WAT DE OPZICHTER VERTELT. En nu is het weer lente geworden. De mare ging rond, dat de opzichter van het Staatsboschbeheer, dhr. Min te Venray, veertig lange Jaren in dienst van den Nederlandschen boschbouw heeft gestaan — veertig jaren in de bosschen gezworven heeft en al dien tijd nieuwe bosschen aangelegd en aanwijzingen heeft gegeven voor het dunnen en behandelen ervan. Achteraf bleek echter, dat de ,tlp" niet geheel Juist was, want dhr. Min is „pas" negen en dertig jaren in dienst, doch, men voelt het, dat eene Jaar maakt zoon groot verschil niet. En ook: wanneer men den ijver en de zorg kent, waarmede de toekomstige Jubilaris zn werk doet en nog volop kan doen, dan ligt het voor de hand dat een Jaartje wachten géén zwaarte geeft. Want de opzichter is niet een man, die de Jaren met moeite torst. En dit stemt u al direct tot nadenken: iemand, die zn gansche leven tn de vrije natuur gezworven heeft — iemand, die bovendien zn heele leven lang zonder het feitelijk noodig t° hebben, een kuur tusschen den penetranten geur van dennenbosschen volbracht heeft, bezit op lateren leeftijd nog zooveel levenssap, dat hij allen, die met hem de levensspurt zijn begonnen, met enkele ronden slaat. In wandel in de schaduw van den Venrayschen reus, die de wijde Peel beheerscht, het vlakke land ln, ln de -ichting van de Peel, die hier is afgezet met een groenen krans van *ri?schen dennenbosschen. In een alleenstaand landhuis je, links van den weg, die weldra dood zal loopen in de gronden van de Peel, woont de opzichter Min. Mijn komst was aangekondigd en dus was de Jubilaris van het volgend Jaar thuis — precies zooals ik me hem had voorgesteld, en zooals u hem zich voorstelt: hij draagt een groen buis en wanneer ik in de gezellige woonkamer, waar sporen van Indische Invasie aanwezig zijn, wat meer onbescheiden had rondgekeken, dan zou ik waarschijnlijk een groenen hoed hebben zien hangen - een groenen hoed met een veertje erop gestoken Ik weet niet of ik goed denk, maar de andere ingrediënten, noodig om zich een boschwachter voor te stellen, waren wel aan- WEn&natuurlijk zitten we dadelijk m de bosschen en in het aandeel, dat het S aateboschbeheer een lichaam, dat nooit genoeg kan gewaardeerd worden, daarin heeft. Want dhr. Min. stelt het Staatsboschbeheer op den voorgrond. Dat heeft hem uitgezonden en dat zorgt er voor dat hij zn krachten in het belang vanden bosbouw kan geven. Vroeger heeft dhr. Min, die een Hollander is, verschillende jaren op het eiland Texel gezeten en wel in de duinen; daar was het leven anders dan hier in het Limburgsche - die rijke launa, die men daar aantreft, vindt men nergens in ons land terug. Als we er even over beginnen te praten, vat dhr. Min direct vuur en hij noemt een boel namen van vogels op, waar Wij, Limburgers, een beetje beduusd van zitten te kijken. Ik zag geen kans al die namen te hoteeren, anders zou ik ze u misschien voorzetten Enfin we gaan dan maar weer naar Limburg terug en dat terrein is veiliger. In 1912 is de opzichter naar Venray komen wonen, teneinde den boschaanleg te bevorderen in de gemeenten Venray, Overloon, Maashees en de gansche gemeente Bergen, die een lengte van 25 K.M. langs de Duitsche grens en de Maas de dorpen Heijen, Affer den, Slebengewald, Bergen, Well en Wellerlooi plus eenige gehuchten omvat. In die vergeten uithoeken is in die ruim twintig jaar trjds heel wat gebeurd. Wilt ge cijfers? Onder de goede zorgen van opzichter Min zijn ondc: Venray 900 H.A. Bosch aangelegd, onder Heijen • en Afferden 250 H. A. onde Wellerlooi en Well 500 H.A. en on der de Brabantsche dorpen Maasbree en Overloon 600 H.A --- HERDENKING PRINS WILLEM VAN ORANJE Fraaie regeeringspenning, geslagen door 's Rijksmunt. Ter gelegenheid van de feestelijke herdenking van den Vader des Vaderlands, van Prins Willem van Oranje, is door 's Rijksmunt als herinnering een zeer geslaagde regeeringspenning geslagen, ontworpen door Oswald Wenckebach. De penning is in verschillende uitvoeringen verkrijgbaar bij 's Rijksmunt. Het leven en strijden van Prins Willem vertoont talrijke hoogst boeiende facetten, die alle waard zouden zijn hunne weerspiegeling op het duurzame metaal van den herdenkingspenning te vinden. Bij het doen van een keuze hieruit voor den penning, die de Nederlandsche Regeering ter herinnering aan 's Prinsen geboortejaar 1533 deed vervaardigen, is het beeld gekozen van den man, dien het Wilhelmus laat zeggen: „Mijn Schilt Ende Betrouwen Sfjt Ghij O Godt Mijn Heer", het beeld van den strijder die, het zwaard afgelegd, zich buigt voor Hoogere Macht, door Wie hij zich, in gunst en ongunst der tijden, geleld heeft gevoeld. De tegenzijde van den penning geeft 's Prinsen veelzeggende zinspreuk: „Saevis tranquillus in undis" weer, d.l. „Rustig te midden der woedende baren", waaryoor reeds ln zijn tijd het ijsvogeltje met zijn ietwat legendarisch nest, dat ongehinderd op de golven zou drijven, tot een sprekend zinnebeeld is gestempeld. De thans uitgegeven penning zal dienen, om je bij uitstek nationale gedachten van „eenheid" en „saamhoorigheid" levendig te houden. Zij ls tevens door haar artistieke uitvoering ook als kunstwerk een waardevolle aanwinst. --- „Men spreekt Hollandsch !" Een vereenigingsle'der ontving onderstaanden brief van een Waalschen hotelhouder ter aanbeveling van zijn hotel: Geachte Heer Bestuurder: Ik heb de eer ter kennis te brengen aan uw eerlyke firma dat tijdens uw te )volgt plaatsnaam) of reis in omstreeken. Ge in myn Spyszaal (Lunchroom) maaltyden en dranken van eerste orde kunt bezomen en dit aan zeer matige pryzen te weten: Gewoon middagmaal: 8 Belg. franken per persoon. Middagmaal (twee extra schovels) 12.50 frs. per persoon- Restaurant zeer bekend voor zyne fyne Burger Keuken alle spyzen zyn vervaardig met natuurlyke boter. Spoedige bediening en zeer verzorgd. Groote en luike Eetzaal. Geachte Heer, Ik durf hopen dat U my zult aanbevelen aan uw Ka)anten en-U dan;ende op voorhand, verzoek ik U de verzekering myner hoogachting te aanvaarden. (volgt onderteekening). --- OVER BOSSCHEN EN BOSCHWEZEN IN NOORD-LIMBURG De grove den gedijt hier het best. - Bij een komenden jubilaris thuis. NUTTIG WERK VAN STAATSBOSCHBEHEER Over bosschen, het boschwezen en over de menschen te schrijven, die erin opgegroeid zijn — thuis hooren, had ik bijna geschreven, doch het wil me voorkomen, dat zulks niet bepaald prettig klinkt voor bepaalde personen, ook al volgt uit het karakter van dit stukje, dat niet anders dan met hen gesympathiseerd wordt; — te schrijven dan over dit alles, ls een dankbare taak. Niet alleen, dat de zachte adem van de lente thans weer door de bosschen trekt met alle zoete gevolgen van dien, maar diep verborgen in ieder mensch leeft een heimelijk verlangen naar het bosch Het bosch met zn stilte en zn strikt eigen bekoring — het bosch met zn geluiden en geluidjes: van zn vogels en zn winden, — maar voor de meesten vooral met zn ondoorgrondelijke geheimenissen, teweeg gebracht door school- en andere lectuur, door hooggestemde lyriek en door eenvoudige taal, die zoo begrijpelijk en zoo klaar als de dag is. Wat al leeft er in het bosch nfet — uit duizend aderen werkt het leven, steeds kan men er een verrassing beleven, hetzij van een konijntje, dat ln vollen galop het boschpad door rent, hetzij het verschijnen van een eekhoorntje, dat zn weg vervolgt door de hooge boomtoppen en van tak tot tak en van boom tot boom springt. Of men wordt verrast, op het schrikken af, door den schrillen roep van een Vlaamschen Gaai, die bevreesd voor u wegwiekt, of men staat een moment bekoord door den zang van een vink of een meesje, welker naam ge niet kent, die met vollen ijver een lustig deuntje door het bosch zendt. Onder alle jaargetijden spreekt het bosch zn eigen stem — des zomers, als de heete winden door de harsriekende dennen spelen, in den herfst, als een stille weemoed langs de stammen waart, de bodem riekt naar iets stervends, en in den winter, wanneer ruwe winden hun geweld aanwenden en de dennen steunen en zwiepen onder de kracht van het booze jaargetijde — de boschbewoners verkleumd in hol en nest den winterslaap zijn ingegaan en eenzame kraaien en eksters de landerijen afstroopen naar wat voedsel. Dan gaat het sneeuwen en wordt een wonderlijk wit dak over het breede bosch gespreid: bijna ontroerend hangt de stilte dan tusschen de geschubde stammen. Geen mensch treedt nader en wanneer dan de kille nevel als een doodenkleed over bosch en veld wordt neergespreid, dan voelt ge meer dan ooit de fascineerende kracht van het begrip „bosch". Vroolijk, uitgelaten vroolijk, ls het in het bosch in de lente, in de vroege lente, wanneer haas en konijn reeds uitgeloopen zijn en het vogelenheir stoeit en zinkt en van het leven niet genoeg kan krijgen. --- VOORKEUR VOOR DEN GROVEN DEN Men denke daar niet zoo lichtvaardig over. Wat beteekent het een bosch aanleggen? Dat is, zoo men dat populair noemt, een heel werk. Op de eerste plaats moet de grond, die ln deze streken zoo goed als overal heuvelachtig is en begroeid met hei, gescheurd worden. Er zijn heel wat paardenkrachten voor noodig om een laag hei waarin een sterke stijging zit, om te leggen. Ondertusschen is er reeds gezorgd voor een kweekerij bezaaid met dennezaad, waar de duizenden boomen, die een behoorlijk bosch moet tellen, geteeld worden. Wanneer dè fijne zachte plantjes opschieten, moet een ploeg ervoor zorgen, dat de groei ervan niet belemmerd wordt en moet er geregeld gedund worden. Zijn de plantjes groot genoeg, dan is de tijd gekomen om ze voorzichtig uit de Moeder-aarde te halen, teneinde ze op de gereed gemaakte bedden uit te pooten. De grove den gedijt het beste op den drogen zandgrond van Noord-Limburg. Hij wordt ook wel vermengd met den fijnen spar, doch deze voelt zich minder in deze contreien thuis. Geheel deze kweekerij wordt gevoerd door het Staatsboschbeheer welke trouwens den heelen boschbouw ln handen heeft. De verschillende gemeenten, die voor boschbouw ih aanmerking komen, krijgen een renteloos voorschot van het Rijk voor de aanlegkosten en voor de twee eerste jaren onderhoud doch de salarissen worden in hun geheel door het Rijk gedragen. Een leek stelt in de oogen van den expert allerlei gekke vragen. En zoo wilden we wel eens hooren, hoe lang een dennenbosch nu moet groeien om een behoorlijk bosch te zijn. Die vraag is gemakkelijk te beantwoorden, zegt dhr. Min. Het hangt echter af van den bodem, waarop het bosch staat. In het algemeen echter kan men wel zeggen, dat, wanneer een bosch veertig Jaren oud is, het geschikt is voor te verhulzen naar de mijnen. — En hoe staat het met de branden? vragen we verder. Gelukkig is men, op een paar uitzonderingen na, in deze streken gespaard gebleven van uitgebreide boschbranden. De waarschuwing: „een sigaret in het droge gras, zet bosch en baas in zak en asch" is over het algemeen goed ter harte genomen. De ergste branden kwamen onder Wellerlooi voor. Hier brandden 17 H.A. Bosch af en wel in 1921 en in 1929. Vermoedelijk zijn deze branden ontstaan door vonken uit de tram. Gebeurde dat in den zomer? Opzichter Min heeft nauwkeurig boek gehouden. Neen, de brand in 1929 brak ..uit middenin den feilen winter op O. L. Vrouw Lichtmisdag in een droge kou-periode. Een brand in deze streken is moeilijk te blusschen, omdat men niet de beschikking heeft over de noodige middelen, zooals b.v. de steden die hebben. Breekt er in de omstreken van Venlo een boschbrand uit, dan zal men allicht de militairen uit het garnizoen doen oprukken, teneinde het voortkruipende vuur te doen stuiten. Om zooveel mogelijk zelf een wapen in de hand te hebben worden alle bosschen aangelegd met z.g. brandbanen dit zijn wegen door de bosschen. waarop men in tijd van nood de noodige afweermiddelen aanvoert om de vlammen niet van de eene helft van het bosch naar de andere te doen overslaan. \ _„ Zoo vertelt opzichter Min geïnteresseerd verder en men merkt het gauw genoeg, dat hier een man zit die hart voor de zaak heeft - een man. die zn ' heele leven lang tusschen de stammen van bosschen gewandeld heeft, en die telkens weer wanneer hij zn voet op bekend terrein zet, kan constateeren, dat het teere plantje, dat onder zijn deskundig toezicht is uitgezet, frisch opschiet — en dat al die duizenden plantjes bij elkaar die twintig jaren geleden tegen een kale glooiing van een heuvel zijn geplant, hun best hebben gedaan en dat nu reeds een heusch bosch ter plaatse is verrezen. Uit de bosschen, die de opzicnter geplant heeft, heeft men reeds dunningshoüt verkocht. Dat is de vreugde van den arbeid. Vooral buiten in de vrije natuur jvaar alleen de natuur wasdom en groeikracht kan geven, voelt men zich sterk tot het werk aangetrokken en men leeft geheel en al mee met alles wat daardoor gewrocht wordt. --- OOK AL OMLAAG. — En hoe zijn de prijzen van het hout? wilden we wel eens weten. Overal ls malaise, óok in den handel in hout van dennenbosschen, zegt dhr. Min. De prijzen van het hout zijn niet weinig teruggeloopen — op het oogenblik is de waarde van het mrjnhout slechts de helft van den prijs van vijf jaren geleden. Alleen de verkoop van hout aan de boeren in den omtrek, welk hout geschild wordt en dat bestemd wordt voor afrasteringen van weilanden en voor bouwmateriaal, gaat goed. Vroeger was er ook een drukke handel in den verkoop van erwtenrrjs, welk rijs naar Holland ?ing voor de tuinders. Thans is de handel daarin ■niets meer: ook de tuinbouw Hgsa^slecht, zooals u weet. MlVïaar u denkt dat Staats- boschbeheer zich alleen bezig houdt met den aanleg en |het beheer werpt onze "ëe^ plotseling in het mid- den. Neen, we bewegen ons op nog rulmer terrein.ln de gemeente Maashees werden door ons niet minder dan 500 H.A.grasland aan gelegd, en ln Veniay 120 H.A., in drie jaren tij ds. Zet u dat ook maar eens in de krant, dan krijgt het publiek een ruimeren kijk op de taak van het Staatsboschbeheer. — Ik heb het al genoteerd, zeg ik. --- NOORD-LIMBURG'S VOGELS. En nu eindigen we onzen zwerftocht door het wel en wee der bosschen en hoe het precies gekomen is, is een raadsel, maar ln het volgende oogenblik zitten we achter de vogels van Noord- Limburg heen. Vogels behooren immers thuis in de bosschen en wanneer men daarover, als zijnde een geboren trapper, zweeg, zouden booze menschen kunnen concludeeren. dat de liefde voor de natuur wat te eenzijdig was... Maar opzichter Min is al aan den gang. En ik moet zeggen, dat hij ook hier heel wat ervaring heeft opgedaan — dat hij er heel wat van weet. Hij noemt u alle vogelsoorten, die in deze streken rondzwerven op — hij zegt ongeveer hoeveel ervan zijn, doch in het algemeen moet hij verklaren, dat de vogelstand ln Noord-Limburg slecht is. Tot een dergelijke conclusie zal trouwens iedereen komen die eenige jaren op de Waddeneilanden doorgebracht heeft. Er zijn echter bepaalde streken ln Noord-Limburg, waar de vogelstand belangrijk grooter is dan elders. — Komt de roerdomp nog voor in de Peel? vragen we. Het antwoord is een beetje teleurstellend, voor hen, die van de Noord-Limburgsche fauna houden. — Neen. ik heb er nog nooit een gezien! Op Texel heb ik er wel eens een geschoten; toen wist ik nog niet goed welk vleesch ik in de kuip had en daarom Maar dan klinkt Min's toon bemoedigender. Want hij heeft geconstateerd, dat het met de kieviten in de Peel vooruit gaat. De oorzaak daarvan is natuurlijk gelegen in den aanleg van grasland en, zooals men weet, is de kievit een weidevogel. Wie weet, denk ik, gaan we over enkele jaren in het hartje van de Peel naar kievitseieren zoeken; dan sturen we het eerste van het jaar naar de Koningin, en daarmede zal dan eindelijk een einde gekomen zijn aan de Friesche première... Het desbetreffende bericht in de bladen zal dan zoo ongeveer lulden: „Hend van Toon heeft gisteren nabij hoeve Vogelenzang het eerste kievitsei geraapt" Maar ik durf vooreerst m'n gedachten niet kenbaar maken. En dus gaat dhr. Min maar altijd verder. — Neen, met de vogels in de Peel is het zoo erg niet meer. Er zijn nog enkele tureluurs, wat kemphanen en patrijzen. De kor hoenders komen er nog slechts sporadisch voor — dat is een vogel van de groote vlakte. Wel komt de leeuwerik meer en meer naar de Peel getrokken, dank zij het grasland. Daarentegen is de uil sterk teruguit gegaan, — wèl komt hij nog vrij veelvuldig voor in de bosschen onder Heijen en verder langs de Duitsche grenzen. Daar tiert de Vlaamsche gaai ook nog welig. De aanleg van bosschen in deze grensstreek zal de vogelstand bevorderen en zeker beschermen. Ook komen er schadelijke dieren voor, zooals de vos, die trots ijzeren achtervolging niet uit te roeien is. Zelfs de das een nóg gevaarlijker klant, ls niet vreemd ln de stille Noord-Limburgsche contreien. Verschillende dieren, die hun wieg in het Noord-Limburgsche hebben staan, passeeren nog de revue. Zoo wordt iets van den geheimzinnigen sluier die over veld en bosschen ligt, opgetild. Dan is het tijd om heen te gaan. De avond begint Intusschen over de Peel te vallen — en ook ln de gezellige kamer, waar een gezellige verteller uit het groote boek der natuur heeft voorgelezen treedt de deemstering aan. De fel-zwarte wajang-figuren — herinneringen uit Indië — krijgen thans een zachter uitdrukking. „Nog een thee?" vraagt Min's vriendelijke vrouw, doch we vinden, dat het welletjes geweest is. — Over een jaar komen we u feliciteeren zeggen we bij het heengaan. Een felle wind ligt over de vlakte; hij geeselt de bosschen daar achter ons, naar den Peelkant. en stoeit zn laatsten wlnterschen gril. Enkele kouwen zeilen in den wind om den reus, die de Venraysche kerktoren is en weer andere zitten wijsgeerig den naderenden avond af te wachten, hoog onder het haantje. --- Nieuwe uitgaven. EEN VLIEGVELD IN ZUID-LIMBURG „Een gewichtig verkeersbelang", zegt Mr. E. Franquinet. Een der groote promotors voor den spoedigen aanleg van een vliegveld in Zuid-Limburg is Mr. E. Pranquinet. HU heeft aan het vliegen zijn hart verloren, en laat geen gelegenheid voorbij gaan, om met kracht en bezieling het inschakelen van Zuid-Limburg in het nationaal en internationaal luchtverkeer te bepleiten. Thans is een broctiure van zijn hand verschenen, getiteld „Vliegveld Zuid-Limburg, Een Zuid-Limburgsch verkeerebelang" (uitgave: drukkerij v. h. Cl. Ooffin, Nieuwstraat 9, Maastricht), die vooral daarom zoo belangwekkend is, omdat zij een samenvatting geeft van de op de reeds bestaande vliegterreinen voor gewestelijk luchtvaartverkeer opgedane ervaringen. --- EEN LEGENDE. Allereerst weerlegt Mr. Franqumet de legende, dat het vliegen niet veilig zou zijn — in ieder geval minder veilig dan het verkeer op den weg. Volgens het jaarverslag van de K. L. M. over 1931 legden de vliegtuigen dier maatschappij in 1931 rond 2.600.000 K.M. af, waarbij slechts één doodelijk ongeluk voorkwam. De Deutsche Luft Hansa berekende over hetzelfde jaar één ongeval met doodelüken afloop of zware verwonding per 2 890.000 K.M. De veiligheid, die het luchtverkeer thans biedt, komt eveneens duidelijk tot uiting in de snelle toename van het aantal reizigers, dat van vliegtuigen gebruik maak; De K L. M. vervoerde op haar vaste luchtlijnen in 1930 ongeveer 11.000, in 1931 meer dan 12.500 en in 1932 meer dan 21.000 passagiers. De Kon. Nederl. Indische Luchtvaartmaatschappij vervoerde in 1931 meer dan 17.000 passagiers. De Deutsche Luft Hansa vervoerde in 1930 77.000, in 1931 83.000 en in 1932 86.500 passagiers Door de verschillende in de Vereen. Staten van Noord-Amerika werkende luchtvaartmaatschappijen werden in 1931 bijna 460.000 personen overgebracht! --- RONDVRAAG. Om proefondervindelijk uit te maken, welke voordcelen een vliegterrein voor de streek, waarin het gelegen is, biedt, richtte mr. Franquinet een lijstje met een aantal vragen aan de V. V. V.'s in die plaatsen, waar reeds gewestelijke vliegterreinen bestaan — te weten: Haamstede, Vlissingen, Eek' (Groningen), Twente en Eindhoven. Eensluidend zijn de binnengekomen antwoorden steeds hierin, dat nadrukkelijk wordt verklaard, dat zoowel het vreemdelingenverkeer als handel en nijverheid zeer belangrijke voordeelpn van het ter plaatse gevestigde vliegterrein ondervinden. Mr. Franquinet past deze ervaringen, elders opgedaan, op Zuid-Limburg toe. Hij wijst er op, hoe ons gewest, voor een groot deel zoo afhankelijk van het toerisme en in het bezit van een zich nog voortdurend uitbreidende grootindustrie, niet langer achter mag blijven by den zich overal uitenden drang zich aan de tijdsomstandigheden aan te passen. Naast een nationale verbinding met het noorden des lands, kan Zuid-Limburg door zijn gunstige ligging gemakkelijk ingeschakeld worden op het internationale luchtverkeer. Belangrijke knooppunten van luchthjnen, als Brussel en Keulen, liggen vlak bij. Bovendien is Keulen reeds door een zühjntje verbonden met Aken. Reeds wees een blad als de Akensche „Echo des Gegenwart" op de voordcelen, die deze zijlijn ook voor Zuid-Limburg kan hebben, zoodra ons gewest een eigen vliegveld bezit. Wij hopen van harte, dat de brochure van Mr. Franquinet een ruime verspreiding zal vinden en er zoo het hare toe zal bijdragen, dat eindelijk de publieke belang-telling m Limburg voor een zoo beteekenisvol toekomstvraagstuk, als vervat ligt in den aanleg van een eigen Zuid-Limburgsch vliegveld, wakker wordt en deze kwestie, die reeds lang sleepende is, doelbewust en energiek te- hand kan worden genomen. Laten wij niet blijven dralen, totdat het te laat ls en de groote voordcelen van een goede luchtverbinding met de koopmamsteden in het noorden en met het aangrenzende buitenland ons ontgaan. --- MUZIEK. Kerkkoren en wat ze zingen. In het jongste nummer van het Sint Gregoriusblad treffen wij een artikel aan van den heer Jan Smit, waarin rake dingen worden gezegd, welke in breeder kring, vooral onzer kerkkoren groote aandacht verdienen: „Paus Pius X heeft waarschijnlijk nooit durven droomen, dat zijn Motu Propio een zoo groote en zoo intense opbloei van kerkmuzikaal leven ten gevolge zou hebben. Misschien nooit heeft hij durven denken, dat na dertig jaar ongeveer maandelijks in een of ander kerkmuzikaal tijdschrift zijn instructies nóg eens zouden worden uitgelegd en nóg eens becommentaard. Doch er bestaat hier ter wereld nu eenmaal geen zaak of deze bezit twee kanten, te weten één goede en één slechte. En dit demonstreert ons vaderland momenteel ten duidelijkste. Want onloochenbaar is bij ons zoo langzamerhand een vervelende hebbelijkheid ontstaan die we een nieuw-modisch ziekte zouden kunnen noemen, een soort van ongeregelde neiging tot het beoefenen van kerkmuziek". „Het is zelfs den leekespychiater niet moeilijk dit complex vast te stellen. De meest verbreide boekjes, plus vele der z.g. parochiebundeltjes, waarmee men de volkszang nog dagelijks bedrijft, zijn slechts in staat de mentaliteit van een congregatie-juffrouw te voeden. Ongetwijfeld s*aan in deze boekjes wel goede liederen, en zelfs wel enkele mooie, maar eerlijk gezegd zijn toch vele melodieën superlatieven, terwijl tal van teksten genoeglijke rijmelarijtjes zijn en hoogstens vermakelijke ontspanningslectuur voor een regenachtigen Zondagmiddag. Men moet als organist gedurende de zestig Mei- en Octoberloven iederen avond vechten tegen de bekoring van weg te loopen. Het Psalterke en het prachtig liederboekje, in gebruik bij de Derde Orde, bestaan voor velen nog te vergeefs! IJverige paedagogen, geholpen door den muzikalen schoolmeester (Niet te verwarren met „onderwijzer") — hij heeft immers het diploma der Ward-methode — meenen, dat het Kyriale bestaat uit de Missa de Angelis èn nog enkele andere. Het is merkwaardig met dit achtste Kyrie. ledereen weet, dat dit het minst klassieke uit het heele Kyriale is, en bij iedereen komt dit het eerst in aanmerking, zoodra er maar eenige sprake is van community singing. Ons meerstemmig Zondagsmisrepertoire geeft ons nog steeds sommige vruchtenkoekjes, dur- en mollbonbons, motieftaartjes van koekebakkerskunst te genieten die het „omnia oostant" niet verkrijgen. De schuchtere poging van den enkeling, die het waagt de burgersfeer van het doorsnee-repertoire te schenden, wordt eerst met verbazing, dan nog eens met verontwaardiging onthalsd. waarbij het merkwaardige is, dat dit conflikt dikwijls de snelle en onverhoedc wending neemt van een godsdiensttwist. Het is jammer, dat de radio-uitzendingen van den K. R. O. nog zoo dikwijls deze wansmaak helpen bevorderen. Het is nog meer jammer, dat op een kerkelijken hoogen feestdaj, waar vele andersdenkenden de uitzending der gezongen diensten beluisteren, niets beters te hooren is dan 'n gerenommeerde mannenkoormis. Het is droevig op een Nieuwjaar Beltjens te moeten hooren of op een Kerstdag een Magdalena-Mis van Loots. (Ja, zeker, L. is wèl een goede componist en heeft wèl goede kerkmuziek.) De K. R. O. verzekert ons herhaaldelijk in zijn blad de drager te zijn van de katholieke cultuur. Moge hij zich dan ook de taak, di hij op 't gebied der Musica S