De Bonnefantenkazerne Een Maastrichtsch gebouw met een interessante geschiedenis. Thans, nu bij den Maastrichtsehen Gemeenter' ad de kwestie van eene gedeeltelijke afbraak van de vroegere Bonnefantenkazeme (de kerk wL men laten bestaan) in behandeling is, kwam het mij wel actueel voor, uit de geschiedenis van dit gebouw en de religieuse orde, die het vroeger bewoonde, een en ander mede te deelen. Een goede drie eeuwen geleden, was de plaats, Waar thans de oude Bonnefantenkazeme zich bevindt, nog woest en geheel onbebouwd. De plek lag even buiten den ouden walmuur van 1229, die thans daar nog zichtbaar is. Dichterbij waar die enceinte de tegenwoordige Tongersche straat sneed, stond de oude Lenculenpoort, die, naar het beweren van sommige schrijvers zoo genoemd werd naar de leemkuilen, die zich daar in den omtrek in groot aantal bevonden. Op dit terrein was reeds een gedeelte van het voormalig klooster van het H. Graf, later Bonnefantenkazeme, verrezen, toen in 1627 eenige zusters dier orde daar aankwamen, uitgezonden door het gelijknamig klooster te Visé. De gouvernante der Zuidelijke Nederlanden, Isabella, had voor den bouw der Maastrichtsche stichting een terrein ten geschenke gegeven ter grootte van 22 groote roeden. Priorin van het nieuwe klooster werd Helena van Enckevolrt, uit het beroemde geslacht van dien naam. De orde der kanunnikessen van het H. Graf, ook wel Sepulchrienen genaamd, was in dien tijd in België zeer verspreid. Zij hield zich voornamelijk bezig met het geven van onderwijs en het opvoeden der jeugd. De Maastrichtsche Sepulchrienen hadden externen en internen. Zij gaven les in verschillende vakken, o.a. de Fransche taal en handwerken. Aan de leerlingen was het ook geoorloofd, vreemde meesters te nemen voor de vakken, waarin de meesteressen niet ervaren waren, zooals dansen. Dit geschiedde dan in een afzonderlijk kwartier, afgescheiden van het slot. De orde van de Kanunnikessen van het H. Graf bestaat thans nog. O.a. bezit zij een huis in het naburige Bilsen. Dit stichtte in 1888 het klooster te st. Odiliënberg. --- DE ONVERMIJDELIJKE NAAM In de 15de eeuw lag er te Luik een klooster, bewoond door de „broeders van het gemeene leven", die zich aan het onderwijs van kinderen wijdden, welke bezigheid hun het epitheton van .■Bons Enfants" bezorgde. Deze naam ging ailengskens van de personen op het gebouw over, 4at nu den naam kreeg van .Couvent des Bons Eöfants". Later vestigden zich in dit huis reli- Sieusen-Sepulchrienen en zie: nu heeft juist het tegenovergestelde plaats van vroeger: de naam ••Bons Enfants" gaat thans over van het gebouw °P de kloosterlingen en zoo kregen de religieusen van'het H. Graf te Luik dus een tweeden ftaam: „Bons Enfants". Ja, wat nog vreemder is, Qe naam volgde de orde op verschillende andere Plaatsen, waar zij zich vestigde en zoo werden dus ook de Maastrichtsche Sepulchrienen gedoemd „Bons Enfants". Aldus is de naam „Bonne*anten" ontstaan. Spoedig na de stichting van het Sepulchrienenklooster te Maastricht rezen reeds moeilijkheden, doordat het gerecht de religieuzen in het bezit van hare erven weigerde te bevestigen. Waarschijnlijk geschiedde dit tengevolge van het edict, in 1320 door Keizer Karel V te Maastricht Uitgevaardigd, waarbij het verboden werd, zonder verlof nog onroerende goederen of grond- renten in de doode hand te brengen, d. w. z. aan geestelijke instellingen te schenken of te verkoopen. De Zusters wendden zich daarom tot koning Filips IV, die daorop de vergunning, vroeger door Isabella verleend, bekrachtigde. Reeds kort daarna zouden nieuwe wederwaardigheden het klooster treffen. Toen in 1632 de stad Maastricht werd ingenomen door de troepen van Frederik Hendrik, hadden de Sepulchrienen herhaaldelijk te lijden van de kwellingen der hollandsche soldaten en de vervolgingen van de Staten-Generaal. Zoo erg werd zelfs de verdrukking, dat in 1634 de priorin Helena van Encke- v°irt met zeven religieuzen naar Luik vluchtte. lri 1638 keerden zij naar Maastricht terug. --- TEGENSPOEDEN Groot was het onheil, dat het klooster overkwam in het jaar 1672. Binnen den tijd van een werd het n.l. driemaal door brand geteisterd. Velen, die bij het eerste uitbreken te hulp gekomen waren, stierven eenige dagen daarna tengevolge van brandwonden of de doorgestane winterkoude. De laatste brand was waarschijnlijk aangestoken door eenige verraders, die het plan hadden gevormd, de geheele stad te verdelgen. Naar aanleiding van deze verschillende gevallen van brand werden in hetzelfde jaar door den Maastrichtsehen stedelij ken raad verschillende voorschriften gegeven tot het voorkomen en blusschen van brand. Bevolen werd o.a. te laten maken dertig draagvaten en zes spuiten van de kleine soort. Op straf van boete verbood de raad, achter de wallen eenige vastenavondvuren te stoken. De militairen zouden niet meer met licht mogen gaan slapen of op hunne kamers rooken. Alle huizen en schuren, gedekt met stroo, moesten daarvan ontdaan worden. Tot alle kapittels en kloosters werd het verzoek gericht, eenige kleine of groote spuiten te laten aanmaken. Na den brand van 1672 werd het verwoeste gedeelte van het klooster niet onmiddellijk hersteld. Zeer langzaam ging dit, want eerst in 1697 werden de nieuwe gebouwen met de ceremoniën, daartoe behoorende, door Servatius Eugenius Gadet, pastoor van de St. Catharina-parochie en kanunnik van St. Servaas ingezegend. Misschien hadden de religieuzen wel met geldgebrek te kampen en dan is het niet onwaarschijnlijk, dat de rijke erfenis-Jaddon, die het klooster in 1694 ten deel viel, haar uit de moeilijkheid geholpen heeft. Van de oude kapel, die in 1672 geheel of gedeeltelijk afbrandde, is weinig bekend. Evenmin is met zekerheid te zeggen, of zij daarna hersteld dan wel eene nieuwe gebouwd werd. Constateeren wij slechts, dat tot het jaar 1710 sprake is van eene „oude kapel" met een toren erop, waarin twee klokken hingen. Zij bevond zich niet op de plaats der nieuwe kerk, daar zij nog bestond, toen men deze reeds afgebouwd had. --- HET TEGENWOORDIGE GEBOUW Voor de nieuwe kerk, het gebouw, dat wij thans nog zien, werd in 1686 met alle plechtigheid in tegenwoordigheid van de eerste personen der stad en onder grooten toeloop des volks de eerste steen gelegd. Met den bouw zijn niet minder dan 24 jaren heengegaan. Denkelijk was het geld wel niet altijd voorradig en heeft ook hier de erfenis-Jaddon uitkomst gegeven. Nadat op 24 September 1710 in de oude Kapel de laatste mis gelezen was, trokken de zusters processiegewijze naar het nieuwe godshuis, dat daarna „simpliciter" gewijd werd door Gerardus Eijssen, kanunnik van St. Servaas. Eerst op 5 Juli 1740 volgde de consecratie door bisschoppelijke inzegening, n.l. door Jacquet, bisschop van Hyppone en suffragaan van Luik. De ker_ was een groot helder verlicht gebouw, opgetrokken in baksteen. De gevel, met uitzicht op het Oosten, vertoont, zooals men ziet, vier pilasters van Naamschen steen, bekroond door kapiteelen van de modem-ionische orde; de tusschenruimten der pilasters zijn met baksteen aangevuld. Het geheel wordt gedekt door een driehoek, waarin men, in steen uitgehouwen, de verrijzenis van Christus ziet afgebeeld. De eerste steen voor dezen gevel werd met alle plechtigheid op 7 Maart 1790 gelegd door de Hinnisdael, vicaris-generaal van Luik. Dit jaartal blijkt nog uit een chronicon, boven den voormaligen ingang aangebracht. Op de kerk stond vroeger een toren, waarin de klokken van de oude kapel waren overgebracht. In Augustus 1900, bij gelegenheid van het leggen van een nieuwen vloer, werd door den opzichter der genie onder de kerk een gang ontdekt, loopende van het noorden naar het Zuiden, dus volgens de breedte van het gebouw. In dezen gang waren verschillende nissen, waarin verticaal staande, drie grafsteenen gevonden werden, h.l. zooals uit de inscripties blijkt, van de priorin Maria Constantia van Buel (1736), de suppriorin Maria Emmanuel Gillis (1781) en Maria Clara Rutten (1757). Onder de grafsteen was niets aanwezig. In 1900 werd geen ingang ontdekt, waardoor men van de kloostergebouwen uit in de ruimte onder de kerk kon afdalen. --- HET EINDE In het jaar 1748 werd de stad belegerd door de Franschen en de Sepulchrienen moesten het toen aanzien, dat gedurende drie weken in hare kerk en sacristie keizerlijke soldaten werden gelegerd. Wegens dit feit moest de kerk opnieuw gewijd worden en dit geschiedde op 22 Mei van dat jaar door Petrus Pelsers, kanunnik van St. Servaas en pastoor van St. Jacob. Toen de Franschen Maastricht hadden ingenomen, verklaarden zij de klokken der plaats hun eigendom; zij bepaalden evenwel eene som, voor welke de verschillende vroegere bezitters ze konden terugkoopen. Daar het gevraagde bedrag te hoog geoordeeld werd, vergaderde op 10 Mei de raad der stad, de gedeputeerden der twee kapittels en de oversten van de kloosters op het stadhuis, waar besloten werd een vierde van het geeischte aan te bieden. De Fransche gevolmachtigde de Séchelle weigerde evenwel op dit aanbod in te gaan, doch door tusschenkomst van den maarschalk van Saksen werd er ten slotte toch eenige vermindering toegestaan. De Sepulchrienen betaalden voor hare klokken 178 gulden. De groote Fransche Revolutie maakte een einde aan het bestaan der kloosters en zoo werd in 1797 ook de stichting van het H. Graf te Maastricht opgeheven. Op dit tijdstip waren, daarin buiten de prionin en de suppriorin, aanwezig 21 zusters. De laatste priorin was Maria Gertrudis Clara Coken, de laatste suppriorin, Wilhelmina Magdalena Bonaventura Ravensteyn. Aan de zusters werd voor het verlies harer bezittingen eene schadeloosstelling toegekend, die zou worden uitbetaald in den vorm van bons, welke echter niet anders gebruikt konden worden dan tot de aanwinst van nationaal goed. De Bonnefanten weigerden echter die gift te aanvaarden, daar zij zulk een daad.als tegen den godsdienst beschouwden. De vroegere kloostergebouwen werden door de Franschen veranderd in een kazerne, welke bestemming zij bleven behouden, ook onder de latere gouvernementen, totdat het nieuwe militaire tehuis in de Kommen verrees. MAASTRICHT. Fr. D. --- De „Mijnwerkerspastoor” jubileert. Duizenden zullen deelnemen aan de huldiging van Pastoor Röselaers, welKe Zondag plaats heeft. Wat de jubilaris tot stand bracht. Toen wij dezer dagen Hoensbroek bezochten, werden daar al de voorbereidingen gemaakt voor een feest. Er waren mannen druk bezig met het graven, op regelmatige afstanden, van gaten, waarin straks de palen zullen worden geplaatst die de feestelijke vlaggen dragen. Nu is zoon voorbereiding voor een feest In Limburg gelukkig niet zeldzaam. Onze feestelijke processies trekken door de straten, een jonge priester wordt ter kerke geleid, telkens opnieuw is er luister en feestbetoon. De voorbereidingen, in Hoensbroek getroffen, gelden evenwel een zéér bijzonder geval: het jubileum van pastoor Röselaers. Enkel met de vermelding van dien naam al, rijst een beeld op bij hem, die den naam gebruikt. Het beeld is dat van een krachtige figuur, met wilskrachtigen kop, waaraan men niet de last van 76 levensjaren niet de last van veel werk, dat verzet werd, bespeuren kan. Zonda heeft de viering plaats van het gouden priesterfeest van den pastoor van Hoensbroek, dat vanwege den H. Vastentijd tot morgen is uitgesteld, en duizenden, zoowei uit die plaats als uit andere plaatsen zulsh daaraan deelnemen. Toch, het zwaartepunt van wat pastoor Röselaers heeft gepresteerd, Mgt In Hoensbroek, zooals uit de hier volgende levensloop zal blijken. --- LEVENSLOOP VAN DEN JUBILARIS. Lucas Röselaers werd 30 Mei 1857 geboren te Brunssum. Zijn vader was daar hoofd der school. Zijn jeugd bracht de jubilaris-van-thans gedeeltelijk door te Amstenrade, te Merkelbeek en te Klimmen. Na den studietijd op Rolduc had de H. Priesterwijding plaats op 29 Maart 1884 en na dit feit, waarvan thans herdacht zal worden, dat het ren halve e»uw geleden plaats vond, zien wij eerst kapelaan Röselaers twee jaren te Nieuwstadt, daarna n/2 jaar in Herkenbosch, waarheen oe jonge kapelaan om gezondheidsredenen was overgeplaatst, daarna volgde de benoem.1 _: tot kapelaan te Lutterade. welke post de jubilaris van-thans ook slechts VA Jaar bekleedde. In 1893 werd hij namelijk benoemd tot rector te Zwartbroek, waar hij tot 1904 bleef, in welk jaar hij benoemd werd tot pastoor te Baexem. Op 24 December 1910 werd pastoor Röselaers tot pastoor van Hoensbroek benoemd en in deze plaats heeft hij 'n onvergelijkelijke werkkracht ge demonstreerd, in twintig jaren opgebouwd datgene, waarvoor anderen allicht een heel menschenleven zouden noodig hebben. --- HOENSBROEK. Hoensbroek kende pastoor Röselaers reeds van vroeger; als jongen van B—9 jaar was hij er herhaaldelijk geweest en in den tijd, die verloopen was tusschen deze bezoeken en zijn benoeming tot pastoor in deze zelfde plaats was daar eigenlijk niet zoo heel veel veranderd. Hoensbroek had toen nog maar een 1500 inwoners, welk getal thans tot het tienvoudige is gestegen. De opkomst van de mijn Emma maakte pastoor Röselaers mee; hij was het, die geestelijken bijstand bood, toen in deze mijn een ongeluk ge. beurde, dat zeven slachtoffers opeischte. --- „DE MIJNWERKERSPASTOOR". Het schijnt wel zóó te z«n, dat pastoor Röselaers hier in deze snel groeiende gemeente de plaats gevonden had, waar hij heel zijn initiatief, heel zijn werkkracht kon gebruiken. Op de eerste plaats gaf hij zijn aandacht aan het organisatieleven. De Boerenleenbank werd, door zijn toedoen, spoedig na zijn komst opgericht; de oprichting van het „Groene Kruis" geschiedde onder zijn stuwende hand, tal van vereenigingen blies hij nieuw leven in, en bleef haar als geestelijk adviseur een trouw raadsman en leider. Speciaal voor den mijnwerker klopte het hart van den pastoor van Hoensbroek en het werken voor dezen vindt zijn belooning in den eere-titel, die men den pastoor gegeven heeft door hem te noemen den „mijnwerkerspastoor". --- WONINGBOUW. Behalve aan het verenigingsleven schonk pastoor Röselaers zijn aandacht aan het vraagstuk der volkshuisvesting, niet enkel als belangstellend toeschouwer, maar een daad stellend om het vraagstuk behoorlijk op te lossen. Op 10 Augustus 1913 werd de eerste steen gelegd van de groep van 100 woningen der Woningbouwvereniging Hoensbroek en bij deze plechtigheid waren o.m. Kardinaal van Rossum, de Bisschop en de „Gouverneur" tegenwoordig. Het was het begin van een belangrijk werk; de vereeniging heeft thans 700 woningen. Onmiddellijk na de inwerkingtreding der 1.0. wet 1920 ging pastoor Röselaers over tot de oprichting van bijzondere scholen. Wanneer thans in Hoensbroek gevonden worden 10 katholieke lagere scholen, een Mulo-school voor meisjes en één voor jongens, een huishoudschool, een teekenschool en een bewaarschool dan mag men dit veilig het werk van pastoor Röselaers noemen. --- HET KASTEEL Aan het kasteel van Hoensbroek had pastoor Röselaers zijn hart verpand. Dit is uiterlijk wel het meest-imposante monument geworden, dat jarenlang, eeuwen lang misschien van pastoor Röselaers zal getuigen. Naast dit uiterlijke staat dan echter tegelijk het ideëele, dat gelegen is in het behoeden-voor-verval van dit schoone historische bouwwerk, het ideëele en idealistische van het doel, waarvoor dit kasteel werd aangekocht, het ideëele in de stichting „Ave Rex Christi". Op 25 Augustus 1929 heeft de „plechtige inauguratie van 't kasteel Hoensbroek aan Christus-Koning" plaats gehad. In de jaren, tot nu toe verloopen is met kracht aan de restauratie gewerkt. Op het resultaat daarvan mochten wij reeds Donderdag in een geïllustreerde bijdrage wijzen, zoodat wij hier met deze simpele notities kunnen volstaan. --- DE ZIELZORG Want, er is nog méér te vermelden uit dit vruchtbaar leven. Daar was allereerst de zielzorg, die, bij alle werkzaamheden bij pastoor Röselaers op den voorgrond heeft gestaan, al wordt deze dan in sommige zijner werken slechts indirect bevorderd. Wat echter de meer-strikte, méér-directe zielzorg betreft, daarvoor heeft Pastoor Rö. selaers van Hoensbroek al het mogelijke gedaan. Hij heeft gezorgd, dat er een nieuwe parochie die van Hoensbroek-Passart kwam, dat er rectoraten werden opgericht in de woninggroepen „Station" en „Klooster" en te Overbroek. De zielzorg is niet geconcentreerd gebleven in de eene oude parochie, maar, waar dit noodig bleek, heeft pastoor Röselaers gezorgd, dat de kerk zoo dicht mogelijk bij de ge'.oovigen kwam. Tenslotte na dit overzicht, dat maar in vogelvlucht een terugblik werpt op dit rijke leven, moet dan nog meer genoemd worden — Pastoor Röselaers heeft nog gezorgd voor een nieuw hoofdaltaar, nieuwe Kruiswegstaties, een nieuw orgel en voor verdere verfraaiing der kerk en voor het nieuwe groote kerkhof. Het is zeldzaam wat hier in een kleine 25 jaar tijds is tot stand gebracht, en officieel werd dit reeds erkend bij het 40-jarig priesterfeest van den jubilaris, toen deze benoemd werd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. --- ALGEMEENE WAARDEERING EN SYMPATHIE. Uit den staat van dienst blijkt, zoo men dat uit anderen hoofde niet reeds wist, dat de pastoor van Hoensbroek een man van de daad is, een durver en doorzetter. Menschen van dit formaat zijn wel eens niet de prettigste om mee om te gaan. De pastoor van Hoensbroek heeft toch de algemeene waardeering en sympathie verworven, het hart van talloozen voor zich gewonnen, op de eerste plaats door zijn eerlijkheid en onverschrokkenheid. Wie daaraan mocht twijfelen — maar dat zullen er dan toch zeer weinigen zijn — zou in Hoensbroek moeten gaan kijken, nu, nu de voorbereidingen voor het feest in vollen gang zijn, Zondag, wanneer aan den „pastoor van Hoensbroek" een hulde zal wc'en gebracht, zoo grootsch en overweldigend, dat zij nooit vergeten wordenß --- DE HULDIGING Velen zijn reeds doende geweest om voor den jubilaris een passende hulde voor te bereiden. --- Het feestcomité is samengesteld als volgt: G. A. Beckers, notaris, eerevoorzitter; J. J. De la Haye, kerkmeester, voorzitter; F. Schleiden, kapelaan; B. Otten, kapelaan; P. van Nieuwenhoven, pastoor; J. Bonsel, S.M.M., rector; j. J. Zoetmulder 0.F.M., rector; B. H. Peters, kerkmeester; R. W. Hamers, kerkmeester; J. Boshouwers, kerkmeester. --- Het Regetingscomite bestaat uit dhrn.: M. J. J. van de Berg, gemeentearchitect, voorzitter; B. P. Vosse, inspecteur van politie; H. L. Beijers, hoofd der St. Petrusschool; J. A. H. Borghans, hoofd der H. Hartschool; W. H. Bus, hoofd der St. Lucasschool; P. M. Heggen, hoofd der O. L. Vrouweschool; J. G. J. Hoens, hoofd der St. Josephschool; A. P. H. Mertens, hoofd der kath. Uloschool; P. A. H. M. Peeters, commies-chef ter gem.-secretarie. --- In het Eere-comite hebben zitting genomen dhrn.: J. B. van der Drift, Hoofdingenieur van de staatsman „Emma", eerevoorzitter; J. Wante, Ie. Burgemeester, voorzitter; H. B. A. Kaufmann, gemeente-secretaris; S. L. Mekel, arts; G. W. J. Widdershoven, arts; H. J. Voncken, arts; H. A. A. J. Martens, apotheker. ■>.. heeft zich nag een --- Vrienden-comité gevormd, dat bestaat uit: Z. H. Exc. Mgr. L. P. Kierkels, Aartsbisschop, Apostolisch Delegaat, Bangalore; Z.H.Exc. Mgr. E. Lebouille, Titulair-bisschop van Canona en Coadjutor; Mgr. Dr. G. A. H. Bauduin, Vicaris-Generaal van het Bisdom Roermond; Zeereerwaarde Heer G. J. Packbier, Deken van Schuinen; Z. Exc. jhr. Mr. Ch. J. M. Ruijs de Beerenbrouck, Minister van Staat, Oud-Minister President, Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, 's-Gravenhage; Ir. M. C. A. Bongaerts, oud-Minlster van Waterstaat, Lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, 's-Gravenhage; Mr. L. Lietaert Peerbolte, Directeur-Generaal van de Volksgezondheid, 's-Gravenhage; Mr. C. M. F. Kneepkens, Officier van Justitie bij de Arrondissements-rechtbank te Assen; Dr. J. C. H. Bunge, Directeur van de Staatsmijnen in Limburg; Mr. A. Haex, Directeur van de Oranje- Nassau-mijnen te Heerlen; Markgraaf en Rijksgraaf Egon von und zu Hoensbroeck, Schloss Haag bij Geldern (D.); Hub. Cuijpers, componist, Amsterdam; C. de Hesselle, oud-Burgemeester van Heerlen; Ir. C. Goudoever de Jong te Utrecht; Dr. Ir. F. •Winbgens te Heerlen; N. Ramakers, Architect 8.N.A., Sittard. --- Het feestprogramma. Het feestprogramma is als volgt samengesteld ZATERDAG, 7 APRIL. — 18—18,30 uur Luiden der klokken; 18—19 uur Schieten met Kamers. ZONDAG, 8 APRIL. — 9.45—10 uur Luiden der klokken en schieten met kamers; 9,45 u. Brengen van den jubilaris naar de kerk. Aanbieding van een Misstel. --- Volgorde van den stoet. Vaandeldragers v.d. verschillende Kath. vereenigingen, Kerkelijk zangkoor en de Zangvereeniging „Paluda"; Harmonie; Bruidjes; Feestcomité; Regelingscomité; Eere-comité; Vrienclencomité; Misdienaars; Priesters; Zeereerwaarde Heer Pastoor. Langs den weg staan de Verkenners, de Jonge Werkman en de K. J. V. „en haie" opgesteld. 10 uur: Plechtige Hoogmis met feestpredicatie door den Weleerwaarden Pater J. Bonsel SJMJM., rector Hoensbroek. Zang onder leiding van den Heer Hub. Gulpers, componist te Amsterdam. Aanbieding van het geschenk der parochianen. Na de Plechtige Hoogmis brengen van den Jubilaris — dezelfde stoet als om 9,45 — naar de Pastorie. 14 uur: Opstellen van den stoet op het Marktplein. Getrokken wordt door de Heerbaan, Ridder-Hoenstraat, Hoofdstraat, Nieuwstraat, Wilhelmina. straat, Kriegerstraat, Kouvenderstraat, Nieuwstraat, Slakkenstraat, Ridder-Hoenstraat, Hoofdstraat naar het kasteel. (De stoet wordt gefilmd.) 15 uur:- Vertrek van den stoet. 15—16 uur: Luiden der klokken en schieten met kamers. 16 uur: Huldiging door de schoolkinderen. 16.30 uur: Toespraak door den Edelachtbaren Heer J. Wante, lc. Burgemeester. 17—19 uur: Receptie op het kasteel. Toespraken en aanbieding geschenken. Tijdens receptie muziek en zang. 20 uur: Concert door de Harmonie „St. Cecilia" en de Zangvereeniging ,Paluda" op 't Marktplein. Verlichting Pastorie en oud kerkje. 21 uur: Vuurwerk. (Aangeboden, evenals het. filmen van den stoet.) --- BRIEF UIT LONDEN. HET BEGROOTINGSOVERSCHOT Wat zal er mee gebeuren ? (Van onzen correspondent.) De Britsche Kanselier van de Schatkist moet zich een gelukkig man voelen, indien hij zijn geluk afmeet naar de grootte van zijn begrootingsoverschot. Het is vrij aanzienlijk. Hij heeft juist van de cijferaars van zijn Departement vernomen, dat er het afgeloopen financieele jaar — het eindigde op 1 April — schoon £ 31.147.860 over is. De inkomsten bedroegen £ 724.567.149 en de uitgaven £ 693.419.289. In dit laatste bedrag zijn £ 11.000000 schuldaflossing begrepen. Een bedrag van £ 3.000.000 hiervan is naar de Vereenigde Staten gegaan bij wijze van „symbolische" aflossing van oorlogsschuld. Het bedrag had uiteraard veel en veel hooger moeten zijn. Maar dat heeft geen practische beteekenis meer, aangezien de Vereenigde Staten hebben leeren beseffen, dat die oorlogsschulden alleen nog maar in de verbeelding van onrealistische menschen kunnen bestaan. Voor Neville Chamberlain maakt het ook niets uit; het maakt zijn overschot geen zier minder echt. In zijn begrooting voor het pas afgeloopen financieele jaar had de Kanselier van de Schatkist gerekend op een overschot van £ 1.300.000 en geen rekening gehouden met betalingen, „symbolisch" of niet, aan Amerika. Hij had ook geen rekening gehouden met afbetaling van nationale schuld. Aangezien hij zoowel het een als het ander toch heeft gedaan, is hij feitelijk niet alleen de £ 31.147.860 van t'schoone surplus beter af maar ook nog eens de £ 11.000.000 van de afbetaalde schuld verminderd — om zoo nauwkeurig mogelijk te zijn met de £ 1.300.000 van het begroote overschot Zijn eindrekening is dus meer dan £ 40 000 000 beter dan hij had gedacht. De Schatkist had een meevallertje in het overlijden van een der rijkste mannen van het land uit wiens nalatenschan zoowat £ 11.000.000 bij wijze van successierechten aan den staat kwamen. De vraag wordt nu opnieuw besproken, hoe de Kanselier met dit overschot zal omspringen of bever, hoe hij de natie zal doen deelen in zijn geluk. De wet schrijft voor, dat het hier aangeduide surplus wordt aangewend voor schulddelging. Maar als Chamberlain wil, kan hij de wet veranderen en 't geld voor ander doel aanwenden Maar zelfs al zou hij dat niet willen doen, dan nog, meent men, is de betere financieele positie van het land voldoende rechtvaardiging voor wat liefdadigheid in den vorm van herstel van de werkloosheidsuitkeering op den ouden voet, van herstel ook van het oude salaris- en loonpeil' voor de dienaren van den staat, vooral die van de nederiger klassen. De belastingbetalers zouden ten zeerste gediend zijn met een verlaging van den grondslag — thans 5 shilling per pond sterling waarop zij worden aangeslagen in de inkomstenbelasting. Er is geen reden, redeneert men, te verwachten, dat de Schatkist er aan het einde van het volgend financieele jaar niet nog beter aan toe zal zijn dan nu. Maar wat de heer Chamberlain zal doen, moet een diep geheipa blijven tot den begrootingsdag in het Lagerhuis, die valt op 17 April. ---