ZONDAGSVERHAAL. Het groote raadsel door SIROLP. Wie beweerde er nu, dat er in onzen tijd geen schriklijke, geheimzinnige avonturen gebeuren ? Dat die alleen maar ln de verbeelding van overspannen schrijvers voorkomen, maar dat het nuchtere leven al die adem-benemende voorvallen niet kent? En wie durft te zeggen^ dat een tramwagen nu wel het toppunt van alle-daags-heid is en dat daarin beslist heelemaal niets bijzonders kan voorkomen? Nu, die had dan maar eens in dien dood-simpelen tramwagen van lijn 3 in Amsterdam moeten zitten, enkele dagen terug. Hij zou nu wel anders praten! Ja, kijk, om Ude waarheid te zeggen, wij zelf hadden er geen flauw idee van. toen we in den tramwagen stapten en den conducteur ons dubbeltje betaald hadden. Maar het noodlot heeft nu eenmaal zonderlinge grillen. Ten minste, het schijnt dikwijls zoo. Tja, en, lieve hemel, er was niemand van ons, die ook maar het minste of geringste vermoedde, dat er „iets" was. Met dien meneer, die ongeveer in het midden van den tramwagen zat, en rustig in een krant las. Want, alle drommels, het was zoon doodgewone meneer, zooals er duizenden zijn met een buikje, en een gladgeschoren, dik gezicht, en een dikke hals, in een boord geklemd. En een net pak aan. Belist, een heel net pak. En een heel nette meneer dus. Tja ja, wie had dat kunnen denken? Op een zeker oogenblik — de tram reed juist in volle vaart, tusschen twee haltes — gebeurde ..het". De heer legde eensklaps zijn krant met een ruk neer, en staarde met uitpuilende oogen voor zich uit. Zijn lippen bewogen zenuwachtig.Zijn gelaat werd hoogrood. De andere passagiers werden opmerkzaam. ..De vliegende koors?", fluisterde een oude lufirouw zoo zacht, dat de heele tram het verstond. „De stumper" teemde een andere juffrouw meewarig „Zoo in ééns, hè? Zou het besmettelijk zijn?" „Ach, ga heene," zei een man, „Hij het seker sp pruim ingeslikt!" „Ju mos Je schame om een arm mens te bespotte", voer de juffrouw van de „vliegende koors" uit. De heer, die het onderwerp van dit algemeene gesprek was, hoorde niets. Hij staarde wild vooruit en bewoog nu en dan het thans zeer roode hoofd naar voren, gelijk een maltentig voortstappende kip. Hij scheen aan een ontzettende angst ten prooi. Kleine zweetdruppeltjes bedauwden zijn gelaat. En de „besmettelijke" juffrouw slaakte een gilletje van angst, toen hij plotseling met een wild gebaar zijn dik, pafferig handje naar zijn keel bracht. „Hij wil zich verdoen", besloot de juffrouw van de „koors" somber. De conducteur op het achterbalcon was ook aandachtig geworden en keek achterdochtig toe. Deksels. Lijn 3 was een fatsoenlijke lijn, hoor en daarop kwam nooit iets voor, dat niet ordentelijk Was. ~ tJ?h«_B{_i Öle °n*ewust het middelpunt van drze heftige belangstelling was, joeg een nieuwe schrik door de tramgelederen, toen hij met een hevige zwaaiende beweging zijn arm naar achteren slingerde, en probeerde, zichzelf in den nek te nemen Hij steunde en zuchtte zwaar. De passagiers in zijn onmiddellijke nabijheid schoven snel op zij. De man kon wel eens gevaarlijk zijn! Dan opeens schoot de man weer recht en weer strak voor zich uit, de oogen wijd-uitpuilend. Het volgend oogenblik een nieuwe rilling door de tram-bewoners.De heer begon eensklaps heftig met de schouders te schokken en op zijn plaats heen en weer te wiebelen, als tergde hem een ontzettende jeuk op zijn rug. Het volgende oogenblik danste hij op zijn zitplaats op en neer. Tegelijkertijd greep hij af en toe naar zijn nek of zijn keel. „Ik begrijp niet, datte ze die stumper zóómaar los late loope" zei de juffrouw van de „besmettelijkheid" weer. „De senuwe!", merkte de man met de pruim op. „Wat zeit Uwee?", viel de juffrouw valsch uit, „Mottu TJ maan uitschelde, kaak naar je eige, mit Je Sjaarlie Sjaplln snor, wat laakt het wel, het laakt wel of f e de rotte dr an gefrete hebbe!". „Hou je kallem, mms", raadde de man van „de Pruim", Ik hep 't ommers niet eens oofer jou, ik sal alleenlg maar, dat het de senuwe van 'm ware!» ..Soo. Nou da's Je geraalje. Heiremetaad, wat «aatlenou doen?!" De dikke heer had het dansen en wiebelen en RrWpen naar zijn keel en nek gestaakt, en was opstaan. Nota bene, in de tram, de rijdende tram, hij van zijn zitplaats gaan) opstaan. Tot ont- van alle passagiers. En was het daar nog maar bij gebleven. Maar neen, hij greep zich aan cci* lus vast en begon te dansen! Beurtelings °P bet eene been en dan weer op het andere hup Pelend, stond hU te dansen! En ondertusschen *rong hij zijn lichaam In de vreemdste bochten. Af en toe greep hij met zijn vrije hand plotseling naar zijn rug of naar zijn dijbeen, om dan het dansen w°er voort te zetten. Nu vond de conducteur het welletjes. Hij had met stijgende verontwaardiging de zeer verdachte bewegingen van den heer gadegeslagen. Hij had het aangezien, hoe zijn fatsoenlijke wagen van Lijn 3 geschandaliseerd werd door een heer, die niet *ens tot de geregelde clientèle behoorde. Hü meende zoo. dat het nu uit moest zijn. Hij stapte den wagen in, vast besloten den heer eruit te verwilderen. Hij belde resoluut twee keer, ten teeken dat de bestuurder bij de volgende halte moest stoppen, en liep naar voren, op den raadselachtigen passagier toe. Hij wilde hem Juist barsch toespreken, toen de heer geruimen tijd op één been bleef staan dansen, vervolgens het dansen eensklaps staakte.en zich vervolgens moeizaam bukte, naar lets, dat blijkbaar uit zijn ééne broekspijp op den vloer was gevallen. De heele trambevolking dromde om hem heen en zocht, met den heer èn den conducteur, den vloer met de oogen af. Was dit de oplossing van het vreeselij - ke geheim? Wat zouden ze zien, zoo dadelijk, wat zonden ze ontdekken? Plotseling gaf de dikke heef een gilletje van opwinding. Met uitpuilende oogen, en blauw aangeloopen gelaat, strekte hij zijn korten arm naar den grond uit en raapte een glinsterend voorwerp je op. Het was een boordeknoopje. (Nadruk verboden.) --- MASTREECHSE VERTELLINGE. Krissiewater. Veurziechtig kaom er de Houtmaos euver. Oonder ze verslete jeske met 't oetgetrokke look in den ellebaog en de vettige opgenèjde stökke heel er 'n fles tege zn hart gedrök. Met lanksaam peskes, gans tege zn geweente, grèjde-n-er de trappe langs de knaal op, leet e paar fletse en oto's passeere en gengde op zn tiene wie 'ne bange knien de straot euver nao 't stanketsel van de knaal. Eve gong er op 't steine paolke zitte, dat tao bei den drèj nao 't Welke steit, en keek hiel benajd of te stop nog good t'rop zaot. Goddaank! En noe gaw nao zn kammeraodsjes. Dat er get laat kaom, jè, dao kös Pieke noe zeelef niks aon doen. Ze möste-n-'m mèr daankbaar zien. Want bei de krissieweifkes kraog er vaol miejer veur twie sent es in de aander winkelkes; en de krissieweifkes — dat wèt eedere jong — woende-n-op te Brusselsestraot. e gans indsje vaan de Houtmaos aof. Er had werrekelijk zn bèr> gedoon urn gaw trok te zien: er gegde nog wie 'n aoftands hunneke! Toen waor er krissiewater goon veerdig make. Want dink uuch noe ms ene middag „kampeere" zoonder 'n verfrissing wie krissiewater die mèr allein kin geve. Zjeng, de leijer vaan 't trupke — er zaot ouch al in de vijfde klas en waor de stèrrekste — had haom oetgekoze veur de gewiechtige pos. In de puntsjes had er 'm 't resep vaan krissiewater gegeve: 'n fles water, veur twie sent krissie, minstens 10 menute sjöddele. En daan es te bliksem nao 't Welke demèt. 't Gong Piel - dat er 't zoe fien had gelieverd. Wat zowwe ze kleke, es ze de sjoêm zaoge, dcc er drop gesjödde'.d had: dat doge deen houp krissiekes, veur twie sent mèr! Sjuimde zoe dik, en ouch zoe vaal gries, wie 't waschmessien vaan zn meer, ès tic e paar oor draon gestanden had. Nog 'ns eve kieke, op ze gemaak. 'n Menuut vreuger of later maakde-n-'t noe ouch neet. Wach, dat kös er good doen es er vlak langs te knaal leep. Zn luijkes, die aon de Maoskant vaan t' Welke, zoe get tegenoeuver de Rtiomstraot, laoge, köste-n-'m daan neet zien. Er leet zich op zn echterste de berg aofsjievele: met zoen fles koste toch mèr neet ene bèrreg aof loupe. Bcve 'n dikke plek graas haolde-n-e'r de fles oet. Es ze noe veel, veel ze teminste zach... Nein, feinere sjoem had er toch ze leve neet gezeen! Zoe lekker gries met zjwarte tikkelkes. Dao zaote zeker nog klein stökskes krissie. Dóór de fles cweg kleke kös er gaar neet mie! Pieke feliciteerde zn eige. Mè, zeet ger, krissiewater is neet allein sjoen urn te zien, 't is ouch lekker. Enen appel is netuurrelik lekker — Pieke dach aon den appel dcc er gistere oet de körref vaan 'n boerin getik, neet gesjtole, had. Pieke kös versjèilende soorte vaan water. Gewoen water — dat waor noe ouch niks es water; centroenewater — dat w.aor lekker es te vaöl sökker de bei doogs, mosselewater — dat doog tech ech good, jaomer da'ste dao zoenen doors van kraogs... kaom dat mesjien vaan de mossele;.. dat wis er neet: z'ne peer kraog allein de mossele; 't leewater — wat tat waor wis er neet gans zuver, mè de kös tevaan doed goon. En daan krissiewater! Dat kraoge de ingelkes bei hun pap te drinke, dat wis er zeker. Toen kaom 'm dat yerleijelik water in zene moond, boe Eva in 't paredies ouch las van had... Er zaot rech tegeneuver den Awwe Sjticne. Sleve- *Bêr kös 'm noe sjus zien! Pieke waor e braaf mènneke dcc tamelik vaöl mèt Slevenier op had. Wat deen appel betrof, dao kös Er toch niks van zégge. Kiek 'ns aon, de stop zaot neet zoe erreg vas trop. Er zow 'm evekes gans traof trekke, en daan weer flink trop zette. De reuk kaom 'm tcTe! Nog lekkerder es ten olieklojn, dcc ze broor Soondes op ze zakdeukske doog!, Zn tong si treek langs te rand, zoonder dat er 't zèllef wou. Noe waor er zoe kort bei 't krissiewater, nog mer ene vingerlaank te boven. D'raon drinke? Veur gei geld vaan de wereld! Zjeng zow mèrreke, aon de fles of aon z'ne krissieaosem, of wie daan ouch. En daan waor er oonverbiddelik oet te gratie. Mös 't daan mèr blieve bei kieke nao 't lekkers? Es er den fles get sjeif heel, dreef get vaan de sjoem in den hals. Tot f lak aon de rand leet er 't spaolke doore, op en neer. Er zaog te zon debinne, alle kleure, e regebaogske! Waor 'nen echte regebaog mesjien ouch vaan krissiewater? Ojoj, dao waor 'm benao gèt troet geloupe. Gaw heel er de fles weer rech. Zuug, e paar blaoskes bleven aon de rand haange. Dao kös er met zn tong aon, flitsde-n-'t door z'ne kop. Dat kös Zjeng toch neet merreke. Sjtele vaan de twie sent — Pieke had niks traon beigelag, en er kös allein genade-krissiewater drinke — waor 't ouch neet: er droonk toch neet traon! En of Slevenler noe al keek vaan den euverkant vaan de knaal, Pieke lèkde de blaoskes eweg wie ene zaatlap zn dröpke. E sjipperskinneke stoont zech 't geval te bekieke. Wat tee jong dao had, sjnapde-n-'t neet, mè dat 't gèt feins waor, zaog 't op 't vruntelik geziech dat Pieke tegen 'm trok. 't Zag evels geine boe of ba. Bove-n-op 't Welke kaom sjus e „riek" jungske veurbel, aon de hand vaan zn ma. „Kijk es, moe, wat 'n vieze jongen". „Moe" bromde gèt in haöre baard, wat haör zeker e koppel blow ouge gekos had es Pieke zn meer 't gehuurd had. En Pieke zèllef? Had er mèr zn kloompe aon gehad! Er sjtikde kompleet vaan de gif! Es er die mèllekmojl op straot tegekaom! Noe lékde-n-er ze leid mèr weg. In 't kamp — tösse haokskes: veer aw zèk, en veer stekke — waore oondertösse druug levers g'ekoume. „Dat verr... Pieke". Dcc kluteklaos had te fles netuurrelek oet zn sjtom pu laote valle! Aa, es Sjeng draon dach woord er raozend. In zn gif sprong 't gans kamp beinao tege de vlakte, en rende es ene bezetene tege de helling op. Aaon dn aandere kant kaom zjus Pieke bove de weeg eot kroepe, zn tong nog tege zn lippe. Wie er Zjeng zaog, kraog er ene kop wie e Goudskieske, „Boe is te fles?" brölde Zjeng. „lech h-h-höb neet traon —gedro-o-onke", jènkde Pieke al mèr dadelik. Zjeng braok 'm zoonder kompeleminte zene moond ope, wie dn dokter 's Dindes op te mèrret de keuj. „Zwjeinjak!". En Pieke kéigelde de berreg aof! Et sjipperskinneke stoont met bang ouge denao te kieke. Zowwe alle jonges zoe doen? Pieke laog in 't graas, op dat sjoen^tökske dik graas, dat getuige gewees waor vaan de zun en noe ouch vaan de straof, lneingerold wie e mermötsje, sjtèl vaan de sjrik, finaal droet. 't Zaot deep, té deep urn tn e I n j enkbul droet te kaome. 't Mós ze beslaag kriege. Zoonder plezeer, met e gèk kaajt geveul, gong er get boterhamme sneije in de Maos, spaolde mèt te ketting vaan 't puntsje, dat tao laog, versjrlkde de koeleköpkes langs te kant, totdat er door ene vèsser woord weggejaog. Ene sjèlder — 't waor nog ene jonge, awwe doen dat neet mie! — waor de brok aon 't... behandele. Op z'ne boek, veuj in de loch, kop op zn errem laog Pieke te kieke, wie aile arreke sjtèllekes aon op 't pepier kaome. Wie fein dat er in dat geteikend water kös kieke! En die golleve, met sjoem... „wie krissiewater". Toen begos 't los te koume! Soondags vaan te veure had ln 't klökske gestande: „A.s. Zaterdag biechtdag voor de kinderen der 3de klas". Deen daag maakde Pieke mèt Slevenier alles good. Mè met Sjeng woord 't noets mie good.. JOHN --- TELKENS WAT ANDERS! VOORLOOPERS DER VLIEGSPORT. ."t Alleroudste voertuig-doorMde-Juclht is buiten het valisdhenm Reeds in de negende eeuw nam een Engelsdh wijsgeer Malmeslbury, ziweef- Proeven met 'n vleugel vonmig valscherm, welke proeven hem 'n paar gebroken bennen kostten. Eeuwen later, tusschen 1836 en 1900, zou de Ber- Jijnsche ingenieur Liliënthal deze proeven herpalen . . . motonloos „vliegen".. . t' is echter toen reeds méér gewonden opvliegen (vliegtuig) dan neerdalen (valscherm), en daarom is Liliën- Ihail ook de eigenlijke uitvinder van het vliegtuig, _ij het ook ten koste van zn leven. IWianneer de menstclh boven zn hoofd 'n „dak* Van linnen heeft, zal hij zich, van welke hoogte ook, ongestraft kunnen later, vallen, zonder ook (maar eenig letsel te bekomen, — dat was de fxmsiah rij ving van de parachute in de 17e eeuw. Reeds in 't jaar 1617 parachuteerde met aoo'n t,dak", 'n nog zeer primitief valscherm, •_ (Italiaan t genaamd Vejian_o te Venetië: hij sprong Van een toren en kwam zander letsel op den 'grond. Men ziet hem hieronder zweven: Weer gaan er 'n paar eeuwen voorbij _oo on- Igeveer, dan komt Garnerin, 'n bekemd ballomyaarder uit 't laatst der 18e eeuw, die 't stoute stuk bestond, om van aanzienlijke hoogte »er ■alsdhemi Eêfir ia dalen, uit fc bagsSL. Hij was op 't valscherm-idee gekomen toen de Oostenrijkers hem krijgsgevangen hadden gemaakt Dag aan dag zinnend op plannen om U ontvluchten, besloot hij van zn lakens en wat koordtn 'n valscherm te maken en daarmee uu t raam te springen van de cel, die zich bevond hoog m een der vestingtorens. Van deze voorgenomen vlucht door de lucht kregen echter de Oostenrijkers kennis en eerst toen de vrede gesloten was, kon Garnerin op meer gewone manier in de vrije natuur terugkeeren. Eenmaal weer m Frankrijk, liet 't parachute-idee iheom niet meer los. Hij vervaardigde 'n scherm, nam m den ballonmand zn trouwen vriend zn hond HectoT, mee en liet dezen van flinke hoogte omlaag vallen. Zeer nieuwsgierig naar den afloop daalde Garnerin zoo snel hij kon met zn ballen. Daar 't mistig weer was, kon hij zoo goed als niets zien .. . reeds begon hij berouw te krijgen dat hij zn hond wellicht vermoord had , . . toen hij plots hoorde blaffen ... en dat „Woef-waf-woef!" kwam niet vanaf de aarde maar klonk boven zn hoofd: de hond aan 't valscherm daalde langzamer dan zn baas per ballon! Weldra waren beiden behouden op den vastel. grond en toen de hond vrooüjk rondsprong en zn baas als 't ware toekwispelde 't óok eens Ui probeeren, twijfelde Gernerin niet langer. --- De humor van den huurkoetsier. En van een Londenschen chauffeur. De koetsiers uit den tijd "der huurrij tuigen waren gemoedelijke en philosofisch aangelegde menschen.die trachtten het leven van den humorlstlschen kant te bezien.De moderne chauffeur staat gewoonlijk niet zoo vroohjk tegenover de wereld, hoewel er ook uitzonderingen zijn. Amerikaansche bezoekers die in Londen naar den humor van de huurrijtuigenkoetsiers zochten, hebben de slagvaardigheid ook wel ontdekt onder de chauffeurs. Een Engelsch blad weet ten minste het volgende te verhalen: Het gebeurde voor het Waterloo-station. Een toerist uit het land der dollars is aangekomen en laat zijn geweldigen hoop koffers, zakken en andere bagage bovenop en ln de auto laden. Onverschillig blijft de chauffeur toekijken. „Is dat alles?, vraagt hij eindelijk. „Ja zeker,' geeft de Amerikaan ten antwoord, „ik denk, dat het wel een aardige hoeveelheid is". „Nou, dan maar vooruit," is de chauffeur van meening. „Ik had wel direct in de gaten, dat men u niet toegestaan had, ook nog het Vrij heidsstand beeld mede te nemen". --- Tsaar en Componist. Hoe Liszt bejegend werd. Frans Liszt zou eens in Petersburg optreden. Als hij geweten had, dat hij daar maar één stuk ten gehoore zou mogen brengen, had hij zeer waarschijnlijk de moeilijke reis niet ondernomen. Maar o Liszt had geen voorultzienden geest en reisde dus naar Petersburg. o In Riga en in Dorpat liet hij zich hooren, en overal oogstte hij succes. Vóór zijn optreden in de hoofdstad werd hij uitgenoodigd, voor den tsaar in het winterpaleis te spelen. Nicolaas I was van nature een tiran; zijn wil was wet, wat hij beval gebeurde onvoorwaardelijk. De eer, welke Liszt te beurt viel, om vóór zijn openbaar optreden in de stad voor den tsaar te mogen spelen, was nog geen kunstenaar ooit overkomen. Het geheele Russische hof had zich in de muziekzaal van het paleis verzameld. Op de voorste rij zat de heerscher. Liszt, door een der keizerlijke adjudanten begeleid, verscheen en ging aan den vleugel zitten. Hij scheen er echter niet aan te denken om te beginnen. De adjudant trad op hem toe en fluisterde zachtjes: „Meneer, begint u als 't u blieft te spelen!" Liszt keek in de richting van den tsaar en antwoordde: „Hoe kan ik nu beginnen? Zijne Majesteit zit nog te praten!" Nicolaas had de woorden gehoord en brak dadelijk het gesprek af. Liszt begon te spelen. De tsaar luisterde met ijzige Vralmte. Toen de laatste tonen weggestorven waren, stond de monarch op, en met hem natuurlijk het geheele hof. De vorst bekommerde zich niet om den musicus, maar knoopte het afgebroken gesprek weer aan. Liszt stond bij den vleugel. De adjudant kwam naar hem toe en sprak: „Zijne Majesteit laat U voor het groote genoegen danken." De kunstenaar keek een oogenblik verbluft. Toen wierp hij trotsch het hoofd in den nek en verliet de zaal. De adjudant begeleidde hem naar de hofequipage, die den kunstenaar naar zijn hotel terugbracht. Twee trotsche geesten wilden voor elkaar niet buigen. Liszt verliet Rusland's hoofdstad, zonder in het publiek gespeeld te hebben. (Hbld.) Vrouw (wakker geworden door bet rurteloos heen en weer loopen van haar man): „Wat heb je toch?" Man: „'t Is die wissel van Smith. Morgen vervalt hij en ik heb geen rooien cent." Vrouw: „Ga naar bed, domoor, en laat Smith de kamer op en neer loopen". --- Lugubere en interessante vondsten in het moeras. Het moeras heeft altijd iets geheimzinnigs over zich. Wanneer we lang door een moerassige streek wandelen, dan dringen zich vaak allerlei geheimzinnige sagen aan onze verbeelding op. Werkelijk verbergt het moeras veel, wat eerst langzamerhand aan het licht komt en, al zijn het natuurlijk geen „spoken", dan toch getuigen van lang, lang vervlogen tijden en menschelijke geslachten In alle landen van Europa, vooral ook in de moerassen van Friesland. Holskin, langs de Elbe, Denemarken zijn ta den loop der tijden ontzaglijk veel vondsten gedaan van gereedschappen en voorwerpen, waaronder er zijn die reeds 1500 en meer jaren daar liggen en hoogstwaarschijnlijk gebruikt zijn door onze voorvaderen. — de oude stammen der Friezen, Angelen enz. — wiens bezit er rijkdom zij uitmaakten. Honderden van deze voorwerpen bevinden zich thans in de musea van Kiel en Kopenhagen. Zij zijn vervaardigd uit klei of brons en het zijn meestal wapens, versierselen, lansen e. d. De bronzen voorwerpen zijn nog zóó gaal gebleven, dat ze niet eens met kopergroen bedekt, laat staan er door uitgevreten zijn, zoodat wij heden nog den goudglans kunnen bewonderen, waarover onze voorvaderen zich voor 15