Engezonden. Sarinaamsche toestanden. XXIV. Ik breng u en de lezers van dit blad mij e lijke groete, Mijnheer de Redacteur. Het is ruim 4 weken geleden in uw blad mijn 23ste brief is verdien. Wellicht zult ge u kunnen hereren hoe opgetogen ik toen schreef over de regens die eenige verandering ten goede gebracht hebben in de zoele, -eer , die de aarde gedrenkt hebben , de stofwolken verdreven, de planten nieuw leven gegeten. •Ti, die vreugde was van korten duur. Met des te meer kracht zotte zich te daarop io, nam de warmtetoe , bleef de zoozeer ge. weg , en begon het gras onze straten te verdorren. Ik kan moeilijk tegen warmte, zonhitte ian goed drinku-ik in. Bv dit „ wat toen al zich liet aanzien, ft nu reeds meer dan vier wc plaats. Grel ik daarom een vriendelijke uitno van een mijner vrienden om een tijdje op ; te komen doorbrengen Dit aanbod zoo adelijk en gemeend gedaan w mij iv alle opzichten een gewenschte, ik pakte mijn koffer en liet mij een reisje met onze rivierboot getroostea. Die reis kan niet onder ele aangeaaamste gerekend worden ; aan boord van ons éénia openbaar vervoermiddel , de « Henri", waar men op elkaar gedrongen wordt als haringen, rondom een stoommachine, is men daarenboven blootgesteld aan zware schokken die het ergste doen vreezen. Maar hoe onaangenaam, hoe vervelend ook, hier vooral geldt het: eenmaal in de schuit , doorvaren. En dat doorvaren it prettiger, naarmate men zijn aandacht wijdt aan den plantengroei aan den oever, of aan de prachtige ligging .tages, die wij voorbijvoeren. Ka twee lange uren werd ik evenwel gezet, wel eenigszins verschroeid, a zonder eenig letsel. Ik had een ge-1 in mijn beenen alsof de geheele boot er in zat; loodzwaar waren zij , en ik had mij in de eerste oogenblikstaande te houden. De gastheer ontving mij met de grootste hartelijkheid . waardoor de onaangename stemming, waarin ik trots mijzelven teerde, plaats maakte voor een prettige. De van ouds bekende gastvrijheid van onze stad- en districtsbewoners was hier in alles zichtbaar, en het duurde niet lang of ik voelde er mij thuis. Om .-. te gaan, ik heb er ruim 14 dagen :: io prettig mogelijk gelogeerd, mijn tijd verdeeld tusschen visschen , jagen , lapjes doen en pret maken. Het waren zorgelooze dagen ; tweemaal per week gewerd ons bericht van de stad en de couranten mij opgezonden , werden van begin tot eind gelezen. Dikwijls was ik op het punt u liet een en ander te doen toekomen, maar het bleef bij het voornemen; gelegenheid gaf men uiet om geregeld en wel voor een 'courant te schrijven, zoodat ik mij _.. ' tot aanteekeningen bepaalde, die' ik bij i deze wensch uit te werken. De plantage waar ik gelogeerd is een cacaoplantage met, ik geloof, 300 akkers in cultuur waaraeu 120 vruchtdragend. De arbeiders, waarvan ±20 koelieimin n, leven gfiude beste harmonie, en werken naar omstandigheden goed Wel ook vol kuren maar toch niet van dien aard dat de ir lijdt. De aanleg tn fraai _ , en aan de jonge boomen wordt veel zorg Had ik mij illusies : ! dat ik daar van de warmte bevrijd zou zijn , dat de droogte er zich niet zoo zwaar zou doen gevoelen als in de stad , lommerrijke boomen mij schatten -,-■ deu tegen de ondraaglijke zon ik er mij neervielen zou ia den schaduw daarvan , verkwikt door den wind die mij van alle kanten to. - - die illus ijdel te ■-„ De wi oven . . .--. iv de stad; de zou b"a . alles is er z ■ barsten i; Het looi biedt even .-.;-.. op .. den dag een aargeuame verkwikking aan : het saus gêne, waardoor ] tageleveu zich kenschetst, maakt men er de warmte minder voelt. Ik heb dikwijls hooren klagen, sprekende van een verblijf op pla de eentoonigheid die er heerscht: dit j mag waar wezen voor hen , die i van hunne bezigheden op één plaats moeten blijven . eu wier m het niet veroorloovenbezoekji .vangen: voor iemand echter die voor zieinaar plantage gaat, heeft dit leysn veel bekoorlijks, veel aantrekkelijks. Men is zonder zorg, het i kt niet aan versnaperingen, aan kennissen die komen, n en medenemen ; aan allerlei verzinsels om dea tijd te korten , en wat vooral niet vergeten mag wonimi. aaa een buitengewonen eu gezonden eetdrinklust. Even gezellig als het bij dag en bij avond is, even ongezelli, .vel zijn de nachten; meest overal heeft men bist vau moskieten . die haar . | lied en haar steeken wanneer men mooie vam de be g bij dag zich op In de laatste weken heeft men veel last gehad van den rook der boschbranden , die de atmosfeer bezwangerde. De ochtend- eu avondlucht is er evenwel koel. Deze zijn trouwens verschijnselen die men in de stad in meerdere of mindere mate kan waarnemen. Naar ik ben ingelicht, heeft het in de districten in de laatste 4 a 5 weken niet geregend. Reikhalzend ziet men er naar regen uit; het is anders te vreezen dat het een slecht cacaojaar zal wezen ; alles verdort er , en de grond splijt overal open. Zoo is liet gesteld op plantage , althans dien indruk heb ik gekregen ; wat de droogte betreft, vrij zeker kan aangenomen worden dat de toestand op al de plantages dezelfde is en dat het in het voordeel dier effecten te wenschen is, dat spoedig een weldadige regen den grond besproeie. In de stad teruggekeerd, bevond ik ' dat de beschrijving die ons vaa de weer; gesteldheid alhier geregeld eens per week : gewerd , niet het minst overdreven v, j integendeel, zij is zoodanig dat i g-een krachtige woorden zou kaü den haar terug te geven. Een stofboel i op straat waarin men tot de enkels zakt; j 80% van de putten en regenbakken geheel droog en ledig, zoodat van heinde en ver water moet gezocht en g-edrageu ; worden ; een warmte van 90' in de scha. duw en 96° in de zon; uitgedroogde grachten met hare verpestende geuren , en daarbij de vrees hoe in cas van brand het er zal toegaan : overal hoort men de verzuchting die ik ook slaak : «als het maar regende , doch het ziet er niets ; naar uit!" Doch laat mij met de beste hoop voor de toekomst vervuld, naar de afgeloopen vier weken terugkeeren, en zien wat in mijn dagboek verder staat aangeteekend. Het ontbrak ons niet zooals ik reed heb meegedeeld aaa bezoek van plantageen stad bewoners ; de laatsten brachten altijd eenig nieuws mede, doch altijd was het van hooren zeggen ; « men" zegt dit, «men" vertelt dat. Het vorgeval-voorgeval: op Zoeten ma Zorg ca Hoop heeft ecu weinig hudding veroorzaakt, en is men in de districten bein met het lot der ambtenaren , directeuren , opzichters ca marechaussees, aan wie de weerbarstige koelies zich hebben vergrepen. Men had geen woorden genoeg om de houding van de militairen te prijzen; ooggetuigen van deu opstand verzekerons dat zij het geduld van de milieu hebben bewonderd, eu dat de ies , wie weet tot welke buitenspoeden zouden zijn overgegaan, w neer zij niet krachtig w etreden. De koelie is van aard valsch, maar ook erg laf, en heelt een ongekende \ voor vuurwapenen; zeil' ag vau. Het wekte daarom in p;ecn geringe lering toen wij uw coaraüt lazen dat «meu" hier in stad hel en wis -. orden. I 'oude in i van 3 ' ■ ide , kwam I ook de p, dat i door de warmte wellicht van streek en. Men zendt er soldaten hoen met patronen ö a ien istand te stuiten . d. i. om weerbai kracl ie woorden n ■ men vau de scherpe patronen maakt , roept men aarzelende (') uit: «.at is gok. dat is al lei-gekst, dat is ne Ia een dey.eil dagen door den Gouverneur aaa de Koloniale Staten . ' van het gebeurde , ontdek ik tol mijn leedwezen , dat iv dienzelfden geest over het geproken wordt. Het doet den Gouverneur diep leed dat men vau de ▼uurv apeneu moest gebruik maken, waarzeven dor belhamels zijn gedood en een verwond, en het is noodig geacht ecu onderzoek te doen instellen < de ■ ;:d van het gebruik maken ...';."' (§). Gezegd wordt iv die mededeeling, dat vaa de vuurenen geen geia-aik mocht worden gemaakt dan in de «dringendste noodzak. '. Bestond er eenige reden te twijfelen aan die noodzakelijkhe En uu eenmaal ecu onderzoek is ingesteld, waarom uiet evenals die «omstandige mededeeling:" ook dat onderzoek ir de pers bekend gemaakt? Waarom het den Stateu iv portefeuille gegavci 'f Of is het resultaat van het onderzoek van dien aard, vraagt meu zich af, meu liet beter oordeelt het niet in druk uit te geven? In het gepubliceerde stuk wordt niet de minste melding gemaakt van den aard en net resultaat van dit onderzoek. Dit was toch niet overbodig iv verband met hetgeen het stuk anders inhoudt. Mn daarom temeer schreef de billijkheid voor, ecu waar licht te doen schijnen in die zaak, in stede van de deur te openen voor allerlei verdachtmakingen jegens ambtenaren die uitstekend van hun plicht hebbeu gekweten. Wat ook in het bijzonder onze aandacht getrokken beeft, is de door den Gouverneur ontworpen bananenwet. Weinig dachten de planters dat het Bestuur zoo lang talmen zou om «iets" ten voordoek vaa du suikerindustrie te doen, en dat, waar het eindelijk er toe oveigaat om die aangelegenheid te regelen , de te nemen maatregel van andere omstandigheden zou worden afhankelijk gesteld. Een belasting op bananen van 8% mui de opbrengst komt den districtbewoner en bananenplanter te hoog voor. Velen beweren dat de banaueueultuur niet meer zoo winstgevend is als vroeger, dat juist z*j die met geen kosten als het ware ! bananen planten, daarvan worden vrijgesteld. De suikerplanter klaagt dat hij I is als de roepende in een woestijn ; niets dan de echo van zijn stem hoort hij , eu de verliezen nemen met den dag toe. ! „ (*) In de Juiste beteekenis van het woord. (§) Ik curcifeer. Met bi jzondere ingenomenheid nam 1 kennis van de bemoeiing van eenige eigenaren en administrateurs van plantages in de stad aanwezig, die bijeengekomen zijn om de Koloniale Staten in deze zaak in te lichten, en den waren toestand bloot te leggen. Men vleit zich dat de hoeren aan degroene zullen t'oonen het belang van de king te kennen, en aandringen zullen o}) afschaffing van het uitgaand rechtop suiker, de daartegenover te heffen tsting te doen drukken billijk en ■ op de belastinj Algemeen ismen uien welk adr hebbenden is ingediend. --- scheepvaart. Alhier Binnenöi Oct. 27. Nickerie, de Boer. Vertrok. Oct. 23. Brillant, J. M. Denzy, D. ra r.. « 2f>. Prins Man ■- Amsterdam, 2; tiker, 18,410/3 d . gr. 12 stakk - 157 kg. visehlijm, 6000 kokosnoten, 132 stukken mahoniehout en ISS liversen. « « Hilda, W. Sadler, Bart. V ERTROKKBN PASSAGIERS. Per de Prins Maurits : heeren Buijskes , Itersoa , 1 holmeester der Marine en i infanterist. --- Publieke Veiling. Notaris M. Schotman :. ' >et. 27. Erf en (. weg C 144 c, f 9600.— J. W\ V rie s nom. ux. --- Kerknieuws. Vrijdag 31 Oct, av. 7 u. Herv. K i Gedachtenisviering der lü-. --- /«Ivcrlenti^Ei. --- *** HEM OCHTEND om!) «nr vciüns: ten ki re vaa den Kótaris CABELL v 10, liet Erf met bebouwen , aau de Keizerstraat X. H. la, € Xo. 127, en 20. bet Kif met Gebouwen aan de Rust en Vredestraat M. W. La. B Xo. 132. Wordt bij inschrijving te koop aangeboden. T>*> ijroot2ri"oni