Rijke gouwen. Overigens is Swajmen, dorp zoowel als gemeente, welvarend en vooruitgaande. Vooral de industrie heeft hier aan het tevolkingsaccres meegewerkt zooate de Konings-maehinefabriek, die veel nijvefren werk bezorgde. \>e. dorpsbrug heeft als die der Moldau te Praag het beeld van den H. Nepomuk. terwijl de St, Lambertuskerk weleer buiten 't hoofdaltaar drie bij-altaren bezat. De heer van 't dorp, dus de kasteelheer die op Hillenrade resideerde, had langen tijd het jus patronatus en benoemde daarom den dorpspastoor, die met de Roermondsche Karthuizers om de helft recht had op de tienden. Naast Swalmen is ook Asselt merkwaardig om zijn uog hoogeren ouderdom, die opklimt tot in de tiende eeuw en om welks oeroud kerkje de oudheidkundigen zich veel moeite hebben getroost. Zijn oeroud Godshuis met Crypte zijn gebleven tot dezen dag- en door de goede zorgen van niemand minder dan Dr. P.J.H. Cuypers in 1916 geheel gerestaureerd. Rector Pinckers nam er het initiatief toe, verschillende Limburgsche kunstenaars voerden met piëteit en talent schilder- en beeldhouwwerk uit ter verfraaiing van de interieurs, zoodat hier een zeldzaam Nederlandsch kerkmonument verrees, dat werkelijk een uitvoeriger beschrijving verdiende. Doch wij moeten voor ditmaal eindigen met de belofte misschien te gelegenertijd op dit onderwerp terug te komen, dat bij Limburgs zonen en dochteren nog te weinig bekend is. Het is niet de eerste maal, dat aivhaeologen bij de hier gedane vondsten moesten erkennen, dat Limburgs bodem even rijk is aan allerlei belangrijke oudheden — als zijn humus rijk is aan voedsel tot den wasdom van het goudgeel graan. A.H. --- „EEN KAT IN EN ZAK KOOPEN". Deze uitdrukking, vaak gebezigd indien men bekociht blijkt te zijn, zou men ook willen ge-"ruiken, wanneer men voor zijn entré-gelden er op handige wijze tusschen genomen wordt. Bijvoorbeeld met den goochelt oer Van den persoon, me, zonder verbreken der zegels uit een stevig dicht gebonden za-k weet te voorschijn te komen. Een zak van dunne zwarte stof wordt ten onderzoek gegeven. Nu stapt de geboeide persoon ui den zak, welken de goochelaar boven het hoofd van den zich in den zak bevindenden persoon samenplooit ep door één der heeren uit bet publiek laat dichtivinden en verzegelen. Daarop wordt de man in den zak, in een klein kabinet gemaakt van eenige latten, met een gordijn afgesloten, op een stoel gezet en bet kabinet afgesloten. Personen uit het publiek mogen steede op bet tooneel controleeren, of zij jet_ verdachts bemerken, alleen in het kabinet mogen sü niet kijken. Na korten tijd treedt de persoon te voorschijn, terwijl de zegels toch ongeschonden blijken te zijn. De oplossing van dit raadsel? Wel heel eenvoudig; de zak bleef gesloten en verzegeld omdat de. njan n_nae£ & &?n vSFS»_elde_. _-& --- HET HAVENEMPLACEMENT TE MAASBRACHT. De eerste knle.atrein loopt ],r\ havenemplacement te Maasbracht binnen, om ociyelai narden, in. een schip. Deze. gebeurtenis ging met eenige feestelijkheden gepaard. --- DOOR LIMBURG. HET LAND DER KASTEELEN. Rondom het kasteel Hillenraad. Een der mooiste sloten. nuienraad, Hillenrade, Hellenrade e.a. varian£>n uit den grijzen voortijd hebben een bekenden wank voor den Limburger, die de historie en de «onoonheid van zijn gewest op prijs stelt. Het kas- van dien naam, gelegen bij het bloeiende dorp j-walmen, is inderdaad een der mooiste van Linv °ur-s sloten, burchten en andere adellijke wopin•eji. Door zijn uitwendige schoonheid en fraai aan. sekJe.Mje interieurs maakt het een diepen en onver**teljjken indruk op zijn bezoekers als het kasteel "e Haar in Utrecht of het Huis Berch in Geldcr»pd Voorts moge dankbaar erkend worden, dat «Ju bewoners tot op den huidigen dag toe op waardige wijze het „noblesse oblige" hebben begrepen en er naar gehandeld, geenszins ontrouw «eworden zijn aan de dure zedelijke verplichtingen van een geboren edelman. --- Vorstelijke visites. Of is het niet van algemeene bekendheid, hoe het •«dienraad was, waar het eerst op Nederlandschen wdem Duitschlands afgetreden kroonprins gastvrijheid en bescherming werd aangeboden J.n de bange Novemberdagen van het jaar 1918, nu Wist een decennium geleden. Onze Duitsche fais* ci e.n chronologen, die altijd zoo precies en um■*4ndlich de feiten van het historisch gebeuren opsommen, vergeten in hun contemporaine geschiedenis de tijdelijke „interneering" op Hillenraad °ijna allen, getuige cle volgende passus onder het _, ..Preuszen Bepublik, ebenso das Deutsche peicb (9 Nov. 1018)" uit een der bekendste hand- voor het geschiedenisonderwijs : „Der naiser begibt sjch nach Holland, nimmt Wohnung ,tt> Schlosz Amerongen bei Utrecht, spater im >>Haus Doorn", der Kronprinz auf der Insei Wie''tagen am Eingang zum Zuider-See". Niet Holland Limburg ontving den Kroonprins het eerst °P zijn gastvrijen bodem en in een zijner voornuam*k huizen, in hetzelfde kasteel, waar in 1572 Prins Willem van Oranje een asyl vond op zijn vlucht voor Alva's benden of van waaruit Mgr. Phüip- Jls Damiaan markies von und zu Hoensbroek in **e tweede helft der 18e eouw geregeld eiken dag 'let een zesspannige koets naar Roermond reed. Ja tot onzen tijd toe werd in dezen gtatigen burcht de Ph'lantropie op waarlijk vorstelijke wijze beoefend "öor de tegenwoordige bewoners, die vol ontferming de noodlijdende en verarmde bevolking van Oostenrijk, speciaal het opgroeiende geslacht, hulp boden en in velerlei vorm bescherming verleenden! Zij waren het eveneens, die het kasteel maakten *°t een waar lustoord, tot een der schoonste verwijven van Limburgs adel, geheel passend bij een waar dorpen, kerken, ruïnen en boerenhoeven spreken van hel eeuwenoude; dat stand f>ieUij heugenis bewaarde aan een rijk verleden, herinnering aan voorbije geslachten deed voortleveu tot in verre geslachten. Daarom over die his*°rische entourage verder in dit artikel, terwijl in *«n volgend opstel het kasteel Hillenrade en zijn Seschiedenis een beurt knjg«u, --- Op stap! Het is een mooie tocht vanuit Roermond de gerente Swalmen te doorkruisen. We vangen daar'oo onze wandeling aan vaDaf de Markt bij het Raadhuis te Roermond, slaan dan rechts af door F* Swalmer straat en Steegstraat en bereiken over |>etct Plein d-m weg naar Swalmen en Venlo, ei{ fik dfi groote rijksweg. Maastricht—Nijmegen. Een laan van iepenboomen door de gemeente Maas-ruel _■ zoo geheeten in tegenstelling met Wald-mel m 2et Pruisische — leidt rechtaa.n-rechttoe naar galmen, terwijl we onderweg nog passeeren het parmelitéssenkloostcr, Broekhin met zijn tol voorb'j de spoorwegovergang. Broekhin ontleent zijn _^ani aan het uithangbord van een herberg, waar ?e waardin Berber in de Broekhin een goede be"Wide van de Roermonders met dorstige kelen is. •luar eertijds een broek of kloek met haar kuikens °P dat uithangbord als symbool der bescherming en gastvrijheid poseerde. . Maasniel een dorp met ruim achthonderd zielen, lleefl een oude kerk, aan den H. Laurentius toegewijd, en een z.g. „toren", die geen eigenlijke toren aar een „spijker" of torenvormig kasteelverbhjt '?■ zooals 'men er ook te Geysteren, Lomm en el- vindt, en die hier nog in de 17de eeuw door Roermondsche burgers werd bewoond. Behalve het kleinere dorp Leeuwen vindt men er n°S tah-ijke witgekalkte buitenverblijven, die tuschen het groene geboomte aardig uitkomen en >ajvan de Tichelarrj of Tegelerije en Denemar- wel het meest bekend zijn. Ter plaatse van k_ eerste zouden de steenbakkerijen gestaan heb_ n. die haar producten leverden voor den touw ?er Maasnielder Laurentiuskerk en de Roermond- V^e vestingwerken en muren; vandaar de naam. werd het een kasteelachtig buitenverblijf, aat midden in een vierkante gracht stond en waar in de 17e eeuw de commandant of gouverneur der k s,injr Roermond woonde, terwijl het thans tot dient. --- Wai nijvere culuut vermag. Het wandelen in deze broek- en boschachüge r^geving aan weerskanten van den aangedmden 3ksweg biedt voldoende afwisseling daar eener'"Ms de Maas haar kronkelenden loop ziet bedwon-s°" door kanalisatie en in vroegeren tijd met al\. ''lei armen en armpjes zich een weg baande naar rii.Ber gelegen streken waardoor moerassen en inme ze. Grèetsje" zei FJoor, terwijl ie'z'n huüsjasje weer aantrok. \ber doch "?" deed Grèetsje 'n haarspeld verplaatsende „Einfache Leute was?" „Ik geloof, dat ze m „Komestiebels' gedaan heb. Be Ach was. na... Komestiebels... ganz nett.. meine'Vante haite auch so'ne Handlung... in Chemnits war das, ja... sèhr nel-., ja. „Guus!" „Ja... wat dan? , ■ # _ _»__, I ,!zal 'k me sc m doen of me do«terrooie?." j 1 A'-i „Zou 'l foor-e-glaassie of loor wat te etc \vc- S 8?" „WeetikveeL. klee-je nourrmaar-an..."--„Wat doe jij an... net ais' over-dag?" „Mc smoking... natuurlijk nie smoking". „0... dan ik mo paarse... „Best..." Terwijl mevrouw To] in -(paars op 't. gangkleedje stond en 'i hel dagmeisje één 'speld tusschen dr lippen, de a.-dere ergens in mevrouw's heupen fcoorde, sprak nleneer zacht: „Let 'n beetje op wat je zegt, vrouw... en doe niet so-mar-wat-kletse... Je mot so nou en dan ook 'eris wat segge fan wat je so-al geleze heb..." „Goed..." „Ja... niet kletse over de aardappele, of so.. of over de boje... je mot fesoenlijk konverseere..." „Ja... zit 't, Corry?" „Ja mevrouw..." „Je weet nog wel wat tan vroeger... fan school of so hé?.. Ké-.je met 's wat segge over Karel de Groote, of Sjanedark... liet" „Best... geef .ijj. me maar 'n-oogje, as je denkt, dat ik so iets segge mot...Me sjaal en me tompoes je ken niet wete.. Corry, goed sluite,... enne de gasmeter dichtdraai»-;, en... ó ja... Corry me tascb vangt boven an de „lresjémo..;" „Zeer èngenèm, dat doet mij nu werkelijk genoegen", zei de graaf. „Neemt u plets", zei da gravin. 't Was een prachtig najaar... zeidzèm... Jè..., was u op de Olympiède?,.. z00?... Jè... 't was 'n heel eind van de trein... maait als 't mooi weer is. Nou ja... maar asset regent, mms, je coetuum ken je wringe... je ken in drie minute nèt nat weeze... Jè, dat is onèngenèm.... De gravin sprak weinig door 'n dunne mondspleet, de graaf was gemèkt-joviaal... je kon nietwète... (bij 'n lek of z00... He?) ... Hm! Meneer Tol was blij met het mooie weer... voor den „inmaak" sie-je... 't fruit en 50... mevrouw Tol vond 't wat fijn. astat je so lang sat'ons nog buiten kon sitte... De gravin knikte naar Floor, en FJoor naar Greetsje, en Sandwiches kwamen binnen. Mevrouw Tol at er vee! vanzeer veel... ze at er zelfs het meeste van allen. Weer knikte de gravin. Op de handen gedragen door Floot', kwamen beschuiten binnen met Camembert, Mevrouw Tod at er veel• van...enorm veel. 't Gesprek liep gemakkelijker. Knobbelend vertelde mevrouw Tol merkwaardige dingan. Voortdurend keek ze naar meneer, „of ie soms 'n oogje zou knippen om 's wat te segge van wat ze zooal ge.eze had of onthouwe van vroeger..." Dan kwam een vriendelijke pudding binnen, blank met hier en da*r een krentje... Mevrouw Tol zag 'm al, toen ie nog niet heelemaal binnen was „iudding...." zei ze... „daar-sou-je een moord foor doen..." Wacht even.... daar knipoogde haar man, knikte zelfs.... Keek 'n beetje boos..- Had ze wat miszegd?... Nee... hij bedoeld" natuurlijk, dat ze nou iets bijzonders moest zeggen. Qoed. Ze zou 't doen. Ze zou 's ineens laten hooren wie-ze-waSi... Floor droeg op zn witte handschoenen de pudding en hield hem in den paarsen gloed van mevrouw Tols avondjapon Zij moest beginnen, 't Was moeilijk... In dr dikke hand hield ze den zilveren lepel al opgeheven... Nee, niet aan dien kant, dat was-sonde, daar zat 'u orlememje... ook niet van boven, daar had je 'fa rooie blom zitte.... „Draai 's effe", zei ze tot Floor. Floor draaide.. „'Nee... hier ook niet... daar zat weer net zoon oi'.ememje as aan dei Toen keek ze. hulpzoekend, 'r man aan. Recht op zat, ie... bleek... met groote oogen haar aanstarend... boos keek ie... wat zou dat weze... 0.., nou knikt ie „nee"... één oog dicht... niets vatte en zegge, hè, wat bijzonders zegge.... dat bedoelt ie.... En... Floor aanziende, die steeds met één hand op den rug de pudding voor haar neus hield, glimlachte ze weer en sprak : „Nee, man., mij-niet-meer... denk je, astat ik 'n maag-fan-Orleans heb '■'" 's-H. Crt. HERMAN MOERKERK. Moeder ; „O, Wim ! Wat doe je met baby ?" Wim : ..ik ben bezig bern aan het gekriebel van snorren te wennen, tegen den tijd, dat hij oom Dirk kussen raoct". --- SCHERP ANTWOORD. Datne ; — Ik kan mij met begrijpen, welk pleizier er bestaat, zonder dal men dorst heeft, te drinken. Heer ■ — Hetzelfde als wanneer men in een spiegel ziet en niet mooi is. --- BRIEF VAN NIKKELAKE. Nadat ik de laaste keer geschreefve heb is. de zon in Maastricht, tweemaat opaan. Ze heet zich meer aan de luch late zien, alleen maar heef 't maar geregend en 't is koud gewees. Maar de zon is opgegaan in de kemeeUie. En ik ben met mooge gaan kijke. Eerts snapde ik 't. niet goed, maar later had Servee mij een en ander devan verteld en toen begreep ik het, van de dominee en de zon en de dochter en de grootvader die klokke maakde. en de lamp. Nouw 't, was mooi hoor en ze hebbe fijn gespeeld beter as Emveevee want die verlies maar elleke keer en tege PMips hebbe ze gepotesieert ze zeie dat ze gelijk moeste hebbe en nu weette ze nog niet wie gewonne heeft, maar ze koomme 't wel te weette. As ze zoo doorgaan worgde ze weer geen kampejoen, en wij hebbe op de Volkzang de eertse prijs •gewonne. Wij wraarre met allemaal jonges van bij ons op school en de witte meneer heef 't ons geleerd We hebbe een liedje gezonge in 't Maastrichts van Kerstmis van 't errem moojerke en de herderkes en een Hollans om te wandele. Daar waarren ters meer die metgezonge hebbe voor een prijs maar een dikke meneer me; baard di .aan. Er was nog een dikke meneer die van alles zei en we hebbe nog eens moettè zinge en ook de mense die in de zaal waarre allemaal same van de daallia. Dat kende ik een beetje en onze broedder was ook daar en die zong 't helste met een paatter. Waddof we krijgge weet ik nog niet maar de meneer zal 't ons wel zeggen waddof we gewonne hebbe. Bij de burgerwach henbe ze ook veel prijze gewonne en die zijn ook uitgedeeld in de zaal waar wij gezonge hebbe onder de kemeellie in de redoot. De burgerwach dat zijn mense die zich oefene in 't schiete as er geen soldaatte meer zijn, dan koomme zij. 't Zijn geen echte soldaatte maar ze hebbe wel geweere en daarna was bal. De kozakke die hier zijn gewees dat waarre wel echte soldate. Nouw hoor die kende 't. Ze reeje boven op elkaar en tege mekaar en onder de buik van 't paard door bijna op de grond en hun sa-bele in hun hande. Ze zijn door de stad getrokke. Op hun paarde en meziek van Kus door Oefening. Ze hadde rare mutse op en rooje broeke met zwarte mantels en vanachter wat wits. 't Was een raar ketstuum en Dries uit de Brakke en ik hebbe het wille na make en op stoele hebbe wij over de steiweeg gereje en tege mekaar en eën poot is gebroke. 't Was gelukkig maar een ouwe maar ik, kreeg toch weer een watsj om mijn oore devoor. Er zijn anders nog raarder ketstuums as die van de Kozakke. Je moet maar eens rondkijke vooral na de daammes, maar ik meende dat er weer een niewe mode kwamp, maar er loopen ers rond met rare rokke aan en wat raars op hunne kop, en nu zegge ze dat dat een njew geloof is, en dat ze dat in Maastricht wille komme brenge. De voorrige week Zondag kwaamme zelfs vrachotoos aan uit Belsj die allemaal na dat huis g waar dat is en ze moete er ook een soort kepel gemaak hebbe. Nouw hoor ik ben eens beniewd waddof dat weer is en hoe lang of dat duurt, maar wat de mansmense daarvan voor een kestuum drage dot weet ik nog niet. Ze zegge ook al dat ze een klooster hebbe niet in Maasricht maar erregens; anders en dat dat. alleen is voor getroude vrouwe. Dat is dan zeker om de mannne van die te. laatte leere hoe ze moette schrobbe en kookke en v de vrouwe weg zijn. Ik (lach eerts dat die otos waarre voor op de Vrijtpf waar de Deke Zondag de otoos gezegend heef. Daar hadde ac reizigers van Sint Kristoffel voor gezorreg dat dat kwam en er ziin over de drie honderd otoos daar gewees die allemaal op de Vrijthof st4 en langs de hoof wach-reeje w-aar de deke si en hoogde. Nouw hoor ik gloof d vollegende keer ers nog meer zulle zijn térdag middag is een paard neergevalle op de Maasbrug en 't kon niet meer op. Ze hebbe 't eerls op de stoep gesleep en laatter kwamp een v waar ze 't hebbe ingetrokke. Een heel dikke neer trok aan zijn staart en toen meende 'ri vrouw tje wat neve mij stond te kijke dat z'm zouwe uittrekke maar dat ging niet en neer die. altijd bij de begraaffenisse is. si bij de waaggel. Ér kon bijna niemand meer door op de brug en de mense kwaamme allemaal arm. ipen. Ze meende dat de kring ingezak Maar as dat zoo is, dan word 't eeits van te \ re bekend gemaak as ze word afgebroke. Wa iw weer dat er een niewe komp, 1 misschien is dat een uit de Bazaar van Sinterklaas. Die is nu van bove ook weer ope en kun je overal na gaan kijke. Er staan weer U en poppe en van alles en de Roomse fafaar voorrige week door de stad getrokke saafvoi ze hebbe weer fijn gespeeld en ze hadde weer licht bij hun, niet zooas de andere arremenies op zoon stokke, maar veel mooier met koper en de kijkuite overal vol voor de Sinterklaas. Nouw ik wel weer gauw wat, maar ik ben toch een beetje kwaad, omdat 't dan ook mijne n op die dag. De andere krijge nog allemaal door 't jaar as "t hunne mei is maar ik heb juis dan. 't Liefste ga ik kijkke voor de si. winkels want daar lig altijd 't leukste soklaat en suiker. Ik heb al van alles gezie* uitgezoch. Ik ben eens benieuwd, of er weer zooveel Sinterklaze zijn as 't vooi Toen waarre er een paar in de en ;k heb er saaivonds ook nog 'n < zoo dat waarre broers van wijs gemaak. Ik zei z klaas hadde ingebrach omdat hij een emmei umgetramp van een maag die aan 't poeise wa.-. <>en werd hij zoo kwaad dat hij begoen toen ben ik weggeloope anders kreeg ik jien wat amparts van Noonk Sjeng, maar ik I dat er weer veel pakjes koomme dit jo., er veel bij zijn voor NIKKELAKE. --- TELKENS WAT ANDERS! heeft plaats genomen. Een valluik? Weineen, dan moest de zak immers van onderen open zijn en dit kan geen onderzoek velen, evenmin zou men den zak m dien korten tijd weer kunnen d chtnaaien. Neer,, de truc is zoo: De persoon, die m den zak stapt, heeft een precies eenderen en even grooten zak klein opgevouwen tusschen borst en vest Zoodra Mj zins gedekt wordt door den zal., haalt hij tweeden zak te voorschijn en^teAs hiervan den bovenkant door de opening van dn eerster"zak De goochelaar houdt zijn handen, z.g om d--n %£ £ d!n' 0p den rand *" denTersten zak en houdt den bovenkant van den tweeden zan naar boven De persoon uit het publiek bindt idetVezif' den "*• waarin de P™soo* De goochelaar houdt steeds de hand op de plaats, gelegen tusschen A. en 8., op de teeke°j?f aanseg©ven. N-tuurlijk mag bij den zak woiit^;^ ór bet ka¥m*x is, andere Leeft rll.2^ staan> zoaais de teekening aanbalr ei»/en ?? ander nu en verklaa.-staat ■ ifi een ontwikkeld pipbliek niet in staat is, dit bedrog te doorzien? --- GROETE EXPOSITIE VAN POPPE. Op Zondag 18, Maondag 19, Dinsdag 20 en Goonsdag 21 November, in et Gemeintelijk Museum langs et Vriethof. Ten bate ram, de MeUskesbesjenm Papa-s. mama's komt noe ms kieke Nao eus pöppe, die sloon 1e prieke In alle soorte, groet en kfrin, Mèt mager en mèt dikke bein. Mèt polka-köpkes en iang krolle. En ouch die mèt hun ouge rolle. Weer and're, die neig gaar neet stoon En nao de Crèche mer möste goon. Komt op en doot 'n woer mva Veur alle beurze is occasie; Al is te eur ouch nog zoe plat, Toch vind geer keus veur eure sjat. Laot dus eus pöppe neet lang wachte En nao e kinderermke smachte-, Ze loere allemaol zoe leef „Kopt vs estebleef, „Eur kinder zitte vol verlange „Te wachte op eus sjoen roej wan. „Numt eenier dus ein van vs n „Veur in e sjeunsje aon 't keend ze héd." Alloh dus. dames en ouch hiere. Wélt vs noen neet de rok tou kt- I uch neet lompe. En kopt eus póppe allemaol' Dan zal eur keend ziech ammezeei En 't. Leefdewerk zal pr- Dat zoe e nobel doel ziech stelt: Jong meitskes van 't ---