Het Rijkspolitiewezen. III. De Politie-troepen. Bedenkelijk begonnen in 1918 de 'orde en de 'ucht in onze gemobiliseerde weermacht te verlakken. Ook Denemarken maakte een dergelijke verwordings-periode door; minder echter Zwit- Seiiand, waar wei sprake was van verslapping *an weermacht-discipline, echter niet van eigen'üke verwording. Dit is toe te schrijven, dééls aan 'len Zwitserschen volksaard, dééls aan het feit, Jat geen enkel Zwitsersch militair, tenzij vrijwil. jiS, langer dan één jaar onder dc wapenen tijdens de mobilisatie is geweest. Bij ons moest men een permanent gemobiliseerde weermacht gaan „bezig-houden". Het voert Mer te ver, om te detailleeren hoe dit geschiedde, 'üaar het valt niet te loochenen, dat een bende haantjesgasten en nietsdoeners door onze kanton- ffrnenten en kampementen rondslenterden. Nietsdoen is het oorkussen van den duivel. De gevolgen bleven dan ook niet uit: we kregen te hooren van smokkelende sergeanten en soldaten en vaak hoogeren; we vernamen van ernstige spionno- Sc-zaken, waarin ook Nederlandsche militairer. °etrokken waren; we bemerkten, dat diefstallen *an voeding niet meer sporadisch en „en detail' doorkwamen. Wanordelijkheden kenmerkten dik*. Jverf de plaatsen waar groote troepen-massa's j*re 'sgerd waren. Het Opperbevel vreesde een debacle Het behoorde iets te doen ter richtige handhaving v-an de noodzakelijke tucht Het Opperbevel ging toen over tot oprichting ','A pohtie-troepen oorspronkelijk genoemd de Militaire politie. (1) * * * Deze maatregel .op zich zelf is verdedigbaar. W.'-t wekte echter ten zeerste dc bevreemding op, «at het korps der K.M. niet werd uitgehi eid. Immers het was o.m. op het gebied van het aan •e werven personeel, mits men wilde reorganiseren, zeker nog mogelijk. Men had nog ruime J;euze onder de regimenten cavalerie en artille-!"ie,waar de tucht nog niet dermate was aangetast -Men had bovendien een korps officieren en oudel(,: : onderofficieren vooral brigade-commandanten, die een hechten ruggegraat bleken te bezitten lLet innerlijke van 't wapen der K.M. was nog vrij Saaf. Het wapen bezat een historie, een traditie, 6en soort cultuur; er waren archieven omtrent de pensstreken; er bestond een psyche van soberheid en van zelfbedwang, de allereerste eischen van een onafhankelijk politiekorps. De uitbreiding van 1888 was een succes geweest Waarom dan '-en nieuw korps Rijkspolitie opgericht, hei- als een Schieber-parvenu in een uiterst moei 'Uk en woelig tijdsgewricht zich nog moest gaan .»onmisbaar-m aken" Was er gemis aan doorzicht omtrent den duur eQ den aard der bestaande verwording? Bes'.ond er een naief verlangen om in het kleine wapende der K. M. te blijven schipperen en „adminis•ffceren?" Was het een halstarrig vasthouden aan den éénmaal ingeslagen weg, omdat er reeds een hervormer met een systeem was? Ontegenzeggelijk drukte iets (voor velen, niet voor allen) onverklaarbaars op dit keurwapen; — •Je ingewijden kenden den invloed wel, welke zich deed gelden. Want het was niet onverklaarbaar, dat, toen iv het begin van 1915 de commandant van het veld'eger aan den commandant der He Divisie K. M. "e opdracht verstrekte om eene proef met hulp. J^arechausséete nemen, de Inspecteur J 1 er K. M. zoolang aandrong, totdat deze hulpmarechaussée werden... opgeheven, alhoewel de Proef zeer goed geslaagd was! Vierde wellicht de zucht hoogtij om twee ver schillende korpsen nl. de K. M. en P. T. in één ;ornmando te vereenigen? Kon de verantwoorde- Hlke leiding haar imitatielust niet bedwingen om gelijknamige en gelijksoortige politie-korpsen van oorlogvoerenden ook in ons landje precies te co- Pieeren? Nimmer is dit probleem opgelost, en 't *al Wei verzonken blijven in het intrige-ravijn ver respectieve bureaux en stayen! Bij schrijven van den Opperbevelhebber van 2 Juli 1918. O. V. I. No. 124214, ging de oprich'mgsbrief van de Politie-Troepen in zee. De taak den werkkring van de P.-T. omschreef de Op- Perbevelhebber vrij duidelijk, en dat is voor het pCrvoig dezer beschouwing van eenig belang. De „•■**• werden opgericht onder het motief dat v°or het tegenwoordige (Juli 1918) „vooral in streken, waar een aanzienlijk aantal militairen bijeen is, zeer belangrijk meer dan in gewonen tijd gevergd wordt van de KoUl Marechaussee en van ac burgerlijke politie,, ten aanzien van het waken voot de Veiligheid van personen en goederen en voorde openbare orde. Als gevolg daarvan is in ■Verschillende streken ongelegenheid ontstaan ui den dienst der pplitie. Het is noodzakelijk gebleken daaraan tegemoet te komen. Het is daarom noodig. om tin het bijzonder in bovenbedoelde streken) ook door het leger zelf toezicht te doen houden, bepaaldelijk voor zooverre het betreft het handhaven van de heiligheid van personen en goederen en van de openbare orde, en zulks meer in het bijzonder voor zooverre er aanleiding bestaat vin aan te nerneu dat ook Militairen zich aarovertredingen daartegen schuldig maken. Tot dat doel zullen in het leger Politie Afdeeiingen worden gevormd." p „^ru;it blijkt ten duidelijkste, primo, dat, de tuut .".TroeP°n geen contra-revolutionnair instirev i ZJik en reeds ruim vier maanden vóór de se.N i poglng van November 1918 bestonden; |r. e • °' dat de Politie-Troepen een lege r-po- Icl'ptilll den strikten zi" des woords zijn opgericht "-chfir 9vertredingen van militairen en voor be- Werbo1 ng van militaire gebouwen, inrichtingen een tiS cvevZ'' terüo> dat de Politie-Troepen slechts deren r-Hl^ karakter kregen zijnde in een bijzor;-zonrtc in het leven geroepen, waarin een bij«aere maatregel te motiveeren was. dai «n-\de lagere rangen der K. M. aanvankelijk groet hCKKng der P- T- luet eenige vreugde be- Jrcent- ?bben. de hcogere stonden er eenigszins belast v tegenover- ln elk geval kreeg de overde hii I- eemge welverdiende verademing. En lii do^geIlj heeft de p- T- b« de demobilisatie eu V/etp« * «oortocht der Duitschers door Limburg Maa ,waardeeren . v°elensi ra veranderden die waardeerende ge- K.M „JZ~ De P-"T« welke hare opleiding van de hare- i gen nadden, hielden zich ten opzichte *e Van ,™neesters zeer geisolcerd en ten opzich- Iriihpt 11 publiek vaak particularistisch. nomknKaimg werden de P. T, ontactisch en oneco lsch bevoordeeld (2). overschrprtlervïlling harer oorspronkelijke taak dened®",de p- T. deze vaak belangrijk en 2et vooiïaT r macht aan' dan bij den P■andaar verwijdering tusschen beide korpsen. D* 4; )!; -4; s°luteVaf^erping dér verhoudingen en de ab-2°U door rt» +-§ esschen de twee zusterkorpsen g^ede e-Pkpp;ilJd..eri door wijs beleid wellicht ten inTn; ZIJJ?' toen een nieuwe maatregel :»aar ln .«,?. Jtf*1 ze.er zeker iets g°eds inhield, en de PTU voo? an°^ing bleek te falen- de K- M. Jk bfcioei dpr,gofd KanXan elkaar dreef. rd«uww LlSel-?n" in Mei 1920 van don Vo°r wat behtn h Wakmgsdienst onder leiding eeo Ijutsnankkolongl der. KJ-J4 en voor wat betreft het rijkspassen-bureau van een anderen administrateur, zijlide een oudhoofdcommissaris van politie yan Amsterdam. De beide heeren waren door de Inspectie der K. M. voor deze taak gewogen en goed bevonden, want evenals bij de oprichting van de P. T. was ook hier wederom de Inspectie het adviesbureau van den Minister van Justitie en de uitwerker in de groote lijn van dit nieuwe instituut. Deze grensbewakingsdienst bedoelt de samenwerking van douane, rijksveldwacht gemeentepolitie, K, M. en P„ T. Elkeen, die slechts een atoom begrip heeft van de psychologische uitingen rivaliteit, korpsgeest, critiek op eikaars vakkennis, de uniform-kwestie en wat dies meer zij, voorzag onmiddellijk het volslagen fiasco van dezen idealistischen opzet, uitgebroed op een Haagsch bureau, vér van 's lands grenz?n door conservatieve theoretici. Bovendien behoort volgens de gewone, tot op heden niec opgeheven voorschriften de grensbewakingsdienst tot de dagelijksche werkzaamheden van de K.M., welk wapen ook tijdens de mobilisatie*; hierin een zeer belangrijke rol vervulde. Zeer zeker lag het voor de hand dat voor dezen grensdienst de P.T. onder bevel der districts- en divi sie-commandanten der K. M. zouden komen te staan teméér, omdat de K. M. en de P.T. éen g? meenschappelijken chef den inspecteur der K.M hebben. Maar dit geschiedde juist niet. * * * Ook hier bleven de gevolgen niet uit. De P.T., gestijfd in hunne clan-mentaliteit, moesten zich echter nog „onmisbaar-maken" en dus daden vau inportantie stellen; zij wierpen zich op politieen justitie-diensten,waarmee zij van huis-uit niets te maken hebben Hunne ongeschiktheid daartoe bleek weldra in yele gevallen. Zij verbitterden door hun zonderling en vaak-onoordeelkundig optreden de burgergrensbevolking, wellicht in de meening verkèerende, dat elk vrij Nederlandsen staatsburger zich als een recruut van het jaar 1890 naar alles en nog wat behoort te schikken. Oe klachten zijn dan ook legio en van den meest verschillenden aard. De K.M. zien in de houding der P.-T. mannen van gelijken rang een zekere geringschatting jegens hen. yan andere politie-ambienaren trekken de P.T. zich gewoonlijk weinig of niets aan. Met de douane zijn of waren zij op verschillende plaatsen in conflict. In deze rustige tijden dringen zi] kazernes binnen, denken er stelende koks slapende posten en wachten en rumoerige slaapzalen aan te treffen. En daarmee verhoeden zij.allesbehalve de autoriteit van beroepsofficieren, en onderofficieren, Jie mans genoeg zijn om bij den beperkten troep, welke thans onder de wapenen is, orde en turnt te handhaven. De P.-T. hebben zich zelfs veroorloofd op het stationsperron eener groote stad., ec-n marechaussee in uniform aan te bouden en mar hun wacht op te brengen! Men houdt de P. T „bezig". Tijdens de mobi lisatie ontaardde dat „bezighouden" vaak in dwaasheden; thans bij de P.-T. vervalt net iv het „zoeken" van de grensbevolking, het opmaken van processen-verbaal over nesterijen en in het negeeren of lastig-vallen van collega's. Want op het einde van de maand of van het kwartaal moeten toch hiërarchiek de periodieke staten binnenkomen omtrent de aantallen processen verbaal, enz. Men moet immers aan hoogerhand „gedekt*' zijn, dat die P.-T. recht var, bestaan hebben en wel degelijk iets uitvoeren. Op die correcte rapportjes staat natuurlijk niet aangegeven, dat bijv. op één grensstation naast een dubbelpost der P.T. ook een van de K.M. staat en daarnaast wel eens een gemeentelijke politieagent; — dat uit de treinen hoogst kalme reizigers en nu en dan eens eenige veriofgangers step pen, en dat dan menige belastingbetaler denkt: „wat een schandelijke en onverantwoordet;;ke. verkwisting om zoovele politiedienaren naast elkaar te laten paradeeren en... nietsdoen.". -P