ONS KIESSTELSEL Persoonlijk contact tusschen kiezer en gekozene dient eenigermate hersteld. In een vergadering der K. Kiesveresniging te ECHT is onlangs betoogd, dat het tegenwoordig stelsel van verkiezing in de Kiesvereeniging er een is van zeer gebrekkigen vorm. Wellicht is op verschillende manier de methode te verbeteren; in genoemde vergadering is er ééne besproken. Het verslag in den L.K. geeft dit aan met: „De wettelijke stemming om te vormen tot de stemming in de Kiesvereeniging." Tot juist begrip zij dit even toegelicht. Zooals bekend, heeft de semming in de Kiesvereeniging ten doel: A. Aanwijzing der candidaten, die op het wettelijk stembiljet zullen worden geplaatst. B. De volgorde te bepalen, waarop die candida en op 't wettelijke stembiljet zullen voorkomen. Het eerste is van minder belang; het tweede daarentegen van des te grooter beteekenis. Het beheerscht de gansene stemming, want de bepaling der volgorde door de Kiesvereeniging beslist a.h.w., wie der candidaten de zetels zullen bezetten. De wettelijke stemming brengt daarin zelden of nooit verandering. Voor ons is deze< daarom nlet veel meer dan een vorm. Maar één ding heeft deze wettelijke stemming vóór op die der Kiesvereeniging nl. dat er alle kiezers aan deelnemen: misschiet ook, dat ze meer stippeli.ik of minder gemüMich toegaan en - maar dit zij bijzaak, — dat ze voor de Kiesvereeniging niets kost, waardoor de contributie allicht kan verlaagd worden. Ligt dan niet voor de hand, het stelsel onzer Kiesvereeniging in dezen zin te herzien, dat de •stemming, waaraan alle kiezers deelnemen, en die daarenboven meer andere voordcelen biedt, te maken tot de stemming voor onze Kiesvereeniging? Waar vast staat, dat de stemming voor de Kiesvereeniging voor alle Kaholieken, wat betreft de innerlijke waarde, van veel meer belang is dan de wettelijke stemming, kan het antwoord m.i. niet twijfelachtig zijn. --- De methode. Ziet hier hoe dit is voorgesteld: Er zal maar één stemming plaats hebben (de bepaling van het aantal en de aanwijzing der candidaten zij buiten beschouwing gelaten), nl. de stemming voor de Kath. Kiesvereeniging. Dat deze tevens de wettelijke stemming is, deert ons niet — die der Kiesvereeniging is voor ons beslissend. De candidaten, door de K.K. gesteld, vormen dan de Katholieke lijst. Zij worden naar het lot daarop geplaatst. Politiek advies met aanwijzing van kwalieitszetels kunnen zoo noodig behouden blijven. Het resultaat, dat de wet aan de stemming verbindt, is in dit stelsel ondergeschikt aan dat, hetwelk de Kiesvereeniging daraan verbindt. Dit is door een voorafgaande verklaring der candidaten vast te leggen, evenals dit nog heden geschiedt t.a. van een keus bij voorkeurstemmen. Als een bezwaar wordi wel naar voren gebracht, dat de kiezer hier maar één stem mag uitbrengen, doch is dit bezwaar wel zoo overwegend? ieder kiezer heeft toch een zekere voorkeur voor den een of anderen candidaat, — en dit in aanmerking genomen, zal het resultaat uitwijzen, dat de stemmen in haar geheel verdeeld toekomen aan de candidaten naar de voorkeur, die zij onder het kiezersvolk genieten. De candidaten, die de meeste stemmen hebben verkregen zijn gekozen. Een voorbeeld: A 900 st., B 4000, C 7800, D 800, E 4200, F 600, G 1000, H 1500. I 1600. J 7500. — Samen: 29.900. Kiesdeeler 29.900:4= 7475. Vier zetels te bezetten volgens het kiesreglement (gewijzigd); zijn gekozen C, J, E. B. Volgens de wet C, J, B, E. Hier is de uitslag van Kiesvereeniging en Wet dezelfde. Ander voorbeeld: A 8400. B 2500, C 4800, D 1000, E 8500, P 1200, G 1800, H 4200, I 12000, J 1100. Samen 45.500. Kiesdeeler 45.500:5= 9100. Vijf zetels te bezetten. Hier is een verschil in den uitslag. Volgens de Wet krijgen een zetel: A, B, C, E. I. Volgens het kiesreglement I, E, A, C, H, dus 8., die door de gemeenschappelijke verklaring gebonden is geen zetel te aanvaarden die hem volgens het Kiesreglement niet toekomt, niet kunnen aanvaarden - en komt H met 4200 stemmen daarvoor in de plaais. Naar mijn oordeel zeer redelijk. --- BRIEVEN UIT BERLIJN Gustav Börner, een Cagliostro van de techniek. n. Negen jaar geleden heeft Börner in Nederland gewoond en in deze negen jaar is hij er in geslaagd, meer geld voor zijn onuitgevoerde en onuitvoarbare uitvindingen bijeen te krijgen dan tairijke ernstige en e-riijke mannen voor ïiun bruikbare nieuwe idieeën hebben noodig gehad en niet hebben gekregen! --- In Nederland. Börners hoofdbezigheid in Nederland was de propaganda vcor zijn ontweip-oceaanluchtschip, waarvan de min.steries van oorlog in Duitschland, Frankrijk, Engeland en België weliswaar niets hadden willen weten, maar waarvoor Börner bij een gro_t aantal hooggeplaatste maar ondeskundige Nederlanders toch nog zooveel belangstelling wist te wekken, dat in Amsterdam een syndicaat voor internationale luchtscheepvaart met Börneroceaaniuchtkruisers werd opgericht. Börner Kreeg honderdduizend gulden tot zijn beschikking voor het nemen van proeven en het vervaardigen van modellen, teekeningen, enz. Van deze honderdduizend goede Hollandsche guidens maakte Börner een verstandig gebruik door groote diners in zijn villa te Schevemngjn te geven en aan zijn connecties in Duitschland en Oostenrijk tientallen pakketten met „Liebesga'oen'' te zenden, een en ander ter voorbereiding van het lanceeren der nieuwe „uitvindingen", die hij nog in petto heeft. O.a .is hij weer tot zijn auto-banden teruggekeerd,, die in Duitschdand en België al zoon goed zaakje (tenminste voor den uitvinder zelf, maar helaas niet voor de financiers!) waren' gebleken, en bovendien houdt hij zich bezig met de constructie van een toestel, door middel waarvan men in de lucht te allen tijde onafhankelijk van aarde en sterren, precies de geografische plaats kan bepalen, waarboven men zich bevindt. En zoo komen er nog meer uitvindingen uit het geniale brein van den voormaligen vleeschhouwer op papier. Maar verder dan het geduldige papier brengen die uitvindingen het geen van alle. En toch hoewel er van zijn luchtschip na zeven jaar nog geen schroefje te zien is, hoewel er nog geen au.o op zijn vernuftige banden rijdt,, hoewel er met zijn plaatsbepaler nog geen enkele plaats gepaald is toch speelt Börner het klaar, in December 1921 de „N.V Maatschappij tot exploitatie van Explosieturbines, systeem Börner" op te richten, waarvoor hij een kapitaal van een millioen gulden in contanten weet los te krijgen, en waarbij weer allerlei vooraanstaande Nederiandsche en Duitsche persoonlijkheden in den raad van beheer zitten! Op deze wijze is het niet te verwonderen, dat het maatschappijen stichten Börnem goed bevalt Hij gaat dan ook vroolijk op dezen voor hem meer en meer gebruikelü'ken weg verder en wil nu een Stratopharenflugzeug-Syndikat" oprichten. Maar deze coud lukt hem niet. Nu biedt hij zijn ontwerp-hoogtevliegtuig als geschenk aan de Nederiandsche regeering aan. bij wie hij ln een goed blaadje wil komen, daar zijn krampachtige pogingen om het Nederiandsche staatsburgerschap te verkrijgen, maar niet willen slagen: de Nederiandsche regeering laat zich echter niet in het ootje nemen. Zij bedankt feestelijk voor de „uitvinding" des heeren Börner. Alweer een officieele instantie méér, die in tegenstelling tot de geldaristocratie en de groot-industrie Börner's machinaties doorziet. Na deze blamage houdt onze Cagliostro-ln-zakformaat het voor gewenschter, een nieuw gebied voor zijn werkzaamheden te zoeken. In den nazomer van 1923 poetst hij de plaat. In 1924 wordt hij door de arrondissement- rechtbank in den Haag failliet verklaard. Afgezien van de honderdduizenden, die hij voor de uitvoering van nimmer uitvoerde plannen heeft laten storten en die natuurlijk nog spoorloozer verdwenen zijn dan dhr. Börner zelf, laat hij in Nederland een prlvé-schuldenlast van 105.000 gulden achter. En deze ingediende vorderingen vormen — volgens een vaststelling van den curator — slechts een zeer klein deel van zijn werkelijke schuld! Zoo eindigde Börner's optreden „als gast" (in alle be teekenissen van het woord) in Nederland. --- Leemte in ons kiesstelsel. Het groote bezwaar van het thans geldende stiLsel is het verloren gaan van den band tusschen kiezer en gekozene; dit verband dient eenigermate hersteld. Voor een normale werking van het parlementaire stelsel en een waardeering van dit stelsel door het geheele volk is dit verband ongetwijfeld noodzakelijk. Het gemis wordt door de groote kiezersmassa ernsiig gevoeld. Van Katholieke zijde is er dezer dagen in de Tweede Kamer nog op gewezen, dat dit bezwaar het uitvloeisel mag heeten van het lijstenstelsel, dat men zich onafscheidelijk denkt van de evenredige vertegenwoordiging. De kiezer stemt een lijst; hij wil echter een afgevaardigde stemmen, want, zoo wordt al daardoor den secretaris der R. K. Staatspartij betoogd, de Katholieke kiezer heeft geen bezwaar züne partij daarmee te steunen, maar het persoonlijk contact ln de sterndaad voelt men als verloren. Zoo Is het inderdaad; als men hoort, wat er omgaat in breeden kring,.kan men walijk ontkennen, dat fleze aanklacht tegen ons kiesstelsel veelvuldig is verspreid. Een wijs beleid vraagt met deze .eitelijkheid rekening te nonden. Mr. Teulings wil dan weiswijziging. De wetgever kan, zegt hij, wanneer dit bezwaar algemeen is, niet volstaan met de oplossing aan de partijen over te laten. Maar hoelang zullen we or deze wetswijziging moe en wachten, als ze er ooit komt? Sinds 1918 zien we, dat het percentage georganiseerde Kath. Kiezers over het heele land zeer klein is: 35e/; het percentage, dat aan de stemming in de K.K. deelneemt, is nog kleiner. In de Kath. partij is dit nog geen 23% geweest. Dezs toestand eischt een oplossing, hetzij naar den éénen of naar den anderen kant. --- Desnoods eigen initiatief. Past de wet zich niet aan. om de gesignaleerde srieven op te heffen, zal de Regeering deze zaak blilven beschouwen als een zuiver technisch onderwerp, dan rust de plicht ód de leiding der Kath. partij het stelsel voor de K.K. organisatie te herzien en wel zóó. dat geen 23% maar het hee!e Kath. Kiezersvolk en met meer vrilheid van beweging den uitslag bepaalt. Daarmede' zal tevens gepaard gaan een p-rootere actie, een grootere lust tot deelname ean het politieke tournooi, en zal de verkiezing niet langer de beteekenis hebben van een berusten in netgeen een kl°in aantal personen het kiezerskorps te stemmen voorlegt. Dit nu acht ik ook buiten wetswijziging mogelijk. In de vergadering der Echter K.K. van 14 December is dit betoogd. Bovenverme'de voorbeelden en toelichting zullen het den lezer nog verduidelijken. Echt. SCHOOLMEESTERS. --- In Duitschland. Maar van zijn Scheveningsche villa uit was onze held kort na den oorlog ook in Duitschland weer aan het,,oprichten" gegaan. Hij had in Berlijn goedgeloovigen gevonden, wien hij zijn oceaanluchtschip-sprookje ongehinderd op de mouw kon spelden en ook de ernstigste waarschuwingen van onzen landgenoot John Rozendaal misten alle effect tegenover de grootsprekerij, de beloften en de flair van Börner. Ja, Börner slaagt er zelfs in, een campagne tegen Rozendaal op touw te zetten, waardoor Rozendaal, de in Berlijn wonende Nederlander, van Nederiandsche zijde beschuldigd wordt, Duitsche belangen te dienen, terwijl men hem van Duitsche zijde „een buitenlander, die de Duitsche industrie wil schaden ten gunste van de buitenlandsche concurrentie" noemt. Het komt zelfs zoo ver, dat Rozendaal in October 1922, na een nachtelij ken brand in een loods van de Rumpler-Werke, op het hoofdbureau van politie moest komen, omdat een mcd.werker van de Rumpler hem verdacht had gemaakt door op Rozendaal's vernietigende critiek van de Rumpler-Tropfen-Auto te wijzen! De „acten" tegen Rozendaal bestonden uit zijn critiek op bedoelde Rumpler-auto en zijn kritiek op Börner's transoceaanluchtschip-ontwerp Met zulke middelen worden voorvechters van eerlijkheid en waarheid bestreden! Dat Rozendaal met de brand bij Rumpler niet het minste te maken had, bleek natuurlijk dadelijk afdoende en is dan ook ln officieele stukken vastgesteld. Bij de jacht op nieuwe geldgevers kwam Börner op de idee, een jaren geleden door hem (op papier!!) geconstrueerde motorboot opnieuw te lanceeren, en inderdaad: wéér heeft hij een goede neus voor de conjunctuur gehad! Eén-twee-drle wordt een nieuw syndicaat opgericht, 't „Schnellschiff-Syndikat", dat natuurlijk den weg van alle Börner-syndicaten gaat. Het volgende geesteskind van ons oprichtings-genie is het „Beros-Vereaser-Syndikate", waarin Leipziger financiers lfiu.ooo Mark steken. Nog geen jaar later volgt net „Stratospharen - Flugzeugmachinen - Syndikat", waarbij het om hetzelfde hoogte-vliegtuig-ontwerp gaat, dat de Nederiandsche regeering eenige jaren tevoren nog niet voor niets had willen hebben! En Börner, die in Nederland failliet is, die in Dresden meer schuldseischers heeft dan hij tellen kan, koopt in Hamburg een schitterend ingerichte villa voor een half millioen m-u-k. En niet alleen, dat hij die villa natuurlijk nlet betaalt (de verkooper krijgt als „zekerheid" (!) bewijzen van aandeel aan twee van Börner's vele syndicaten), maar bovendien ziet hij kans, van den verkooper nog gauw vij-duizend mark te leenenl Maar dat is het slot-effect. Ook de geduldigste slachtoffers van Börner verliezen ten slotte hun geduld en er blijft Börner niets anders over dan te verdwijnen. In Duitschland zal de onvermoeide „uitvinder" en oprichter nu wel niet gauw meer boven water komen, maar hij heeft dan ook voldoende bewezen, wat ik in deze artikelen aan de hand van Rozendaal's relaas in „Motor-Kritiek" nog eens heb willen belichten: dat een leek, fantast en mooi-prater van twijfelachtige herkomst, die motorisch herhaaldelijk als een man van duistere praktijken ontmaskerd is, er telkens en telkens weer ln slaagt, geld te vinden voor zijn onbruikbare ideeën, terwljle reëele, ernstige werkers vaak hun beste ontwerpen onuitgevoerd zien, omdat niemand er een cent voor over heeft! Wil de wereld werkelijk nog altijd bedrogen worden? Kleermaker: — Wanneer zult u mijn rekening betalen? Schrijver: — zoo gauw als ik het honorarium heb, dat mijn uitgever mij zenden zal voor een boek, dat ik van plan ben te schijven, als ik de noodige inspiratie krijg! --- Collectieve verzekering. In ons vorig artikel noemden wij reeds de ziekteverzekering aoch w;j kunnen direct hieraan toevoegen: alle verzekeringen van W3lken aard ook. Indien de middenstitnderf hunne verzekeringen collectie! zouden afsluiten, bespaarden zij ieder jaar minstens het 2 -3 voudige van een fiihke contributie. Het _> alleen maar zoo jammer, dat zoovele middenstanders niet wiüen aannemen aat dit ook ln werkelijkheid 700 is, en dat zij door een collectieve verzekering ook veel sterker zouden staan tegenover de Verzekeringsmaatschappijen dan nu als eenlingen. --- De eigen bank. Een andere voorname factor voor een gezonaen handeldrijvenc'en miadenstand is zijn eigen bank met hare onderafdeelingen. Zeker, wij hebben onze Ned. Middenstandsbank. doch hoeveel middenstanders beseffen voldoende de noodzakelijkheid van hun eigen bank? Men staat nog altij eenlgszins wantrouwig tegenover zijn eigen bank; is als het ware bang, de financieele zakenkwesties aan haar toe te vertrou wen en doet dit liever bij kapitalistische instellingen, die op slot van zaken in hachelijke omstandigheden het den Handeldrijvenden middenstand beslist moeilijker gemaakt hebben dan onze eigen middenstandsbank. Het spreekwoord ze-^t: Wie zich aan een ander spiegelt, spiegelt zich zacht. Degene, die het laatste verslag van do R. K. Werkgeversvereenlging gelezen heeft, zal daarin toch ook gezien hebben, hoe van deze zijde gewezen i.< op de noodzakelijkheid van een Industriëele Bank. Hier ligt dus het bewijs, dat ook de mdustriëelen een eigen bank voor noodzakelijk houden. Wij, middenstanders, hebben zulk een bank, doch men waardeert ze niet! Naast onze bank behoorde er te bestaan een Instituut van Borgstelling en Beleening van koopmansgoederen voor den bonafide middenstander, die door malaise tijdelijk in financieele moeilijkheden geraakt. Maa- hoe kar men tot zulk een instituut komen, als aoor belanghebbenden niet de minste moeite of kosten gedaan worden? --- AMERIKAANSCHE ZWENDELUNIVERSITEITEN „Doctor of Dental Surgery". (U. P.) Als iemand bij een bank of wisselkantoor dollarbiljetten ter inwisseling aanbiedt, hoewel hij weet, dat de bankbiljetten valsch zijn, wordt hij onverbiddelijk gestraft, ook al betreft het buitenlandsche bankbiljetten. 'En wanneer door een dergelijke oplichterij een bepaalde groep menschen geschaad wordt, zal het hun niet moeilijk vallen, door de betrokken autoriteit den schuldige te doen straffen. Wanneer echter de medici in hun beroep geschaad worden door kwakzalvers, valt het hun veel moeilijker, van de autoriteiten bescherming te genieten, vooral wanneer de kwakzailver een [diploma van een buitenlandsche universiteit kan vertoonen. En dan is dat bijna altijd een Amerikaansche universiteit omdat daar te lande het Staatstoezicht op het Hooger Onderwijs niet zoo streng is als in de meeste Europeesche landen. De Amerkaansche geleerden en het Amerikaansche publiek weten zelf precies, wat hun universiteiten waard zijn; doordat men ze niet overschat, kan in het eigen land ook geen gevaar ontstaan door het al te gemakkelijk verleenen van diploma's. lets dergelijks zien wij nu bij een man, die in Amerika den titel heeft behaald van „doctor in de chiropractica". Hij beweert, dat alle ziekten ontstaan door afwijkingen in de wervelkolom, en dat zij sdechts genezen kunnen worden door het in den juisten stand terugbrengen van de betrokken wervels. Geen enkele dokter Is ook in staat, de fout te vinden of te herstellen; dat kan alleen onze geleerde chiropracticus. Het eenige, wat voor den man pleit is, dait hij zelf aan zijn theorie schijnt te gelooven. De groote fout ligt bij de Amerikaansche universiteiten, die ervan bestaan, academische graden naar het buitenland te verkoopen en daardoor twijfelachtige individuen in staat stellen, hun praktijken onder een wetenschappelijken schijn uit te oefenen. Deze Amerikaansche zwendeluniversiteiten houden er zelfs agenten op ra, die als handelsreizigers fungeeren en de tatels aanprijzen, zij kennen nauwkeurig de toestanden van het land, dat zij bereizen; zoo treft men in ons land naast elkaar een universitaire en een niet-universitaire opleiding voor tandartsen aan; hun titel is resp. tandarts en tandheelkundige. Hiervan maken de Amerikanen misbruik door den titel „Doctor of Dental Surgery" te koop. aan te bieden. Schrijver dezes kreeg onlangs zelfs een circulaire te zien, die door een agent van zoon universiteit aan de „dentisten" was gestuurd. Hij verklaarde er in. dat een mooie titel de praktijk zeer zal doen toenemen, en dat men er nlet voor naar Amerika behoeft te gaan, doch dat even:tueele hyaten in zijn kennis kunnen worden aangevuld door correspondentie-lessen. De titel komt te staan op zooveel honderd Mark; betaling in termijnen is toegestaan. Zoo heeft een Zwitsche rechtbank een staaltje van dezen zwendel ter behandeling gekregen. Een man vestigde zich als tandarts en had een mooi groot bord op zijn deur, waarop de Amerikaansche titel „Doctor of Dental Surgery" prijkte. Na eenigen tijd rees er twijfel aan zijn bekwaamheid, en vroeg men hem om nadere bijzonderheden over zijn opleiding. Het bleek, dat hij tijdens een kort verblijf in Amerika zijn diploma had verkregen bij een der meest beruchte zwendel-urüveTsiteiten der Vereenigde Staten. Hij had er een „gift aan de bibliotheek" voor moeten geven. Men ging verder na, waarom hij speciaal het vak van tandarts gekozen had; het bleek, dat hij gedurende eenigen tijd de lessen aan een Zuid-Duitsche school voor dentisten had gevolgd. Bij veischeidene vakken, o.a. bij het Delangiljke vak: praktische bedrevenheid, stond een onvoldoende op zijn cijferlijst; hij had zijn studie niet verder voortgezet, „wegens gebrek aan aanleg". Men kan zich voorstellen, hoeveel baat zijn patiënten bij zijn behandeling vonden. Men kan tegenover de niet-universitaire opleiding van tandartsen staan, zooals men wil; het feit, dat een geval als dit kan voorkomen, wijst op een onhoudbaren toestand. Het gaat niet aan, dat de menschen in goed vertrouwen op een academischen titel en een witte doktersjas zich laten behandelen door een kwakzalver. Al gaan zij later naar een goed opgeleiden tandarts, dan is daarmee niet gezegd, dat deze het eenmaal verricht kwaad nog kan herstellen. En het ergste is, dat men den zwendelaar niet eens kan beletten, het mooie naambord met den Amerlkaanschen titel op zijn deur te laten staan. Deze verwarring werkt schadelijk voor het publiek en voor de bonafide tandartsen, van wie er enkelen denzelfden Amerlkaanschen titel voeren, doch van een meer betrouwbare universiteit. Waar het nog altijd zeer moeilijk Is, zwendel op dit gebied gerechtelijk te vervolgen, en Amerika niets schijnt te kunnen of willen doen om den naam van zijn universiteiten in het buitenland te rehabiliteeren, zal deze onverkwikkelijke toestand nog wel eenigen tijd blijven bestaan. (Nadruk verboden). --- MIDDENSTANDSBELANGEN Hoe komen wij tot een gezonden Handeldrijvenden Middenstand ? DOOR EEN MIDDENSTANDER. 111. Als men Middenstanders spreekt over organisatie, hoort men dikwijls ce bemerking: „Wat voor 'n vouideel heeft ons de Middenstan_s-organlsatie gebracht? Ik ben wel een keer naar zoon vergadering toe geweest, maai ik kwam even wijs terug, als ik er heengegaan was." Ja, zoo reaeneeren vele middenstanders! Dat zijn menschen, die willen maaien zonder eerst te zaaien; dat zijn menschen, die niet verder zien, dan hun neus lang Is. Hoe kunnen zrj van een organisatie flinke resultaten verwachten, als er geen voldoende medewerking der belanghebbenden is, als er geen middelen zijn om te werken? Wat zou er aan wel te bereiken zijn bij voldoende belangstelling, bij voldoende middelen? --- Fiscale voorlichting. Het belasttngvraagstuk is eveneens een urgent. kwestie vo_>r den middenstand. In zeer vele gevallen betalen de middenstanders te veel belasting; zij zijn werkelijk niet voldoende op de hoogte van hetsteen voor ac belasting in mindering mag gebracht worden. Inlichtingen bij accountants inwinnen koet geld, en daarvoor zij » zij huiverig, — met als gevolg dat zij maar nunne aanslagen betalen, zonder te reclameeren. Het lijkt ons dan ook zeer gewenscht, indien een deskundige in enkele artikelen eens uitvoerig wilde uiteenzetten, wat een handeldrijvende middenstander voor de belasting moet aangeven, en wat hij eventueel niet behoeft aan te geven. (We zullen tracht e:, aan dezen wensen van onzen medewerker door onzen fiscalen deskundige te laten voldoen. — Rea. L. K. --- Tering naar Nering! Een zeer voornaam punt, waarop betrekkelijk weinig de aandach wordi gevestigd, en toch van het allergrootste gewicht is voor een gezonden handeldrijvenden middenstand, is de moraal. „Middenstandsmoraal', — een gevaarlijk onderwerp om over te schrijven; en toch, als de toestanden den laatsten tiju zoo ongunstig zijn. ligt dit toch óok voor 'n groot gedeelte aan den schrikbarencen achteruitgang van het moreel besef bij vele middenstanders. Evenals in alle andere stanaen hebben de meesten geleefd en leven zeer velen nóg, boven hun stand. Bruintje kan den last van het huishouden niet meer trekken maa. bijtijds de tering naar de nering zetten, daaraan wordt door weinigen gedacht Zij durven als 't ware zich geen rekenschap geven van den werkelijken toestand, en maken daardoor op aen duur geen onderscheid meer tusschen het mijn en het dijn. Eenmaal zoo ver gekomen, wordt men onverschillig en trekt zich van eerlijke zaken doen niet veel meer aan. Minioent-n worden zoo Jaarlijks gestolen, waarvoor de wet een vrij biljet geeft, aoor iemand failliet te laten verklaren. Als de bonafide middenstanders konden bereiken, dat deze beunhaze-i de eerste jaren nu hun faillissement geen bedrijf konden uitoefenen en zoodoende weer ondergeschikten moesten worden, zou reeds een groote verbetering te verwachten zijn, want mcestai znij zulk slag var, menschen ook degenen, die direct of indirect oorzaak zijn van unfaire concurrentie. Wij noemden hier enkele voorbeelden, waaruit blijkt, dat een middenstandsorganisatie zoowel materieel als moreel vel" verbeteringen kan brengen. Doch evenals bij andere standen, zijn de voordcelen .door vakgroepen te bereiken, nog beduidend grooter. Hleover een volgenden keer. --- Nuijaorsdaag. Huur! Twellef sleeg vaan den awwen tore — dao fluite de boote: 't nui jaor is gebore. En smörreges vreug is te stad vol hoeg heuj en lui mèt nui sjeun en pijn aon hun veuj. De rieke trèkke in kojtse trop oet, de andere kieke nuisjierig door de roet. Op straot drök t'n eine dn andere de hand, ze koupe ziech eint aon dn euverkant. „Zaolig nuijaor" wins ziech eederein, en de zj ene ver sleit vaan de köp in de bein. \loeg heüj stoon get sjeif — van de wien mot geer wete — thoes moppert te vrouw en verzuijelt 't etc. 't, Weurd middag en aovend; 't is kaaid in de loch; mie es eine heet ziech ene kater gekoch. Dao goon ters nog twie, get sentimenteel, vaan vreundsjap höbbe ze de kriet in de keel. _Jè Zjang", zeet Jeu,... hik ... en 'r wijs nao de groond, Jieij stoone veer noe, hik en veer zien nog gezond, „mè t vollegend jaor, wee wèt boe veer zien?" «In dn hiemel", zeet zjang mèt 'n snoets wie azien. Daan sjetgele ze same de Brökstraot aof, enen deender loert hun nao wie ene koeje raof. Wéér twellef sleeg vaan dn awwen tore: dn twieden daag vaan 't nui jaor is gebore. FLIP. --- IN EN OM DE BIJENWONING Bijen in den winter. GEDWONGEN VACANTIE. Winterrust ! Dat beteekent voor onze bijen, die den geheelen zomer en zelfs nog tot laat in den herfst een toonbeeld waren van onverpoosde en rustelooze bedrijvigheid, een periode van zalig-nietsdoen, een gedwongen vacantie. Winterrust ! Dat beteekent voor de bijen-koningin: het stopzetten van den eierleg. Winterrust ! Dat heet voor de arbeidsters : geen honig, stuifmeel, voor was of water aandragen; geen broed verzorgen; geen huiselijke bezigheden verrichten. Winterrust ! Dat beteekent voor de darren of mannetjes-bijen maar neen ! Die zijn er immers in den winter niet in een goed geordenden bijenstaat. Zouden ze er wel nog zijn, dan geeft dit meestal een aanwijzing, dat het volk vóór den winter moerloos is geworden. Winterrust ! Dat beteekent niet, zooals velen nog ten onrechte meenen, winterslaap. Het voornaamste, althans het meest in het oog loopende kenmerk van een winterslaap is het ophouden van de voedselopname «ai de spierenbeweging. Als de koude buiten nijpt, trekken de bijen dicht opeen, in den vorm van een bol, boven de vliegopening, ongeveer in het midden van de woning. Boven, achter en terzijden van dat levend bijen-kluwen zit het voedsel. Deze voedselvoorraad wordt, ook bij de hevigste winterkoude, voortdurend en geregeld aangesproken. Vele imkers ondervinden het helaas maar al te vaak tot eigen schade, dat een bijenvolk zonder voedsel in den winter doodgaat. Zelfs verhongeren wel eens volken, terwijl nog voldoende voorraad in de woning aanwezig is. Dat komt voor, als bij plotsrling strenge koude de ..bijenbol" te ver van het victualiënvertrek verwijderd is. Dat ook de spierbeweging niet heeft opgehouden, zou ms spoedig blijken, als we eens een kijkje mochten nemen in den „wlnterzit" der bijen. Dat er geen volkomen rust heerscht, zou ons blijken uit het vleugelgetril der bijen, die aan den buitenkant van den tros ritten, alsmede uit de verplaatsing der bijen in den tros. De buitenste bijen dringen naar binnen, zoodat zij, die „het kortst bij de kachel zaten", ook eens de minder gunstige plaats aan den buitenkant ni innemen. Wlu-om die verplaatsing in den bijentros ? Is dat enkel een wannte-kwestie ? Of nemen wellicht de buitenste bijen voedsel op en gaan ze dan naar bin nen, om ook de anderen gelegenheid te geven van de ..vetpotten" te smullen ?? Of nemen, zooals sommigen beweren de buitenste bijen het voedsel op, en geven ze dit naar binnen door ? Nog steeds wordt getwist over de vraag, wat wel het beste wintervoedsel voor de bijen is. En toch heeft een Jarenlange ervaring aangetoond, dat „suikerbijen". d.w.z. bijen, die zich in den winter moeten voeden met een suikeroplossing — 2 deelen suiker op 1 dcc] water — het best door het gure jaargetijde Aangezien de bijen gedurende de pr-' tic niet arbeiden, en er dus slechts verbruik is, kunnen ze met heel 'wei:: 1 toe. Dat is maar goed ook. want de bijen mosen in de woning geen faeces afscheiden, doch moeten de onverteerde voedselresten in den einddanr totdat een zonnige dag en voldoende temperatuur een uitvlucht mogeüik maken. Daarom is 't dan ook voor een goede overwintering van zoo groot belang, dat de bijen in dr winterrust met worden gestoord. En in de omgeving van de bijenhal moet volstrekte rust heersenen. Volgt storing bij zeer lage temperatuur, dan vallen er bijen van den tros. om op den bodem van de woning dood te vriezen of te verhongeren. Worden de immen in de winterrust gestoord bij hoogere temperatuur, dan nemen ze meer voedsel op, dan voor direct onderhoud noodig en gewenscht is. Dat is immers een eigenschap van de bij. zoodra gevaar dreigt, zuigt ze de hohigmaag vol voedsel. Houdt "iet gevaar op, dan wordt hiervan slechts een gedeelte in de cel teruggelegd. Hebt ge in den winter wel eens een bezoek gebracht aan een eendenkooi ? Vóór de kooiker U een kijkje gunde in zijn „Rijk" liet hij niet na, U terdege te herinneren aan het parool: „hoor. zie en zwijg". Zoo hoort het ook in den winter ..in en om de bijenwoning". De rust in de kooi moet verzekerd zijn! Vr. te B. ---