Albert van fuinenburg. met 'Annie van Asschen. Dien avond toen zij in haar bed lag 'en haar feroot leed uitsnikte, zong, vlak onder haar raam, een dronken soldaat * „We blijven bij elkander 'en we nemen nooit geen ander....*" Woest keerde ze haar hoofd naar den mmir tn Öacht met diepen weemoed aan haar heerlijken Öro-im, die geëindisd was' --- Reclame-annonces (Onder verantwoordelijkheid van den Inzender der annonce.) I N. V. Spaar & Beleggingskas I ■ voor Katholieken 1 UTRECHT Kapitaal f 100.000. | COMMISSARISSEN : fl Mr. J. B. BOMANS, Lid van de Tweede Ka I mer en Wethouder der Gem. Haarlem. I Dr. B. DAAMEN, Arts te 's Gravenhage ■ EL L. A. DULLAERT, Beh. Venn. Comm. I Bankvereen. H. L. A. Dullaert & Co., H Amersfoort I P. J. J. HAAZEVOET, Lid van de 2e Ka ■ mer, te Utrecht. . I Dr. J. W. JÖRISSEN, Oud lid der Pr. St. I v. Utrecht en Wethouder v. Amersfoort I Directie : W. J. J. MAASSEN. | De in de spaarkassen gestortto gelden ! B worden belegd in geldleeningen aan R. K. 1 ■ Kerken en E-Stellingen, I Inschrijvingen groot f 500 ln Spaarkas A. I I Inschrijvingen groot _ 300 in Spaarkas B. B PRIMA GELDBELEGGING. In alle plaatsen actieve vertegen-woord. H I gen gevraagd. Behoud Uw tanden door het gebruiken van DELVONÏA TANDPASTA. OVERAL VERKRIJGBAAR. ■ n --- ADVEETENTM. BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN HEERLEN, brengen ter openbare kennis: , dat de door den Gemeenteraad in zijne verga dering van 29 April j.l. vastgestelde verordening op de winkelsluiting in werking zal treden den 22en Juni e.k. dat van het verbod om een winkel geopend te hebben A. op Zondag, 1 Januari, Hemelvaartsdag, 15 Augustus, 1 November en 25 December en B. op andere uren dan van negen dos voormiddags tot twaalf uur des middags op den Tweeden Paaschdag, den tweeden Pinksterdag en den tweeden Kerstdag, door hun cc-llege gedeeltelijke ontheffing kan worden verleend voor wat betreft sigarenwinkels, banketbakkerswinkels, fruitwinkels en winkels, verbonden aan werkplaat sen van fotografen. Dat belanghebbenden zich tot het verkrijgen eener ontheffing als bovenbedoeld ten spoedigste schriftelijk tot hun college moeten wenden. HEERLEN, 10 Juni 1920. Burgemeester en Wethouders voornoemd WASZINK. De Secretaris, 999Ï GROOTJANS. Trek-ion d erawet, BURGE!V._--__T_-R EN WETHOUDERS TAN HEERLEN, brengen ter. kennis van houders van trekhonden, vat ingevolge Koninklijk besluit van 24 November _919 Staatsblad no. 771, met ingang van 1 Juli a. s. trekhonden, die vóór de kar worden gespanuein, eene schouderhoogte van ten minste 60 c.M. en trekhonden die onver de kar werden gespannen, eenp schouderhoogte van tenminste 50 c.M. moeten hebben Honden welke deze schouderiioogte niet hebben, mogen na voormelden datum niet meer .als trekhonden gebruikt worden. Overtreding dezer bepaling kan gestraft wor den met hechtenis van ten hoogste acht dagen of met geldboete van ten hoogste f 5C.—. Houders van trekhonden worden in hun eigen belang aangeraden hunne honden aan eene herkeuring te onderwerpen, waarvoor gelegenheid bestaat aan het openbaar slachthuis, nabij de Oude Centrale alhier en wel van 21 tot 29 Juni a. s. des voormiddags van 9 tot 12 uur op iederen werkdag met uitzondering van 23 Juni a. s. Heerlen, 15 Juni 1920. Burgemeester en Wethouders voornoemd, WASZINK. De Secretaris, t__S GROOTJANS. Aan de Ouders, die hun leerplichtige kinderen den 1 Sept. H. s. op onze Burger- en Tus.-chenschool (Lage Barakken en Grachtstraat, Wijk), willen plaatsen, wordt dringend aangeraden zoo spoedig mogelijk plaatsing aan te vagen ; den 30 Juni wordt de inschrijving gesloten. Wij;_-Maastricht. C 96 DE OVERSTE DER SCHOLEN. M. U. L. O. SCHOOL SPILSTRAAT MAASTRICHT. Het Toelatingsexamen voor do le M.U.L.0.-klasse van de openb. school aan de Spilstraat zal dit jaar plaats hebben op Maandag 12 in Dinsdag 13 Juli. Aanmelding vóór 10 Juli a. s., bij voorkeur op Dinsdag- en Dondsrdagnamiddag tusschen 2 en 3 uur, bij ondergeteekende, die gaarne inïïchtingen verstrekt omtrent eischen van toelating, programma der school enz. Ook de aanmelding van leerlingen voor de GEWONE LAGERE KLASSEN (le tot 7e leerjaar) moet dit jaar geschieden vóót 10 Juli a. s., dit met het oog _p de beperkte plaatsruimte. Het Hoofd der School, 855 L. H. W ASSENBERG. Vanaf 22 Juni gevestigd te Hoensbroek : m G. WfPDERSHOVEN Arts. --- FRANSCH Opleiding M. O. A. en L. O, Conversatie^ door S. M. W. MICHIELS, Leerares »• MUNTSTKAAT 11, MAASTRI£HT^__^ l{ Gevestigd te WÏAASTRICHT |lej. JORA. M. FELDj 1 VROEDVROUW f Platieistraat .11. TELEPH. 79__ 861 1 DRIJFRIEMEN. Beste adres voor het plaatsen, leveren en. "B I reeren van alle soorten drijfriemen. — Spef"'j rekvrjje drijfriemen. Aanbevelej* 5179 MATH. CREMERS.. Hoenderstraat 24, Maastn^ Hierdoor berichten wij do ontvangst v* een uitgebreide keuze VKSCHERIJARTIKELEfi aan voordeelige prijzen. Wed. P, Bemelfnans'Severijns & ï i_echtstraat 62, Wijk-Maastric^ 2680 SPECIALITEIT IN — Zeïfsbindersgaren. In het Magazijn ..^ FRANZ A. FELD É Vrijthof 15a, — Platieistraat 11 W MAASTRICHT. TEL. 794, koopt men bet voordeeligst : _•• MEUBELS, — BEDDEN, — WASCHMACH*^ MUZIEKINSTRUMENTEN. — Groote voorr_("L Gramophones en platen. Concurreerende P*Ws JïNCASSO-BANK f Min-kelersstraa. 3B — Telef. 377-4-S* Volgestort Kapitaal f 20.000.008. Reserve f 4-161.70..-. I Handels-Credieten. PAAÜDENHOUDERS/ Jüi Ondergeteekende beveelt zicb _S«& >eetd aan vuur het leveren van gf soorten TUIGVVERK. Steeds gfll SR^ heid voor het inleveren van ge'^'w WkW Paardentuig. Alle in het vak vr mende rep:iratiën worden aa» „] meest concurreerende prijzen afgeleverd. Ü Itf w hoogste prijzen. Aanbr. 5 gld, beloooj/ H.H Zadelmakers en Schoennria^^ Steeds voorradig le klasse tuigleer, eve*l^ rundsoverl.er voor licht werk alt ook voor*-^H I schoenen: Zuiver eikenschorslociing. LJ. PLOEM, Lederfabriek, GULPJj?' - Fijne Goutfakaas. verzenden wij franco per post _ 10 pond _ f *jf! Prima Gouda Kaas f 7.50. Edammer Kaas stuks f 6.—, Volvette Edammer en Gouda a .^ per pond. Betaling bij ontvangst **\ __. PELLEBOER, ffaashandel, Kantg^ ___ _____ _ .^-P --- Garage W. SPRONX ALEX. BATTALAAN 72, MAASTRICHT. Reparatie Atelier, voordeelig en vakkundig werk. Verhuring aa__ concurreerende prijzen ook naar België en Duitschland. Benzine. — Olie. — Banden lat alle maten voorradig. Te koop nog eenige eerste klas auto's: Benz, Mlnerva, Opel. - Carrosserie fabriek - Van Bergen & Thissen Tongerseheweg 46, Maastricht. Telefoon 903. < i 4 Beschikt over lste klas vakkundig personeel, uelast zich met alla carrosserie-werkzaamheden, garandeert degelijke en keuris© afwerking. Verschillende nieuwe in afwerking zijnde moderne carrosserieën, kunnen dap-eliïks bezichtigd warden. --- 85. GELD 5 beschikbaar voor *„,_■ schotten. Amlte*l^-. zonder bortf. Bij sC\,.t aanvr postz. voor j? woord. Zuider Cre" j, bank, Maurifwe^ Rotterdam, Tel-S^y f V^^ i P. Mvonm SLÜO ADVEBTEER1" in de LIMBURGER „,e(* Koeß^> --- J. Soons & Beaumont - Maastric^ Magazijn : Brusseischestraat 71. Telefoon No. & Salon-, slaap- en Eclkamerameublementen cn^ in al_e houtsoorten en stijlen. «fi-* Beslist voordeeligst adres. Bezoekt ons Mag***L --- Onze Gezondheid. Een Gids voor ieder, die zijn gezondheid lief .. heeft, vooral voor den arbeideisst_n__ y_ïj naar het Duitsch door H.H.S. --- (Ons welwillend ter plaatsing aangeboden. (Vervolg. Daar het koolzuur ingeval het in 't lichaam bleef, vergiftig is en den mensch zou doen stikken zoo wordt ze bij 't uitademen weer uit het lichaam verwijderd en aan de lucht afgegeven. Men rekent bij 't ademen van een volwassen persoon ongeveer 20 L. koo__uur per uur, per dag 500 L. Eene groote petroleumlamp stroomt per uur 61 Liter koolzuur uit, bederft _J-boo driemaal zooveel aan de lucht, als een volwassen persoon. De lacht is a__ bedorven te beschouwen als ofwel de juiste verhouding van hare drie bestanddeelen verbroken is, p, wel, als vreemde beetanddeelen er in aanwezig zijn. Het schadelijke der bedorven lucht openha&rt zich naar twee richtingen; aan den eenen hant doet zij ziekten ontstaan, die zich door gebrek aan eetlust o_in__tig_n slaap afmatting der krachten «lv. a&nrxm<\iftm aaa den anderen kant doet _ü het vermogen om aan ziekten weerstand te bieden zeer afnemen. tn 't jaar 1756 sloot Nabob van Bengalen 146 ge vangen Engelschen in een deels ondera__.dsch hoi van 25 M 2 oppervliakte en den volgenden morgen waren er 123 door verstikking gestorven- De planten ademen, zooals boven reeds opgemaakt is steeds zuurstof uit; zij bewijzen den mensch ook nog den verderen dienst dat zij de lucht zuiveren. De groene deelen der planten, voor namelijk de groene bladeren, nemen onder den invloed van het zonlicht groote hoeveelheden koolzuur op, die voor den mensch schadelijk zijn, en gebruiken de koolstof voor hunne verdere ontwikkeling. Deze nieuwe deelen gebruikt den mensch weer als voedingsmiddel. Dan oefenen wind en regen de groote schoonmaak uit in 't huishouden der natuur. Zóó heeft de Schepper zijne voorzorgen genomen; zoo geldt bier nog evenals bij vele andere dingen der menschen: „help u zelf. Onthoudt vooral de volgende regels: , Wandelt veel door bosch en veld, voornamelijk op Zon- en feestdagen. Loopt rechtop en ademt diep. --- 4e DEWONING. Gemiddeld brengt de mensch hef gfoo-lsle deel zijns levens in zijne woning door. De slaap alleen neemt toch reeds ruim het derde deel van den levensduur in beslag. Het woningvraagstuk is iuist daarom buitengewoon gewichtig. De rijke verkeert bij den arme vergeleken in eene meer Ttmstige conditie. Hij kan een groot huis met vele mime vertrekken bewonen; de gewone arbeider moet zich met eene woning, wier huurprijs in over jenstemming is met zijne inkomsten tevreden stellen. Ondertusschen moet niet de lage huurprijs -ie eenige zaak zijn bij 't beoordeelen eener woning le goedkoopste woning is eene ZEER DURE wouing, als zij in plaats van te beschutten zelfs het broeinest is van vele ziekten. Zooals de woning, zoo ook de mensch; eene gezonde woning, ©en gezonde mensch naar lichaam en geest Eene slechte woning doet de kracht en den lust tot den arbeid verminderen en maakt daarmee de . exdienst-n geringe-1. Nu eens is de man, dan dc vrouw, dan weer zijn do kinderen ziek. Eene wo ning, schadelijk voor de gezondheid, is de oorzaal. van een vroegen dood. Aan welke vere_scht__ moet dus eene goed. woning voldoen? Deze moet zijn: le zonnig en .uchtigj 2a droog, 3e doelmatig; 4e zindelijk ein net --- 5a DE ZONNIGE EN LUCHTIGE WONING Een woning is zonnig, als zij van de zon in volgende mate licht en warmte ontvang-. Woninge.. gebouwd tegen 't Noorden achterwoningen, kelder woningen enz., waarin zelden een zonnestraa doordringt, zijn niet aan te bevelen. Eene plant, die men onttrekt aan licht en lncht, verliest de groenkleur harer bladeren, verwelkt en wordt ziekeMj__ „Licht en zon scnilderen gezond heidsrozen op de wangen; waar de aon niet komt, daar komt de dokter." t Gemis aan zon en "acht iw-reekt _lch spoedig door allerlei siekteverschijnselen; aschgrauwe ïxuidkleur, gebrekkige vorming van bloed enz. Ook het _ae-eleven lijdt er onder; in donkere, vunzige ruimten ia de geest als van zelf somber; VTOolijkhe-d. onschuldige scherts, een opgeruimd lied zijn daar -ysldzaam, daarentegen vindt men er des te veelvuldiiger, de n-s-ver-stoórder-s van de huiselijke rust; zwaa__i-0-d_giheid stonip-ani-ig-ieid ontevredeniieid enz Bene woning ls luchtigl als de lucht, dïe er zich ln bevindt, zeer weinig verschilt van de goede, niet bedorven buitenllucht. Daartoe moet de weaing aoo mogelijk vrij liggen en moet voor goedi lucl-tver.ersching kunnen gezorgd worden. Zooals men begrijpt, zal men aan breede straten boven enge steegjes, aan voo-fcuizen boven achtergebouwtjes, aan verdiepingen boven kelderwoningen de voorkeur geven, Om dezelfde reden zijn ook dicht bij de huizen geplante boomen, die licht en vrije lucht ben-men, niet aan te bevelen. Voor 't luchten der woningen dienen vooral de ramen. Ue ramen eener woning d-enen niet om steeds gesloten, maar om geregeld geopend te worden. Het best zijn de z.g- tuimelramen, wijl daardoor de bedorven lucht, die zich steeds boven in het vertrek bevindt, een uitweg vinden kan. In vertrekken waar gekookt wordt, aorge men steeds, dat het bovenste deel der ramen kan geopend worden-. In den zomer luchte men zonder uitzon dering alle vertrekken, zoolang het mogelijk is. In den winter moeten, bij niet al te vochtig weer op den dag tn alleonbewoonde vertrekken, vooral in de slaapkamers de ramen open staan. In eetkamers diene men na eiken maaltijd aan versche lucht toegang te verleenen. Voor vele arbeidersfamiliën is het een waar genot, dat deuren en vensters gewoonlijk zeer gebrekkig sluiten, omdat, door dc reten en openingen ten minste nog eené geringe luchtverversching kan plaats vinden. Zeer velen zelfs zijn van hunne jeugd ai zooaeer gewoon geraakt aan slechte lucht, dat zij de bedorven kamerlucht in 't geheel niet meer gewa*r worden of ac beschouwen ais een noodzakelijk kwaad. De vrees voor tocht hondt bij hen al.es gesloten. „Beter tocht dan bedorven YnrhV' Tocht is . * 'een dan nadeeüig, als hij goed voelbaar is, voor.Tl "chter als men bezweet is. waarh*H men zich zelfs in t warmste jaargetijde verkoudheid of rheumatisme op dem hais kan halen. --- WETENSCHAP. Mijnwornzuiekte. In het „T. V. G." vinden wij medegedeeld . Een zeer aanzienlijk gedeelte der volken der tropen en Sub-tropen ls besmet door het anchvlostomum duodenale of de Amerikaansche soort van dezen worm, den necator americainus. ln Engel_«h Indië zijn in talrijke streken 95—98 pCt. dar bewoners atmgetaM, ln Brazilië en verschillende staten van Midd'-n-Amerlka 50—70 pCt. Ook ons land is nog niet geheel bevrijd van deze plaag, zoodat dan ook in de mijnen van tijd tot tijd nog lijders aan deze ziekte worden aangetroffen. Uitgaande van het Rockcteller Instituut *roor geneeskundig onderzoek zijn voor eenige jaren Amerikanen begonnen tn alle mogelijke landen der aarde, waar de mljnworm voorkomt, na te gaan. op welke wijze deze het best kon worden bestreden. Een reusachtig werk is daarbij verricht, waarvan de inkonuten zijn neergelegd in „the Fifth Annual Report from the International Health Board", 1 Januari—3l December 1938. De talrijke commissies hebben daarbij kunnen vaststellen, dat de invloed van den worm op de ontwikkeling van het individu groot is, zoowel U cha-aeüik -achterbUlven in «evwich*! als gaeaieMik^ -Van 10.000 rekruten in een der oefenkampen in de zuidelijke helft der Vereenigde Staten, bij wie het intellect volgens Binet-Simon werd onderzocht, bleken dragers van het apchylostomum gemiddeld 30 pCt, in ontwikkeling te zijn achtergebleven. Daarnaast komt dan nog de bekende anaemie, die ongeveer gelijken tred houdt met den ernst der besmetting en soms bedenkelijke afmetingen kan aannemen. De grootere vatbaarheid der lijders voor andere ziekten bleek o. a. zeer duidelijk op Ceylon, waar van behandelde patiënten in 1918 perceritsgewijs slechts de helft door de Spaansche griep werd aangetast in vergelijking met niet behandelde inwoners. Voorts wordt dan vermeld langs welken weg men in de Vereenigde Staten de diagnose stelt en welke behandeling in het Amerikaansche leger en welke op Ceylon wordt toegepast. Door de gebrekkige hygiënische toestanden in de tropen ontstaat spoedig weer nieuwe besmetting, nadat de gezondheidsstaat der patiënten zeer was verbeterd door het uitdrijven van groote aantallen wormen. Eerst verandering van de hygiënische toestanden goed latrine-stelsel, waardoor grond en waterbesmetting wordt voorkomen) — kan grondig herstel brengen. Dat in Europa do bestrijding daarom gemakkelijker gaat, spreekt vanzelf. In Nederland daalde bijv* het aantal lijders onder de mijnwerkers van 25 pCt. in 1903 tot 0.32 pCt in 1913. --- LANDBOUW EN VEETEELT. Oogstvoortuitzichting in Limburg. Nu Juni goed en wel in het land is kunnen er voorspellingen gewaagd worden over den komenden oogst en voor de landbouwgewassen, die de hoofdculturen vormen van den Limburgschen bodem — rogge, aardappelen en haver — kan gezegd worden, dat ze er over het algemeen zeer goed voorstaan. Een Hbl.-corresp. heeft daarnaar een onderzoek ingesteld en meldt; Vooral de rogge maakt zoowel op de oudere gronden als op de ontginningen een zeer goeden indruk, dank zij vooral voor laatstgenoemde gronden de omstandigheden, dat men met het geven van kunstmest niet langer de hand behoefde te lichten. De halmenzijn flink uit de kluiten gegroeid en de aren zijn over het algemeen forsch van stuk en goed o-eladen, Jaar de bevruchting vrijwel overai plaats vond zonder dat nachtvorsten daarop een belemmerenden invloed oefenden. Ook de aardappelakkers maken overali een weliger indruk en dank zij het feit, dat ook daarop de nachtvorsten geen nadeeligen invloed hadden, kan 1920 een uitstekend aardappeljaar worden, mits maar de gewoonlijk in Juli optredende krulziekto dezen keer uitblijft. Die ziekte deed de laatste jaren hier en daar nogal van zich spreken, speciaal bij bepaalde variëteiten, doch op advies van de deskundigen op landbouwgebied is men erzooveel mogelijk toe overgegaan om den verbouw van die soorten, die zich erg vatbaar toonden voor de ziekte, in te krimpen. De haver, vooral de vroeg uitgezaaide, heeft hier en daar vri; ernstig geleden door de koude, gure Aprilds-gen, die we dit jaar, kort na het opkomen beleefden, maar dank zij 'n doelmatige overbemesting, gepaard met de vochtige warmte in de tweede helft van Mei, heeft 21e zich, voor zoover ze uitgezaaid werd op niet te laag gelegen gronden over t algemeen zeer goed hersteld, zoodat se nu ever het algemeen een goeden indru_. maakt, al vordt het hoog tijd dat de koude dagen, die Juni to. nu toe bracht, door een warme periode worden gevolgd. Op de lager gelegen gronden, speciaal op de ontginningen, is ze echter wat schraal en achterlijk, als gevolg van te groote koude, gepaard met te veel neerslag; doch ook daar kan een periode van droogte en warmte nog wonderen verrichten. De bouwgronden langs ue maas, __e in Januari van dit jaar geducht van het overstroomingswater te lijden hadden, zijn, voor zoover ze met een wintergewas waren beteeld, voor een groot deel opnie ïw beploegd en ingezaaid met een zomergewas of bepoot met aardappelen of suikerbieten, die bijna overal een ruime opbrengst beloven. Ook de hooilanden langs de Maas geven zonder uitzondering een ruime opbrengst, terwijl de dwaas hooge pachten, die daarvoor in vorige jaren betaald werden, gelukkig tot de geschiedenis zijn gaan behooren, nu er weer volop kracht voer te krijgen is tegen niet al te exhorbitante prijzen. Ook de suikerbieten, die naast rogge, haver en aardappelen meer en meer door de boeren, wonende buiten de Maasoevers, in den vru.htomloóp worden opgenomen, — zelfs op zeer matigen ontginningsgrond zagen we ze met uitstekend succes telen — maken een zeer goeden indruk, zoodat, wat hun hoofdßewa_sen betreft, de bouw boeren in Limburg voor dit jaar vol hoop zijn op ruime oogsten. --- INGEZONDEN. BUITEN VKRANTWOOKt-EUJKHEII. _)EH REDACTIK. [De opname dezer stukken bewijst geenszins de instemming der R-dacue met den inhoud.) --- De muziekuitvoeringen in het Stadspak. MAASTRICHT, 15 Juni. Het slot in uw geacht blad van aMandag H Jum j.i. no 138, waar gezegxi wordt, dat stadgenooten l.— Gld, doch vreemdelingen slechts 25 cent toegangsprijs hebben te betalen, brengt mij het navo-gende in herinnering. Jaren terug deelde mij een knap man en oudraadslid, sedert overleden, in een gesprek mede, d&j, het Stadspark destijds aan do Gemeente Maas tricht werd geschonken onder bepaling dat, indien ar feesten, concerten enz. zouden gegeven worden van de inwoners van Maastricht (het kan ook zijn geboren Maastrichtenaren), nooit meer dan 25 ets. voor toegang mocht worden gevorderd. Men heeft er echter nimmer de hand aan gehou den, omdat niemand het wist, doch, voegde hij er toen bij, wanneer iemand er op stond om slechts 25 ets te betalen, zou hij niet genoodzaakt kunnen worden meer te betalen. De groote moeilijkheid zou echter wel zijn, om inzage van de schenkingsacte te verkrijgen. Ik kan niet beoordeelen, of dat alles juist is^ doch mijn zegsman toentertijd, was m.i. alleszins geloofwaardig en ton toch, naar ik meende, geen enkele reden hebben om iets te vertellen, dat niet waar was. Wellicht heeft hij. die het „Naschrift" lanceerde 'nst, tijd en relatiën, om eens te onderzoeken, wat er van waar is. Met dank voo* de opname Hjoogacht_n4 OBSERVATOR. ---