niemand. Moet ik nog aantoonen dat de zoo eenvoudige wet van Gresham niet begrepen wordt door mijn bestrijder ? Het gesnoeide geld bi.., dat voor de wet in waarde gelijk stond met nieuwe, volwichtige munt, bleef in omloop, hat goede geld verdween. ' ~n ÏÜt laat verschonen van deze repliek vindt .ijiCaak in gebrek aan ruimte. Rsd. {\) Zie nummers 47-49 van De Locomotief. juist van een wettelijke, vaste waardevérhouding tusschen de Nederlandsche en de Indische rijksdaalders geen sprake. En dan dat schrikbeeld van de. veranderlijke waardeverhouding tusschen de edele metalen t Hebben wij dergelijke veranderlijkheid niet dagelijks voor onze oogfton? Van drie mannen van zaken beztt de een èeffpirtij koffie, de andere een partij suiker, dèPderdé een portefeuille met effecten. Latenji? aannemen dat de wdarde van elke "(.«zitting afzonderlijk heden precies tien duizeati gulden bedraagt De drie personen in quaestie zyn dus even rijk- Later, als de koersen veranderd zijn. is dit niet het geval, en de bezitter van de suiker zal het natuuilyk vinden dat by Lran.actiêü zijn suiker iiiet IWér in waarde gelyk gesteld wordt met de koffie van zijn handelsvriend, terwyl de effectenbezitter ook hoogstwaarschijnlijk meer ot minder suiker of koffie voor zyn effecten zou kunnen inruilen. Waarom zouden de koopwaren zilver en goud aan niet in waardeverhouding mogen veranderen! Wilt ge een voorbeeld iezen dat de zaak wellicht nog duidelyker maakt ? Een Engelschman die op Java reist, heeft een goed met sovereigns gevulde beurs. Van daag krijgt hij by zyn Bank f 11.95 voor elk goud» stuk, de volgende maand i 12, later f 11.97. Toch zal deze veranderlijke waardeverhouding tot ons gouden tientje voor hem niet de minste aanleiding zyn tot moeilijkheden of tot ontevredenheid ; doch een veranderlijke Waardeverhouding tusschen onze eigen munten schynt, in veler meening, nu eenmaal een onoverkomelijke zwarigheid in te hebben. De Heer W. laat de verhouding 10 percent per dag veranderen; ook veronderstellenderwijze is het goed, niet verder van de werkelijkheid af te wijken dan noodigisom duidelyk te maken wat wij bedoelen. De hoofdfout in veler redeneering ligt, geloof ik, in het volgende. Als iemand 1000 %l. bezit en hij heeft een jaar daarna f 1100, dan is zijn bezit met 10 percent vermeerderd. Zoo redeneert men en, in het dagelyksch leven, kan men met die redeneering vrede hebben. In een wetenschappelijk werk of betoog is zij echter, ais te eenenmale onjuist, te verwerpen. Even als de waarde van koffie, suiker of effecten stygt of daalt, evenzoo is het met de waarde van het geld. Als ik voor duizend gulden een voorwerp X kan koopen, en later kost datzelfde voorwerp elf honderd gulden, dan is wellicht de waar de van X met tien percent gestegen, maar zeker is dit geenszins; want het is ook mogelijk dat de waarde van het geld met tien, eigeniyk met ruim negen percent gedaald is; ot wel, dat twee oorzaken te gelijk gewerkt hebben, dat namelijk X in waarde is gestegen en het geld in waarde is gedaald. Zoo rijst ca daalt de waarde van ons geld aanhoudend, even als de waarde van iedere andere koopwaar. Dat goederen steeds in waarde voor- of achteruitgaan, acht men natuurlijk, maar dat dit met gemunt zilver en gemunt goud evenzeer het geval zou zyn, dat acht men nu eenmaal niet natuurlijk, hoewel geheet ten onrechte. By veranderende waardeverhouding tusschen de twee eaele metalen, zou men een van beide naar den goudsmid brengön, meent de Heer Willinck. Waarom de Engelschman van straks dan ook niet zyn sovereigns? Maar één bezwaar van den Heer W. kan ik inderdaad niet wegredeneeren ; ik bedoel een bewijsgrond van de soort, zooals er reeds een in den eersten zin van zijn stuk voorkomt. »Wat de bekwaamste financiers van Noord- Amerika sinds jaar en dag te vergeefs hebben trachten te bereiken, dat zou den Heer Wiessing hier te lande gelukken I" Waarlyk, dat is,een afdoende reden, een streng wetenschappelijk bewys, Vroeger had men in Nederland op vele plaatsen de zoogenaande broodzetting, d. w. z. van overheidswege werd de prys bepaald, waarvoor de bakkers hun brood verkoopen moesten; verder had men tal van andere wetteyke bepalingen die d>- vry heid van het individu aan banden legdan. Zoo werden nog in deze eeuw, om niet tegen de Acte van Navigatie te zondigen, de ladingen van Ame rikaansche schepen in Engelsche en omgekeerd, overgeladen op den vollen Oceaan. Waarschynlyk hebben toen tal van mensehen, wie weet of er geen leeraar in het Duitsch bij was, gedacht of ook wel geschreven, dat het toch zoo veel beter zou zyn, zoo die dwaze belemmeringen vervielen en de handel vry werd. Welnu, evenzoo heb ik, twee jaar geleden, in het Tijdschrift voor Binnenlandsch Bestuur, er op gewezen, dat wettelyke dwang om zijn goederen uitsluitend tegen goud te ruilen, en het zilver feite! yk als ruilmiddel te doen vervallen, een groote belemmering was voor onzen landbouw, onzen handel en onze industrie.en tevens een groote onrechtvaardigheid tegenover en benadeeling van onze natie, in baar geheel genomen.— Eenige maanden later, in da Septemberaf levering van de Revue des deux Mondes, kwam een artikel voor, onderteekend »ie Duc De Noadles," waarin geheel ne - zelf Je doel beoogd wordt, n.L ohl__: lisme zonder vaste waardeverhouding. £*»** nous des monnaies honnêtes, zoo eind,gt^he artikel dat, ook nu nog, wel de aandacht Toita enkele aanhaling om de wyze van cTsputeeren van mijn bestredens het 'HooVïSp.l zou het togen den zilverstroom uithouden,wanneer een ryk als Bntsch- Indië het daartegen heeft moeten afleggen," vraagt de Heer W-, en later komt bij hier nog'eens op terug- De vraag daargelaten, of Britsch-Indiè, dat met zijn vrije z.lveraanmunting zich voortdurend is een onge* kenden bloei verheugde, het heeft moeten afleggen, zou ik den Heer W. wenschen te vragen, of hij zich ook iets herinnert van hetgeen ik schreef omtrent de bijzondere omstandigheden, waarin Bntsch «Indie in dit opzicht verkeert, en welke dit Ryk er eindelijk toe gebracht hebben om na verworven goedkeuring (zeer a contre-eoeur verleend) uit Londen, de zilveraanmunting tydelyk te verbieden, en zoo de volksbelangen te dwingen zich te schikken naar de eischen vaa het beiastingswezen? Herinnert de He ir W, zich ook iets van mijn vergelijking met een Proerustes-bed ? Ve;der zou ik «als een geloofsartikel aannemen, dat alleen sprake is van appreciatie van het goud," doch wilde ik dat bewyzen, »dan zou ik met de cijfers moeten gaan vechten als Don Quichotte met de windmolens." Mag ik den Heer W: beleefdelijk verzoeken my te ze gay, waar ik zulke bewering heb uitgesproken? Wel zou het my niet moeilyk vallen aan te toonen dat deskundigen van groote reputatie, mannen van het vak en hooggeplaatste ambtenaren, het beweren en gewichtige feiten en cijfers voor die bewering aanvoeren, doch ik ga niet zoover en heb slechts als vaststaand aangenomen, dat de veranderde waardeverhouding tusschen de twee edele metalen t* hoofdzaak aan appreciatie van het goud ie toe te schrijven En wie twyfelt hier nog aan? Inderdaad, Multatuli heeft het niet ten onrechte geoordeeld zyn landgenooten aan te sporen te leeren lezen. Want er zyn twee manieren van lezen (Vergelijk Locke, On the Condact of Understanding, Reading). De eene, de gewone manier, is designed for mach talk and little knowledge, heeft ten doel veel over iets te kunnen praten en er weinig van te weten, terwyl de andere, die in den beginne door velen voor ttoo great a clog in the way of mens studies" gehouden wordt, de ware is. Wie zich die manier van lezen eigen gemaakt heeft, takes a ready view of the arg*. ment and presently, in most cases, sees where it bottoms. Wie er zich in geoefend heeft, zóó te lezen, met hem ben ik gaarne bereid in discussie te treden over dit of elk ander onderwerp uit de oeconomie, dat ik bij gelegenheid in Be Locomotief nog, eens mocht bespreken, doch de Heer Willinck houde my ten goede dat ik van zijn eventueele bestrijding verder geen notitie nemen zal. Gaarne erken ik dat myn weten op staat* huishoudkundig gebied onvolledig en gebrekkig i?, maar ik meen toch dat ik van iemand die een verdediging van een stelling »op mijn manier" eenvoudig »grappig" vindt, verwachten mag, dat hy zelf ten minste toont het abc, der wetenschap te verstaan. In het Batavia'sch Nieuwsblad van 20 Augustus 1894 meen ik den Heer W. te hebben aangetoond, dat zijn beschrijving van hetgeen gebeuren zou bij een terugkeer tot de vrye zilveraanmunting zouder vaste waardeverhouding op een geheel onjuiste basis berustte, dat »alles vrij wel precies andersom en tegelijker .tijd in precies omgekeerd* volgorde gebeuren zou. Er was dus in elk geval methode in het gebrek aan logica in 's Heeren W. 's redeneering, doch ook zelfs die methode zoek ik thans in de besproken artikelen te vergeefs. _ Den Heer Mr. Willinck myn groet I Hoe ik mij voorstel dat hetzij een terugkeer lot vrije zilveraanmunting, op de wyze, zooals door mij besebreven is, hetzij een verbetering van ons geldwezen lang? anderen weg tot practische uitvoering zou kunnen geraken? Die vraag is my' gesteld; ziehier myn antwoord, dat ik gaarne veor beter geef. Onze Regeering zou, naar het voorbeeld van Engelsch-Indie en Engeland, een commissie vap deskundigen kunnen benoemen, haar een reeks van vragen voorleggen, waarop een gemotiveerd antwoord werd verlangd en die commissie tevens opdragen om verder daarbij te voegen alles wat haar, in verband met de quaestie, van belang voorkwam. Tot leden van zulk een commissie konden, daukt mij, beno_m i worden: een paar hoofdambtenaren; die door hun werkkring als anderszins geacht kunnen worden goed op de hoogte van de zaak te zijn, in de eerste plaats de Directeur van Financiën. Verder moesten casu quo uitgenoodigd worden om deel van zulk een commissie uit te maken de president of een der directeuren van de Java'sche Bank, een paar chefs van andere geldinstituten, waarbij ik in de eerste plaats denk aan den schrijver van de mi, zoo verdienstelijke brochure, Be Nadeelen van onze tegenwoordige MtMtregelinge», verdienstelijk en om den inhoud en om den helderen stijl, doch vooral ook om den datum, waarop het boekje verschenen is. In 1887 toch stond de schrijver, de Heer J- Dinger Wzn, nog vry wel alleen met zyn afkeuring van den nieuwen weg, dien men in Nederland en hier.door onzen overgang tot den hinkenden standaard had ingeslagen, Verder een paar vertegenwoordigers van den landbouw, der. handel en de industrie. Want >er aan zulk een commissie vragen werden voorgelegd als deze: Is het voor Nederlands-h Indie al dan niet wensebelykte achten dat, zoo mogelijk, zilveren muntstukken worden ingevoerd waarvan de aanmaak, hetzij in de Ryksmunt te Utrecht, hetzy in een eventueel hier in India op te richten munt, voor rekening van een ieder wordt vrijgelaten, mits in geen kleiner hoeveelheid dan van ? stuks tegelijk ? Zoo ja, welke practische bezwaren zouden aan de invoering verbonden zyn? enz. enz., dan zou blijken, boe de meest bevoegden in den lande over deze zaak denken. Hel advies van zulk een commissie zou hoogst waarschijnlijk nieuw licht over de quaestie verspreiden, wat oj van direct nut zou zyn en onze Regeering aanleiding geven tot het doen van voorstellen aan het Opperbesluur, of anders toch in de toekomst aU licht van groote waarde blijken zou. En hiermede stap ik voor dezen keer af van een vraagstuk dat, naar myn vaste ovei tuiging, van veel grooter gewicht is dan waarvoor het in den regel gehouden wordt. M. Wiessing. ---