Pammeribo, 95 Augustus 1879.
ÏW.en is de geboortedag van Z. K. H. Willem Alexan der Karel Hendrik Frederik , Prins van Oranje, met de gebruikelijke eerbewijzen herdacht geworden. Op den avond van Donderdag den 14n. Augustus dj. vierde het Domes Comilé üorkas zijn 10de jaarfeest. De Voorzitter, de Heer L. G. Batenburg, opende de VergadeiLig met eene toespraak. Hij toonde aan, dat men weder een zeer uioeij*-iijk jaar had doorworsteld en dat de nood zeer hoog was geklommen , maar dat l och met de besêhikhare middelen zoo veel als mogelijk was, is gedaan. Dit bleek duidelijk uit het door den fungerenden Secretaris C. van Hees uitgebragt verslag over het afgeloopen genootschapsjaar. Dit verslag, beknopt en zakelijk, luidde als v-jlgt: - In. den aanvang van het Genoolschapsjaar 10. Juiij 1878 bedroeg het getal Leden, Donateurs en Donstiices 105 sedert zijn toegetreden als Donateurs 4 Totaal JO9 Van dit aantal zijn afgeschreven wegens overlijden 4 » vertrek 3 » bcdaaking 9 16 Rest 93 Op 10. Julij 1878 was ia kas een voordeelig saldo van f 13.43 De ontvangsten hebben gedurende het Get-ootsoiiapsjaars bedragen f 286.01 f 290.46 Daarentegen beliepen de uitgaven » 339.06 Zoodat de kas sluit met ecu na- — — deelig saldo vas f 59.80 De gewene jaarlljksche uitdeeiing van kieediug enz. heelt om bijzondere redenen nog niet kunnen plaats hebben, zij zal zoodra doenlijk geschieden. Met de verstrekking vau schoenen is geregeld voortgegaan, In de vergadering van 12 Mei is het Bestuur overgegaan tot de afschrijving van 9 kweekeiingen. Die afschrijving geschiedde omdat eenigen hunner zich niettegenstaande alle aansporing tot verbetering aan opzettelijk schoolverzuim hieven schuldig maken en voorts omdat de overigen rte&s «Jen bepaalden leeftijd haddeu bereikt waarop de uitdeehug wordt gestaakt. Het Bestuur heeft met het oog op den treurigen fiuancieeieu toestand van het Comité tut Zjn leedwezen moeteu besluiten om geene andere kweekeiingen ia de pfctyis van de lö afgoachc* Tegen op ie nemen.
Het aantal kweekeiingen bedroeg op ultimo Junij dj. 29 nl. 12 jongens eu 17 meisjes. Alimentatie a f 3 's maands werd steeds aan drie behoettige vrouwen verstrekt. De„ pogingen van hel Besuur o» velen, die over een of meer jaren contributie verschuldigd waren , te bewegen de schuld door een geringer bedrag in te koopen oi' wel bij vaste termijnen af te lossen heeft het genetisch!e gevolg niet gehad. Dezelfde pogingen worden teliiens herhaald. Nadat dat verslag was gedaan, sprak de Voorzitter eenige woorden om de Leden aan te sporen moed te houder* en steeds , zij het ook met groote inspanning, te trachten het edele doel dat Dor/tas beoogt, te bereiken. Met den meesten aandrang verztf ht hii ook de nauwe igeu om door hun v ca door mededeeling van hetgeen zij thans hadden vernomen , de belangstelling in Dorkas op te wekken en meerdere deelneming in het Comité te bevorderen. Hij beschouwde het als eene inrigting , bij wijze van erienis overgenomen, dat niel mogt worden opgegeven. Zijne woorden vonden bij al de aanwezigen diepen weerklank.
Tot de gewone huishoudelijke werkzaamheden overgaande, werd het Bestuur herkozen en aangevuld door de verkiezing met algemeene stemme:', van den heer A. van 't Hooge rhu ijs als Commissaris.
Het Comité Dorkas bekleedt eene eervolle plaats onder de nuttige instellingen in deze Kolonie. » Het doe] is, geregeld bezoek der school te bevorderen door d* kinderen van onvermogenden, die behoefte hebben aan kleeding en schoeisel, daarvan te voorzien". Schoone vruchten heeft het Comité reeds voortgebragt. Maar de middelen beginnen nu te ontbreken ona voort te werken, ja zelfs om lauger te bestaan.
iMedeburgers ! helpt Dorkas om zijne taak te vervuilen. Eene geringe bijdrage , jaarlijks of in eens , wordt daartoe van U gevorderd. De Voorzitter heeft in zijne toespraak o. m. gezegd dat de Penningmeester G. H. Samson, volgaarne elke gifL, hoe gering ook , in ontvangst zal nemen , en dat ook circulaires tot deelneming op nieuw zuüen worden rondgezonden , of wel bij den Secretaris vau Hees te bekomen zijn.
Nog eens , Medeburgers! helpt Dorkas oa zijn dool te bereiken I— Mogt dit beroep op uwe liefdadigheid niet te vergeefs zijn 1 (W. I.)
Met de fransche mailboot Venezuela ets de koloniale stoomboot Curafao , die inden afgeloopen nacht alhier van Demcrary zijn aangekomen , ontvingen wij de mailpakketten via St. Nazairq en via Southauipton.. Onze correspondent schrijft het volgende: Bad Hombvrg, _9 Juli 1879. Ik wenscht e weleens te beproeven , td, van den vasten bodem van Duitschland af bezien de toestand van mijn vaderland mij minder nevelachtig wil voorkomen , dan op deu lagen , thans vooral bij den vcelvuldigen regtjn zoozeer met water doordrongen grond der Ncdeilandeu,
Heel helder schijnt het mij echter daar in liet Noordwesten , bij de golven der Noordzee , nogniet.
Een ding echter weten wij: de Koning beeft niet inconstitutioneel gehandeld en zich niet tegen Grondwetsherziening, hoe dan ook, verklaard. Het voorstel tot die herziening was ook niet uitgegaan van het geheele Ministerie, maar van oir- Kappeyne alleen. Bij brief van den 27sten Juni had Kappeyne aan den Koning te kennen gegeven , dat hij alleen kon aanblijven , indien bij het begin der volgende zitting van de Stateti Generaal een ontwerp van Grondwetsherziening kan worden voorgesteld. Was hij niet zeker vau den steun der Vertegenwoordiging, dau moest hij zich althans tegenover haar sterk gevoelen, en dat zou hij, wanneer hij op den steun van Zijne Majesteit voor Grondwetsherziening rekenen kon. Mocht de Tweede Kamer het voorstel niet goedkeuren, dan zou hy zich zedelijk verplicht achten d«n K»ning eene ontbiuding voor te dragen. De hoofdpunten der herziening kwamen hierop neder: het getal van de leden der beide Kamers ■zou op ecu vast cijfer gebracht, het land in onveranderlijke kiesdistricten verdeeld, de rege» ling der kiesbevoegdheid aan den gewonen wetgever overgelaten worden. De leden der Eerste Kamer zouden zitting nemen voor tien, die der Tweede Kamer voor vijf jaren. De bepalingen, die thans eene goede regeling der levende strijdkrachten belemmerden , zouden voorts weggenomen en de regeling van den krijgsdienst aan den gewonen wetgever overgelaten worden. De Koning zond dit voorstel van den heer Kappi : :'aad om advies. Aan ds beraadslagin r namen zes Ministers deel; de heer Tak was afwezig. Vier der Minister» beaamden van Kappeyne; maar de Ministers van l i eu van Koloniën deden dit niet. De heer \',e , dat een voorstel tot Gi 'Heen kon uitgaan van een krachtig Ministerie, en de kracht van bet tegenwoordige was ondermijnd door de beteekenis , die de Minister van Binnenlandsche zaken zelf aan het votum der Tweede Kamer over art. 1 der Kanalen wet had gehecht. De heer van Itees was zeer verrast geweest door den oaverwaenten slap van den Minister van Binnenlandsche zaken, want noch bij noch, vóór zijn optreden als Ministervan Koloniën was er van eene aanslaande Grondwetsherziening gerept. Bovendien was het oogenblik daartoe zeer slecht gekozen. Dé . lijken zouden zich u de uitvoering der Lager-onderwijswet verzeilen , handel en nijverheid verkeerd?» in gedruklen toestand, de Atjeu-oorlog duurde nog ( , 's lands financiën eischten dringend her» -zieuiug — gewaagd was bet bij dit alles nog grondwetsherziening ook te beproeven , al zou ook de heer Kappeyne anders de geschikte uiau zijn om die proei te. doen gelukken. De Koning verklaarde op 10 Juli, dat hij een voorstel tot grondwetsherziening thans uiet goedkeuren kon , alleen om ecu Minister le behouden. dve de redenen, door de Munsters v_u Financien eu Kolomen aaugevoerd, bestonden er nog anderen , die op dit oogenblik moesten doeu terugdeinzen. Kwam het tot Grondwetsherziening, dun zouden misschien meer bepalingen herziening e schen, wilde men zoo m-jgelyk Mtf fciyï«*i werk tot ,sta_4 breuken.
Hel • rit ' ■ • De K;- . i h in van de Putte en op om een niruvv Kabinet samen te stellen. Deze heeren ontveinsden zich het ernstig-' en van den md niet eu Iwyfelden le zullen sb Evenwel lij den Koning te kennen , dat hun vvenscbelijk ' . de liberale leden der Tweede Kamer te raadplegen c.i bun medeóver den toestand te doen. Zijne Ma- I daartegen geen bezwaar.
De liberale leden der Tweede Kamer werden dan ook nu door de heeren van de Putte en CiemeiHfcopgeroepen; maar dit geschiedde vry onhandig. Vooreerst werd als ile plaats der bijeenkomst-, die op Maandag den 2lsten Juli zou len gehouden , aangewezen het lokaal der Tweede . terwijl het veel beter zou gejn , nu liet geen bijeenroeping der hamer of, de eene i tweede stond er op de efj-es: ,Dg door de beide heeren geschiedde » naar aanleiding van eene opdracht van den Kofting, en daartoe, op hun voorstel, dooiden gd".— » Gerechte Hemel I" i uit : » m;iar dat is ecu Staatsgreep 1 Dat is de Koning stellen aan het hooid eener partij ! Dat is een schromelijk* aantasting van de grondwettige waarborgen voor en eu vrijheden 1" De beer Cremers , die voorzat in de vergadering, waaraan een veertigtal liberale leden deel uaïnén, erkende, dat de uitdrukking » daartee r ook e leden z len , nird geluk! De bedoeling was alléén geweest, te o. Lo'men , dat me» zich niet aan • scheidenheid tegenover den Koning schuldig maakte door de liberale leden hijee.ii l« roepen en hun mededeelingen omtrent de crisis te doen. . lat e\tLo mededeelingen door dra heer van de PUite gegeven waren , volgde er eene discussie , ma ii viel er niet, De gevoelens liepen zeer uiteen ; al hield men eene Groj voornamelijk mal :.trekking tot het 1 c'lelijk, verschillend oordeelde meu over de keus van het oogenblik eu over de kracht van het Ministerie. Velen intusschen achtten het raadzaam , dat de Koüiug zich nog nader met den heer Kippeyue aou verstaan , opdat deze de bedenkingen , tegen zijn voorstal gerezen , zou kunnen weerleggen. De heeren van de Putte en Cremers verklaarden na afloop der vergadering aan den Koning, niet in staat le gevoelen om een nieuw Ministerie te vormen. Wat nu »r. Kappeyne en zijn voorstel betreft, kan men aanvoeren, dal , gelijk hij ook aan den 'Koning schreef, het voorstel lot Grondwetsherziening reeds gedaan zou zijn in bet najaar va.» 187 b, zoo de ziekte vau den heer de 800 dit uiet verhinderd had. Voorts dat Kappeyne, wilde hij zijne ministerieele taak weder opvatten , ook zijne plannen aau den Koning meedcelen moest. Eindelijk dat hij in zijn voorstel heelt uilgesproken wat algemeen in het land ,L gavoeid ; zoodat, nu dit eens geformui rd is, men ook tol de herziening zal moeten Lomen. Maar overigens is het al zeer zonderling dat een Minister, die wegens onvoldoenden steun bij de volksvertegenwoordiging zijn ontslag gevma'd Leed, terstond daarop Groadwelshe mug veerstelt, - el ouverwachls, geïmproviseerde , fragmentarische G.ondwelsüerziemng, zonder bepaalde aanleiding, zonder aandrang vau het land ol van de vertegenwoordiging." De Arnhemscke Courant Doemde d t dan ook » het vreemdste eu meest onberaden IvsLuit, dat in zulk een critieken toestand een Gouvernement nemen kou", en vroeg of de Minister, besloten om heen te gaan, een tweede onoplosbaar conflict geïmproviseerd e** voor iiet beweerde confiicl met Ue Kamer i.» de piaals geschoven ban , om zich een roemrijken terugtocht te lekerei. Bijna zon men geneigd zijn, de oplossing te zoeken ui hetgeen een zich noemende Jan Dwars.* m het Hnvg ene ttegblad , in deu vorm een brief aan den heer Fransen van de Putie sef. Daarin werd beweerd, dat de heer van de Puue zich wilde poseeren ais de redder van land, als ue onbaatzuchtige raadgever vaa hel Koninklijk iliiis, ais de man die beschikte over deu wil vau de liberale meerderheid der Kamer. Onder den schijn van welwillaadheid hau echter vau de Putte liet Ministerie-Kappeyne „ in ds wieieu gereden , omdat bij, zoolang dat Kabinet aanbleef, mei zoo veel le zeggen als hij wel wilde, eu uu zou Kappeyne uit kvraa_ hem vojc de kwestie van ttrondwet* •.■iiiï hennen gezel en aizoo voor eene taak, aar vo-r vaa ue Putte's kraciitea.
• ik de Ai > hen -the é of mr. Kappeyne het met de Grondwetsherziening wel ernstig meent. Men zou er hij kunnen voes vreemd is, hoe hij, die hei zich gedurende zijn .Li gemaakt, nu eensklaps niet ppzi n al den omslag, aan een her/: [wetverbonden. » Evenwel", zullen anderen zeggen , » dat is juist iels voor Kappeyne."
Wat nu ? — ziedaar de groote vraag. Bleef * , dan zouden de van Fiuanciën en van Kofouiëa waarschijnlijk moeten vervangen worden, en waar zou m sver- Vangers voor l.e.i vinden ?—Een derde Miuisterie- Heems ;erk z< u vinnig gecontroleerd en spoedig gem i. Een nieuw liocraal Kabinet, zal de Grondwet moeten herzien, liet best zou misschien nog een kleurloos Kabinet zijn. Letland noemt den heer Fock , aaneens door Tl de portefeuille \v binnen- Landsche zaken werd opgedragen in het zoogenaamde *> Ministerie-Thorbecke , zonder Thorhecke" , dat echter niet uitblonk. Daarenl wordt vaa andere zijde verzekerd , dat het samenstellen van een nieuw Ministerie aan Heemskerk zou opgedragen zijn. Jammer dat die man. met zijn onmiskenbaar talenl en gi eerzucht, zich door zijn kleingeestigheid ze nadeel gedaan en zoo menigeen van zich vervreemd heelt. Zijn oppositie legen Thorbccke, omdat deze hem met genoeg erkende; zijn koppige houding bij de ontbindingen , loeu hij 't eerst Minister was ; zijn plotseling indienen van een amendement lot wijziging van de kieswet als lid der Kamer; zijn kinderachtig verzet tegen kei oprichten van Thorbecke's standbeeld , toen hij voor de tweede maal Minister was — deze dingen kunuen niet licht vefgeten worden. Ook de heer van Lynden van ijndeaburg wordt genoemd als vormer van een nieuw Kabinet. Zeker is het dat hij zich, terwijl hij Minisier van Justitie in het 'tweede Ministerie- Heemskerk was, veel vrienden heelt gemaakt door zijn Hie:it, eerlijkheid en tact. Sommigen opperen twijfel of de openbaarmaking van de adviezen , door de Ministers Gleichman en van Rees aau den Koning gericht, wel had mogen geschieden. Men zegt dat de .Ministers nu machtiging hebben gevraagd aan deu Koning, om al de stukke» belreiïen.de de crisis openbaar te rtiaDsrii Het spreekt van zelf dat er in den tegenwoordigen toeslaad geen gewichtige maatregelen of benoemingen voorvallen. Aan den tweeden luitenant dor infanterie J. 11. Tennis van de landmacht in Westindië , is de personee'e rang van eersten luitenant builen bezwaar vau 's lands schatkist verleend. Wal liet overige Europa bet relt, zoo beeft, in den franschen Senaat Jules Siiaou zich verklaard tegen het bekende artikel 7 van het wetsont werp op hel hooger onderwijs van de.l Minister Feny. Dat artikel bedoelt het uitsluiten van de Jezuiten als onderwijzer:*;. Jules Simon z dat hij de vrijheid wilde eerbiedige wanneer die hem hinderde eu kwetste, overtuigd dat zij ten slottg tolde zegepraal van het goede en ware voeren zou. Men doodverft Simon ree,ls als de opvolger van Ferry en hoopt dat de Senaat nog vóór het zomerreces eene beslissing al, daar anders de partijen zullen voortgaan mfct de zaak hoe langer hoe meer te verwikkelen. In eene correspondentie uit Parijs wordt het volgende meegedeeld. De zangeres Emiiie Ambre, die vroeger in den Haag was en daar nog al ?an zich heeft doen spreken , zoo zelfs dat men fluisterde van een huwelijk tusschen haar en den Koning, had het schrijven van hare mémoires opgedragen aan zekere mevrouw de Voisins , in de letterkundige wereld bekend onder den naam van Pierre Goeur. Deze laatste wilde een werk in het licht' geven over een gansch ander persoon , over onzsti Willem de Zwijger, en Emiiie Ambre had op zich genomen haar echte stukken le zullen bezorgen betreffende den groudiegger van de ilepuidiek der Vereenigde Provinciën. De heide dames togen daarop samen naar den Haag; maar Ambre werd daar zoo kwalijk ontvangen, dat aan het bezorgen der door haar toegezegde documenten niet gedacht worden kon. Nu echter houdt madame de Voisins vol, dat er verbreking van eene overeenkomst plaats zou hebben gehad en eischt zij schadevergoeding. De rechter heeft nog geen uitspraak gedaan , maar als hij Ambre mocht veroordeelen , dan is deze, oischoon ze zich aan geen onwil heeft schuldig.gemaakt, toch nog zoo heel erg niet te beklagen, want zj woout op eeue fraaie buitenplaats te Meiidou , die haar eigendom is. Den 4doa Juli zijn de .Zoeloc's ondanks hun dapperheid door «le Engelsche troepen verslagen. Zij i - -. • ...->. • uur niet In gausch westelijk Europa is he! : nat iest; tb m** e beginnen. Hiei li zon zich . in. Zr. Ms. stoomschip Cornelis fiirtts Ss eergi ren va;i Savauilla binnen deze haven teruggekeerd. Naar men verzekert, is een deel zijner be ning ziek naar het militair hospitaal alhier overgjsbragt en hebben zich op zee twee sterfgevallen aan boord voorgedaan. Daaruit nu wil men opmaken , dat er eene epidemie op bel vaartuig moet heerseken, en openlijk geeft men zijne verwondering te kennen dat hel, stoomschip, bij de bestaande strenge bepalingen ter vrijwaring van de openbare gezondheid, de haven is biunengeloopen. (Cnrae. Cl. *J)e Vrijmoedig " ' ïrtlij rij.)
---