En 't Licht scheen in de duisternis Judea slaapt 't Is nacht..., maar zie: de sferen zich oopnend, laaien 't dal in hemelgloed. Een straalgestoei omstreelt der bergenvoet. en draagt een lied, waar herders stil verkeeren Een lied, een zang, oneindig grootscn en teere : het blije lied van nieuwen levensmoed, 't Verlossingslied, dat als een vreugdegroet den vrede zingt en God in 't hooge de eere 't Gesloten Eden ziet de heemlen lichten, de helmacht voor Gods liefdewonder zwichten. En om zijn rotsenwal ruischt weer cci. vreugdekreet, Waarin zich aard en hooge hemel meng'len, nu ze om 't Verlossend kind hun armen streng'len, deez heil'ge Nacht, die 't Licht weer rijzen deed. Mm., Kerstmis '30. J. M. H. --- ONVERWACHT GELUK Door Herman Moerkerk, „De Gore" stond, de handen in de zakken, de kin diep in den halskraag van zijn versleten jasje, op de brug en tuurde in het water. De Kerstpoësie had vergeten het te laten Sneeuwen, zoodat deze Kerstavond er een was als alle andere winteravonden in een groote stad, Wanneer het een beetje, mist en een beetje „stieft". 't Was al laat en „De Gore" stond alleen op de brug. Met een weinig fantasie kon je een apache Van hem maken,.omdat zijn silhouet er wel aan deed denken — je kon hem ook voor een wanhopige aanzien, die sombere en kletsnatte voornemens had. In werkelijkheid was het anders. Het kan gebeuren, dat een mensch plotseling. In gedachten verdiept raakt als ie, bij voorbeeld wordt overvallen door de herinnering aan een onbetaalde rekening of aan een vergeten afspraak. „De Gore" was rustig-fluitend de brug opgewandeld, zijn gedachten zoo wild en ongebonden als de dartele lichtjes op het water, toen ie op eens doir het venster van 'n kajuit 'n Kerstboompje zag. Hij stond stil en werd zoo vreemd-weemoedig dat-ie niet verder kon. „God-bewa-me... Kerstmis... daar had ik niet aan gedacht... 't Overviel hem... 't kwam óp als een storm - Vlaag bij stil v 't Had er ook iets van alsof ie 'n klap in zn gezicht kreeg van iemand, die veel van hem hield... Hij fronste zijn wenkbrauwen, kneep zijn oogen half dicht en zei tot zich zelf : „'t Is ook al zoolang geleje..." Met gebogen hoofd ging ie verder. Maar onder den eersten lantaarn die op zijn weg lag bleef le staan, graaide met zijn hand in zn binnenzak en opende een oude portefeuille... Lang keek le naar 'n lot-, pakte alles weer in en dwaalde Verder... De zijstraten waren leeg en door de stegen zag ie in de verte het hel verlichte drukke leven. De profane schittering van banaal rood licht. de gonzende mnzisk van verleidende violen lokten hem even de steeg in... maar halverwege keerde'hij om, zocht naar de portefeuille en dwaalde vorder door de stille straat. Toen zag ie om en ging den ouden weg terug, fle brug op tot voor de plek waar ie den Kerstboom had gezien. Zijn ellebogen steunden op de brugleuning, zijn kop lag verborgen in zn vuile handen. De Gore" schreide als 'n kind. Toen er een klok luidde richtte hij zich op en slungelig ging ie heen: met zn mouw veegde hij zijn oogen Bij de kerk vond ie de menschen tot buiten den ingang. ,„„*-♦ De iGore" stond op de natte straat, t laatst van allen en draaide zijn pet in zn vingers rond. Langs d i zag hij door de open deur de oranje lichtjes van kaarsen en een blauwe damp. God-bcwa-me, da's'lang geleje... ja... maar dat je desa' niet aan denkt..." en schuivend ging ie naar voren, langs de natgeregende kerels, de kerk binnen. Toen werd zijn keel dichtgeknepen. Aarzelend zocht ie naar de foto in zn binnenst .. dai artstochtelijk en drukte de foto aan zijn Hij werd zoo hopeloos als een kind, toen ie wierook opsnoof. „ God-bcwa-me" zei-die zacht... moeder ik heb 't je beloofd toen je dood ging... maar k heb 't vergeten... Wil je me gelooven ?... Kun ju niet zorgen, dat ik anders wor... moeder ? Kinderstemmen zongen „Adeste" en een klank van gouden bellen zweefde met den wierook door de gewelven Het orgel prevelde in „Vox humana" een ontroerend „Stille nacht". Op de knieën iag „de Gore», leunend tegen een pilaar en wreef zich met zijn vuile handen de .Dogen zwart. Er was niets in de omgeving, dat hem puideed. Zóo wonderzacht was alles, dat hij een kind werd, dat alles vragen wilde en alles oegeerde i Hij wilde den wierook en den zang en de orgelmuziek... dat alles mocht niet eindigen... t Was als een rillende golf van schoonheid en geluk over hem heen g-gaan en nu zat hu stil en gebroken, gewond dcor de onverwachte weelde van zijn jeugd. .-.-.ï,».,. h Hij bad als een kleine jongen, die speelgoed vraagt aan Onzen Lieven Heer. Hij wrong de handen ineen, hij trok aan zijn pet hi.i woelde in zijn haren, hij kneep de oogen stijf dicht en zei met innige hartelijkheid^ dingen, die hu allang vergeten was. . ... Als ie opstond zou ie klein zijn als een kind, dat" voelde hij... Moeder zou naast hem staan, hem aan de hand meenemen naar huis. God-bewa-me" hij had het óok gevoeld, net zoo', op den dag. dat ze dood ging. Toen was t net geweest alsof ie overal brandende waskaarsen rook alsof zij overal naast hem ging, zün doode moeder, heel klein en teer, in zilver en witte zij... Drie dagen lang, totdat ze begraven werd, was ze bij hem en bracht ze hem jasmijn en witte bloesems... Toen is ze weggevlucht en vergeten... Dat alles overdacht hij, onbewust, nu weer voor het eerst. Was ie dan van zijn jeugd naar zijn veertigste jaar gestormd ? Had ie dan niet geleefd ? Alles was vergeten in die vreemde roes van moederloos d01en.... God bewa-me". De kerk was leeg. Een enkel lichtstipje trilde hier en daar door de blauwe wierookvegen. De organist, verrukt in den wonderen nacht, kon zijn orgel niet verlaten en speelde nog de zuivere melodieën die het wondergebeuren schilderen. „De Gore" zat geknield bij den pilaar. Dan stond ie langzaam op, veegde met zijn pet zn knieën schoon, keek naar zijn eigen gestalte en maakte een kruis van den eenen hoekigen schouder naar den anderen. Langzaam verliet hij de kerk en trad naar buiten, waar de dag al aan 't klaren was. Hij hield de hand in den binnenzak en omklemde de f0t0... Het lichtje in de kajuit was gedoofd en ook de banale roode lichten der straat waren gedoofd. In de schemering van den morgen ging „de Gore", diep in zn kraag gedoken, de pet over de ooren. Hij keek naar den grond en rond zijn lippen speelde een glimlach... Nu en dan zei-die zuchtend „Goddank"... De wijde verte nam hem in haar nevel op --- DE KAEëSJMIS VAN DR VAEëRMAN door PAUL VAN H. Et is al lang geleeje, en gei meinsj gedinkt et mieë Et saoëves vuër Kaeësjmis zoot dr awwe vaeërman te loestere naoë et broewze van de Maas Ei geweld sjloog zich in et water vurwarts, ei kaoëd sjwaoër geweld, mit ein gief of urges wied in dr nach get waoër woe et taeëngen aa moos rolle. Langsj et Berger Sjaoër op sjnorkde et, wie oet de sjtraoëts van ei wildj bieës; uëver Meizik en Luit klatsj de en rammelde de loch ; — en alles waoër pikkeduuster.... Dr vaeërman kieëk in et klei buënke vlam op de sjmawtlamp, en loesterde. Et ieësjte oer waoër nog nieks te zegke va wat de Maas wol; — went et van onge, van dr baoëm op, mit korte sjtük begos te boetse en te sjlaoë. kort achterei... dat zich dan aa geen zie de erm lüdjes mer saeëngende mit wiewater ! Dat waoer et teike dat et water zich luchte gong, zich baoël zat, om alle krach bic ei te vringe in de haoël zie van dr Meiziker diejk. Et ieësjte oer waoër nog nieks te zegke; wae kantj de Maas baeëter es dr awwe vaeërman ? Wie noe, hawwe zoeë dek gezaeëte en geloesterd; noeëts nog haw mit ein Kaeësjmis et water zoeë gehouwe. tössje de diejke. En jüs dizze nach waoëre gaeër allein gewaeë, zonger onras in dr kop; allein. mit de gedanken aa vreuger jaoëre: wie et Klompe-Geelke van achter de sjteikoewl, dat noe al zoe lang gehieëmeld waoër, haöëm vertelle kos Et kan dich krek es mich uëverkomme, zag et Geelke altied: — woevuër zou et dich auch neet uëverkomme ?" En woevuër kos et neet ? — „Zoeë, zag et Geelke, zoeë zat Haeë dr rechse voot op mien kneej, en ich noom Haöëm de maoët, et waoër 'ne flinke mansvoot, va mien gruëde. En alle dartien moot ich ze ei paar wieje-klompe !" Gei miensj haw et wille gluive: jaoëre lachde ze et menke oet; — mae wie 'm Pesjtoeër dr Heiligen Aoëlig en Alles brach vuër dr leste kieër, doe vertelde haeë et nog ins. Dr vaeërman zoot op gn kneej bic 'm aan dr bedkootsj, woeërd vuër woeërd sjloeöt e i zien hart vast. „Ze kaoëme, zag et Geelke, mit dartien in et klompewirkes, en dr. Hergod vroog: — Konste os gei paar aamaeëte, Geelke ? — En ich moot ze ei paar aa, van die sjwaoëre, Haoëm en auch de twelf Apostele !" Van daeën tied aaf haw dr vaeërman et geglof, zoeë zieëker es hej et in et Nuut Testement gesjtange. — „Auch dich kan et uëverkomme, zag et Geelke altied. wieën 'm zelf nog oetlachde — et zind zoeë vaöël lüj die uëver de Maas motte en nog altied reize 'de heilige uëver land; altied nog trekt jieëker jaoër de Moëdergaoëds mit Sint Joeëzep nao Bethlehem in dr sjtrieëk va Kaeësjmis." — Noeëts waoër om dees daag et water zoeë brul gewaeë es wie noe; nog altied haw dr vaeërman jieëker jaoër bis nao Drlekuëninge et sjnachts konne prakkezeere uëver die vraeëm zaakes zonger angs of onras in dr kop. Noe ramende de Maas van diejk bis diejk; 'ne lange sjtraeëp joege vloog doeër gn loch: dr windj begos op de golve te houwe, sjiaeëg achterei, en sjwong zich da weer langs et Sjaoër op, hulentaeëre uëver de veljer wieër in dr nach. Dr vaeërman loesterde en kieëk in de lampevlam; et ieësjte oer kos me nog wieënig zegke... Jaoëmer; dit waoër dr Heilige Nach ! Went Maria en Sint Joeëzep nog altied in dizze doon van et jaoër uëver land reisde, zouwe ze noe waal neet op dr Maaskant aa komme ! Maoëgde haeë zich zoeë get winsje ? Mit dr heilige Joeëzep zou nog te kalle zi — me is toch 'ne manskaeël daeë ei gesieid woeërd ka zegke ! Mae de Moeëdergaoëds ? Wie Die altied kieëk i gn kirk es zeug ze get wiedaaf gebuëre acuter dr sjraoëm van de welt urges — zou me Die konne aan sjpraeëke, en get vertelle, es went et ei naoëber vroumesj waoër ? -y Haeë wos nog neet, offe zich dat waal winsje maoëgde ! — Mae sjoeën zou et zi: die tweeë heilige bic 'm in et leech van de lamp, sjoeën, wie getoet ein awt book ! En dan mit hun uëver vare, went ueveral de klokke loewde vuë: de Kaeësjmis... Om elf oere roeffelde et water taeënge dr dorpel van et vaeërhoes; — et begos te knalle in de Maas of op dr baoëm gesjaoëte woeërd. Doe saeëngende zich dr vaeërman en baeëde vuër de erm lüdjes va Meizik en Luit. Wie et hawf twelf sjloog, tupde einde op gn duër. Dr vaeërman sjprong rech achter gn dösj; naoëber klopde neet, went ze leech doeër de houte-sjlaeëg zooge — zoeë laat kaoëm geine vraeëme op de Maas aa, mit dat waeër. leë op gn aeëre waoër, sjtong 'ne manskaeël vuër 'm, 'ne lange winjterjas aa, bloeëtskops, dr baard verword van dr windj, en baasj waoëre in de sandale. Dr vaeërman boetsde et hart taeënge dr kaeëlknoup: — miene leeve Hergod ! — sjrieëfde haee, en sjnapde zich dr kop vas mit allebei de henj. Och lachde dae vraeëme man; — ich bi mer Sint Joeëzep; en hie is mie klei Vruimesjke, hie op gn dorpel. Maeoëge vr i komme ?" — En dr vaeërman green, ocherm; haeë green wie ei klei kiendje; op gn kneeje zoote, en green, sjloekkentaeëre in dr tump va zie blaw jeske — es went zien eige moeëder waoër trükkemme... ■ Wie haeë de auge dosj opluchtè, zoog e de Moeëdergaoëds — 'n roeë mantel haw Ze om de sjouwere en uëver dr kop 'ne blawwe wölle plak... Sjoeën vuër te zieë, waoër dat sjmaal Moeedergaöëdske, ei kindj nog. mit van die groeete ron klaoër auge, woe get i reurde en blonk, es went 'ne miensj plezeer urges aan haat. Ze lacnae taeëngen 'm - et waoër, of 'm eine kaoerde mit ein zachte hand, en haeë kos nieks zegke es ei paar wuërd van dr Westegroot.... Wie Ze dr mantel los deej, zoog e, dat _-. ein groeëte kallebas droog. - „En woe is dan i_ur Kiendje ? vroog dr. vaeërman. Sint Joeëzep sjtrieëk zich de twiee wossjs van dr baard get bieei, mae et klei Moeedergaoedske zag: „Dizze nach gont vr Et haoele eni went vr trük komme nao Drlekuëninge konste Et ziee • Ze zong et, zoeë hoeëg en loch wie waterdröppele valle, en ein bliedsjap klonk m de wuërd, dat dr vaeërman dr aoëm inhool om de klanke nao te loestere... . . - „Ja, zag Sint Joeëzep, - vr wolle leesj op Beeg aa gaoë, mae ich dach: gank uever Berg, ms kiéke wie dr awwe vaeërman et mak — aaee kan os auch uëver zette !" sjrikt. Huërt Gr neet, wie de Maas roebbelt ? leë et ein oer wiejer is kraeke de diejke bis op de kaeër en is dr waeëg nao Sjtokkem in de sjtruuk gesjpeuld ! Mae went Gr mich zekt dat ich vare mot, da vaar ich !... — „Vaar ! zag de Moeëdergaoëds; — uëver ein oer zinge de ingele i gn loch, vaar os uëver ! Et likt nog vaöël breid land tössje Berg en Bethlehem ! En went vr trük komme, konste et Kiendje zieë !" — Huërt Gr wie de Maas broemt ? vroog dr vaeërman; — noe sjteit dr baoëm te sjokkele van alle dr daver ! — Huërt Gr et water en et bouwze van dr windj ?" — „Daeë va Beeg zou neet bang gewaeë zi!" zag Sint Joeëzep. — ,Es Gr nao Beeg waoërd gegange — ioh hej et zoeëlaeëve neet vergaeëte ! Mae huërt Gr et luchte van de Maas ? Huërt Gr ze houwe, of ze doeër de welt haeër mot ? Uëver ein oer roope de erm lüj va Meizik en Luit!" — „Uever ein oer zinge de ingele i gn loch !" goof 'de Moeëdergaoëds ten antwoeërd; — vaar os uëver- et likt nog mennig donker kirkdörp tössje Berg en Bethlehem !" Ich vaar Uch ! zag dr vaeërman, — ich vaar Üch altied ! En doeër alle geweld en water vring ich de boeët, wie 'ne kaeël van twintig ! Went ze 'ne mieëter baöëven dr diejk oetvlügt, en mich dr sjoewm dampt om dr kop bic, da vaar ich Uch nog ! — Mae de erm lüdjes va Meizik en Luit!" En haeë deeg zich de sjoon en dr lange ias aa sjtook ei pekske toebak en de piep in gn tes'j Ich vaar Uch zoeë wied es Gr wilt, ich vaar Üch bis Bethlehem, wen Ich maoëg !" — Doe pakde haeë de luch van dr balk aaf. Bic de duër kreeg e zich wïewater; wie me in gn kirk deit, reikde haeë get op twieë vingertoeppe aan de Moeëdergaoëds en daoënao aan dr heilige Sint Joeëzep. En achter hun trokke ze de duër toe. De Maas kraakde; sjwaoër sjuët rammelde, of op dr baoëm get oetrei basjde. Dr windj sjtong rech taeënge hun op; aan de kante va Luit en Meizik siokkelde luchte. Dr vaeërman trok et sjuutje bis aan dr dorpel; mit ein hand hoole de ketting vas, de anger pakde de Moeëdergaoëds bic 'ne erm om Ze te helpe: wie ei vuëgelke zoeë loch wupde ze uëver 't baoërd. Sint Joeëzep sjravelde zich aa ziene sjtek oet et water en zag get in ein taal die dr vaeërman neet versjtao kos. — „Laoët de Maas mer rech op gao sjtaoë ! — antwoeërdde dr vaeërman; — vr houwe os dr doeër; laoët ze zich om os haeër krungele, vr braeëke 'ne waeëg ! — mae de erm lüj va Luit en Meizik ! Uëver ein oer roope ze hölp !" — „uëver ein oer zinge de ingele in gn loch ! Vaar mer ! — zong de Moeëdergaoëds. Doe zatte 'ne roeireem taeënge de moer aa, et sjuutje kratsde langsj dr hoeëge sjprunk. Wie haeë roeie kos, sjloog e de erm oet — i vieërtig jaoër hawwe zoeën waeëljige krach in de peeze neet m:eë geveuld. Haeë zou vare, en zich ringe mit de ungestje hel ! Eaoêllg drieëde de boeët dr kop in dr windj, of eind golf klatsjde dat de planke sungelde in de naeëgel: — mae op etzelfde moment sjloog et geweld van windj en water voert oet gn loch, wie ei leech wegsjpringt i gn duuster. De Maas waoër zoeë ruig of ze doeër 'ne zoeëmernach leep; sjpieëlentaeëre kos dr vaeërman et buëtje in de hand hawte. Krek sjlooge i Meizik de .welf oere van dr taoëre, mit hun drieë voeërte ze uëver et ieësjte sjtraeëpke van dr Heilige Nach. Wie et later nog urges sjloog, voeërte ze nog; ■ne vraeëme klokkeklank waoër et, dr vaeërman kantj de kirk neet trük. De twieë heilige zoote achter 'm naeëvenei op et benksjke; aaf èn toe zagte ze zich ei paar sjtil wuërd. Dr vaeërman voeërt aan ei sjtök doeër: jaoëre lank al hawwe zich zoeë zieë vare in dr Kaeësjnach... • Haeë is zoeëlaeëve neet miee truk komme... Die in Obbich de waak hoole op dr diejk zagten et sangerendaags, dat ei sjuutje mit twieë manslüj en ei vroumesj de Maas waoër aafkomme vuërop brende de luch.... Et is al zoeë iëvig lang gelee je. Dizze nach verjaöërt et. Gei miensj gedinkt et mieë... ,En mot Gr uëver ? vroog dr vaeërman ver- --- Kerstnacht. ln U, o nacht,' werd waar het woor der Tolken van viermaal duizend jaar. Als zonnestraal zoo brak uw glans de neevlen somber-vaal, die hangen loom, als zwaar bevangen wolken om heuvelkruin. — Daar lag de Hoop der volken als hulploos Kind in een verlaten kraal van Davids stad, maar sprekend stom een taal, die de aarde roert tot in haar diepste kolken. Voorspelde nacht, als dag der eeuwigheid bracht gij het licht der hoogste Majesteit in dezen stal — en zoo der wereld vrede. Het „Eer zij God!" werd hier der eeuwen lied, en de armoe zag haar stralende verschiet hier uitgebeeld, verheerlijkt en beleden. JAC. DEN HOED. --- — Gisteren heb ik uw vrouw een geschiedenis verteld, die niemand mag weten, — Ah! is 't cm dat. Nu weet ik waarom ze na zoo langen tijd weer eens naar een kransje ging. De jonge man en zijn verloofde reden ln zijn wagen door het land. ZÜ was eenigszins nieuwsgierig, en vroeg hem iets, wat zij allang wilde weten: — Zeg John, weet jij wat de vader van Angus hem en zijn vrouw gegeven heeft bij trouwen? Ja zeker. Die oude Schot kocht hun kaartjes voor hun huwelijksreis naar Berlijn. — Nou, dat is nogal een mooi cadeau. — Ja, maar het mooiste komt nog. Toen ze ondeiWig waren, merkten ze pas, dat het kaartjes enkele reis waren. --- MATTHIJS Nadat de goede Mathijs aandachtig de middernachtmis had bijgewoond, keerde hij naar zijne nederige woning terug; zijn grijze haren waren met ijzel overdekt, zijn versleten mantel was stijf van de daarop bevroren sneeuw en hij kon ternauwernood zijn vingers* onder de oude wollen handschoenen bewegen, zoo stram waren zij van de kou. Zijn eerste zorg was dus dat hij in de asch van zijn haard nog wat gloeiende kolen opschommelde, op de takken en spaanders het kleinste van de twee of drie blokken lei, die zijn geheelen voorraad uitmaakten, en het vuur aan te blazen, dat op 't punt was geweest uit te dooven. Toen hij zich verwarmd had en toen het bloed opnieuw in zijn verstijfde leden begon te vloeien, kreeg Matthijs 't besef dat zijn maag naar voedsel vroeg. Hij stond op en nam van een plank al wat zich daarop bevond, en dat was, geloof me, een heel schraal feestmaal; een stukje ham, een snede brood en 't overschot van een kan wijn dat van den vorigen avond overgebleven was. De grijsaard plaatste alles op 't tafeltje dat juist niet al te stevig op zijn pooten stond en zette zich toen bij de* schoorsteen neder, om eens recht op zijn gemak dat maal te nuttigen en zich al peinzende, nog beter te verwarmen. Hij was zeventig jaren, en juist heden, want hij was op den dag geboren, ten tijde toen de klokken van Parijs, die sedert het schrikbewind waren verstomd, weder voor het eerst de middernachtmis hadden verkondigd. Hij had dus vrij wat bijgewoond, vrij wat menschen gekend, veel tot zijn scha geleerd en op zijn weg vrij wat begoochelingen, verwachtingen en meeningen zien opkomen en vervliegen, voeden en verdwijnen en daaraan ook zijn deel gehad. Men meene daarom niet dat hij tot menschenhaat of twijfelzucht vervallen was. Geenszins,' de ondervinding was voor hem geweest wat zij voor menigeen van degelijk karakter is, een soort van zeef, waardoor van lieverlede de overtollige gedachten en gevoelens henen gaan, die in den tijd der jeugd geest en hart overstelpen; om daarvan alleen datgene over te houden, dat verdient te worden bewaard. Op twintig jaren denkt men er aan luchtkasteelen te bouwen voor de toekomst; als men de zestig of zeventig voorbij is teert men op de herinnering aan de vervallen kasteelen, waarvan het verleden vol was. De gedachten van den jongeling zijn vol van hoop; die van den grijsaard vol herdenkingen. Zoo in gepeins verzonken haalde de goede Matthijs zich zijn geheelen levensloop voor den geest. Het hout dat lustig in den haard opvlamde, herinnerde hem de Kerstdagen in zijn jeugd, toen het geheele zin, rondom den huiselijken haard vereenigd, een dubbel feest vierde. Welke hartelijke woorden werden er op die gezellige avondjes gewisseld ! Welke schoone plannen gevormd; welk geluk, welke vreugde, welke schatter werden het beminde kind voorspeld! Door den sluier des tijds heen zag hij .nog het lieve gelaat zijner moeder, die hem toelachte en de ernstige trekken van zijn vader, wiens schrander voorhoofd zich over hem heenboog. De eerste sprak tot hem, terwijl zij hem op beide wangen kuste: — Gij zult gelukkig zijn! De ander herhaalde: — Wees vooral rein in uw levenswandel! Ben ik gelukkig geweest? Was mijn levenswandel zuiver? vroeg de grijsaard zich zelven af.' — Nu ik eindelijk het geluk dat mij ten deel gevallen is kan overzien en mijne handelingen kan nagaan, evenals de reiziger aan het eindpark van zijn tocht stilstaat om een blik. achterwaarts te werpen op den afgelegden weg en te tellen hoeveel er nog in zijn geldbeurs is overgebleven — moet ik helaas bekennen dat ik vele noodelooze omwegen gemaakt en op mijn weg vele muntstukjes verspild en weggeworpen heb, die in goudstukken zouden zijn veranderd. Ik heb wellicht te veel het oor geleend aan de ingevingen van mijn hart en te weinig aan de raadgevingen van mijn verstand. Maar kom, al 't goede is mij door mijn medemenschen geworden, al 't kwade heb ik mij zelven te wijten. Ik was begiftigd met kracht, verstand, gevoel van goed en kwaad, liefde tot den arbeid, zucht naar roem. Ik ben jong, bemind rijk geweest; ik heb de geheele wereld doorgereisd, naar kennis gedorst, en daar ben ik nu. gekromd door den ouderdom, terug op eenige passen afstand van het huis waarin ik ben geboren, arm, verlaten en niet eens met mij zelven of ik het lot of mij zelven de schuld moet geven van mijne dwalingen of misslagen! En de goede man verzonk in een stil gemijmer. Opeens meende hij zachtjes aan de deur te hooren tikken; verwonderd stond hij op om den onverwachten bezoeker binnen te laten. Bij het zwakke en schemerige schijnsel van de vlam in den haard, zag hij op den drempel een gedaante voor zich staan, van top tot teen in een donkeren mantel gewikkeld. — Grj zijt immers Matthijs? vroeg de vreemdeling met zacht lispelende stem. En dit zeggende trad hij de kamer binnen. Hij werd gevolgd door een tweeden persoon, even geheimzinnig als hij, waarna nög vier anderen volgden, die allen op de vraag: Zoekt gij ook den ouden Matthijs, toestemmend knikten. — Weest welkom dan! sprak Matthijs en neemt plaats bij mijn schamelen haard. Maar toen hij zich, nadat hij de deur gesloten had, omkeerde, kwam het hem voor alsof de muren van zijn klein vertrekje achteruit geweken waren en de kamer in een reusachtige zaal was herschapen. Hij wilde een kaars aansteken, maar zoodra de vlam de zwart pit had aangeraakt, werd hij verblind door den glans der lichten, die plotseling aan alle zijden opflikkerden. Toen hij een oogenblik daarna zijn oogen weder opende bevond hij zich niet meer in zijn armoedige kamer, maar in de rijk gestoffeerde kamer van het huis dat hij in zijn goede dagen bewoond had. Hij herkende tot zelfs de minste voorwerpen die haar versierden en alles was er als voor een feest geschikt. Op de.plaats van het wankelende tafeltje bood een tafel, rijk met kristal, zilverwerk en bloemen versierd, hem de keurigste gerechten. De zes onbekenden hadden reeds plaats genomen aan den disch en als door een magnetische kracht gedreven, zette Matthijs zich op den open gebleven stoel. Weldra fluisterde een stem, die hij sedert jaren niet meer had gehoord, maar die tot zijn hart doordrong, hem toe : — Zie mij eens aan, Matthijs, herkent ge mij nog ? — Moeder ! riep hij uit en vouwde de handen. De donkere mantel was verdwenen; als door een goddelijken glans omstraald, zag hij dat hemelsche gelaat weder dat hem evenals in zijn kindsche jaren toelachte. — ja, ik ben het, die u onder het hart heb gedragen ' ik die uw zieleleven door zachtheid heb aangekweekt. Zoolang ik nog bij u was, kendet ge niets van het leven dan vreugde en verwachtingen omdat ik alle smart en alle tranen voor u droeg. Uw kinderliefde heeft mij ruimschoots daarvoor beloond, want gij waart een brave zoon. Toen God mij tot zich riep, zeker omdat mijn taak was volbracht, want gij hadt reeds den mannelijken leeftijd bereikt, stelde ik ook vertrouwen in mijn werk in u zelven en in God en heb ik u geluk voorspeld. Heb ik mij daarin bedrogen ? Straks zult gij mij het antwoord geven. Daarop verhief zich een andere stem, die nogmaals het hart van Matthijs deed kloppen, n tweede mantel werd afgelegd en naast zijn moeder vertoonde zich voor de oogen van den grijsaard een andere teerbeminde gedaante. — Herkent ge mij, Matthijs? vroeg de stem. — Marie ! Marie ! riep hij uit, zou ik u niet herkennen ? _ Ja ik ben Marie, de eerste, de eenige liefde van geheel uw leven. Zie dan ook. hoe ik, ondanks d. jaren met u op deze aarde gesleten, ondanks den dood en den tijd, het onveranderde voorkomen der eeuwigdurende jeugd heb bewaard! Gij ziet mij weder zooals ge u üroomdet voor dat ge mij nog hadt gezien, zooals ge mij hebt bemind toen wij ons beider bestaan vereenigden, zooals ik in uwe herinnering ben blijven voortbestaan. — Ik ben voor u de liefde geweest. Gij hadt uw geluk in het loszinnige en in de bedriegelijke beloften van een of andere voorbijgaande genegenheid kunnen zoeken, maar gij hebt het gezocht in de heilige liefde, die voor altijd twee reine harten verbindt. Gij hadt de keuze en gij hebt mrj tot vrouw genomen, niet omdat ik uw belangen of eerzucht kon dienen, maar omdat gij de stem vws harten hebt gevolgd. — De dood heeft ons een tijd lang gescheiden, maar gedurende de dagen van onze gezamenlijke reis door het leven, heb ik immer deel genomen aan uwe vermoeienissen, aan uwe werkzaamheden, aan uwe teleurstellingen en smarten, om u den last zooveel mogelijk te helpen verlichten en heb ik u niet zooveel gegeven als ik kon van mijn krachten, mijn hoop en mijne blijdschap? Heeft het u ooit berouwd dat ge mij hebt gekozen en lief gehad ? Matthijs wilde juist antwoorden, toen de derde gast zijn gelaat ontblootte en hem op zijne beurt vroeg : — Herkent gij mij, Matthijs ? — Of ik u herken! riep de grijsaard. Zijt gij niet Frans, de speelgenoot mijner kindsheid, de makker mijner je,ugd, de vriend van mijn jongelingsjaren ? — Inderdaad, dat alles ben ik geweest, maar wie heeft ons beiden in die wederzijdsche genegenheid geholpen met vasten trede den weg te bewandelen door de moeilijkheden des levens heen; heb ik niet veel meer van u ontvangen dan ik u schonk ? — Ik hield daarvan geen rekening! viel Matthijs hem in de rede. Neen, hervatte de stem, want de ware vriendschap vindt in zich zelve het reinste genot. Toen wij nog beiden kinderen waren, verdedigdet gij mij tegen de sterkeren, en hieldt gij nog meer van mij, nadat ik mijne bevrijding aan u te danken had; later offerdet gij uw genoegens, uw smaak, uwe belangen aan de mijne op en gij waart mij dankbaar voor het geluk dat gij in die zelfopoffering smaaktet; nog later, toen in plaats van de fortuin die ik van mijne ondernemingen verwachtte, het ongeluk mijn deel werd, hebt gij het noodlot gezegend dat u genoeg met aardsche goederen had bedeeld om mij te komen bijstaan. En toen gij mij, nadat ge uw rijkdommen om mijnentwil had verloren, uitgeput van moedeloosheid en wroeging hebt zien sterven, hebt gij dengene, die u op zijn sterfbed tot nieuwe voorstellingen en moeilijken arbeid veroordeelde, als een teergeliefden broeder betreurd. — Matthijs, Matthijs, gij waart mijn beste vriend, die de meeste opofferingen voor mij veil hadt. Voor dat de grijsaard zich nog van de aandoening had hersteld, die deze woorden bij hem opwekten, liet zich eene andere stem vernemen. De vierde gast toonde hem een gelaat, dat hrj niet herkende en dat de sporen droeg van ■de edele werkzaamheid van den geest. Bij den eersten oogopslag scheen het voorhoofd gerimpeld, de blik onzeker, het hoofd door den ouderdom gebogen, maar weidra werd men gewaar, dat die rimpels niets anders waren dan de voren, gegroefd door de altijd werkzame gedachte, dat de onvastheid van dien blik alleen werd veroorzaakt door de uitgestrektheid aan den gezichtseinder dien hij omvatte, dat het hoofd meer gebogen was onder de kracht van het nadenken, dan door den last der jaren. — Ook ik, Matthijs, zeide de stem, ben de speelgenoot uwer kindsche jaren, de makker uwer jeugd, de vriend van uwe jongelingsjaren en later de steun en de troost van uw ouderdom geweest. Evenals aan de liefde en de vriendschap hebt gij mij een groot gedeelte van uw gelukkig leven toegewijd en toen de kwade dagen kwamen, hebt ge mij niet meer de reine genoegens van den geest, maar het dagelrjksch brood gevraagd, dat u nooit heeft ontbroken. Ik ben degene wien gij na uwe familie, uwe vrouw en uwe vrienden het meest heb lief gehad, ik ben de Arbeid. — En ik, hernam nu een stem die hem als hemelsche muziek in de ooren klonk, ik ben het Geloof. Gij hebt mij levendig en rein in uw hart bewaard, te midden van den strijd, v.n de beproevingen,'van de vreugde en de teleurstellingen des levens. Ik ben het die u geloof heb geschonken aan de heilige huiselijke plichten, aan de liefde aan de vriendschap, aan den arbeid, aan alles wat schoon, aan alles wat goed is. Ik ben het die u de zelfopoffering en toewijding heb doen beminnen Ik ben het, eindelijk, die u in tegenspoed de troostende belofte van een beter leven heb voorgehouden. De laatste gast, die ter rechterzijde van den grijsaard was gezeten, vatte op zijne beurt het dte°totefnSre 0PfplechtiSen en ernstige" toon die tot in t diepst van zijn hart doordrong. — Zie mij aan, zeide hij, terwijl hij zijn geiaat ontblootte. — O, vader, zijt gij 't ? — Ja, ik ben het die de eerste vlucht van uw geest en uw rede heb bestuurd, evenals uw moeder uw eerste schreden steunde en geleidde. Evenals haar liefde uw teeder lichaam tegen alle piin zocht te behoeden, heb ik getracht uw verstand en uw hart te bewaren voor de kwade neigingen en noodlottige begrippen. Zij toonde u de genoegens yan 't leven, ik wees u op deszelfs plichten. Uw kinderlijke hef de heeft ons beiden beloond; uw leven was verdeeld tusschen de lfef-te de vriendschap en den arbeid, gij hebt er all. genoegens van gesmaakt en het geloof heeft u "n -2'b^efnig^rï gl^end £¥ — Ja ! Ik ben gelukkige geweest ! riep Matthijs uit, en ik dank God voor 't deel dat Hij mij geschonken heeft. y Den volgenden morgen kwamen eenige jongelieden al zingende voorbij de stille kamer van hun buurman Matthijs. In hun dartele vroolijkheid duwden zij tegen de deur aan, die opensprong en traden het schamele verblijf binnen. De dageraad begon juist door te breken; zij zagen den grijsaard uitgestrekt in zijn leuningstoel, zijn legerstede van stroo. In den haard was niets anders dan asch en op de tafel een ledige flesch en bord. De uitgebrande kaars stond op uitgaan. — Kijk eens, de oude snaak heeft een feestmaal gehouden, riepen de jongelui. Komaan, oude^ Matthijs, wordt wakker en ontvang ons eens vriendelijk, want we hebben nog een flesch over waarvan ge uw deel zult krijgen, wij willen niet alles alleen opmaken. Met deze woorden vatten zij zijn beide handen; zij waren koud De oude Matthijs was voor altijd ingeslapen, maar op zijn gelaat was een hemelsche vreugde verspreid. ---